IV SA/Gl 166/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Bożena Miliczek - Ciszewska Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2016 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], działający z upoważnienia Prezydenta Miasta B., Kierownik Działu Czynszów Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. odmówił przyznania H.Ś. dodatku mieszkaniowego z uwagi na to, że powierzchnia użytkowa jej mieszkania przekroczyła powierzchnię normatywną przewidzianą dla jednoosobowego gospodarstwa domowego. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wniosła o jej zmianę poprzez przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz oświadczyła, że ma orzeczoną niepełnosprawność, której organ nie uwzględnił a powinien był doliczyć dodatkowo 15 m2. Ponadto dodała, iż do sierpnia przysługiwał jej dodatek mieszkaniowy, a od dnia 22 lipca 2015 r., czyli od śmierci męża mieszka sama. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...]r. nr [...], na podstawie art. 17, art. 18, art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856), art. 3, art. 5, art. 6 i art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r o dodatkach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 966) oraz art. 138 § 1 pkt. 1 K.p.a., utrzymało w całości w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że odmowa przyznania H.Ś. dodatku mieszkaniowego nastąpiła z uwagi na to, że powierzchnia użytkowa zajmowanego przez nią lokalu mieszkalnego przekroczyła powierzchnię normatywną o więcej niż 30%, a udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu jest większy niż 60%. Organ podkreślił, że skarżąca zamieszkuje w lokalu mieszkalnym o powierzchni użytkowej 51,92 m2 natomiast normatywna powierzchnia użytkowa przysługująca jednej osobie wynosi 35 m2, a zwiększona o 30% stanowi 45,50 m2. Ponadto dodał, że według art. 5 ust. 5 cytowanej ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30% albo 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. W tym zakresie organ podniósł, że w przedmiotowej sprawie udział powierzchni pokoi i kuchni (48,43 m2) w powierzchni użytkowej lokalu przekroczył 60% a zatem dodatek mieszkaniowy nie może być przyznany. Jednocześnie organ stwierdził, że art. 5 ust. 3 cytowanej ustawy przewiduje jeszcze jedną możliwość zwiększenia powierzchni normatywnej o 15 m2, ale dotyczy to wyłącznie sytuacji, gdy w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku inwalidzkim lub wymagająca zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Organ wskazał, że skarżąca legitymuje się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności, ale nie jest osobą niepełnosprawną poruszającą się na wózku, ani też osobą niepełnosprawną, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Organ odwoławczy wskazał również, że kryteria ustawowe, od których uzależnione jest przyznanie dodatku mieszkaniowego są bezwzględnie obowiązujące i nie pozwalają na uznaniowe rozstrzygnięcie sprawy. Podniósł, że przepisy ustawy uzależniają przyznanie dodatku od spełnienia określonych w ustawie warunków, a niewystąpienie któregokolwiek z nich powoduje, że dodatek nie może być przyznany. W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, H.Ś. – reprezentowana przez pełnomocnika – wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz pełnomocnika kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Zarzuciła, że przy wydaniu decyzji doszło do naruszenia art. 154 § 1 K.p.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 107 K.p.a. polegającego na nieprawidłowym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek warunkujących przyznanie dodatku mieszkaniowego skarżącej oraz na braku prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i załatwieniu sprawy bez uwzględnienia interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli. Ponadto podniosła zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącej wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do okoliczności faktycznych, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zarzuciła również naruszenie art. 5 ust. 1 i 5 w zw. z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych poprzez nieuwzględnienie faktu, iż skarżąca dysponuje orzeczeniem o niepełnosprawności oraz nieprawidłowym przyjęciu, że skoro mieszka sama to automatycznie jest pozbawiona uprawnienia wynikającego z art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Wskazała, że organ poczynił pobieżne ustalenia faktyczne w sprawie. Podniosła, że organ nie ustalił, czy zostało wydane orzeczenie powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, które określałoby wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, a jedynie przywołał okoliczność, że takie orzeczenie jest konieczne. Zarzuciła, że organ podniósł w uzasadnieniu, iż bez względu na fakt poruszania się na wózku, jak i konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju – nie przysługuje jej dodatek z uwagi na to, że zamieszkuje samodzielnie w lokalu. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podtrzymała skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd – na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi – stwierdził, że przy wydaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego ani też przepisy postępowania, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zaskarżonym rozstrzygnięciem organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...]r. o odmowie przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego z uwagi na to, że powierzchnia użytkowa jej mieszkania przekroczyła powierzchnię normatywną przewidzianą dla jednoosobowego gospodarstwa domowego. Na wstępie podkreślenia zatem wymagało, że zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych, reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 966 z późn. zm.). Zgodnie zaś z art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m2 - dla 1 osoby. Ponadto według art. 5 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30 % albo 50 % pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60 %. Natomiast na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, z późn. zm.). W przedmiotowej sprawie, ustalenia organów obydwu instancji, według których skarżąca samodzielnie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym o powierzchni użytkowej 51,92 m2, a także ustalenia co do powierzchni pokoi i kuchni, były zgodne z danymi, wskazanymi przez skarżącą w treści wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Na podstawie powyższych ustaleń prawidłowo zatem organ odwoławczy – podobnie jak i organ I instancji – stwierdził, że powierzchnia użytkowa zajmowanego przez skarżącą lokalu mieszkalnego przekroczyła powierzchnię normatywną o więcej niż 30%, a udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu jest większy niż 60%. W tym zakresie trafnie bowiem organ odwoławczy podkreślił, że normatywna powierzchnia użytkowa przysługująca jednej osobie - wynosząca 35 m2, zwiększona o 30% stanowi 45,50 m2. Prawidłowo również organ wskazał, że udział powierzchni pokoi i kuchni (48,43 m2) w powierzchni użytkowej lokalu przekroczył 60%. W konsekwencji powyższego, zasadnie organ odwoławczy uznał, że skarżącej nie przysługuje dodatek mieszkaniowy. Ponadto zgodnie z przytoczonymi wyżej przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych, organ odwoławczy podkreślił, że kryteria ustawowe, od których uzależnione jest przyznanie dodatku mieszkaniowego mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie pozwalają na uznaniowe rozstrzygnięcie sprawy. Odnosząc się do twierdzeń zawartych w skardze - podnieść należało, że organ prawidłowo wskazał w zaskarżonej decyzji, iż wobec skarżącej nie może mieć zastosowania art. 5 ust. 3 cytowanej ustawy. Z ustaleń dokonanych w sprawie wynika bowiem, że skarżąca nie jest osobą niepełnosprawną poruszającą się na wózku ani nie został wobec niej spełniony drugi z warunków określonych w tym przepisie. Ustalenia zaś w tym zakresie – zawarte w zaskarżonej decyzji – są zgodne z danymi wskazanymi we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz treścią przedłożonego przez skarżącą orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...]r., w którego pkt 10 stwierdzono, iż skarżąca nie ma wskazania do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Przede wszystkim zatem podkreślenia wymagało, że okoliczność, iż w przedmiotowym mieszkaniu, nie zamieszkują osoby poruszające się na wózku ani osoby, których niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju – została wskazana przez skarżącą w pkt 6 wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. We wniosku tym skarżąca wskazała także, że mieszka sama. Całkowicie bezpodstawne były więc twierdzenia skargi dotyczące dokonania przez organ nieprawidłowych ustaleń w sprawie. Nie zasługiwały również na uwzględnienie zarzuty skargi w zakresie naruszenia art. 5 ust. 1 i 5 w zw. z art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych poprzez nieuwzględnienie przez organ faktu, iż skarżąca dysponuje orzeczeniem o niepełnosprawności. Te zaś okoliczności, że - jak już była o tym mowa wyżej – skarżąca mieszka sama i nie jest osobą poruszającą się na wózku, prowadzą do wykluczenia możliwości zastosowania art. 5 ust. 3 cytowanej ustawy. Podkreślenia bowiem wymagało, że – wbrew przekonaniu zawartemu w skardze – według utrwalonej linii orzecznictwa NSA - "wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju", o którym mowa w art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych będzie miał zastosowanie tylko wówczas, gdy osoba niepełnosprawna zamieszkuje z innymi osobami lub przynajmniej chociaż z jedną osobą (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 2222/13, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W wymienionym w skardze wyroku z dnia 12 czerwca 2013 r. NSA również potwierdził powyższą linię orzeczniczą i przytoczył w dosłowny sposób – cytowaną wyżej tezę. Dodatkowo NSA podkreślił, że osoba zamieszkująca samotnie i nie dzieląca lokalu z innymi osobami nie ma możliwości uzyskania dodatku mieszkaniowego w omawianym trybie (tj. przy zastosowaniu art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych). Natomiast przytoczona w skardze część uzasadnienia tego wyroku dotyczyła kwestii ustaleń faktycznych w zakresie tego, że wnioskujący o dodatek mieszkaniowy, będący osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji, przebywa przez całą dobę w towarzystwie opiekunów, a zatem fakt, że osoby te nie są zameldowane i nie mieszkają na stałe w jego mieszkaniu, nie może skutkować przyjęciem, że nie dzieli lokalu z innymi osobami (por. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2013 r. sygn. akt I OSK 2317/12, dostępne w Internecie). W podsumowaniu stwierdzić zatem należało, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w wyniku prawidłowego ustalenia istotnych w sprawie okoliczności – na postawie danych zawartych we wniosku skarżącej o przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz w konsekwencji prawidłowego zastosowania przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Przy wydaniu decyzji nie doszło więc do naruszenia wymienionych w skardze przepisów postępowania administracyjnego. W kwestii zarzutu naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. polegającego na uniemożliwieniu skarżącej wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do okoliczności faktycznych, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, dodać należało, że wszystkie te okoliczności – jak już była o tym mowa wyżej – zostały wskazane przez samą skarżącą. Mając zatem na uwadze przytoczone na wstępie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznać należało, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a wobec tego została oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a.