I SA/Gl 921/17
WyrokWSA w Gliwicach2017-12-01
Skład orzekający: Ewa Madej, Przemysław Dumana, Teresa Randak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przychód uzyskany ze sprzedaży udziału w nieruchomości nabytej w spadku, który został wydatkowany na spłatę byłego małżonka w ramach podziału majątku wspólnego, może korzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., jeśli nabycie udziału w nieruchomości od byłego małżonka nastąpiło przed uzyskaniem przychodu ze sprzedaży nieruchomości spadkowej, a wydatkowanie środków nastąpiło po uzyskaniu tego przychodu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przychód ze sprzedaży nieruchomości spadkowej może korzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., nawet jeśli nabycie nieruchomości, na którą wydatkowano środki (spłata byłego małżonka), nastąpiło przed uzyskaniem przychodu ze sprzedaży nieruchomości spadkowej. Kluczowe jest, aby wydatek na cele mieszkaniowe został poniesiony nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości spadkowej. Sąd podkreślił, że przepisy nie wymagają, aby nabycie nieruchomości nastąpiło w ściśle określonym terminie po sprzedaży, a w przypadku nabycia na mocy postanowienia sądu, strona nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji z powodu opóźnień niezależnych od niej.Stan faktyczny
Skarżąca nabyła w drodze spadku udział w lokalu mieszkalnym w 2013 r. W 2016 r. sprzedała ten udział, a uzyskany przychód przeznaczyła na spłatę byłego małżonka w związku z podziałem majątku wspólnego, który skutkował przyznaniem jej wyłącznej własności innego lokalu mieszkalnego. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej odmówił zastosowania zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., uznając, że nabycie lokalu mieszkalnego od byłego małżonka nastąpiło przed uzyskaniem przychodu ze sprzedaży nieruchomości spadkowej, co naruszało warunki zwolnienia. Skarżąca wniosła skargę, argumentując, że przepis nie uzależnia zwolnienia od daty nabycia, lecz od daty poniesienia wydatku.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądził od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędzia NSA Przemysław Dumana (spr.), Sędzia WSA Teresa Randak, Protokolant st. sekretarz sądowy Halina Modliszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi K. M.-Ł. ( obecnie K. M.) na interpretację Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację, 2) zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej w skrócie: "organ interpretacyjny"), wydał interpretację indywidualną z dnia [...] r., nr [...], w której – na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.; dalej w skrócie: "O.p.") w związku z art. 233 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2016 r., poz. 1948) – stwierdził, że stanowisko K. M. (dalej w skrócie: "wnioskodawca", "podatnik", "skarżąca"), przedstawione we wniosku z 12 lutego 2017 r. o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży udziału w lokalu mieszkalnym – jest nieprawidłowe.
Powyższą interpretację wydano w odniesieniu do przedstawionego we wniosku następującego stanu faktycznego.
18 lutego 2013 roku wnioskodawczyni w spadku po zmarłej mamie nabyła ¼ nieruchomości (postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku z [...] roku, sygn. akt [...]), tj. mieszkania własnościowego przy ulicy [...] w S.. W dniu 30 czerwca 2016 roku wnioskodawczyni dokonała sprzedaży udziału przysługującego jej z ww. nieruchomości (akt notarialny z [...] roku, rep. A nr [...]) za kwotę [...] zł.
27 grudnia 2007 roku wnioskodawczyni nabyła wraz z byłym mężem spółdzielcze własnościowe mieszkanie (akt notarialny rep. A nr [...]), które w dniu 29 września 2009 roku przekształcone zostało w mieszkanie własnościowe.
W 2013 roku Sąd orzekł separację małżeństwa wnioskodawczyni (sygn. akt [...]), a następnie uprawomocnił się wyrok orzekający rozwód (sygn. akt [...]). Pomiędzy wnioskodawczynią a byłym mężem od czasu zawarcia małżeństwa do uprawomocnienia się separacji istniał ustrój ustawowy wspólnoty małżeńskiej.
W 2013 roku skarżąca złożyła pozew do Sądu o podział majątku wspólnego. W 2016 roku Sąd przyznał wnioskodawczyni wyłączne prawo do nieruchomości (postanowienie z [...] roku, sygn. akt [...]), jednocześnie orzekając konieczność spłaty na rzecz byłego małżonka połowy wartości tejże nieruchomości (połowy z oszacowanej wartości mieszkania, tj. [...] zł.). Spłatę należności dla byłego małżonka, wynikającą z powyższego postanowienia Sądu, skarżąca dokonała w dwóch ratach : 18 lipca 2016 roku – [...]zł. oraz 10 października 2016 r. – [...]zł.
W celu spłaty orzeczonej przez Sąd należności byłemu małżonkowi skarżąca sprzedała udział w oddziedziczonej nieruchomości, w całości przeznaczając uzyskany w ten sposób przychód na orzeczoną przez sąd spłatę.
Na tle przedstawionego stanu faktycznego wnioskodawczyni zadała następujące pytanie: Czy przychód uzyskany przez nią w lipcu 2016 roku ze sprzedaży nieruchomości otrzymanej w spadku po mamie w 2013 roku i w całości wydatkowany w 2016 roku na nabycie prawa własności nieruchomości (tj. spłatę byłego małżonka) będzie korzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f.?
Prezentując swoje stanowisko wnioskodawczyni stwierdziła, że przychód uzyskany ze sprzedaży w lipcu 2016 roku udziału w nieruchomości po zmarłej mamie, w całości wydatkowany na nabycie nieruchomości, tj. spłatę połowy wartości tejże nieruchomości zasądzonej przez Sąd, jako wydatkowany w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych własnych oraz dzieci, będzie korzystał ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. i w tej części skarżąca nie będzie zobowiązana do zapłaty podatku z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości otrzymanej w spadku po mamie.
Uznając stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe, organ interpretacyjny w pierwszej kolejności przytoczył treść art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2016 roku, poz. 2032 z późniejszymi zmianami; dalej "u.p.d.o.f.") oraz art. 924 i art. 925 Kodeksu cywilnego.
Następnie stwierdził, że do nabycia przez wnioskodawczynię udziału w prawie własności lokalu mieszkalnego (nieruchomości) doszło 18 lutego 2013 roku w dacie śmierci matki i ta data ma znaczenie dla liczenia okresu 5 lat, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c u.p.d.o.f. W związku z tym, że odpłatnego zbycia udziału ww. lokalu skarżąca dokonała w 2016 roku, tj. przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym został on nabyty, sprzedaż ta stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a-c u.p.d.o.f.
W dalszej części uzasadnienia interpretacji organ przytoczył treść art. 30e ust. 1, ust. 2, art. 22 ust. 6d, art. 30e ust. 4 i 5, art. 45 ust. 1a pkt 3, art. 21 ust. 1 pkt 131, ust. 25, ust. 26 u.p.d.o.f. oraz art. 31 § 1, art. 47 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
Organ wskazał, że podział majątku dorobkowego małżonków dokonany w 2016 roku nie był ekwiwalentny w naturze dla obojga małżonków. O ekwiwalentnym bowiem podziale w naturze można mówić jedynie wówczas, gdy w wyniku podziału majątku dorobkowego każdy z małżonków otrzymuje na wyłączną własność majątek tej samej wartości. Tymczasem na mocy postanowienia Sądu dotyczącego podziału majątku wnioskodawczyni przyznane zostało na wyłączną własność mieszkanie własnościowe i jednocześnie obciążona ona została zobowiązaniem do dokonania spłaty na rzecz byłego małżonka. Skarżąca w wyniku podziału majątku wspólnego nabyła zatem całe mieszkanie własnościowe w zamian za spłatę należną byłemu małżonkowi. Oznacza to, że podział majątku pomiędzy byłymi małżonkami nie był ekwiwalentny, a udział wynoszący ½ w mieszkaniu własnościowym wnioskodawczyni nabyła na podstawie postanowienia Sądu z dnia [...]roku. W celu dokonania spłaty byłego męża skarżąca sprzedała w dniu 30 czerwca 2016 roku udział w mieszkaniu własnościowym nabytym w spadku po matce w dniu 18 lutego 2013 roku.
Organ podkreślił, że spłata na rzecz byłego męża stanowi wydatek na nabycie udziału w mieszkaniu własnościowym, który – co do zasady – mógłby zostać uznany za wydatek na cele mieszkaniowe. Jednakże w niniejszej sprawie środki przeznaczone przez wnioskodawczynię na spłatę byłego męża nie stanowią wydatków objętych zwolnieniem wynikającym z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., gdyż nabycie udziału w mieszkaniu własnościowym w wyniku podziału majątku wspólnego miało miejsce przez sprzedażą udziału w mieszkaniu własnościowym nabytym w drodze spadku. Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. warunkiem uznania za własne cele mieszkaniowe poniesionych wydatków jest aby zarówno środki ze sprzedaży (wydatek) jak i samo nabycie (przeniesienie prawa własności) nastąpiły nie wcześniej niż w dniu sprzedaży nieruchomości (prawa) nabytej w spadku, z której to sprzedaży dochód ma być zwolniony z opodatkowania. Zatem nabycie, jak i wydatki związane z tym nabyciem winny być dokonane po sprzedaży udziału w mieszkaniu własnościowym nabytym w spadku po matce.
Reasumując organ interpretacyjny wskazał, że wnioskodawczyni nie spełniła jednego z warunków koniecznych, aby środki ze sprzedaży w czerwcu 2016 roku udziału w mieszkaniu własnościowym mogły zostać zwolnione z opodatkowania, bowiem nabycie udziału w mieszkaniu własnościowym miało miejsce na podstawie postanowienia sądu z dnia [...] roku, tj. przed dniem uzyskania przychodu ze zbycia oddziedziczonego udziału w mieszkaniu własnościowym. Ww. zwolnieniu mogą podlegać wyłącznie wydatki na nabycie nieruchomości lub praw poniesione począwszy od dnia odpłatnego zbycia mieszkania. Oznacza to, że w sytuacji wnioskodawczyni wydatkowanie przychodu uzyskanego ze sprzedaży udziału w mieszkaniu własnościowym nabytym w spadku po matce na spłatę byłego małżonka nie może być uznane za wydatkowanie tego przychodu na własne cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. Aby dany wydatek mógł zostać zwolniony z podatku zarówno zapłata ceny (spłata) jak i samo przeniesienie własności (nabycie) muszą nastąpić nie wcześniej niż od dnia sprzedaży udziału w mieszkaniu własnościowym (nieruchomości) nabytym w spadku.
Podkreślił także, że zgodnie z konstrukcją i systematyką u.p.d.o.f. oraz utrwalonym orzecznictwem sądowym wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w art. 9 ust. 1 ustawy podatkowej. Wszelkie odstępstwa od zasady powszechności opodatkowania muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być intepretowane ściśle z jego literą.
Pismem z dnia 23 maja 2017 roku wnioskodawczyni zwróciła się do Dyrektora Krajowej Informacji Sądowej z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.
Odpowiadając na wezwanie organ interpretacyjny stwierdził brak podstaw do zmiany wskazanej na wstępie interpretacji podatkowej.
W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wnioskodawczyni w pierwszej kolejności przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Podniosła, że kwestie nabycia udziału w mieszkaniu własnościowym w wyniku podziału majątku wspólnego oraz sprzedaży udziału w mieszkaniu własnościowym nie mogą być traktowane oddzielnie – jak stwierdził to organ interpretacyjny. Wskazała, że występując do Sądu o podział majątku dorobkowego nie miała żadnej wiedzy kiedy zapadnie wyrok, czy będzie musiała opuścić mieszkanie, w którym mieszka z dziećmi, a także czy będzie musiała spłacić byłego męża aby pozostać w mieszkaniu. Stwierdziła zatem, że nie mogła sprzedać udziału w mieszkaniu własnościowym dopiero po zapadnięciu wyroku.
Podkreśliła, iż jej zdaniem wpłaty z 18 lipca i 10 października 2016 roku na rzecz byłego męża stanowią bezpośredni wydatek na nabycie udziału w budynku mieszkalnym, uznany za wydatek na własne cele mieszkaniowe, zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f.
Przytaczając treść powołanego wyżej przepisu stwierdziła, że wbrew stanowisku organu interpretacyjnego przepis ten w żaden sposób nie uzależnia prawa do skorzystania ze zwolnienia podatkowego od daty nabycia prawa do lokalu mieszkalnego. W ocenie skarżącej, do skorzystania ze zwolnienia wystarczy by wydatek (przelew, wpłata) został poniesiony począwszy od dnia zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e u.p.d.o.f., a jego celem winny być sytuacje określone w art. 21 ust. 25 tej ustawy. Zdaniem wnioskodawczyni organ interpretacyjny dokonał błędnej wykładni art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., gdyż z treści tego przepisu nie można wywieść, że dla zastosowania zwolnienia konieczne jest by w terminie tym nastąpiło również definitywne nabycie prawa własności rzeczy lub prawa, o którym mowa w art. 21 ust. 25 ustawy podatkowej.
Na poparcie swojego stanowiska skarżąca powołała wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, podając daty ich wydania oraz sygnatury akt.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumentację wyrażoną w zaskarżonej interpretacji indywidualnej. Odnosząc się do wskazanych w skardze wyroków NSA wskazał, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Organ wydając interpretację analizuje orzecznictwo, ale ma takie samo uprawnienie jak skarżąca by nie podzielać zawartego w nim rozstrzygnięcia. Podkreślił, że zgodnie z Konstytucją R.P. wyroki nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa. Powołane wyroki dotyczą konkretnej sprawy podatnika osądzonego w określonym stanie faktycznym i w tej sprawie rozstrzygnięcie w nim zawarte jest wiążące.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Postępowanie administracyjne, a następnie sądowoadministracyjne, zainicjowane przez stronę skarżącą, wiąże się z pisemną interpretacją przepisów prawa podatkowego (art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja Podatkowa) w indywidualnej sprawie wnioskodawcy dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży udziału w lokalu mieszkalnym.
Spór prawny w niniejszej sprawie dotyczył możliwości zastosowania zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w sytuacji, w której środki uzyskane ze sprzedaży udziału w nieruchomości nabytej przez skarżącą w drodze spadku po matce zostają wydatkowane na nabycie udziału w nieruchomości lokalowej od byłego małżonka na skutek podziału majątku, przy czym nabycie powyższego udziału następuje przed uzyskaniem przychodu ze zbycia nieruchomości spadkowej, natomiast wydatkowanie powyższych środków następuje po uzyskaniu przychodu z powyższego zbycia.
Zdaniem skarżącej, jest ona uprawniona do skorzystania ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych uregulowanego w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., ponieważ spełniony zostaje cel wydatkowania przychodu określony w powyższym przepisie (spłata udziału na rzecz byłego małżonka dotyczy lokalu mieszkalnego, w którym skarżąca zamieszkuje), a ponadto, że przepis ten jej zdaniem nie odnosi się do terminu nabycia praw do nieruchomości mieszkalnej, który w jej przypadku nastąpił przed zbyciem nieruchomości uzyskanej ze spadku, lecz do terminu zapłaty środków.
Z kolei w ocenie organu interpretacyjnego, wnioskodawczyni nie przysługuje zwolnienie określone w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, bowiem warunkiem uznania poniesionych wydatków za przeznaczone na własne cele mieszkaniowe jest to, aby zarówno środki ze sprzedaży (wydatek) jak i samo nabycie (przeniesienie prawa własności) nastąpiły nie wcześniej niż w dniu sprzedaży nieruchomości (prawa) nabytej w spadku, z której to sprzedaży dochód ma być zwolniony z opodatkowania.
Rozstrzygając ten spór Sąd posłuży się argumentacją przedstawioną m.in. w wyroku WSA we Wrocławiu z 31 sierpnia 2017 roku, sygn. akt I SA/Wr 289/17 oraz NSA z 14 czerwca 2017 roku, sygn. akt II FSK 1475/15 (dostępne, podobnie jak inne cytowane wyroki w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), którą w pełni aprobuje i uznaje za własną.
Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a u.p.d.o.f., źródłem przychodu podlegającym opodatkowaniu jest m.in. odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.
Przepis art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy podatkowej stanowi, że wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości, jeżeli przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe.
Z kolei w myśl art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a u.p.d.o.f., za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się m.in. wydatki poniesione na nabycie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym lokalem.
Mając na uwadze powyższe przepisy oraz przechodząc do istoty sporu w niniejszej sprawie, Sąd uznaje za konieczne podkreślić na wstępie, że w licznych wyrokach sądów administracyjnych wskazuje się, iż biorąc pod uwagę dyrektywy wykładni przepisów wprowadzających zwolnienia podatkowe, należy zwrócić szczególną uwagę na ich znaczenie językowe i odczytywać je tak, aby nie rozszerzać ani nie zawężać przesłanek uprawniających do skorzystania ze zwolnienia podatkowego. Wszelkie przepisy regulujące ulgi podatkowe, stanowiące wyjątki od zasady powszechności opodatkowania, należy interpretować ściśle, przede wszystkim w oparciu o wykładnię językową (por. wyroki NSA: z 24 września 2009 r., sygn. akt II FSK 649/08; 24 września 2009 r., sygn. akt II FSK 650/08; 12 sierpnia 2011 r., sygn. akt II FSK 374/10; 28 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1781/10).
W odniesieniu do zwolnienia przewidzianego w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się natomiast, że stanowi ono realizację norm celu społecznego, jaką jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych obywateli. Omawiane zwolnienie następuje z mocy prawa i przysługuje podatnikowi bez decyzyjnej ingerencji organów podatkowych, jeżeli spełnione są określone w tym przepisie warunki, a mianowicie – jeżeli podatnik wydatkuje przychód uzyskany ze zbycia nieruchomości i praw majątkowych na cele mieszkaniowe i dokona tej czynności przed upływem terminu dwuletniego (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 23 czerwca 2003 r. sygn. akt FPS 1/03, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 19.01.2017 r., sygn. akt I SA/Wr 1186/16). W wyroku z dnia 10 listopada 2016 r. w sprawie o sygn. akt II FSK 3355/14, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził że w zakresie omawianego zwolnienia należy dać prymat celowościowej wykładni, a więc co do zasady zwalniać z opodatkowania te przychody ze zbycia nieruchomości, które zostały przekazane na cele mieszkaniowe. Zdaniem NSA, istotne jest tylko to, aby wydatkowania przychodu na te cele (w stanie faktycznym sprawy rozpoznawanej przez NSA - na nabycie lokalu mieszkalnego), dokonano nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży.
W tym stanie rzeczy, przyjęcie stanowiska wyrażonego w powołanych orzeczeniach sądów administracyjnych (które to stanowisko Sąd w pełni podziela), skutkuje przyjęciem, że jeżeli spełnione są warunki określone przepisie art. 21 ust. 25 u.p.d.o.f., a mianowicie, jeżeli podatnik wydatkuje przychód uzyskany ze zbycia nieruchomości i praw majątkowych na określone tam cele mieszkaniowe i dokona tej czynności przed upływem terminu dwuletniego od uzyskania środków ze zbycia nieruchomości, to przysługuje mu zwolnienie określone w omawianym przepisie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy podatkowej. W ocenie Sądu brak jest postaw prawnych do tworzenia dalszych, nie wymienionych w tym przepisie przesłanek zastosowania omawianego zwolnienia, ponieważ dochodziłoby wówczas do pozbawienia podatnika możliwości skorzystania z tego zwolnienia wbrew treści przepisu przewidującego to zwolnienie. W niniejszej sprawie organ nadaje istotne (wręcz decydujące) znaczenie okoliczności, że samo nabycie udziału w lokalu mieszkalnym przez skarżącą następuje przed uzyskaniem przychodu z tytułu zbycia nieruchomości uzyskanej w drodze spadku. Biorąc pod uwagę, że wydatkowanie środków na tak określone cele zdaniem Sądu jest realizacją własnych celów mieszkaniowych skarżącej (czego organ też nie kwestionuje), przyjęcie stanowiska organu interpretacyjnego prowadziłoby do nieuprawnionego zawężania zastosowania przedmiotowego zwolnienia, sprzecznego z celem tego przepisu. W ocenie Sądu nie ma możliwości wyinterpretowania z treści przepisów ustawy o PIT regulujących przedmiotowe zwolnienie takiej przesłanki jego zastosowania, która polegałaby na konieczności dokonania nabycia nieruchomości (w tym przypadku - udziału w niej) dopiero po uzyskaniu przychodu ze zbycia innej nieruchomości.
Sąd zwraca również uwagę, że w wyroku NSA z 14 czerwca 2017 r. sygn. akt II FSK 1475/15, nie tylko stwierdzono (zgodnie z wskazaną wyżej dotychczasową linią orzecznictwa), że dla zastosowania omawianego zwolnienia wystarczające jest, by wydatek na cele mieszkaniowe został poniesiony nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości i praw majątkowych, lecz również podkreślono, że u.p.d.o.f. wymaga wyłącznie celowości działania podatnika, nie wymaga natomiast, by podatnik nabył określone prawo we wskazanym w tym przepisie terminie, tj. w ciągu 2 lat od uzyskania środków ze zbycia nieruchomości. W stanie faktycznym sprawy rozpoznawanej przez NSA, nabycie przez podatnika nieruchomości nastąpiło po upływie powyższego okresu dwuletniego z uwagi na fakt, iż dopiero po upływie tego okresu sąd cywilny wydał postanowienie o przysądzeniu własności na rzecz podatnika. Przyjmując w powołanym wyroku, że przepisy ustawy o PIT regulujące przedmiotowe zwolnienie nie wymagają w ogóle aby określone prawa majątkowe zostały przez podatnika nabyte w terminie 2 lat od dnia odpłatnego zbycia nieruchomości, NSA zwrócił jednocześnie uwagę, że w przypadku nabycia nieruchomości na podstawie postanowienia sądu w sprawie przysądzenia własności, czasokres oczekiwania na to postanowienie nie jest w żadnym stopniu zależny od strony, a w konsekwencji niedochowanie terminu o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. nastąpi w tym przypadku bez winy strony, która nie może ponosić z tego tytułu negatywnych skutków.
Podzielając w pełni pogląd wyrażony w powyższym wyroku NSA, Sąd zauważa, że analogiczna sytuacja została opisana przez skarżącą we wniosku o wydanie interpretacji – w przedstawionym przez nią stanie faktycznym, nabycie udziału w lokalu mieszkalnym następuje także na mocy postanowienia sądu cywilnego, w tym przypadku wydanego w sprawie o podział majątku wspólnego. Skarżąca nie ma wpływu na to, że postanowienie Sądu o podziale majątku, w wyniku którego nabywa ona udział byłego małżonka we współwłasności lokalu mieszkalnego, następuje w danym terminie (tj. przed lub po uzyskaniu środków ze sprzedaży nieruchomości spadkowej). Wobec powyższego, niezależnie od tego, że – jak stwierdził wprost NSA w powołanym wyżej wyroku – przepis art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT w ogóle nie wymaga aby nabycie nieruchomości nastąpiło w określonym tam terminie dwuletnim, w ocenie Sądu skarżąca i tak nie mogłaby ponosić negatywnych konsekwencji związanych z tym, że nabycie przez nią udziału w lokalu mieszkalnym nastąpiło zanim uzyskała ona środki ze zbycia innej nieruchomości, a więc w tym przypadku przed terminem dwóch lat określonym w omawianym przepisie ustawy o PIT.
Nie bez znaczenia jest również fakt – do którego w ogóle nie ustosunkował się organ interpretacyjny – że zapłata kwot (spłata byłego małżonka), wynikających z postanowienia Sądu z [...] roku, została dokonana przez skarżącą w dwóch ratach, tj. 18 lipca i 10 października 2016 roku, a więc po dokonaniu przez wnioskodawczynię sprzedaży (30 czerwca 2016 roku) udziału w nieruchomości otrzymanej w spadku po zmarłej mamie.
Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdza, że w opisanym przez skarżącą stanie faktycznym spełnione zostały warunki dla zastosowania zwolnienia podatkowego określonego w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. Zatem Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, nieprawidłowo uznaje, że w tymże stanie faktycznym skarżącej zwolnienie powyższe nie będzie przysługiwało. Stąd w ocenie Sądu zaskarżona interpretacja narusza prawo materialne, a to wskazany wyżej przepis w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., poprzez jego błędną wykładnię.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ interpretacyjny zobowiązany będzie do uwzględnienia oceny prawnej wyrażonej w przedmiotowym wyroku.
Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a., uchylił zaskarżoną interpretację. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło