IV SA/Gl 23/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, , , po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego – pomoc pieniężna na usuwanie skutków powodzi w kwestii wniosku pełnomocnika strony skarżącej o przyznanie wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej postanawia: odmówić przyznania wynagrodzenia Wyrokiem z dnia 19 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę J.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego – pomocy pieniężnej na usuwanie skutków powodzi. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącej w dniu [...]. Następnie w dniu [...] J.D. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. W rezultacie, postanowieniem z dnia 5 lipca 2013 r. tut. Sąd przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, a Okręgowa Rada Adwokacka w K. pismem z dnia [...] wyznaczyła dla skarżącej pełnomocnika w osobie adwokata A.P. Odpis pisma informującego o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu wpłynął do jej Kancelarii w dniu [...]. W dniu [...] adwokat A.P. przeglądała akta sądowe przedmiotowej sprawy. Natomiast w dniu [...] nadała skargę kasacyjną od zapadłego w sprawie wyroku z równoczesnym wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. W uzasadnieniu wniosku podkreśliła, że ustanowienie adwokata dla skarżącej nastąpiło dopiero po doręczeniu jej wyroku wraz z uzasadnieniem co przyczyniło się do uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej. Ponadto dodała, iż zapoznała się z aktami sądowymi w dniu [...] i tym samym dopiero w tej dacie podjęła informacje o stanie sprawy. Jak również oświadczyła, że na podstawie zawiadomienia Okręgowej Rady Adwokackiej w K. sądziła, iż została wyznaczona pełnomocnikiem "na etapie złożenia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C." i "nie wiedziała o konieczności wniesienia skargi kasacyjnej". Ponadto w treści skargi zawarła wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz oświadczyła, że nie zostały one w całości ani w części uregulowane. Postanowieniem z dnia 29 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Po rozpoznaniu zażalenia na to rozstrzygnięcie, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 lutego 2014 r. sygn. akt I OZ 70/14 uchylił zaskarżone orzeczenie i odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Jednocześnie ten Sąd postanowieniem z dnia 29 maja 2014 r. sygn. akt I OZ 407/14 oddalił zażalenie na orzeczenie tut. Sądu z dnia 10 marca 2014 r. odrzucające skargę kasacyjną J.D. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Biorąc pod uwagę powyższy przepis a zarazem uwzględniając aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych należy zauważyć, iż postanowienie o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek sądu ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2010 r. sygn. akt I FSK 1648/08). Ponadto pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie, o którym mowa w art. 250 P.p.s.a. w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej (postanowienie NSA z dnia 21 października 2010 r. sygn. akt II FSK 83/09). Podsumowując art. 250 P.p.s.a. nie nakłada na sąd obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pomoc prawna świadczona w sposób sprzeczny z zasadami profesjonalizmu nie stanowi podstawy do przyznania wynagrodzenia (postanowienie NSA z dnia 16 czerwca 2010 r. sygn. akt II FZ 143/10). W niniejszej sprawie adwokat A.P. została poinformowana przez Okręgową Radę Adwokacką w K. w dniu [...] o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej. Pełnomocnik dopiero w dniu [...] przeglądała akta sądowe niniejszej sprawy. Następnie w dniu [...] nadała skargę kasacyjną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 lutego 2014 r. sygn. akt I OZ 70/14 uchylił orzeczenie tut. Sądu z 29 listopada 2013 r. i odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a następnie postanowieniem z dnia 29 maja 2014 r. sygn. akt I OZ 407/14 oddalił zażalenie na orzeczenie z dnia 10 marca 2014 r. odrzucające skargę kasacyjną. Z powyższego wynika, że skarga kasacyjna wobec jej prawomocnego odrzucenia nie została skutecznie wniesiona. Tymczasem zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, adwokatowi należy się wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Spójnik koniunkcji wskazuje, że opłata przysługuje tylko wówczas, gdy sporządzenie skargi kasacyjnej połączone jest z jej wniesieniem. Prawomocne odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jak i odrzucenie skargi kasacyjnej nie pozwala przyjąć, że czynność procesowa, której pełnomocnik zamierzała dokonać, została faktycznie zrealizowana. Jak już wyżej wspomniano, pomoc świadczona w sposób sprzeczny z zasadami profesjonalizmu nie stanowi podstawy do przyznania wynagrodzenia. Nie można wówczas bowiem stwierdzić, że podejmowane czynności przybrały realny wymiar dla mocodawcy, który zmierzał bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której pomoc jest udzielona (postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 5 listopada 2013 r. sygn. akt III SA/Po 1316/12). Zdaniem Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy nie można stwierdzić, że adwokat A.P. dokonała swoich czynności z uwzględnieniem należytej staranności, jaka jest wymagana od profesjonalnego pełnomocnika, a zatem nie można mówić o udzieleniu przez tego pełnomocnika skarżącej pomocy prawnej, za którą przysługuje wynagrodzenie ze strony Skarbu Państwa. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 250 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.