IV SA/Gl 20/14
WyrokWSA w Gliwicach2014-10-14
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Teresa Kurcyusz - Furmanik, Beata Kozicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która zaprzestała aktywności zawodowej przed datą wydania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności członka rodziny, może ubiegać się o specjalny zasiłek opiekuńczy z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki?Ratio decidendi
Prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego wymaga kumulatywnego spełnienia przesłanek, w tym rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Kluczowy jest związek czasowy i przyczynowy między rezygnacją z pracy a potrzebą sprawowania opieki. W przypadku, gdy zaprzestanie aktywności zawodowej nastąpiło przed wydaniem orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie można uznać, że spełniona została przesłanka rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki.Stan faktyczny
Skarżący M. K. ubiegał się o specjalny zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad matką, G. K., która legitymowała się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że skarżący nie spełnił przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący w skardze do WSA zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne ustalenie braku rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki. Sąd oddalił skargę, uznając, że przesłanka rezygnacji z zatrudnienia nie została spełniona z uwagi na brak odpowiedniego związku czasowego między zaprzestaniem aktywności zawodowej skarżącego a ustaleniem znacznego stopnia niepełnosprawności jego matki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik (spr.) Sędzia WSA Beata Kozicka Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2014 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Gliwicach Jacka Pańczyka sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta G. działając na podstawie min. art. 3 ust. 11, art. 16 a , art. 20ust. 2 i 3, art. 24, art. 25 i art. 28 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), odmówił M. K. przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad matką, G. K.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, przedstawiając stan prawny sprawy, organ pierwszej instancji zacytował treść art.16a ust. 1-7 ustawy o świadczeniach rodzinnych zaznaczając, że wnioskowane świadczenie przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy, tj. 623 zł
Odnosząc się do stanu faktycznego sprawy organ wskazał, że dochód rodziny nie przekracza wyznaczonego kryterium dochodowego, a G. K. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym w styczniu 2012r. na stałe, a ustalony stopnień niepełnosprawności datuje się od 7 grudnia 2011r.
Przedstawiono nadto przebieg pracy zawodowej wnioskodawcy wskazując, że od 1991r. do 1992r. był on zatrudniony w A, od 1993r. do 1994r. w B. Kolejne zatrudnienie wnioskodawcy miało miejsce w okresie lipca do sierpnia 2009r. w C S.A. Następnie zawarł umowę zlecenie na okres od 7 do 30 czerwca 2010r. w D i na okres od 3 sierpnia do 31 grudnia 2010r. E S.A. Od 30 października 2011r. był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy, jako bezrobotny.
Po dokonaniu analizy okresów zatrudnienia wnioskodawcy organ uznał, że nie spełniona została przesłanka rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej zdefiniowana w art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wymagana do nabycia uprawnienia do specjalnego zasiłku opiekuńczego.
Od opisanej decyzji strona wniosła odwołanie, domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Odwołujący zakwestionował stanowisko organu, co do tego, że nie miała w jego przypadku miejsca faktyczna rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Wyjaśnił, że w 2010r. nastąpiło u jego matki, której jest jedynym opiekunem, gwałtowne nasilenie się dolegliwości chorobowych i bólowych, powodujących całkowite niemal uruchomienie wymagające interwencji pielęgniarskich i lekarskich, a także hospitalizacji. Okoliczności te wymagały od odwołującego aktywnego udziału i zapewnienie matce wzmożonej pomocy opiekuńczej i pielęgniarskiej w warunkach domowych, czego nie dało się połączyć z obowiązkami służbowymi. Zmuszony był więc do rezygnacji z zatrudnienia jeszcze przed zakończeniem kontraktu i jego dalszego nieprzedłużania.
Zaznaczył, że stan zdrowia jego matki pogarsza się, więc musi rezygnować z zatrudnienia.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. orzekło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Kolegium opisało dotychczasowy przebieg postępowania i stan faktyczny ustalony przez organem I instancji, a nadto zacytowało w całości treść art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Przechodząc do wykładni literalnej przywołanego przepisu art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych Kolegium wyjaśniło, że wymienione w normie tej przesłanki są przesłankami kumulatywnymi co oznacza, że prawo do specjalnego zasiłku pielęgnacyjnego uzależnione jest od łącznego ich spełnienia.
Zdaniem Kolegium organ I instancji prawidłowo zebrał materiał dowodowy i dokonał prawidłowej wykładni art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten obejmuje prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego tylko z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a więc odmiennie niż uregulowane zostało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Po myśli art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne przysługuje również w przypadku niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
Zdaniem Kolegium odwołujący nie zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, ponieważ umowa zlecenia z E S.A. rozwiązała się z upływem czasu, na jaki została zawarta. Po tym terminie strona nie podjęła już żadnego zatrudnienia i była zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy. Nie można więc ustalić związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z pracy strony, a koniecznością podjęcia stałej opieki nad chorą matką, która w tamtym czasie nie dysponowała jeszcze orzeczeniem o niepełnosprawności.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. K. wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji, jako naruszających art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie poprzedniej ostatecznej decyzji administracyjnej dotyczącej istotnych okoliczności rozpatrywanej sprawy. Zarzucił także niedokładne wyjaśnienie stanu fatycznego i załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, jak też nieustosunkowanie się do wszystkich okoliczności sprawy i nie podanie przyczyn, z powodu których okoliczności tych nie uwzględniono, a w tym nie odniesienie się do dokumentacji medycznej i wniosków skarżącego.
Zdaniem skarżącego doszło także do naruszenia prawa materialnego, a to art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez mylne, niezgodne ze stanem faktycznym i całkowicie dowolne przyjęcie, że nie zostały spełnione pozytywne przesłanki wymagane do zyskania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że od 2010r. nastąpiło pogorszenie stanu zdrowia jego matki, której jest jedynym opiekunem. Nie był w stanie połączyć obowiązków służbowych z obowiązkami wynikłymi z konieczności sprawowania opieki i zrezygnował z zatrudnienia.
Skarżący, powołując się na stanowisko judykatury wskazał, że w treści art. 16a ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie wymienia się bezrobotnych, a gdyby ustawodawcy zależało, by osoby takie pozbawić prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, to uczyniłby to w tym przepisie. Uznał także za niesłuszne wymaganie od osoby świadczącej opiekę, aby podejmowała pracę po dacie, kiedy osoba niepełnosprawna uzyskała orzeczenie, a następnie z niej zrezygnowała, by uzyskać prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego.
Skarżący wyraził nadto swoją dezaprobatę wobec dokonanej przez organ odwoławczy interpretacji przebiegu jego pracy zawodowej i przyjęcia braku związku pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a koniecznością pełnienia opieki nad jego matką.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało prezentowane dotychczas stanowisko.
W piśmie z dnia 10 marca 2014r. skarżący ustosunkował się do treści odpowiedzi na skargę wskazując, że argumentacja tam użyta została oparta na rażąco nieprawdziwych, niezgodnych z dostarczoną przez skarżącego dokumentacją i całkowicie arbitralnych ustaleniach, a więc w sposób rażąco sprzecznych z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.
Jako nieprawdziwe uznał ustalenia, że nie zrezygnował z pracy w celu opieki nad niepełnosprawną matką, że jego umowa zawarta była na okres do dnia 30 października 2010r. i rozwiązała się z upływem terminu, na jaki została zawarta, gdyż już umowa wstępna obejmowała dłuższy okres. Zaprzeczył, by orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności jego matki nie obejmowało okresu rezygnacji skarżącego z zatrudnienia.
Skarżący przedstawił nadto stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w uchwale pełnego składu rozstrzygające, czy na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazanie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wymienienie przepisów zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający ten środek odwoławczy obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów podanych w przytoczonych podstawach kasacyjnych.
W dniu 3 lipca 2014r. udział w postępowaniu prowadzonym ze skargi M. K. zgłosił Prokurator Rejonowy Prokuratury Rejonowej [...] i wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ja decyzji, jako naruszających art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Wyjaśniając motywy swego działania wskazał na bezsporną okoliczność legitymowania się przez G. K. orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności zarówno w dacie złożenia wniosku o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego, jak i w datach wydawania decyzji administracyjnych przez organ I i II instancji. Zaznaczył, że niewątpliwie spełnione było kryterium dochodowe, a na skarżącym ciążył obowiązek alimentacyjny. W ocenie Prokuratora również przesłanka rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zawodowej została spełniona, gdyż art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie wprowadza pojęcia aktualnej czy też obecnej rezygnacji z zatrudnienia. Specjalny zasiłek opiekuńczy ma na celu rekompensatę dla osób, które rezygnują z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad wymagającym tego członkiem rodziny niezdolnym do samodzielnego funkcjonowania z uwagi na niepełnosprawność. Zdaniem Prokuratora fikcją byłoby wymaganie od skarżącego, by podjął pracę zarobkową, a następnie z niej zrezygnował, by sprawować opiekę i w sposób skuteczny domagać się prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego.
Przywołując stanowisko zajęte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 listopada 2013r, sygn. akt II SA/łd 995/13 Prokurator Rejonowy wskazał, że pojęcie rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej należy rozumieć generalnie jako rezygnacja z własnej aktywności zawodowej.
Jako błędne potraktował także ustalenia Kolegium, co do tego, że po dacie ustania ostatniego zatrudnienia, a także po dacie wyrejestrowania się skarżącego jako bezrobotnego, a przed uzyskaniem przez jego matkę orzeczenia o niepełnosprawności stopnia znacznego, skarżący nie podjął żadnego zatrudnienia i innej pracy zarobkowej, co uniemożliwia ustalenie związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z pracy, a koniecznością wykonywania opieki nad chorą matką.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm. ) sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana w ramach przysługujących sądom administracyjnym kompetencji wykazała jednak, że wniesiona skarga nie może odnieść skutku.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji stanowiła norma prawna zawarta w art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 139, poz. 992 ze zm.; obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz.1456, dalej "ustawa"). Powołany przepis został wprowadzony na mocy ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 1548) i obowiązuje od dnia 1 stycznia 2013r. Przepisy ustawy nowelizującej, obok dotychczasowego świadczenia pielęgnacyjnego, uregulowanego w art. 17 ustawy wprowadziły nowy rodzaj świadczenia - specjalny zasiłek opiekuńczy. Świadczenie to – w brzmieniu ustawy na dzień wydania zaskarżonej decyzji - przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami - konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (art. 16a ust. 1 ustawy).
Słusznie zatem zauważył organ odwoławczy, że skuteczność ubiegania się o specjalny zasiłek opiekuńczy wymaga spełnienia łącznie następujących przesłanki:
1) wnioskodawca musi być osobą, na której z mocy prawa ciąży obowiązek alimentacyjny wobec osoby wymagającej opieki;
2) wnioskodawca musi zrezygnować z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w
związku z koniecznością sprawowania opieki nad osoba legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz koniecznością stałego współdziałania na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji;
3) łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 tej ustawy.
Słusznie też, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Kolegium uznało, że rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej stanowiąca warunek sine qua non uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego nie wystąpiła w sprawie.
Rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wymagana przez art. 16a ust. 1 ustawy wiąże się z wcześniejszym zakończeniem trwającego stosunku pracy lub wykonywania innej pracy zarobkowej (w tym pozarolniczej działalności gospodarczej, zgodnie z art. 3 pkt 22 u.ś.r.), powiązanym z celem, jakim jest sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną legitymującą się stosownym orzeczeniem o niepełnosprawności bądź znacznym stopniu niepełnosprawności. Konieczne jest zatem istnienie związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, bądź innej pracy zarobkowej, a koniecznością sprawowania opieki.
Dla oceny tego związku istotne są okoliczności i powody rezygnacji z zatrudnienia oraz czas w jakim rezygnacja następuje. W aktualnym stanie prawnym osoba uprawniona do specjalnego zasiłku opiekuńczego musi zrezygnować z zatrudnienia z własnego wyboru w określonym ustawą celu, a przez rezygnację z zatrudnienia nie można w związku z tym rozumieć niepodejmowania zatrudnienia (por. wyrok NSA z dnia 30 lipca 2014r. sygn. akt I OSK 269/14).
Sąd podziela w pełni pogląd wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych co do tego, że wymagany dla spełnienia się przesłanki rezygnacji z zatrudnienia związek przyczynowy wymaga określonego związku czasowego pomiędzy decyzjami podejmowanymi przez sprawującego opiekę. Aspekt czasowy, w tym wypadku, sprowadza się do stwierdzenia, że rezygnacja z zatrudnienia miała miejsce w okresie, gdy po stronie osoby wymagającej opieki istniał już stan niepełnosprawności, o którym mowa w przepisie art. 16a ust. 1 powołanej ustawy.
Aby można było przyznać stronie skarżącej specjalny zasiłek opiekuńczy, organy administracyjne musiałyby stwierdzić, że zachodzi wyraźny i bezpośredni związek czasowy i przyczynowy pomiędzy jej rezygnacją z zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną legitymującą się stosownym orzeczeniem o niepełnosprawności bądź o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Tymczasem ustalenia organów na związek taki nie wskazują. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący nie był aktywny zawodowo od 31 grudnia 2010r. Natomiast dopiero od 7 grudnia 2011r. datuje się niepełnosprawność w stopniu znacznym matki skarżącego. Występuje zatem różnica jednego roku pomiędzy zaprzestaniem pracy zawodowej przez skarżącego, a powstaniem okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na wolę skarżącego w rozumieniu art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Z tych przyczyn zachowanie skarżącego traktować można jako niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zawodowej. Wbrew twierdzeniom Prokuratora Rejonowego jest to jednak odmienny od rezygnacji z zatrudnienia warunek.
Z chwilą wejścia w życie art. 16 a ustawy o świadczeniach rodzinnych interpretacja zapisu jej ustępu pierwszego budziła wątpliwości. Można przyznać rację skarżącemu i Prokuratorowi Rejonowemu, że sądy administracyjne podejmowały próbę zrównania obu przesłanek – niepodejmowania zatrudnienia i rezygnacji z niego. Jednakże z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014 r., poz. 567), co miało miejsce w dniu 15 maja 2014 r., wykładnia taka byłaby wykładnią contra legem.
W art. 17 pkt 2 tego aktu ustawodawca jednoznacznie wskazał, iż jego wolą jest traktować obie przesłanki odrębnie, wprowadzając w życie dwa odrębne warunki w postaci niepodejmowania zatrudnienia i innej pracy zarobkowej oraz rezygnacji z zatrudnienia, jako warunki uzyskania prawa do specjalnego zasiłku pielęgnacyjnego dopiero od dnia 1 stycznia 2015r. (art. 26 ustawy z o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów).
Ustawa o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów jest reakcją ustawodawcy na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, w którym stwierdza się, że wygaszenie z mocy prawa decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013 r. naruszyło interes osób, które w związku z pielęgnacją osoby niepełnosprawnej otrzymywały świadczenie pielęgnacyjne i tym samym naruszyło ich bezpieczeństwo prawne (a w sposób pośredni również bezpieczeństwo osób niepełnosprawnych, przez odebranie wsparcia osobom opiekującym się nimi). Trybunał wskazał, że przywrócenie stanu zgodnego z Konstytucją wymaga interwencji ustawodawcy, który powinien wprowadzić stosowne korekty np. do ustawy o świadczeniach rodzinnych, w celu wyeliminowania niekonstytucyjności mającej źródło w art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012r. poz.1548).
Ustawa ta określiła warunki nabywania oraz zasady ustalania i wypłacania zasiłków dla opiekunów osobom, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013 r. w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy zasiłek dla opiekuna przysługuje od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy, w których osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. oraz od dnia wejścia w życie ustawy, jeżeli osoba spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.
Zgodnie z twierdzeniem skarżącego, posiadał on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką, na stałe. Zatem na podstawie wskazanej ustawy skarżący powinien ubiegać się o zasiłek dla opiekunów, co wymaga jednak złożenia wniosku nie później niż w terminie 4 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy (art. 5 ust. 1 ww. ustawy).
Odnosząc się natomiast do zarzutów postawionych w skardze i dodatkowym piśmie skarżącego, Sąd uznaje je za niezasadne.
Wbrew przekonaniu skarżącego organy należycie wyjaśniły stan faktyczny sprawy i z faktów tych wyprowadziły prawidłowe wnioski. Nie można zgodzić się, że oparły swoje rozstrzygnięcie na nieprawdziwych faktach. Ustalenie daty zakończenia pracy zarobkowej przez skarżącego nie jest arbitralnym wnioskiem organu, lecz wynika z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy. Skarżący nie złożył żadnych innych dokumentów, które pozwoliłyby uznać za niewiarygodny zapis § 3 umowy zlecenia z dnia 3 sierpnia 2010r. zawartej pomiędzy skarżącym, a PKP S.A. Z zapisu tego wynika jednoznacznie, że umowa zlecenia została zawarta na określony czas, do dnia 31 grudnia 2010r. Skarżący nie przedstawił także przeciwdowodu wobec orzeczenia o niepełnosprawności jego matki, a zatem nie zdołał obalić jego treści bezspornie wskazującej na ustalenie niepełnosprawności w stopniu znacznym począwszy od dnia 7 grudnia 2011r.
Z tych powodów należy przyjąć jak zasadne ustalenie organu, że nie jest możliwe stwierdzenie, iż zaprzestanie wykonywania pracy zarobkowej było spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Tymczasem prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługuje tylko takiej osobie, która w celu sprawowania opieki rezygnuje z pracy, natomiast strona nie jest osobą, która zrezygnowała z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad członkiem jej rodziny legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił wniesioną skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło