IV SA/Gl 23/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys, po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2005r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. K. na działalność Urzędu Miasta w B. w przedmiocie udzielenia pomocy socjalnej p o s t a n a w i a odrzucić skargę Z. K. złożył w dniu [...] r. skargę na "Urząd Miasta w B." podnosząc, iż jego pracownicy nie zareagowali na trudną sytuację życiową, w jakiej znalazł się wraz ze swoją rodziną wskutek odcięcia im dostaw wody przez prywatnego właściciela budynku. Wskazał nadto, iż decyzją nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie. Nie podał jednak, czego uchylona decyzja dotyczyła i jakie stawia jej zarzuty. Wezwany do jednoznacznego określenia organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy oraz wskazania decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, którą chce zaskarżyć nadesłał pismo procesowe, w którym wniósł o wynagrodzenie szkody z powodu naruszenia przed administrację publiczną prawa. Uzasadniając swoje żądanie skarżący opisał zdarzenie z dnia [...]r. kiedy to właściciel budynku odciął jemu i jego rodzinie dostawę wody, nie uprzedzając ich o tym, czym – zdaniem Z. K. – naruszył przepis art. 8 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków. Dalej skarżący podał, iż powiadomieni o tym fakcie pracownicy Urzędu Miasta i MOPS nie podjęli żadnych kroków, aby zapewnić jego rodzinie pomoc i dostarczyć wodę. Nadmienił, iż z tego powodu złożył skargę na Dyrektora MOPS. Następnie zawarł opis swoich perturbacji związanych z próbą uzyskania od Urzędu Miasta lokalu socjalnego, w którym chciał zamieszkać, z powodu złych warunków w obecnie zajmowanym, a nie remontowanym od lat lokalu. Z. K. wyraził nadto opinię, iż sprzedając kamienicę wraz z lokatorami Urząd złamał Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem skarżacego Konstytucję złamali również pracownicy MOPS, bowiem będąc w zmowie z zarządcą ich budynku zebrali – bez jego zgody - dane dotyczące jego rodziny i warunków mieszkaniowych, co doprowadziło do pozbawienia ich należnej im pomocy. Konkludując swoje rozważania skarżący doszedł do wniosku, iż władze administracji winny odpowiedzieć za moralną, fizyczną i psychiczną krzywdę wyrządzoną jego rodzinie, a wyrazem tej odpowiedzialności winno być przyznane przez Sąd odszkodowanie. W kolejnym piśmie Z. K. wskazał, iż złożona przez niego skarga dotyczy działalności administracyjnej Urzędu Miasta w B., który nie udzielił mu odpowiedniej pomocy, a tylko odsyłał go do różnych instytucji i osób. Również w tym piśmie skarżący opisał dokładnie swoją sytuację życiową, identycznie jak w poprzednich pismach podkreślając bezprawność odcięcia dostawy wody, trudne warunki lokalowe, złośliwość zarządcy przejawiająca się w pozbawieniu go możliwości korzystania z piwnicy i anteny dachowej, wysypywaniu gruzu i śmieci koło budynku oraz parkowaniu pod oknami mieszkania skarżacego samochody. Nieskuteczne – w ocenie skarżącego - okazały się liczne jego interwencje na Komendzie Policji i Straży Miejskiej. Odnosząc się do wskazywanej wcześniej decyzji SKO z dnia [...] r. [...], skarżący podkreślił błędy pracowników socjalnych, które w jego ocenie były podstawą takiego rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Nie zakwestionował jednak samej decyzji organu II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi, gdyż nie uczynił zadość opisanemu powyżej zarządzeniu. Nie wyjaśnił dostatecznie czy skargą zaskarżył jedną z wydanych w postępowaniach administracyjnych decyzji, jak też nie sprecyzował czy i jakiej bezczynności organu skarga dotyczy. Tymczasem przepis art. 57§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) wymaga, aby skarga zawierała m.in. wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności oraz oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności dotyczy. Stosownie do brzmienia art. 3§2 tej ustawy sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej orzekając w sprawach skarg na 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Zatem obowiązkiem skarżacego jest precyzyjne określenie wskazanych powyżej okoliczności. Ich brak uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie skargi. Sądy administracyjne nie orzekają bowiem abstrakcyjnie oceniając całokształt działalności danego organu administracyjnego, a badają zgodność z prawem konkretnego aktu lub czynności. Skoro skarżący tego nie uczynił, merytoryczne rozpoznanie sprawy nie jest możliwe. Niemniej jednak jak wynika ze skargi i pism procesowych. przedmiotem zaskarżenia jest działalność Urzędu Miasta w B. Gdyby więc przyjąć, że skarżący zaczepia w całokształt działalności organu administracji publicznej jakim jest Prezydent Miasta B., to -jak już podniesiono – nie podlega ona ocenie sądu administracyjnego. Z kolei uznanie, że skarga dotyczy działań pracowników Urzędu Miasta, doprowadzi do konkluzji, iż materię tą należy zakwalifikować do postępowania skargowego regulowanego działem VIII k.p.a. zatytułowanym Skargi i wnioski, które nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Trzeba przy tym podkreślić, że właściwością sądu administracyjnego nie jest objęta ocena sposobu działania organu, jak i jego pracowników, jako że jest to wewnętrzna sprawa tychże organów. Sprawy skargowe nie podlegają kognicji sądu administracyjnego, gdyż rządzą się swoistymi regułami. Sprawy te nie zostały poddane orzecznictwu sądowoadministracyjnemu, jako że żadna z procedur nie przewiduje dopuszczalności zaskarżenia działań realizowanych w ramach tego postępowania. Stanowisko judykatury jest w tym przedmiocie utrwalone: por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 1999r. sygn.akt. III SAB 7/99, ONSA 2001, z.1, p.27, a także niepublikowane postanowienia NSA: z dnia 6 października 2003 r., sygn. akt II SA/Ka 1735/03, z dnia 12 listopada 2001 r., sygn. akt II SA/Ka 2942/01, z dnia 23 lipca 2001r., sygn.akt. II SAB 213/00; z dnia 12 kwietnia 2001r., sygn.akt I SA 2668/00; z dnia 18 lutego 1997r., sygn.akt III SAB 1/97 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach: z dnia 10 lutego 2004 r., sygn. akt II SA/Ka 3294/03 i z dnia 19 kwietnia 2004 r., sygn. akt IV SA/Gl 170/04. Wprawdzie w swoich pismach Z. K. wskazuje na decyzję SKO z dnia [...] r. o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i umorzeniu postępowania, jednakże nie formułuje przeciwko niej żadnych zarzutów. Z kolei z okoliczności sprawy, a w szczególności z porównania dat wniesienia skargi ([...]r.) i wydania decyzji organu odwoławczego ([...]r.) wynika, iż decyzja ta nie jest przedmiotem skargi, zaś ujemna ocena skarżacego odnosi się wyłącznie do postępowania pracownika socjalnego, które – w ocenie Z. K. – było wyłączną przyczyną takiego rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Z kolei, gdyby skargę tą potraktować jako skargę na bezczynność organu pierwszej instancji, który nie udzielił skarżącemu pomocy, to byłaby ona przedwczesna. Trzeba zważyć, że przepis art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, iż skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Natomiast w myśl § 2 tegoż przepisu przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Jednym z takich środków jest zażalenie złożone w trybie art. 37 kpa do organu wyższego stopnia, w sytuacji, w której organ zobowiązany do załatwienia sprawy nie czyni tego w terminach określonych przepisami prawa. W aktach sprawy brak pisma, którego treść odpowiadałaby takiemu środkowi. Zatem nie została spełniona przesłanka warunkująca dopuszczalność skargi na bezczynność organu, określona w art. 52 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na koniec godzi się wskazać, że sądy administracyjne nie są władne orzekać o ewentualnym odszkodowaniu od organów administracyjnych, gdyż ta kwestia została poddana kompetencji sądów powszechnych. Z tych wszystkich przyczyn, skarga jest niedopuszczalna i dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 oraz art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlegała odrzuceniu.