IV SA/Gl 277/16

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-05-09

Skład orzekający: Teresa Kurcyusz – Furmanik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stronie przysługuje prawo pomocy w sytuacji, gdy jej skarga jest oczywiście bezzasadna lub niedopuszczalna?
Ratio decidendi
Prawo pomocy nie przysługuje stronie w przypadku oczywistej bezzasadności skargi, co należy oceniać niezależnie od sytuacji materialnej strony. Oczywista bezzasadność skargi może wynikać nie tylko z jej merytorycznej oceny, ale także z braku możliwości jej wniesienia, np. gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia. W niniejszej sprawie skarga była niedopuszczalna, ponieważ sądy administracyjne nie są właściwe do kontroli działań likwidatora spółdzielni w postępowaniu sądowym, a kwestie przewlekłości postępowania reguluje odrębna ustawa.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na działania likwidatora Spółdzielni Pracy w C. oraz na wyrok Sądu Okręgowego. Po wezwaniu do sprecyzowania zarzutów, skarżący złożył pismo, w którym wskazał na likwidatora i wyrok, a jednocześnie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd uznał, że skarga jest niedopuszczalna, ponieważ sądy administracyjne nie są właściwe do kontroli działań likwidatora w postępowaniu sądowym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. na Prezesa Sądu Rejonowego w C. w przedmiocie działania likwidatora Spółdzielni Pracy "[...]" w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 25 listopada 2015 r. K. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę, w której domagał się rozpatrzenia jego "zażalenia w postępowaniu Sądu Rejonowego VIII Wydział Gospodarczy i Upadłości w C. dotyczącego postępowania likwidatora – D. P. Spółdzielnia Pracy[...]". Z uwagi na nieprecyzyjną treść skargi zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 4 lutego 2016 r. skarżący został wezwany w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi do oznaczenia organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy oraz do wskazania numeru i daty zaskarżonego aktu. W odpowiedzi na wezwanie pismem z dnia 24 lutego 2016 r. skarżący wskazał, że skarga dotyczy Spółdzielni Pracy "[...] ", która jest w upadłości i D. P. powołanego na stanowisko jej likwidatora oraz wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia [...] sygn. akt [...], a także zaświadczenia złożonego przez likwidatora dnia 17 lutego 2015 r. w ZUS C. Jednocześnie w piśmie z dnia 24 lutego 2016 r. K. K. zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 marca 2016 r. wezwano skarżącego do wskazania, czy pismo z dnia 24 lutego 2016 r. stanowi nową skargę, czy też jest odpowiedzią na wcześniejsze wezwanie tut. Sądu. W dniu 31 marca 2016 r. wpłynęło do siedziby tut. Sądu pismo skarżącego, w którym wyjaśnił, iż pismo z dnia 24 lutego 2016 r. jest odpowiedzią na wcześniejsze wezwanie z dnia 10 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. 2012 r., poz. 270) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Natomiast art. 247 P.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W tym miejscu należy wskazać, że przepis art. 247 P.p.s.a. wprowadza samodzielną, negatywną przesłankę przyznania stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Prawo to nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi, co oznacza, że ocena w tym przedmiocie dokonywana jest w oderwaniu od sytuacji materialnej strony. Stwierdzenie przez sąd, że w sprawie zachodzi sytuacja oczywistej bezzasadności skargi, skutkuje odmową przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 30 września 2014 r., Sygn. akt II OZ 998/14, LEX nr 1530922). Ponadto oczywistość bezzasadności skargi, o której mowa w art. 247 P.p.s.a. należy łączyć nie tylko z jej merytoryczną oceną, ale i z możliwością jej wniesienia (por. postanowienie NSA z dnia 20 sierpnia 2014 r., Sygn. akt I OZ 673/14, LEX nr 1501787). Jednocześnie o oczywistej bezzasadności skargi (art. 247 P.p.s.a.) można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Oznacza, to że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2014 r., Sygn. akt II OZ 700/14, LEX nr 1495334). Z akt sprawy wynika, że K. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w związku ze skargą na Prezesa Sądu Rejonowego w C. w przedmiocie działania likwidatora Spółdzielni Pracy "[...]" – D. P. Należy jednak zauważyć, że do kompetencji sądu administracyjnego nie należy kontrola prawidłowości i terminowości dokonywania czynności w sprawach toczących się przed sądami powszechnymi. Kwestię skutków naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki reguluje ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2004 r., Nr 179, poz. 1843 ze zm.). Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 1a wyżej wymienionej ustawy sądem właściwym do rozpoznania skargi jest sąd przełożony nad sądem, przed którym toczy się postępowanie. A zatem jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem rejonowym i sądem okręgowym - właściwy do jej rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny. Tym samym skarga z dnia 25 listopada 2015 r. jest niedopuszczalna i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. będzie podlegała odrzuceniu. W związku z powyższym, na mocy art. 247 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło