IV SA/Gl 240/15

WyrokWSA w Gliwicach2015-12-03

Skład orzekający: Szczepan Prax, Andrzej Matan, Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba pobierająca świadczenia dla bezrobotnych, która podjęła zatrudnienie, ale z niego zrezygnowała, nie otrzymując wynagrodzenia, świadomie wprowadziła w błąd urząd pracy, jeśli nie poinformowała o podjęciu zatrudnienia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli osoba nie miała bezpośredniego zamiaru wprowadzenia w błąd urzędu pracy, a jedynie przemilczała istotne okoliczności (podjęcie zatrudnienia), to można mówić o świadomym wprowadzeniu w błąd w sensie pośrednim. Fakt podjęcia zatrudnienia, nawet krótkotrwałego i bez otrzymania wynagrodzenia, obliguje do poinformowania urzędu pracy, a jego zaniechanie skutkuje obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta orzekł o obowiązku zwrotu przez A.K. nienależnie pobranych świadczeń (zasiłku, stypendium, kosztów szkolenia i przejazdu) w łącznej kwocie 9228,75 zł. A.K. został uznany za bezrobotnego i nabył prawo do zasiłku, a następnie stypendium szkoleniowego. W międzyczasie podjął zatrudnienie, o czym nie poinformował urzędu pracy, a następnie z niego zrezygnował. Urząd pracy, po otrzymaniu informacji z ZUS o zgłoszeniu do ubezpieczenia, uchylił wcześniejsze decyzje i orzekł o utracie statusu bezrobotnego od daty podjęcia zatrudnienia. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta, uchylając ją jedynie w części dotyczącej należności dla instytucji szkoleniowej. A.K. zaskarżył decyzję Wojewody, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując świadome wprowadzenie w błąd urzędu pracy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń oddala skargę. Prezydent Miasta R. decyzją z [...] r. nr [...] orzekł o obowiązku zwrotu przez A. K. nienależnie pobranych świadczeń w postaci: 1/ zasiłku za okres od 06.06.2012 r. do 07.03.2013 r. w wysokości brutto 7399,60 zł, 2/ stypendium za okres odbywania szkolenia, tj. od 29.04.2013 r. do 18.05.2013 r. w wysokości brutto 616,40 zł, 3/ kosztów szkolenia finansowanych z Funduszu Pracy tj. należności przysługującej instytucji szkoleniowej w wysokości 1100,00 zł oraz kosztów przejazdu w wysokości 112,75 zł, poniesionych z tytułu skierowania na kurs p.n. "Operator tokarek sterowanych numerycznie" w okresie od 29.04.2013 r. do 18.05.2013 r. Kwota łączna do zwrotu wniosła 9228,75 zł. Płatność w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu orzeczenia, decyzją z dnia [...] r. A. K. został uznany za osobę bezrobotną z dniem 07.03.2012. Z kolei na mocy decyzji z dnia [...] r. nabył od dnia 06.06.2012 r. prawo do zasiłku w wysokości stanowiącej 120% zasiłku podstawowego na okres 12 miesięcy, który zgodnie z przepisami skrócono o okres nieprzysługiwania zasiłku, tj. o 90 dni. Z uwagi na upływ maksymalnego okresu pobierania zasiłku, decyzją z dnia [...] r. orzeczono o jego utracie od dnia 08.03.2013 r. Następnie, strona została skierowana do odbycia kursu p.n. "Operator tokarek sterowanych numerycznych" w terminie od 29.04.2013 r. do 18.05.2013 r. W związku z uczestnictwem w szkoleniu decyzją z dnia [...] r. nabyła prawo do stypendium od dnia 29.04.2013 r. Natomiast w dniu [...] r. wydano decyzję orzekającą o utracie przez zainteresowanego prawa do stypendium z dniem 19.05.2013 r. W odpowiedzi na złożony 20.05.2013 r. wniosek o zwrot kosztów przejazdu na szkolenie, decyzją z dnia [...] r. przyznano stronie środki we wnioskowanej kwocie 112,75 zł tytułem refundacji poniesionych na transport wydatków. Decyzją z dnia [...] r. strona utraciła status osoby bezrobotnej z dniem 24.11.2013 r. z uwagi na upływ 90-dniowego okresu niezdolności do pracy wskutek choroby, potwierdzonej stosownymi zaświadczeniami. Dnia 28.03.2014 r. wpłynęło do Powiatowego Urzędu Pracy w R. pismo, w którym to ZUS Oddział w R. wskazał, że w okresie zgłoszenia A. K. przez PUP do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego, tj. od 07.03.2012 r. do 23.11.2013 r., od 23.04.2012 r. do 17.05.2012 r. był on zgłoszony do ubezpieczenia społecznego z tytułu zatrudnienia, a w okresie od 23.05.2012 r. do 28.05.2012 r. z tytułu wykonywania umowy zlecenia. Konsekwencją powyższego było m.in. uchylenie decyzji z [...] r. w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem 24.11.2013 r. i orzeczenie o utracie przez ww. statusu osoby bezrobotnej z dniem 23.04.2012 r. z powodu zatrudnienia w A Sp. z o.o. Ponadto uchylono decyzję z dnia [...] r. w sprawie przyznania prawa do zasiłku od dnia 06.06.2012 r. i umorzono postępowanie w sprawie przyznania zasiłku od dnia 06.06.2012 r. oraz uchylono decyzję z dnia [...] r. w sprawie utraty prawa do zasiłku z dniem 08.03.2013 r. i umorzono postępowanie w tym zakresie jako bezprzedmiotowe. Kolejnym skutkiem zaistniałej sytuacji było uchylenie decyzji z dnia [...] r. przyznającej stronie prawo do stypendium w okresie odbywania szkolenia od dnia 29.04.2013 r., umorzenie postępowania w tym zakresie, a także uchylenie decyzji z dnia [...] r. w sprawie utraty prawa do stypendium z dniem 19.05.2013 r. i umorzenie postępowania w tej sprawie. Konsekwencją powyższego stanu było ponadto uchylenie decyzji z dnia [...]r. przyznającej środki we wnioskowanej kwocie 112,75 zł. tytułem refundacji poniesionych kosztów przejazdu na szkolenie i umorzenie w całości postępowania w tej kwestii (znak: [...]). Zgodnie z art. 76 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do jego zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Z kolei art. 76 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa m.in. świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach. Strona podczas rejestracji w dniu 07.03.2012 r. została poinformowana o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej m.in. o obowiązku poinformowania Urzędu o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej w terminie 7 dni. A. K. jednakże nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku i nie powiadomił PUP w ustawowym 7 - dniowym terminie o podjęciu zatrudnienia, a następnie pracy zarobkowej, doprowadzając do sytuacji, w której urząd pracy wypłacił zasiłek pomimo, iż nie spełniał przesłanek do jego pobierania od 23.04.2012 r., a następnie skierował go na szkolenie nie mając wiedzy, iż w rzeczywistości nie spełnia przesłanek do zastosowania wobec niego usługi w postaci organizacji szkolenia, z powodu wcześniejszej utraty przesłanek do zarejestrowania w charakterze bezrobotnego. Wobec tego strona pobrała nienależnie zasiłek za okres od dnia 06.06.2012 r. do 07.03.2013r. w wysokości 7399,60 zł, a także stypendium z tytułu odbywania szkolenia za okres od dnia 29.04.2013r. do 18.05.2013 r. w wysokości 616,40 zł. Kolejnym świadczeniem pieniężnym, podlegającym zwrotowi jako nienależenie pobrane, wypłacone stronie na mocy decyzji z dnia [...] r., jest refundacja kosztów przejazdu na szkolenie w wysokości 112,75 zł. Świadczenie to mieści się w pojęciu kosztów szkolenia, ale można także uznać za świadczenie finansowane z Funduszu Pracy, niewynikające z zawartych umów, bowiem zostało przyznane stronie decyzją administracyjną. Tym samym jest to także świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach. Podstawą do zwrotu kosztów przejazdu jest w przedmiotowej sprawie także art. 76 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy, który stanowi, że za nienależnie pobrane świadczenie uważa się koszty szkolenia, w przypadku określonym w art. 41 ust. 6 lub w przypadku gdy skierowanie na szkolenie nastąpiło na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę skierowaną na szkolenie. Do kosztów szkolenia zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 12 ustawy zalicza się m.in. koszty przejazdu, jak i należność przysługującą instytucji szkoleniowej. PUP w R. z tytułu skierowania ww. na szkolenie p.n. "Operator tokarek sterowanych numerycznych" w terminie od 29.04.2013 r. do 18.05.2013 r. poniósł: koszty przejazdu w wysokości 112,75 zł (dowód: decyzja z [...] r. znak: [...]) oraz koszty należne ośrodkowi szkoleniowemu w wysokości 1100 zł (dowód: faktura VAT nr [...] z dnia [...] r., lista absolwentów kursu: Operator tokarek sterowanych numerycznie nr [...]), co daje łącznie kwotę 1212,75 zł. W ocenie organu, w niniejszej sprawie mamy do czynienia z zachowaniem bezrobotnego polegającym na świadomym wprowadzaniu w błąd powiatowego urzędu pracy. A. K. wprawdzie w wyjaśnieniach z dnia 10.08.2014 r. (data wpływu: 11.08.2014 r.) stwierdził, że nie miał zamiaru oszukania PUP. Nie pobrał żadnego wynagrodzenia za tamten okres pracy, stąd wydawało mu się bezcelowe, aby znowu od początku przechodzić żmudną drogę rejestracji. Jednakże zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa świadome wprowadzenie w błąd organu, nie można ograniczać jedynie do tzw. zamiaru bezpośredniego. Hipotezę przepisu wyczerpują zarówno działania podejmowane z zamiarem bezpośredniego wprowadzenia organu w błąd, jak i działania realizowane z zamiarem pośrednim, który przejawia się w tym, że działający nie ma bezpośredniego zamiaru wprowadzenia organu w błąd co do danej okoliczności, ale według wszelkiego prawdopodobieństwa mógł się spodziewać, że skutek taki nastąpi. Wprowadzenie organu w błąd, w przypadku braku bezpośredniości zamiaru, może zatem nastąpić również przez przemilczenie istotnych dla sprawy okoliczności (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 listopada 2012 r. IV SA/G1 83/2012). W rozpatrywanej sprawie A. K. został pouczony o obowiązkach związanych ze statusem osoby bezrobotnej, W dniu rejestracji tj. 7.3.2012 r. podpisał się pod oświadczeniem, że pozostaje osobą niezatrudnioną i nie wykonuje innej pracy zarobkowej oraz zobowiązał się do bezzwłocznego informowania o wszelkich zmianach danych zawartych w karcie oraz do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w przypadkach niespełnienia warunków przewidzianych w ustawie (dowód: karta rejestracyjna). Ponadto potwierdził przyjęcie do wiadomości pouczenia o obowiązku zawiadamiania powiatowego urzędu pracy w ciągu 7 dni o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub złożeniu wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu osoby bezrobotnej albo utratę prawa do zasiłku (dowód: oświadczenie strony z dnia 07.03.2012 r.). Treść tych pouczeń prowadzi do wniosku, iż miał on świadomość ciążącego na nim obowiązku poinformowania tut. Urzędu o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, jako okolicznościach powodujących utratę statusu osoby bezrobotnej. W związku z przemilczeniem przez niego informacji o podjęciu zatrudnienia od 23.04.2012 r. do 17.05.2012 r. w A Sp. z o.o. oraz wykonywaniu pracy zarobkowej na podstawie umowy zlecenia w dniach 23.05.2012 r. do 28.05.2012 r. na rzecz B Spółka jawna, należy przyjąć, iż z zamiarem pośrednim świadomie wprowadził w błąd tut. Urząd co do okoliczności istotnych dla nabycia przez niego uprawnień bezrobotnego. Przyjęte rozumienie świadomego wprowadzania w błąd powiatowego urzędu pracy prowadzi do stwierdzenia, że także zasiłek za okres od 06.06.2012 r. do 07,03.2013 r., jak i stypendium za okres od 29.04.2013 r. do 18.05.2013 r. zostały pobrane przez Pana K. nienależenie i podlegają obowiązkowi zwrotu nie tylko zgodnie art. 76 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, lecz także na podstawie art. 76 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy, według którego za nienależnie pobrane świadczenie uważa się świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie. Konsekwencją powyższego stanu faktycznego, w świetle regulacji art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, 2, 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jest uznanie wyżej określonych świadczeń, tj. zasiłku za okres od 06.06.2012 r. do 07.03.2013 r., stypendium za okres od 29.04.2013 r, do 18.05.2013 r., kosztów szkolenia "Operator tokarek sterowanych numerycznych" w okresie od 29.04.2013 r. do 18.05.2013 r., w łącznej wysokości 9228,75 zł za świadczenia nienależne, podlegające obowiązkowi zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji, o czym orzeczono na wstępie. W wyniku złożonego odwołania, w którym strona wskazuje na krótekie okresy zatrudnienia, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy kwestionowaną decyzję, uchylając ją jedynie w części dotyczącej obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z tytułu kosztów szkolenia finansowego z Funduszu Pracy w postaci należności przysługującej instytucji szkoleniowej w wysokości 110 zł. I w tej części postępowanie umorzył. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono przebieg dotychczasowego postępowania oraz ustalenia poczynione w jego wyniku przez organ I instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Prezydenta Miasta R. co do zasadności nałożenia na A. K. obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, poza kosztami szkolenia przysługujących instytucji szkoleniowej. W jego ocenie brak było podstaw do zastosowania w tej kwestii art. 76 ust. 2 pkt. 4 ustawy, gdyż przepis tak sformułowany funkcjonuje dopiero od 27 maja 2014 r, podczas gdy strona była skierowana na szkolenie w roku 2013 i pouczenie o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia obejmowało stan wówczas aktulany. Ponadto organ odwoławczy zauważył, iż wedle orzecznictwa sądowego wprowadzenie organu w błąd może nastapic także przez przemilczenie istotnych dla sprawy okoliczności. A. K. przemiaczając fakt podjęcia zatrudnienia świadomie wprowadził PUP w błąd W skardze z dnia 9 stycznia 2015 r. A. K. podnosi zarzuty dotyczące naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 77 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. W szczególności nie wyjaśniono czy zgłoszenie do ubezpieczenia społecznego miało podstawy w tym, czy skarżący podjął pracę uzasadniającą takie zgłoszenie, jak również czy skarżący miał świadomość, że pomimo rezygnacji z podjęcia pracy oraz nieotrzymania żadnego wynagrodzenia zostanie zgłoszony do ubezpieczenia społecznego; Następnie wskazuje na naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 pkt 2 lit I ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, poprzez jego niewłaściwą wykładnię ze względu na przyjęcie, że skarżący nie spełniał przesłanek do uznania go za osobę bezrobotną z powodu wykonywania pracy zarobkowej, podczas gdy praca ta nie miała charakteru zarobkowego. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...] r. i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta R. nr [...] z [...] r, wydanej z upoważnienia oraz o zasądzenie od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi A. K. kwestionuje stanowisko Wojewody [...], wskazując na definicję bezrobotnego zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. I ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Bezrobotnym jest osoba jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej. Natomiast podjęte przez niego próby zatrudnienia nie wiązały się z nawiązaniem stosunku pracy, tym bardziej zarobkowej. Nie miał podstaw do przypuszczenia, że pomimo rezygnacji z zatrudnienia już po kilku dniach, ze względu na nieodpowiednie warunki oraz stan jego zdrowia, a przede wszystkim i co z tym się łączy, brakiem pobranego wynagrodzenia, mógł zostać zgłoszony do ubezpieczenia społecznego i w konsekwencji utracić prawo do zasiłku. Trudno zatem uznać, że nie poinformował organu o okolicznościach powodujących ustanie prawa do świadczeń lub wprowadził organ w błąd, gdy wedle jego oceny, żadne takie okoliczności nie zaistniały. W ocenie skarżącego, postępowanie przed organem I instancji było niezupełne, w szczególności poprzez niewyczerpujące i niekompletne wyjaśnienie czy zgłoszenie do ubezpieczenia społecznego miało podstawy w tym, czy podjął on pracę uzasadniającą takie zgłoszenie, jak również czy miał świadomość, że pomimo rezygnacji z podjęcia pracy zostanie zgłoszony do ubezpieczenia społecznego. W obu przypadkach pracy nie podjął, gdyż obowiązki które chcieli powierzyć mu potencjalni pracodawcy przekraczały jego możliwości fizyczne i po kilku dniach ich wykonywania musiał zrezygnować z podjęcia zatrudnienia, nie otrzymując żadnego wynagrodzenia. Cierpi na przewleką chorobę - cukrzycę typu B, zażywa insulinę, ponadto choruj na nadciśnienie tętnicze, w związku z tym nie mogl podjąć pracy wiążącej się z tak wysokim wysiłkiem fizycznym. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz.1647), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody [...] dnia [...] r. nr [...] utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Prezydent Miasta R. z [...]r. nr [...] w sprawie obowiązku zwrotu przez A. K. nienależnie pobranych świadczeń. Podstawę prawną rozstrzygnięcia, wskazana przez organy orzekające w sprawie, stanowi art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz.U. z 2015 r. poz. 149 ze zm., dalej: ustawa). Zgodnie z art. 76 ust. 1 ustawy, osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne, wedle ust. 2 pkt. 2 tego artykułu, uważa się świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie. Jak wynika z uzasadnień decyzji obu organów orzekających w sprawie, uznały one iż A. K. pobierając świadczenia przysługujące bezrobotnemu, świadomie wprowadziła w błąd PUP w R. co do okoliczności istotnych dla uzyskania prawa do tych świadczeń. To świadome wprowadzenie w błąd, jak podkreślono w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, polega na tym, że skarżący nie poinformowała organu administracji o wykonywaniu pracy zarobkowej, dysponując statusem osoby bezrobotnej, z czym wiązało się prawo do uzyskania zasiłku dla bezrobotnego, stypendium szkoleniowego oraz refundacją kosztów dojazdu na szkolenie. Rozważając kwestię spełnienia przesłanki określonej w art. 76 ust. 2 pkt. 2 in fine ustawy należy zwrócić uwagę na dwie okoliczności, które w ocenie Sądu, przesądzają o świadomym wprowadzeniu błąd urzędu pracy. W pierwszym rzędzie przyjdzie zauważyć, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych tyczącym art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy, ukształtowany został pogląd, zgodnie z którym istotną cechą konstrukcji nienależnego świadczenia jest zamiar i świadomość osoby, która świadczenie pobrała co do faktu, że jej się ono nie należy, co wiąże się z prawidłowym pouczeniem o przesłankach nabycia lub utraty prawa do świadczenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2009r., sygn. akt I OSK 1034/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Po wtóre, świadome wprowadzenie w błąd organu, o jakim mowa w art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy, nie można ograniczać jedynie do tzw. zamiaru bezpośredniego. Hipotezę przepisu wyczerpują zarówno działania podejmowane z zamiarem bezpośredniego wprowadzenia organu w błąd, jak i działania realizowane z zamiarem pośrednim, który przejawia się w tym, że działający nie ma bezpośredniego zamiaru wprowadzenia organu w błąd co do danej okoliczności, ale według wszelkiego prawdopodobieństwa mógł się spodziewać, że skutek taki nastąpi (wyrok WSA w Opolu w wyroku z dnia 30 września 2010 r., w sprawie II SA/Op 368/10, NSA w wyroku z dnia 3 czerwca 2009 r. sygn. akt I OSK 1034/08, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 10 maja 2011 r., II SA/Bd 251/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wprowadzenie organu w błąd, w przypadku braku bezpośredniości zamiaru, może zatem nastąpić również przez przemilczenie istotnych dla sprawy okoliczności. W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, iż została pouczona o obowiązkach związanych ze statusem osoby bezrobotnej, o czym świadczy część "C" karty rejestracji bezrobotnego, podpisanej przez skarżącą w dniu 17 marca 2012r. (k.43 akt administracyjnych). W pkt. 1 oświadczenia zawarte jest stwierdzenie, iż pozostaje on osoba niezatrudnioną i nie wykonuje innej pracy zarobkowej. Natomiast zgodnie z pkt. 17 tego oświadczenia, zobowiązał się do bezzwłocznego informowania o wszelkich zmianach danych zawartych w karcie oraz do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w przypadkach niespełnienia warunków przewidzianych w ustawie. Treść tych pouczeń prowadzi do wniosku, iż skarżący miał świadomość ciążącego na nim obowiązku poinformowania PUP w R. o podjęciu pracy zarobkowej, jako okoliczności powodującej utratę statusu osoby bezrobotnej, jak również i o obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, udzielanych jedynie osobom posiadającym taki status. Wobec przemilczenia przez niego tej informacji przyjąć trzeba, iż z zamiarem pośrednim świadomie wprowadził w błąd PUP w R. co do okoliczności istotnych dla nabycia przez niego uprawnień do pobierania zasiłku, stypendium szkoleniowego oraz kosztów dojazdu na szkolenie. W tym stanie rzeczy przyjdzie stwierdzić, iż zaskarżona decyzja została wydana zgodnie przepisami prawa materialnego - art. 76 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt. 2 ustawy o promocji zatrudnienia. Zgodnie bowiem ze wskazanym przepisem, do zwrotu nienależnego świadczenia pieniężnego może zostać zobowiązana osoba, która pobrała świadczenie pieniężne wypłacone w przypadku świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy. W ocenie Sądu fakt świadomego wprowadzenia w błąd PUP w R. został wykazany, a co za tym idzie rozstrzygnięcie nakazujące zwrot nienależnie pobranego świadczenia znajduje uzasadnienie. W ocenie Sądu, oceny co do świadomego wprowadzenia w błąd organu zatrudnienia nie zmienia fakt, iż skarżący (jak wyjaśnia w skardze) nie nawiązał trwałego stosunku pracy z firmami, skoro zatrudnienie w nich podjął, a następnie zrezygnował z niego ze względu na nieodpowiednie warunki pracy (k. 125 akt administracyjnych). Jak wynika z informacji uzyskanych od ZUS Oddział w R. pismem z dnia 16 maja 2014 r. w firmie A Sp. z o.o. był zatrudniony w okresie od 23 kwietnia 2012 r do 17 maja 2012 r., zaś w firmie B sp. jawna od 23 do 28 maja 2012 r. i musiał sobie zdawać sprawę z tego, że pracodawcy są zobligowani dokonać zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego. Dla podjęcia zatrudnienia nie ma znaczenia niepobranie wynagrodzenia za pracę wykonaną w tych przedsiębiorstwach. Wobec tego Sąd nie podziela zarzutów podnoszonych w skardze, a zmierzających do wykazania tego, że nie zachodziły podstawy do utraty statusu osoby bezrobotnej przez A. K. a tym samym nie naruszył on obowiązku poinformowania organu zatrudnienia o utracie prawa do świadczeń przysługujących mu z racji pozostawania bezrobotnym. Z tych zatem powodów, nie dopatrując się ani istotnego naruszenia przez organy przepisów procedury administracyjnej mających wypływ na wynik sprawy, ani tym bardziej przepisów materialnego prawa administracyjnego – na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło