IV SA/Gl 207/09

WyrokWSA w Gliwicach2009-11-20

Skład orzekający: Adam Mikusiński, Stanisław Nitecki, Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczeniodawca (szpital) ma przymiot strony w postępowaniu administracyjnym o przyznanie pacjentowi prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zwłaszcza w sytuacji, gdy pacjent zmarł?
Ratio decidendi
Świadczeniodawca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym o przyznanie pacjentowi prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Interes prawny świadczeniodawcy wynika jedynie z możliwości uruchomienia postępowania w przypadku stanu nagłego, co jest przepisem prawa procesowego, a nie materialnego. Stroną postępowania jest wyłącznie świadczeniobiorca. W przypadku śmierci świadczeniobiorcy, postępowanie staje się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone.
Stan faktyczny
Powiatowy Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej (PZZOZ) w B. wystąpił o przyznanie L.S. prawa do świadczeń opieki zdrowotnej. W trakcie postępowania ustalono, że L.S. zmarła, a jej partner K.W. również zmarł. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie z powodu bezprzedmiotowości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie, uznając PZZOZ za niebędący stroną. PZZOZ wniósł skargę do WSA, kwestionując brak merytorycznego załatwienia sprawy i swój status strony. WSA uchylił postanowienie SKO, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy i wyjaśnienie statusu strony. SKO, po ponownym rozpatrzeniu, umorzyło postępowanie odwoławcze, ponownie uznając PZZOZ za niebędący stroną. PZZOZ ponownie złożył skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2009 r. sprawy ze skargi Powiatowego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oddala skargę. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 54 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.) oraz art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego umorzył postępowanie w sprawie przyznania L.S. prawa do świadczeń opieki zdrowotnej. W uzasadnieniu decyzji organ ten stwierdził, że Powiatowy Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej w B. – Szpital w C. wystąpił o wydanie decyzji przyznającej prawo do korzystania z bezpłatnej opieki zdrowotnej dla L.S. W trakcie postępowania organ pierwszej instancji ustalił, że wyżej wymieniona zmarła w dniu [...]r. a K.W. – partner L.S. nie wyraził’ zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, a w nocy z dnia [...] na [...]r. zmarł. Z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania stosownie do postanowień art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie zostało umorzone. Odwołanie od tej decyzji wniósł Powiatowy Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej w B. W odwołaniu tym wyraził swoje niezadowolenie z wydanej decyzji i wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że L.S., nie posiadała ubezpieczenia zdrowotnego, a otrzymała pomoc medyczną ze strony Szpitala w C. Strona odwołująca się zakwestionowała ustalenia organu pierwszej instancji odnośnie odmowy wyrażenia zgody przez K.W. na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, jak również zarzucono temu organowi, iż nie wykorzystał wszystkich możliwości zmierzających do merytorycznego załatwienia sprawy i objęcia L.S. możliwością korzystania ze świadczeń publicznych służby zdrowia. Zdaniem odwołującego się Powiatowego Zespołu śmierć pacjenta nie czyni bezprzedmiotowym postępowania administracyjnego w sytuacji, kiedy świadczenia zdrowotne zostały udzielone, a zakład opieki zdrowotnej poniósł z tego tytułu koszty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wpierw przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie dokonał własnej analizy sytuacji prawnej występującej w sprawie. Organ ten doszedł do przekonania, że w ramach przedmiotowego postępowania szpital nie dysponuje przymiotem strony, ponieważ posiada jedynie interes faktyczny a nie interes prawny w tym aby pacjent otrzymał prawo do bezpłatnych świadczeń zdrowotnych. Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie organ administracji pierwszej instancji wydał decyzję o umorzeniu postępowania, choć nie powinien wydawać żadnej decyzji, albowiem strona tego postępowania L.S. zmarła. Z tego też powodu zachodzi konieczność uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania organu pierwszej instancji jako bezprzedmiotowego. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniósł Powiatowy Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej w B., który wyraził swoje niezadowolenie z zajętego w nim stanowiska, które uznał za nieprawidłowe. Podniósł, że wszczęcie postępowania administracyjnego nastąpiło nie na wniosek pacjenta, lecz na wniosek zakładu opieki zdrowotnej, który udzielił pacjentowi świadczeń opieki zdrowotnej. W ocenie skarżącego, jego legitymacja do złożenia wniosku wszczynającego postępowanie administracyjne wynika wprost z treści art. 54 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowych ze środków publicznych. Powyższy przepis świadczy o posiadaniu przez tego wnioskodawcę przymiotu strony postępowania. Dodatkowo skarżący podniósł, że wydanie decyzji potwierdzającej prawo pacjenta do świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych bezpośrednio wpływa na sferę prawną zakładu opieki zdrowotnej, gdyż w przypadku braku takiej decyzji skarżącemu przysługuje roszczenie o pokrycie kosztów leczenia wyłącznie przeciwko samemu pacjentowi. Jednocześnie wydanie decyzji potwierdzającej prawo pacjenta do tych świadczeń powoduje, że skarżący zakład opieki zdrowotnej traci jakiekolwiek roszczenia w stosunku do pacjenta, natomiast uzyskuje roszczenia, które może bezpośrednio dochodzić od Narodowego Funduszu Zdrowia. W ocenie skarżącego chybiony jest argument organu odwoławczego, zgodnie z którym śmierć pacjentki uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu środowiskowego warunkującego wydanie przedmiotowej decyzji, a co za tym idzie taka sytuacja nie może prowadzić do bezprzedmiotowości postępowania i jego umorzenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 29 września 2008 r. sygn. akt IV SA/Gl 296/08 uchyliło zaskarżone postanowienie. W motywach tego wyroku Sąd w pierwszej kolejności przybliżył występujące na gruncie orzecznictwa sądowego pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym. Następnie Sąd opowiedział się za stanowiskiem przyjętym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999 r., zgodnie z którym jeżeli subiektywne twierdzenie wnoszącego odwołanie nie zostanie, w sposób przewidziany dla postępowania odwoławczego, pozytywnie zweryfikowane należy wydać decyzję o jego umorzeniu na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustalenie braku takiej przesłanki w zakresie istnienia interesu prawnego odwołującego się, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, nakłada na organ odwoławczy obowiązek zakończenia postępowania w taki sposób, ponieważ nie ma podstaw do jej rozstrzygania, co do istoty sprawy. Nadto przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Sąd stwierdził, że zadaniem organu odwoławczego będzie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego i jednoznacznego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy. W tym celu konieczne będzie dokonanie wszechstronnej analizy całego materiału dowodowego i uzasadnienie zajętego stanowiska i to w sposób przewidziany w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wpierw przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przystąpił do analizy akt sprawy w kontekście zapadłego wyroku tutejszego Sądu. W ramach analizy akt sprawy przedstawiony został stan faktyczny, w tym okoliczności skorzystania przez L.S. z usługi Szpitala w C. W dalszej części uzasadnienia organ ten dokonał analizy art. 54 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Zwrócono uwagę, że świadczeniodawca w myśl postanowień tego przepisu posiada uprawnienie do złożenia wniosku o przyznanie pacjentowi prawa do świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych, w przypadku stanu nagłego, niezwłocznie po udzieleniu świadczenia. Jednocześnie podkreślono, że Powiatowy Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej w B. uzyskał przymiot strony w znaczeniu formalnym poprzez skierowanie do niego decyzji organu pierwszej instancji, co dało mu legitymację do wniesienia odwołania. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przystąpił do analizy pojęcia strony w rozumieniu postanowień art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego i na tę okoliczność przytoczył liczne rozumienia tego pojęcia przyjmowane na gruncie teorii prawa administracyjnego oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych. W konkluzji tej części rozważań organ odwoławczy uznał, że świadczeniodawca może w przypadku stanu nagłego być inicjatorem wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej na rzecz osoby nie ubezpieczonej, której szpital udziela pomocy. Zdaniem tego organu rola szpitala w tym postępowaniu ogranicza się do złożenia wniosku, w przypadku stanu nagłego, o wydanie stosownej decyzji administracyjnej. Jedyną stroną tego postępowania jest świadczeniobiorca, ponieważ poprzez wydanie tej decyzji uzyskuje dokument potwierdzający jego prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. Zaznaczono, że nie istnieje żadna norma prawna stanowiąca podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku Szpitala w postępowaniu o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Taką normą według organu odwoławczego nie jest art. 108 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 54 przedmiotowej ustawy. Z unormowań zawartych w przywołanych przepisach organ odwoławczy wywiódł co najwyżej interes faktyczny Szpitala w domaganiu się wydania stosownej decyzji. W konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uznało, że w rozpatrywanej sprawie jedynie L.S. jest stroną postępowania o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, a tym samym nie stwierdziło, aby taki interes przysługiwał Powiatowemu Zespołowi Zakładów Opieki Zdrowotnej w B., w konsekwencji organ ten umorzył postępowanie odwoławcze w oparciu o treść art. 138 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nadto zaznaczono, że decyzja potwierdzająca prawo do świadczeń opieki zdrowotnej nie może zostać wydana w sytuacji, gdy świadczeniobiorca nie żyje także z innych powodów niż brak strony postępowania. Zaznaczono, że w tego typu przypadku nie można ustalić właściwości miejscowej organu, jak również nie można przeprowadzić prawem wymaganych czynności procesowych takich jak wywiad środowiskowy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję wniósł Powiatowy Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej w B. W skardze tej wystąpił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. W motywach skargi przywołano głównie nakazy dla organu odwoławczego sformułowane w wyroku tutejszego Sądu z dnia 29 września 2008 r. Zdaniem strony skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. winno uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia celem przeprowadzenia poszerzonego postępowania dowodowego. Zdaniem skarżącego Powiatowego Zespołu istnieje możliwość podjęcia działań dowodowych, które umożliwią ustalenie sytuacji dochodowej L.S., jak również wskazano źródła, z których można uzyskać niezbędne informacje. Zaznaczono również, że postępowanie administracyjne wszczynane jest na wniosek strony lub z urzędu, skoro świadczeniodawca może uruchamiać tego typu postępowanie to tym samym przysługuje mu status strony w postępowaniu administracyjnym, a tym samym posiada interes prawny jak i faktyczny w wydaniu przedmiotowej decyzji. Podkreślono, że decyzja wydana na podstawie art. 54 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych stanowi podstawę refundacji kosztów leczenia od Narodowego Funduszu Zdrowia. Zaznaczono również, iż Powiatowy Zespół jest samodzielnym publicznym zakładem opieki zdrowotnej, który należy do sektora finansów publicznych, a tym samym skarżący ma obowiązek dochodzenia odpłatności za udzielane świadczenia. Nadto zaznaczono, że stanowisko skarżącego znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych i na potwierdzenie tego przywołało wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 28 listopada 2007 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Po myśli art. 134 wyżej wymienionej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując prawidłowość zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności przyjdzie zwrócić uwagę na treść art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Unormowanie to oznacza, że po wyroku tutejszego Sądu organ administracji publicznej zobowiązany jest podjąć działania i rozstrzygnięcie zgodnie ze wskazaniami zamieszczonymi w wyroku uwzględniającym skargę. Sąd administracyjny dokonujący ponownej kontroli rozstrzygnięcia organu administracji w pierwszej kolejności zobowiązany jest do zbadania, czy organ ten wypełnił w sposób zadowalający wszystkie zalecenia zamieszczone w pierwszym orzeczeniu. Oznacza to, że zakres sądowej kontroli w tego typu przypadkach jest ograniczony, albowiem skupia się głównie na badaniu wykonania zaleceń zamieszczonych w wyroku sądu administracyjnego. Ustalenie to posiada kluczowe znaczenie dla rozpatrywanej sprawy, ponieważ mocą wyroku tutejszego Sądu z dnia 29 września 2008 r. sygn. akt IV SA/Gl 296/08 Sąd ten uwzględnił wniesioną przez Powiatowy Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej w B. skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i uchylił postanowienie tegoż organu. We wskazaniach zawartych w tym wyroku nakazano organowi odwoławczemu podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego i jednoznacznego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego w sprawie. W tym celu konieczne było dokonanie wszechstronnej analizy całego materiału dowodowego i uzasadnienie zajętego w sprawie stanowiska i to w sposób przewidziany w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Nadto w wyroku tym wyrażono pogląd prawny, że w przypadku ustalenia, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony postępowania administracyjnego w sensie materialnoprawnym, to wówczas następuje umorzenie postępowania administracyjnego. Analiza zaskarżonej decyzji pozwala uznać, że organ odwoławczy w sposób prawidłowy wykonał zalecenia tutejszego Sądu. Z zaleceń tych można wnioskować, że organy administracji zobowiązane były do podjęcia działań w ramach postępowania dowodowego, jednakże wnikliwsza analiza tych zaleceń pozwala uznać, że w przedmiotowym wyroku nakazano przeprowadzić wnikliwą analizę zgromadzonego materiału dowodowego i w przypadku, gdyby okazało się, że wymaga ono uzupełnienia winien przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe. Na wstępie przyjdzie zauważyć, że organ odwoławczy nie przeprowadził żadnych nowych czynności dowodowych w ramach tego postępowania, zatem uznał, że zgromadzony materiał dowodowy w sprawie jest wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia. Strona skarżąca stoi na odmiennym stanowisku i wskazuje na szereg okoliczności, które jej zdaniem winny być wyjaśnione i występują możliwości pozwalające na przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego. Przyjdzie zauważyć, że argumenty i okoliczności podnoszone przez skarżący Powiatowy Zespół są ważkie, jednakże w rozpatrywanej sprawie nie mogą zostać uwzględnione. Do przyjęcie takiego stanowiska skłania treść art. 54 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Zgodnie z treścią tego przepisu stroną postępowania nim regulowanego jest świadczeniobiorca, czyli osoba, która skorzystała ze świadczeń zakładu opieki zdrowotnej. Aby osoba ta mogła mieć status strony musi ona żyć, ponieważ w przeciwnym wypadku nie może ona mieć takiego statusu, nadto ustawodawca w sposób jednoznaczny określił rodzaje czynności procesowych, których przeprowadzenie warunkuje możliwość wydania decyzji administracyjnej. W czynnościach tych udział musi wziąć świadczeniobiorca, względnie członek jego rodziny. W rozpatrywanej sprawie sytuacja wygląda w ten sposób, że L.S. zmarła w dniu [...]r. natomiast jej partner życiowy, z którym stanowiła rodzinę zmarł w nocy z [...] na [...]r. W tej sytuacji przyjdzie stwierdzić, że wbrew sugestiom podnoszonym przez skarżący Powiatowy Zespół, brak jest osób z którymi takie czynności mogą być przeprowadzone, a tym samym zgłoszone możliwości czynności procesowych nie mogą być w ramach tego postępowania wykorzystane. Oznacza to, że organ odwoławczy nie był zobowiązany do prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, a tym samym zarzuty sprowadzające się do nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy nie mogą zostać uwzględnione, a ewentualny zarzut nie wykonania zaleceń zamieszczonych w wyroku tutejszego Sądu z dnia 29 września 2008 r. nie znajduje umocowania faktycznego. W drugiej kolejności Sąd w przywołanym powyżej wyroku nakazał organowi administracji ustalenie, czy stronie skarżącej przysługuje w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego status strony, ponieważ okoliczność ta będzie determinowała rozstrzygnięcie podjęte przez ten organ. Ze wskazanego obowiązku organ odwoławczy wywiązał się w sposób właściwy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawił stan normatywny, czyli unormowania wynikające z treści art. 54 oraz art. 108 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a następnie przeprowadził wnikliwą analizę pojęcia strony na gruncie postępowania administracyjnego i odwołał się do stanowiska prezentowanego w tym zakresie przez najbardziej znanych przedstawicieli tej dyscypliny naukowej. Przeprowadzone rozważania doprowadziły ten organ do konkluzji, że Powiatowemu Zespołowi w ramach postępowania przewidzianego treścią art. 54 wyżej wymienionej ustawy nie przysługuje status strony. Konsekwencją przyjęcia takiego stanowiska stało się, jak wskazał to tutejszy Sąd w swoim orzeczeniu z dnia 29 września 2008 r. umorzenie postępowania odwoławczego. W tej sytuacji należy zastanowić się, czy faktycznie stronie skarżącej w ramach tego postępowania nie przysługuje status strony. W skardze do tutejszego Sądu Powiatowy Zespół swój interes prawny wywodzi z faktu, iż na mocy art. 54 ust. 4 przedmiotowej ustawy postępowanie w sprawie uruchamiane jest na wniosek strony lub z urzędu, natomiast w przypadku stanu nagłego wniosek taki może złożyć świadczeniodawca udzielający świadczenia opieki zdrowotnej, złożony niezwłocznie po udzieleniu świadczenia. Zatem możliwość uruchomienia takiego postępowania stanowi zdaniem skarżącego dowód tego, że przysługuje mu status strony w tym postępowaniu. Na wstępie tej części rozważań przyjdzie zauważyć, że interes prawny uprawniający do nabycia przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym musi wynikać z przepisu prawa materialnego. W rozpatrywanej sprawie Powiatowy Zespół wywodzi swój interes prawny z treści art. 54 ust. 4 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych i z możliwości uruchomienia postępowania w przypadkach stanu nagłego. Analiza wskazanego przepisu pozwala uznać, że przepis ten nie jest przepisem prawa materialnego lecz przepisem prawa procesowego, ponieważ wprowadza szczególne rozwiązanie dotyczące możliwości uruchomienia postępowania administracyjnego. Należy zauważyć, że w przepisie tym akcentuje się, iż postępowanie to może być uruchomione przez świadczeniobiorcę, a w przypadku stanu nagłego przez świadczeniodawcę oraz z urzędu przez organ administracji. Przyjdzie dostrzec, że w przepisie tym wskazuje się jedynie podmioty uprawnione do uruchomienia przedmiotowego postępowania, natomiast nie można tego łączyć ze statusem strony, gdyż przepis ten nie przydaje żadnemu ze wskazanych podmiotów interesu prawnego. Warto zauważyć, że unormowanie to zbliżone jest do tego, które występuje na gruncie pomocy społecznej i zakładające, że postępowanie w sprawie przyznania świadczenia może być uruchomione na wniosek osoby trzeciej. Między tymi unormowaniami występuje różnica, gdyż na gruncie pomocy społecznej wymagana jest zgoda osoby, która ma być adresatem rozstrzygnięcia organu administracji, natomiast w tym przypadku o takiej zgodzie nie ma wprost mowy, jednakże analiza unormowań zamieszczonych w art. 61 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego pozwala uznać, że i w tym przypadku taka zgoda będzie wymagana. Skoro omawiany przepis posiada charakter procesowy, to tym samym z jego postanowień nie można wywodzić interesu prawnego. W ramach postępowania przewidzianego treścią art. 54 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej ze środków publicznych stroną jest jedynie świadczeniobiorca, czyli osoba nie posiadająca ubezpieczenia, która na podstawie dokumentu wydawanego w oparciu o ten przepis może korzystać z bezpłatnych świadczeń opieki zdrowotnej. Warto zwrócić uwagę na fakt, że przedmiotowe świadczenie nie przysługuje wszystkim osobom nie posiadającym stosownego ubezpieczenia, lecz jedynie tym, które spełniają określone w ustawie wymogi. Oznacza to, że byt prawny tego postępowania uzależniony jest od tego, czy w sprawie występuje świadczeniobiorca, gdyż w przypadku braku tego podmiotu prowadzenie postępowania jest bezprzedmiotowe. Dodatkowo przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, że ustawodawca w art. 50 ust. 4 powyższej ustawy przewidział rozwiązanie, że świadczeniobiorca, który nie dysponuje dokumentem uprawniającym do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych obowiązany jest do pokrywania tych kosztów we własnym zakresie. W konkluzji przeprowadzonych rozważań przyjdzie stwierdzić, że organ administracji publicznej w sposób zgodny z wytycznymi zamieszczonymi w orzeczeniu tutejszego Sądu z dnia 29 września 2008 r. przeprowadził analizę sytuacji prawnej skarżącego i prawidłowo uznał, że nie przysługuje mu status strony w tym postępowaniu. Takie ujęcie sytuacji procesowej skarżącego wymusiło na wskazanym organie konieczność umorzenia postępowania odwoławczego, ponieważ w przywołanym wyroku otrzymał takie wskazanie. Zatem nie można czynić temu organowi zarzutu z tego powodu, że podjął tego typu rozstrzygnięcie skoro zobowiązany był do takiego działania na mocy wskazanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić. SW

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło