IV SA/Gl 271/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Starszy referent Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2019 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego postanowił: zawiesić postępowanie sądowe. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta S. przez Zastępcę Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., odmówiono K. M. (dalej: "skarżąca") przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko – A. L. (ur. [...]r.), z powodu przekroczenia ustawowego kryterium dochodowego. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że do dochodów rodziny zaliczono dochody opodatkowane za 2016 r. uzyskane z tytułu zbycia nieruchomości w kwocie 30 000,- zł. (łącznie 2 500,- zł. miesięcznie) oraz dochody nieopodatkowane za 2016 r. z tytułu alimentów i ulgi prorodzinnej w łącznej kwocie 7 556,96 zł. (629,75 zł. miesięcznie). Miesięczny dochód rodziny wyniósł zatem kwotę 3 129,75 zł., co stanowi w przeliczeniu na członka rodziny kwotę 1 043,25 zł. W odwołaniu skarżąca zakwestionowała prawidłowość doliczenia do jej dochodu kwoty 30 000,- zł. z tytułu zbycia części prawa do własności lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] w S. po zmarłej matce M. M. z powodu jej przeznaczenia na spłatę byłego męża (por. postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia [...]r. sygn. akt [...]). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...]r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...]r. Odnosząc się do zarzutu zaliczenia do dochodu kwoty 30 000,- zł. z tytułu zbycia nieruchomości uznało, iż w sytuacji gdyby dochód pochodzący ze sprzedaży/zamiany mieszkania - niepodlegający opodatkowaniu - został w całości przeznaczony na cele mieszkaniowe nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, to wówczas nie powinien on podlegać wliczeniu do dochodu, od którego zależy ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego. W skardze skarżąca ponownie nie zgodziła się z wliczeniem do dochodu kwoty 30 000,- zł. uzyskanej w 2016 r. z tytułu zbycia udziału w nieruchomości odziedziczonej po zmarłej matce. Powołała wydany w jej sprawie wyrok tut. Sądu o sygn. akt I SA/Gl 921/17 z którego wynika, że zwolnienie z podatku w przypadku zbycia nieruchomości następuje z mocy prawa i przysługuje podatnikowi bez decyzyjnej ingerencji organów podatkowych, jeżeli spełnione są określone w tym przepisie warunki, a mianowicie - jeśli podatnik wydatkuje przychód uzyskany ze zbycia nieruchomości i praw majątkowych na cele mieszkaniowe oraz dokona tej czynności przed upływem terminu dwuletniego. W ocenie skarżącej warunki te zostały przez nią spełnione i dochód ze sprzedaży mieszkania, z którego spłaciła byłego męża zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w S., nie powinien być liczony do dochodu, od którego zależy prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej oddalenie. W tym miejscu z urzędu wskazać należy, że przed tut. Sądem toczyła się sprawa zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Gl 921/17 ze skargi skarżącej na interpretację Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. W przywołanej sprawie skarżąca zadała pytanie: "Czy przychód uzyskany przez nią w lipcu 2016 r. ze sprzedaży nieruchomości otrzymanej w spadku po mamie w 2013 r. i w całości wydatkowany w 2016 r. na nabycie prawa własności nieruchomości (tj. spłatę byłego małżonka) będzie korzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych" (dalej w skrócie: "u.p.d.o.f."). W odpowiedzi organ interpretacyjny wskazał, że wnioskodawczyni nie spełniła jednego z warunków koniecznych, aby środki ze sprzedaży w czerwcu 2016 r. udziału w mieszkaniu własnościowym mogły zostać zwolnione z opodatkowania, bowiem nabycie udziału w mieszkaniu własnościowym miało miejsce na podstawie postanowienia Sądu Rodzinnego w S. z dnia [...]r., tj. przed dniem uzyskania przychodu ze zbycia oddziedziczonego udziału w mieszkaniu własnościowym. Natomiast zwolnieniu mogą podlegać wyłącznie wydatki na nabycie nieruchomości lub praw poniesione począwszy od dnia odpłatnego zbycia mieszkania. Oznacza to, że w sytuacji wnioskodawczyni wydatkowanie przychodu uzyskanego ze sprzedaży udziału w mieszkaniu własnościowym nabytym w spadku po matce na spłatę byłego małżonka nie może być uznane za wydatkowanie tego przychodu na własne cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. Aby dany wydatek mógł zostać zwolniony z podatku zarówno zapłata ceny (spłata), jak i samo przeniesienie własności (nabycie) muszą nastąpić nie wcześniej niż od dnia sprzedaży udziału w mieszkaniu własnościowym (nieruchomości) nabytym w spadku. Nieprawomocnym wyrokiem z dnia 1 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 921/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną interpretację (wyrok jest dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA, dalej: "CBOS"). W jego uzasadnieniu Sąd wskazał, że jeżeli spełnione są warunki określone przepisie art. 21 ust. 25 u.p.d.o.f., a mianowicie, jeżeli podatnik wydatkuje przychód uzyskany ze zbycia nieruchomości i praw majątkowych na określone tam cele mieszkaniowe i dokona tej czynności przed upływem terminu dwuletniego od uzyskania środków ze zbycia nieruchomości, to przysługuje mu zwolnienie określone w omawianym przepisie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy podatkowej. W ocenie składu orzekającego brak jest postaw prawnych do tworzenia dalszych, nie wymienionych w tym przepisie przesłanek zastosowania omawianego zwolnienia, ponieważ dochodziłoby wówczas do pozbawienia podatnika możliwości skorzystania z tego zwolnienia wbrew treści przepisu przewidującego to zwolnienie. Organ nadaje istotne (wręcz decydujące) znaczenie okoliczności, że samo nabycie udziału w lokalu mieszkalnym przez skarżącą następuje przed uzyskaniem przychodu z tytułu zbycia nieruchomości uzyskanej w drodze spadku. Biorąc pod uwagę, że wydatkowanie środków na tak określone cele jest realizacją własnych celów mieszkaniowych skarżącej (czego organ nie kwestionuje), przyjęcie stanowiska organu prowadziłoby do nieuprawnionego zawężania zastosowania przedmiotowego zwolnienia, sprzecznego z celem tego przepisu. Nie ma możliwości wyinterpretowania z treści przepisów ustawy o PIT, regulujących przedmiotowe zwolnienie takiej przesłanki, która polegałaby na konieczności dokonania nabycia nieruchomości (w tym przypadku - udziału w niej) dopiero po uzyskaniu przychodu ze zbycia innej nieruchomości. W uzasadnieniu przywołanego wyroku Sąd zwrócił również uwagę, że w wyroku NSA z 14 czerwca 2017 r. sygn. akt II FSK 1475/15, nie tylko stwierdzono, że dla zastosowania omawianego zwolnienia wystarczające jest, by wydatek na cele mieszkaniowe został poniesiony nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości i praw majątkowych, lecz również podkreślono, że u.p.d.o.f. wymaga wyłącznie celowości działania podatnika, nie wymaga natomiast, by podatnik nabył określone prawo we wskazanym w tym przepisie terminie, tj. w ciągu 2 lat od uzyskania środków ze zbycia nieruchomości. W stanie faktycznym przywołanej sprawy, nabycie przez podatnika nieruchomości nastąpiło po upływie powyższego okresu dwuletniego z uwagi na fakt, iż dopiero po upływie tego okresu sąd cywilny wydał postanowienie o przysądzeniu własności na rzecz podatnika. Przyjmując w powołanym wyroku, że przepisy ustawy o PIT regulujące przedmiotowe zwolnienie nie wymagają w ogóle aby określone prawa majątkowe zostały przez podatnika nabyte w terminie 2 lat od dnia odpłatnego zbycia nieruchomości, NSA zwrócił jednocześnie uwagę, że w przypadku nabycia nieruchomości na podstawie postanowienia sądu w sprawie przysądzenia własności, czasokres oczekiwania na to postanowienie nie jest w żadnym stopniu zależny od strony, a w konsekwencji niedochowanie terminu o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. nastąpi w tym przypadku bez winy strony, która nie może ponosić z tego tytułu negatywnych skutków. Podzielając w pełni pogląd wyrażony w powyższym wyroku NSA, Sąd zauważył, że analogiczna sytuacja została opisana przez skarżącą we wniosku o wydanie interpretacji - w przedstawionym przez nią stanie faktycznym, nabycie udziału w lokalu mieszkalnym następuje także na mocy postanowienia sądu cywilnego, w tym przypadku wydanego w sprawie o podział majątku wspólnego. Skarżąca nie ma wpływu na to, że postanowienie Sądu o podziale majątku, w wyniku którego nabywa ona udział byłego małżonka we współwłasności lokalu mieszkalnego, następuje w danym terminie (tj. przed lub po uzyskaniu środków ze sprzedaży nieruchomości spadkowej). Wobec powyższego, niezależnie od tego, że - jak stwierdził wprost NSA w powołanym wyżej wyroku - przepis art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT w ogóle nie wymaga aby nabycie nieruchomości nastąpiło w określonym tam terminie dwuletnim, w ocenie Sądu skarżąca i tak nie mogłaby ponosić negatywnych konsekwencji związanych z tym, że nabycie przez nią udziału w lokalu mieszkalnym nastąpiło zanim uzyskała ona środki ze zbycia innej nieruchomości, a więc w tym przypadku przed terminem dwóch lat, określonym w omawianym przepisie ustawy o PIT. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 lipca 2018 r. sygn. akt IV SA/Gl 271/18 Sąd zawiesił postępowanie sądowe. Sąd z urzędu stwierdza, że postanowieniem z dnia 7 listopada 2018 r. sygn. akt P 6/17 Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie wszczęte pytaniem prawnym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, czy przepisy art. 5 ust. 1 w związku z ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195) są zgodne z art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. nr 78, poz. 483 z późn. zm.) w zakresie, w jakim uniemożliwiają nabycie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w każdym przypadku przekroczenia kryterium dochodowego w rodzinie osoby ubiegającej się o to świadczenie (CBOS). W tym miejscu należy wskazać, że w uzasadnieniu przywołanego postanowienia z dnia 7 listopada 2018 r. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że brak unormowania w ustawie 500 plus mechanizmu pozwalającego na otrzymanie choćby częściowego świadczenia wychowawczego na pierwsze lub jedyne dziecko w rodzinie w sytuacji przekroczenia progu dochodowego jest intencjonalnym i uzasadnionym działaniem ustawodawcy. Rozwiązanie to nosi wyraźne cechy regulacji przemyślanej i zamierzonej. Brak wprowadzenia w ustawie 500 plus tzw. mechanizmu złotówka za złotówkę nie jest wynikiem przeoczenia ustawodawcy, ale konsekwentnym zaniechaniem unormowania tej kwestii, ze względu na zupełnie inne założenia i cele regulacji w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w stosunku do ustawy o świadczeniach rodzinnych. Trybunał Konstytucyjny dostrzegł również, że przyjęte rozwiązanie prawne może budzić wątpliwości z punktu widzenia zasady sprawiedliwości. Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2019 r. sygn. akt IV SA/Gl 271/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podjął zawieszone postępowanie sądowe. Tymczasem Sąd stwierdza z urzędu, że na dzień 11 marca 2019 r. nie rozpoznana została skarga kasacyjna wniesiona od wyroku tut. Sądu z dnia 1 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 921/17, mocą którego uchylona została opisana powyżej interpretacja skarżącej, a akta sądowoadministracyjne zostały w dniu 2 marca 2018 r. przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie (k. 65). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej w skrócie: "p.p.s.a."), Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W niniejszym postępowaniu rozstrzygnięcie uzależnione jest od wyniku postępowania w sprawie zawisłej przed tut. Sądem sygn. akt I SA/Gl 921/17 (CBOS). Dopiero bowiem po prawomocnym zakończeniu postępowania, w którym uznano, że skarżąca spełniła warunki dla zastosowania zwolnienia podatkowego określonego w art. 21 ust. pkt 131 u.p.d.o.f. możliwe będzie rozpoznanie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...], w której uznano, że kwota 30 000,- zł. uzyskana ze zbycia części prawa do lokalu mieszkalnego po zmarłej matce skarżącej i przeznaczenia jej na spłatę byłego męża jest doliczana do dochodu, od którego zależy uzyskanie świadczenia wychowawczego. Jednocześnie należy zauważyć, że na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a., Sąd z urzędu podejmie niniejsze postępowanie, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, tj. po uprawomocnieniu się wyroku tut. Sądu z dnia 1 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 921/17. Mając powyższe na uwadze, Sąd, zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.