IV SA/Gl 286/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Asesor WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2008 r. sprawy ze skargi Gminy J. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie szkół i placówek oświatowo-wychowawczych uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze i określa, że nie może być ono wykonane Rada Gminy J., uchwałą Nr [...] z dnia [...], na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w związku z art. 67a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) ustaliła zasady korzystania ze stołówki w Gimnazjum Nr [...] w J. prowadzonej przez tę Gminę. Wykonanie uchwały powierzono Wójtowi Gminy i określono, że wchodzi ona w życie 14 dni po ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Ś. z mocą obowiązującą od [...]. Wojewoda Ś., rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stwierdził nieważność powyższej uchwały, uznając ją za niezgodną z art. 67a ust. 2 ustawy o systemie oświaty w związku z art. 13 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 62, poz. 718 ze zm.). Organ nadzoru podniósł, że pod pojęciem organu prowadzącego szkołę, którym posługuje się przepis art. 67a ust. 2 ustawy o systemie oświaty należy rozumieć organ wykonawczy gminy. Wskazuje na to m. in. treść art. 67a ust. 4 tej ustawy, który również posługuje się pojęciem organu prowadzącego szkołę, stanowiąc, że organ ten może zwalniać rodziców lub ucznia z całości lub części opłat za korzystanie ze stołówki. Zdaniem organu nadzoru takie zwolnienia mogą być dokonywane wyłącznie w drodze indywidualnej decyzji. Konstrukcja tego przepisu wyklucza w praktyce możliwość dokonywania tychże zwolnień przez organ stanowiący gminy. Uznanie organu wykonawczego za organ prowadzący szkołę na gruncie art. 67a ust. 4 ustawy o systemie oświaty oznacza, że jest on nim również w przypadku art. 67a ust. 2 tej ustawy, gdyż wykładnia systemowa skłania do wniosku, iż w obrębie jednego artykułu pojęcie organu prowadzącego szkołę powinno mieć to samo znaczenie. Ponadto organ nadzoru wskazał, że art. 67a ust. 2 ustawy o systemie oświaty przyznaje organowi prowadzącemu szkołę kompetencje do ustalenia wysokości opłat oraz zasad korzystania z konkretnej stołówki. Zdaniem organu nadzoru, konstrukcja tego przepisu wskazuje wyraźnie, że powyższe kompetencje zostały przyznane na rzecz organu wykonawczego. W szczególności wykluczona jest możliwość przyjęcia aktu generalnego w tej materii, mającego charakter prawa miejscowego. Akt określający wysokość i zasady ponoszenia opłat w konkretnych stołówkach nie ma cech prawa miejscowego, a w szczególności nie może być uznany za akt generalny skierowany do nieokreślonego adresata. Dodatkowo akt ten nie należy do żadnej z kategorii aktów prawnych ogłaszanych w Dzienniku Urzędowym Województwa Ś., wymienionych w art. 13 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych. Organ nadzoru podniósł również, że domniemanie kompetencji rady gminy dla wszelkich spraw pozostających w zakresie działania gminy, wprowadzone w art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, nie uprawnia do stwierdzenia, iż to właśnie radę gminy należy rozumieć pod pojęciem organu prowadzącego szkołę, którym posługuje się art. 67a ust. 2 ustawy o systemie oświaty. Szkoły są bowiem prowadzone również przez jednostki pozostałych szczebli samorządu terytorialnego, tymczasem zarówno w ustawie o samorządzie powiatowym, jak i w ustawie o samorządzie województwa brak jest odpowiednika art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wprowadzającego domniemanie kompetencji na rzecz organów stanowiących tych jednostek. Wobec powyższego, organem uprawnionym do wykonania delegacji z art. 67a ust. 2 ustawy o systemie oświaty, a więc do ustalenia zasad korzystania ze stołówki oraz określenia wysokości opłat za korzystanie z niej, jest organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, w tym przypadku Wójt Gminy J. Rada Gminy J., podejmując przedmiotową uchwałę oraz nadając jej walor aktu prawa miejscowego, wkroczyła w kompetencje organu wykonawczego. W związku z tym, stwierdzenie nieważności uchwały Nr [...] Rady Gminy J. jest konieczne i uzasadnione. Na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze Gmina J. na podstawie art. 98 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 142 z 2001 r. poz. 1591 z późn. zm.) i art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie art. 67a ust. 2 ustawy o systemie oświaty w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez błędne uznanie, że Rada Gminy J. nie jest organem uprawnionym do podjęcia uchwały w przedmiocie ustalenia zasad korzystania ze stołówki szkolnej. Ponadto skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. Nr 68 z 2007 r., poz. 449) poprzez uznanie, że uchwała w przedmiocie ustalenia zasad korzystania ze stołówki szkolnej nie stanowi aktu prawa miejscowego i wobec tego nie podlega ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym. W związku z tym skarżąca wniosła o uchylenie w całości aktu nadzoru. W uzasadnieniu skargi wskazała, że przepis art. 67a ust. 2 ustawy o systemie oświaty, w zdaniu drugim stanowi, iż zasady korzystania ze stołówki, w tym wysokość opłat, ustala organ prowadzący szkołę. Natomiast cytowany w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego przepis art. 67a ust. 4 tej ustawy przewiduje, że organ prowadzący szkołę może zwolnić rodziców albo ucznia w całości lub w części z opłat, o których mowa w ust. 2; - w przypadku szczególnie trudnej sytuacji materialnej rodziny; - w szczególnie uzasadnionych przypadkach losowych. Pojęcie organu prowadzącego szkołę określone jest w art. 3 pkt 5 ustawy o systemie oświaty, który wskazuje m.in. jednostkę samorządu terytorialnego. W rozpatrywanym przypadku jest nią Gmina J. Ustawodawca nie określił natomiast, który organ jednostki samorządu terytorialnego jest właściwy do realizacji zadań wymienionych w art. 67a ustawy o systemie oświaty. Nie uczynił tego zarówno w tym przepisie, jak i w art. 5c tej ustawy, który jednoznacznie określił, jaki organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje poszczególne zadania i kompetencje oddane mocą postanowień tej ustawy organowi prowadzącemu szkołę. W związku z tym, w odniesieniu do gmin należało uwzględnić przewidziane w art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym domniemanie kompetencji rady gminy. Nie można zgodzić się z organem nadzoru, że o uznaniu, jaki organ gminy jest właściwy do realizacji zadań z art. 67a ustawy o systemie oświaty decyduje konstrukcja ust. 4 tego przepisu, a w szczególności charakter tego zadania, a po drugie fakt, że zarówno w odniesieniu do jednostek samorządu powiatowego, jak i wojewódzkiego, brak jest odpowiednika przepisu art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Skarżąca wskazała, że rozstrzygnięcie tej kwestii na gruncie ustawy o systemie oświaty jest tym bardziej oczywiste, iż wobec istnienia regulacji art. 5c tej ustawy, chcąc powierzyć ustalanie zasad korzystania ze stołówek szkolnych innemu niż rada organowi gminy, ustawodawca mógł dać temu wyraz w tym przepisie. Zaniechanie tego skutkuje zastosowaniem przez gminę, jako organ prowadzący, domniemania zawartego w art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Taka jest też dotychczasowa praktyka związana ze stosowaniem art. 67a ustawy o systemie oświaty. W konsekwencji spełnione zostały też przesłanki do nadania uchwale przymiotu aktu prawa miejscowego zgodnie z art. 40 i 41 ustawy o samorządzie gminnym. Zdaniem skarżącej regulacje objęte uchwałą mają bowiem charakter generalny i abstrakcyjny. Zgodne z prawem są zatem postanowienia uchwały dotyczące jej publikacji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie jest zgodne z prawem, co w świetle art. 98 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) uprawniało Gminę do jego zaskarżenia. Otóż według art. 91 ust. 1 i 4 tej ustawy organ nadzoru stwierdza nieważność uchwały organu gminy, gdy w sposób istotny narusza prawo. W niniejszej sprawie rozstrzygnięcie nadzorcze opiera się zasadniczo na twierdzeniu, że przewidziane w art. 67a ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) ustalenie zasad korzystania ze stołówki w szkole prowadzonej przez gminę spoczywa na organie wykonawczym gminy. Rada Gminy J. uchwalając przedmiotową uchwałę przekroczyła zatem – według organu nadzoru - swoje kompetencje. Zdaniem Sądu stanowiska tego nie można podzielić, bowiem jest ono oparte na błędnych przesłankach i argumentach. Pierwszy z nich wykazuje, że pod pojęciem organu prowadzącego szkołę w rozumieniu art. 67a ust. 2 ustawy o systemie oświaty, należy rozumieć organ wykonawczy gminy. Jest to pogląd sprzeczny z art. 3 pkt 5 tej ustawy, który w ramach słowniczka ustawowego stanowi, że organem prowadzącym szkołę jest jednostka samorządu terytorialnego (obok innych podmiotów nie wchodzących w grę w tym przypadku). Zgodnie z art. 3 zdanie pierwsze cyt. ustawy tak należy rozumieć pojęcie organu prowadzącego użyte w przepisach ustawy, jeżeli nie zawierają one bliższego określenia. Art. 67a tego nie czyni, w związku z czym użyte w nim pojęcie organu prowadzącego szkołę gminną oznacza, że jest nią gmina jako jednostka samorządu terytorialnego, a nie jeden z jej organów. Natomiast gmina realizuje zadania poprzez swoje organy, według przewidzianego dla nich podziału kompetencji. Istotne jest zatem to, jak przebiega ten podział. Przede wszystkim odpowiedzi na to pytanie należy poszukiwać na gruncie ustawy o systemie oświaty, jako aktu normatywnego o charakterze szczególnym w omawianej materii. W stosunku do szkół prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego podziału zadań i kompetencji organu prowadzącego między poszczególne organy tych jednostek dokonano w art. 5c. W przepisie tym nie ujęto jednak zadań i kompetencji z art. 67a. Przepis ten nadto nie wskazuje właściwości określonego organu mającego realizować zadania organu prowadzącego szkołę. Powoduje to konieczność przeniesienia rozważań na grunt przepisów ustrojowych, które oczywiście nie regulują wprost rozpatrywanej problematyki, ale tworzą pewne zasady funkcjonowania samorządu terytorialnego. Jedną z nich jest podział organów jednostek samorządu terytorialnego na stanowiące i wykonawcze. Konstytucyjna norma z art. 169 ust. 1 Konstytucji RP doprecyzowana jest w art. 15 ust. 1 i art. 26 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którymi organem stanowiącym w gminie jest rada gminy, a wójt jest organem wykonawczym. Ten funkcjonalny podział ról między organami gminy ma zasadnicze znaczenie. Z jednej bowiem strony słusznie skarga powołuje się na ustanowione w art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym domniemanie kompetencji rady gminy, natomiast z drugiej strony trafnie organ nadzoru wskazuje na zakaz wkraczania organu stanowiącego w kompetencje organu wykonawczego. Dlatego też wymaga oceny charakter zadania powierzonego organowi prowadzącemu szkołę w art. 67a ust. 2 ustawy o systemie oświaty. Tymczasem mówi on wyraźnie o ustaleniu zasad korzystania ze stołówki, w tym wysokości opłat z tego tytułu. Ustalenie, uchwalenie, określanie reguł postępowania niewątpliwie odpowiada funkcji stanowiącej, a nie wykonawczej, polegającej na wdrażaniu i realizowaniu ustanowionych zasad. W sytuacji zatem, gdy żaden przepis nie przekazuje wprost zadań z art. 67a ust. 2 do właściwości organu wykonawczego gminy, to przy uwzględnieniu domniemania kompetencji z art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, za organ wykonujący te zadania organu prowadzącego szkołę należy uznać radę gminy. Chybiony jest przy tym argument Wojewody powołujący się na art. 67a ust. 4 ustawy o systemie oświaty i na względy wykładni systemowej. Jak już bowiem wcześniej powiedziano, pojęcie organu prowadzącego szkołę jest zdefiniowane w art. 3 pkt 5 ostatnio przytoczonej ustawy i takie jest jego rozumienie we wszystkich przepisach, w których występuje. Natomiast wykonywanie zadań organu prowadzącego przez konkretny organ gminy jest właśnie zależne od ich rodzaju i charakteru. W ramach obecnego postępowania sądowego nie mieści się rozstrzyganie o właściwości organu do zwalniania z opłat na podstawie art. 67a ust. 4 cyt. ustawy. Można jedynie zwrócić uwagę, że jest to odrębne zadanie od określonego w ust. 2 tego artykułu, a w razie przyjęcia poglądu organu nadzoru, co do realizacji tego zadania w drodze indywidualnej decyzji, właściwość wójta wywodziłaby się z dyspozycji art. 39 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Ponadto wbrew stanowisku Wojewody w ramach jednego artykułu ustawy można przewidzieć wyodrębnione zadania zarówno dla organu stanowiącego, jak i wykonawczego. Czyni to zresztą sama ustawa o systemie oświaty w art. 5c, który kompetencje zawarte w poszczególnych artykułach ustawy rozdzielił między organy stanowiące i wykonawcze (art. 5 ust. 7 i 9, art. 58 ust. 3 i 6, art. 59 ust. 1, 3 i 4, art. 62 ust. 1, 5 i 6). Zauważyć też można, że zasadniczo żadne zadanie przypisane w ustawie wójtowi nie wykracza poza sferę wykonawczą. Jeżeli już operować wykładnią systemową, to bardziej właściwe byłoby przywołanie art. 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. Nr 9 z 1997 r., poz. 43 ze zm.), który przekazuje organom stanowiącym jednostek samorządu terytorialnego kompetencje do ustalenia cen i opłat m.in. za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej tych jednostek. Tym bardziej zatem do ich właściwości powinno należeć określanie samych zasad korzystania z tych obiektów i urządzeń. W tym zakresie jednoznaczna kompetencja rad gmin wynika z kolei z art. 40 ust. 2 pkt 4 i art. 41 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Powyższe wywody doprowadziły w ten sposób do drugiego istotnego zagadnienia występującego w sprawie, a mianowicie, czy uchwała rady gminy podjęta na podstawie art. 67 a ust. 2 ustawy o systemie oświaty jest aktem prawa miejscowego. Formułując w tej mierze negatywne stanowisko Wojewoda w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym trafnie wskazał na cechy, jakie winny posiadać przepisy prawa miejscowego, a więc, że musi ono zawierać normy o charakterze abstrakcyjnym i generalnym. Wadliwa jest natomiast jego ocena odmawiająca przypisania tych cech przedmiotowej uchwale. Problematyka prawa miejscowego istotnie rodzi trudności interpretacyjne, wynikające ze stanu legislacji. Ogólne pojęcie tego prawa zawiera art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, według którego akty prawa miejscowego są źródłami powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organów je stanowiących. Wśród tych organów art. 94 Konstytucji wymienia organy samorządu terytorialnego. Terminologia konstytucyjna została uwzględniona w ustawie o samorządzie gminnym. Istotny dla wyniku niniejszej sprawy przepis art. 40 ust. 1 tej ustawy stanowi, że na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Decydująca jest zatem odpowiedź na pytanie, czy unormowanie art. 67a ust. 2 ustawy o systemie oświaty obejmuje tego rodzaju upoważnienia, a konkretnie, czy – przy uwzględnieniu definicji konstytucyjnej – dotyczy ono uchwalenia przepisów powszechnie obowiązujących na obszarze danej gminy. W tym względzie Wojewoda błędnie wskazuje na elementy przedmiotowe uchwały akcentując, że dotyczy ona stołówek w konkretnych szkołach. Tymczasem powszechność obowiązywania ma charakter podmiotowy polegający na tym, że dane przepisy są prawem dla wszystkich z określonej grupy podmiotów, którzy znajdą się w przewidzianej przez te przepisy sytuacji (por. D. Dąbek, Prawo miejscowe, Kraków 2007 r., s. 72). Z tego punktu widzenia obojętne jest, czy uchwała reguluje zasady korzystania z jednej, kilku, czy też wszystkich stołówek szkolnych. Ważne jest bowiem to, że wszyscy uczniowie i ich rodzice, odpowiednio – jednej, kilku lub wszystkich szkół, objęci będą mocą obowiązującą tej uchwały. Nie stanowi ona przy tym aktu kierownictwa wewnętrznego, gdyż zasady korzystania ze stołówki, obejmujące również wysokość opłat, skierowane są zasadniczo do rodziców, którzy ponoszą wydatki związane z korzystaniem ze stołówki przez ich dzieci. Dla uchwał wydanych na podstawie art. 67a ust. 2 ustawy o systemie oświaty nie ma więc znaczenia użycie w tym przepisie pojęcia "stołówka" w liczbie pojedynczej. Wynika to jedynie z techniki redakcyjnej, która w dodatku znajduje racjonalne wytłumaczenie, polegające na nawiązaniu do ustępu pierwszego tego artykułu. Wynika z niego, że urządzenie stołówki nie jest zadaniem obowiązkowym, lecz fakultatywnym szkoły i to od jej kierownictwa zależy, czy zostanie ona zorganizowana. Dlatego też użycie w tym przepisie liczby pojedynczej uzasadniało powtórzenie tej formy w kolejnych przepisach cyt. artykułu. Z kolei generalny i abstrakcyjny charakter omawianej uchwały także nie może budzić wątpliwości. Ta pierwsze cecha wyraża się w tym, że uchwała nie jest skierowana do konkretnego, zindywidualizowanego adresata, lecz oznacza go przez ogólne pojęcia rodziców i uczniów. O abstrakcyjności przepisu prawa mowa jest natomiast wówczas, gdy reguluje ona postępowanie adresata normy prawnej w pewnych, z reguły powtarzalnych okolicznościach, a nie w jednostkowej sytuacji. Również i ten wymóg jest spełniony w rozpatrywanym przypadku, gdyż zasady korzystania ze stołówek objętych uchwałą obowiązywać będą przez cały czas ich funkcjonowania. Ubocznie można zauważyć, że gminy generalnie nie miały wątpliwości z zakwalifikowaniem zasad korzystania ze stołówek do właściwości rad gmin i nadania im cech prawa miejscowego. W przypadku przedszkoli istnieje zresztą w tym względzie pewna ciągłość. Przed wprowadzeniem art. 67a ustawy o systemie oświaty opłaty za wyżywienie dzieci w przedszkolach publicznych mieściły się w kategorii opłat za świadczenia, o których mowa w art. 14 ust. 5 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem ustalenie tych opłat leży we właściwości rad gmin. Z kolei orzecznictwo przyjęło, iż ustalenie owych opłat jest ustanowieniem aktu normatywnego o charakterze prawa miejscowego (por. wyrok NSA z 22.11.2005 r., sygn. akt I OSK 971/05, zbiór LEX nr 196727). "Przeniesienie" opłat za korzystanie ze stołówki do przepisu szczególnego jakim jest art. 67a ust. 2 cyt. ustawy, nie zmieniło ich charakteru, co dodatkowo przemawia za utrzymaniem przymiotu prawa miejscowego dla regulacji prawnych normujących tą problematykę. W stosunku do art. 14 ust. 5 treść art. 67a ust. 2 w omawianym zakresie jest przy tym szersza, gdyż dotyczy nie tylko przedszkoli, ale wszystkich szkół (art. 3 ust. 1 ustawy o systemie oświaty), a ponadto nie ogranicza się do kwestii opłat, lecz włącza je do ogólniejszej kategorii zasad korzystania ze stołówki, co zbliża charakter uchwały podejmowanej na podstawie tego przepisu do aktu prawa miejscowego wydanego w trybie wcześniej już wymienionego art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym. Także i w aspekcie prawa miejscowego odwołanie się do tego przepisu wzmacnia zatem argumentację przemawiającą za uznaniem przedmiotowej uchwały za akt normatywny, o którym mowa w art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Analogiczne unormowania przewidują pozostałe ustawy samorządowe. Gminy, w stosunku do powiatów i województw, różnicuje jedynie domniemanie kompetencji rady gminy, które w świetle całokształtu powyższych wywodów było jednym, ale nie decydującym, argumentem uzasadniającym właściwość rady gminy do wykonania zadania z art. 67a ust. 2 ustawy o systemie oświaty. Konsekwencją przedstawionego stanowiska jest uznanie, że przedmiotowa uchwała, jako akt prawa miejscowego stanowionego przez organ gminy, podlega ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym, stosownie do art. 13 pkt 2 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych. Z urzędu można dodać, że spełnia ona również wymogi art. 7 tej ustawy. W tym stanie rzeczy, skoro omawiana uchwała nie zawiera wadliwości, jakich dopatrzył się Wojewoda w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym, na podstawie art. 148 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.