IV SA/Gl 320/13

WyrokWSA w Gliwicach2013-12-12

Skład orzekający: Szczepan Prax, Beata Kalaga - Gajewska, Tadeusz Michalik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej (obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu spowodowanego hałasem) może zostać wydana bez wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego, w tym wyjaśnienia rozbieżności w opiniach lekarskich i uwzględnienia wcześniejszych wskazań sądu?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 153 PPSA, nie stosując się do wskazań zawartych w poprzednim wyroku WSA. Organ nie uzupełnił materiału dowodowego w sposób wystarczający, nie wyjaśnił rozbieżności między opiniami lekarskimi dotyczącymi charakteru niedosłuchu (ślimakowy vs. czuciowo-nerwowy, symetryczny vs. asymetryczny) i nie ocenił wszystkich okresów narażenia zawodowego. W związku z tym, zebrany materiał dowodowy nie był wystarczający do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Skarżący J.G. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej w postaci obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu spowodowanego hałasem. Organy obu instancji odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, wskazując na brak wystarczającego narażenia na hałas przekraczający normy oraz istnienie innych czynników (miażdżyca, cukrzyca) mogących wpływać na stan słuchu. WSA uchylił poprzednią decyzję organu odwoławczego, wskazując na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego i wyjaśnienia rozbieżności. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, organ odwoławczy ponownie utrzymał w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej, co doprowadziło do kolejnej skargi skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. i zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 257 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz skarżącego kwotę 257 zł (słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W., na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej w skrócie k.p.a., art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.), orzekł, że wobec J.G. brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem - wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że wyżej wymieniony był zatrudniony w warunkach narażenia na powstanie choroby zawodowej. Wśród okresów zatrudnienia J.G. wymienił m.in. zatrudnienie; - w latach 1963 – 1967 w Okręgowej Stacji Technicznej Obsługi Samochodów Nr [...] w G., gdzie mógł być narażony na hałas nie przekraczający dopuszczalnych norm - w okresie od 16 czerwca 1967 r. do 7 czerwca 1969 r. w przedsiębiorstwie "B" K., gdzie mógł być narażony na hałas nie przekraczający dopuszczalnych norm; - w okresie od 26 marca 1970 r. do 30 czerwca 1979 r. w Przedsiębiorstwie C w G., w którym podczas pracy przy naprawie silników samochodowych mógł być narażony na hałas bez przekroczenia norm; - w okresie od 7 lipca 1989 r. do 30 czerwca 2007 r. w Kompanii Węglowej S.A. KWK "D" w R. na stanowisku operatora sprzętu przeciwpożarowego, strażaka – kierowcy w Zakładowej Straży Pożarnej, gdzie przez ok. 16 godzin w ciągu miesiąca wykonywał prace naprawczo-konserwacyjne sprzętu przeciwpożarowego i w tym czasie był narażony na ponadnormatywny hałas. Ponadto organ dodał, że przy obsłudze samochodu bojowego, piły spalinowej, motopompy J.G. pracował doraźnie, nie więcej niż ok. 10 godzin na miesiąc i podczas obsługi wymienionych urządzeń był narażony na hałas przekraczający dopuszczalne normy. W okresie od 1 lipca 2007 r. do 20 grudnia 2009 r. wyżej wymieniony był zatrudniony jako konserwator maszyn i urządzeń w zakładzie przeróbki mechanicznej węgla i również był narażony na hałas o wartościach przekraczających dopuszczalne normy i oscylujących w granicach normy. Następnie organ podkreślił, że Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. Poradnia Chorób Zawodowych w S. oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., po przeprowadzeniu badań lekarskich, wydały orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania u J.G. choroby zawodowej. W związku z tym organ wskazał, że pomimo wystąpienia narażenia zawodowego, nie został spełniony podstawowy warunek stwierdzenia choroby zawodowej. W odwołaniu od powyższej decyzji J.G. wniósł o jej uchylenie. Wskazał, że był przez wiele lat narażony na działanie czynnika szkodliwego w postaci ponadnormatywnego hałasu powodującego schorzenie zawodowe, co prowadzi do wniosku, że warunki pracy miały niewątpliwy wpływ na wystąpienie zachorowania. Ponadto podniósł, że nie stwierdzono żadnych dodatkowych okoliczności - narażenia na czynnik szkodliwy poza miejscem pracy, zmian chorobowych samoistnych - mogących uzasadniać negatywne orzeczenie w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej. Wobec tego praca w ekspozycji na czynnik szkodliwy stanowiła jedyną przyczynę rozpoznanego u niego zawodowego urazu akustycznego. Podkreślił, że zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 1998 r. sygn. III RN 36/98, dla uwolnienia się od obowiązku świadczeń związanych ze stwierdzeniem choroby zawodowej konieczne byłoby wykazanie, że dane schorzenie nie ma związku z rodzajem pracy wykonywanej przez osobę nim dotkniętą, natomiast wytyczne Ministra Zdrowia o rozpoznawaniu chorób zawodowych ustalające surowsze, niż rozporządzenie Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. nr 65 poz. 294 z późn. zm.) kryteria kwalifikowania schorzeń, są pozbawione mocy prawnej. W podsumowaniu podniósł, że jeżeli wykryto u niego schorzenie narządu słuchu, a warunki pracy wskazują z niemal całkowitym prawdopodobieństwem na jego etiologię zawodową, natomiast organ orzekający nie wykluczył jednoznacznie związku przyczynowego stwierdzonej choroby z długoletnią pracą w narażeniu na czynnik szkodliwy - obowiązkiem organu I instancji było stwierdzenie zawodowego urazu akustycznego. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 235¹ Kodeksu pracy oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, w wyniku rozpatrzenia odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przedstawił sprawozdanie z dotychczasowego postępowania i ponadto wskazał, że J.G. pracował w warunkach narażenia na hałas stwarzający ryzyko uszkodzenia słuchu w latach 2007 r. do nadal w KWK "D" w R. jako konserwator maszyn i urządzeń w zakładzie przeróbki mechanicznej węgla. Natomiast pracując w latach 1989 - 2007 w KWK "D" jako operator sprzętu przeciwpożarowego i strażak - kierowca nie był narażony na hałas ponadnormatywny w przeliczeniu na dniówkę roboczą. Następnie organ podniósł, że lekarze specjaliści Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S., w orzeczeniu z dnia [...]r., orzekli o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu J.G., pomimo stwierdzenia przesunięcia progu słuchu wynoszącego - dla ucha prawego 50 dB; - dla ucha lewego – 63 dB, tj. spełniającego kryterium podwyższenia progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym - z uwagi na istnienie niedosłuchu odbiorczego już w 2007 roku, tj. przed podjęciem pracy konserwatora urządzeń przeróbki mechanicznej węgla (audiogram z dnia 31.05.2007 r. wskazujący ubytek słuchu UP-55 dB, UL-40 dB) oraz brak wieloletniego narażenia na hałas przekraczający normy w latach 1989 -2007. Organ odwoławczy wskazał, że lekarze specjaliści Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w orzeczeniu z dnia [...]r. (obserwacja kliniczna w dniach 16.02.-19.02.2010 r.) również nie stwierdzili podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu J.G., uwzględniając diagnostykę audiologiczną (ubytki słuchu dla UP-46 dB., dla UL-61 dB.), całokształt obserwacji klinicznej oraz ocenę narażenia zawodowego na hałas w środowisku pracy, według której warunki pracy badanego nie stwarzały ryzyka wystąpienia choroby zawodowej narządu słuchu. Ponadto orzekli, że za pozazawodową etiologią uszkodzenia słuchu przemawiają także stwierdzone u wyżej wymienionego zaburzenia metaboliczne wpływające negatywnie na narząd słuchu: miażdżyca, zaburzenia gospodarki lipidowej (hipercholesterolemia, hipertrójglicerydemia) oraz cukrzyca. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach J.G. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 851/10 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał m.in., że zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego – okolicznością decydującą o uznaniu schorzenia za chorobę zawodową nie jest kwestia występowania w środowisku pracy wyłącznie hałasu ponadnormatywnego (wyrok NSA z dnia 12 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 335/10). Jak bowiem podkreślił NSA w uzasadnieniu cytowanego wyroku - w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych w poz. 21 mowa jest o "obustronnym trwałym odbiorczym ubytku słuchu (...) spowodowanym hałasem" Ustawodawca nie postawił więc wymogu aby występujący w środowisku pracy hałas był hałasem ponadnormatywnym. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że nie jest wykluczone powstanie choroby zawodowej także w warunkach, w których dopuszczalne normy nie są przekraczane, gdyż znaczenie może mieć także osobnicza wrażliwość na działanie określonego czynnika (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 335/10). Ponadto Sąd zauważył, iż w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy całkowicie pominął wskazanie ustaleń dotyczących narażenia zawodowego skarżącego w okresie poprzedzającym zatrudnienie w Zakładowej Straży Pożarnej KWK "D". Nadto Sąd stwierdził, że organ odwoławczy, przyjmując jako podstawę ustaleń cytowane w decyzji orzeczenia lekarskie, całkowicie pominął w uzasadnieniu, wskazanie oceny powyższych dowodów, w związku z czym doszło do naruszenia przez organ przepisów dotyczących postępowania, tj. art. 7 i 77 § 1 k.p.a., według których organ administracji jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i podjąć wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz art. 107 § 3 k.p.a., gdyż uzasadnienie nie zawiera wskazania istotnych ustaleń w sprawie i oceny orzeczeń lekarskich. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ administracji uzupełni - we wskazanym wyżej kierunku - ustalenia dotyczące narażenia zawodowego skarżącego, poddając ocenie również warunki jego pracy w okresach zatrudnienia, które zostały pominięte w zaskarżonej decyzji. Następnie organ uzupełni materiał dowodowy poprzez uzyskanie kompletnego i szczegółowo uzasadnionego orzeczenia lekarskiego i wyda rozstrzygnięcie wskazując w jego motywach – zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. - na jakiej podstawie uznał konkretne okoliczności za ustalone i z jakich przyczyn ocenił dowody jako wiarygodne, ewentualnie z jakich powodów odmówił wiary poszczególnym dowodom. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013, poz. 267), art. 2351 Kodeksu pracy oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869 z późn. zm.) [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny orzekł utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję w całości. W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał dotychczasowy tok czynności w sprawie. Dodatkowo wskazał, że uzupełnił materiał dowodowy zgodnie z wymogami w wyroku WSA oraz uzyskał opinię IMPiZŚ w S. z dnia [...]r. , w której poinformowano o dokonaniu ponownej analizy dokumentacji z uwzględnieniem stawianych celem uzupełnienia orzeczenia pytań dotyczących narażenia na hałas o poziomach 66-74dB w latach 1963-1979 - stwierdzając, iż przy uwzględnieniu osobniczej wrażliwości , za poziomy hałasu całkowicie bezpieczne z punktu widzenia ochrony słuchu przyjmuje się wartości poniżej 80dB. Podniósł, iż w opinii tej nadto zauważono, że proces progresji niedosłuchu ma charakter stopniowy i występuje jedynie w okresie działania czynnika sprawczego, tj. w okresie narażenia zawodowego oraz że uszkodzenie narządu słuchu pohałasowe występuje w jego części odbiorczej i ma charakter symetryczny. Wskazał, że w podsumowaniu opinii podano, iż zgodnie z danymi podanymi przez J.G. pogorszenie słuchu z asymetrią jego wielkości (niedosłuch głębszy w uchu lewym) występuje od 1980 roku, a w dostępnej dokumentacji medycznej wyniki badań audiometrycznych od 2007 roku potwierdzają występowanie asymetrii wielkości niedosłuchu, co potwierdzono w trakcie diagnostyki w placówkach WOMP i IMPiZŚ w S., gdzie rozpoznano występowanie asymetrycznego niedosłuchu odbiorczego. Nadto organ podkreślił, że w zakończeniu opinii stwierdzono, że asymetria wielkości ubytku słuchu przemawia za występowaniem innego niż hałas czynnika etiologicznego rozpoznawanego niedosłuchu -co nie upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. Zdaniem organu odwoławczego zakres rozpoznania sprawy o stwierdzenie choroby zawodowej uregulowany szczegółowo w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych został w rozpoznawanej sprawie choroby zawodowej J.G. zachowany i po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego, zwłaszcza nie budzących wątpliwości i spójnych orzeczeń lekarskich WOMP i IMPiZŚ w S. oraz jednoznacznej opinii IMPiZŚ w S. z dnia [...]r. - nie uwzględnił odwołania J.G. i orzekł jak w sentencji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J.G. nie zgodził się z decyzją [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej zarzucając jej naruszenie przepisów prawa, przez jego niezastosowanie w wyniku błędnego ustalenia, że choroba dolegająca odwołującemu nie spełnia kryteriów uznania jej za chorobę zawodową, mimo że odwołujący przez wiele lat pracował w warunkach szkodliwych stwarzających ryzyko wystąpienia choroby zawodowej. Wnosił o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotowa skarga musiała odnieść skutek. W pierwszej kolejności z przyjdzie zauważyć, iż Kodeks pracy w art. 235¹ stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje tym samym, jak zgodnie przyjęły organy sanitarne obydwu instancji, zachowanie dwóch wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235² Kodeksu pracy). Innymi słowy choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest tylko i wyłącznie sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych. Zgodnie natomiast z § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Analizując niniejszą sprawę w zakresie objętym zarzutami skargi oraz w ramach, wynikającego z art. 134 § 1 powołanej ostatnio ustawy, obowiązku kontroli zaskarżonego aktu z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł nie dostrzec uchybień skłaniających do uchylenia zaskarżonej decyzji. W szczególności organ drugiej instancji ponownie rozpoznając sprawę uchybił art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Innymi słowy, tak organ odwoławczy, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny są związane zarówno oceną prawną, jak i wytycznymi do dalszego postępowania zawartymi w poprzednim wyroku wydanym w sprawie. Organ administracji winien rozstrzygnąć sprawę decyzją, w oparciu o stan faktyczny i prawny istniejący w dacie jej wydania, po wszechstronnym wyjaśnieniu sprawy. Z tego obowiązku, naruszając art. 7 i 77 k.p.a. po raz drugi nie wywiązał się organ odwoławczy. Trzeba zauważyć, iż wprawdzie organ odwoławczy podjął pewne starania w celu uzupełnienia materiału dowodowego, jednakże w ocenie Sądu działania te nie były wystarczające do wyjaśnienia sprawy. Przede wszystkim z wyżej już opisanego wyroku WSA wynika, że w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy całkowicie pominął wskazanie ustaleń dotyczących narażenia zawodowego skarżącego w okresie poprzedzającym zatrudnienie w Zakładowej Straży Pożarnej KWK "D". Nadto Sąd stwierdził, że organ odwoławczy, przyjmując jako podstawę ustaleń cytowane w decyzji orzeczenia lekarskie, całkowicie pominął w uzasadnieniu, wskazanie oceny powyższych dowodów, w związku z czym doszło do naruszenia przez organ przepisów dotyczących postępowania, tj. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.. Sąd wprost i jednoznacznie wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ administracji uzupełni - we wskazanym wyżej kierunku - ustalenia dotyczące narażenia zawodowego skarżącego, poddając ocenie również warunki jego pracy w okresach zatrudnienia, które zostały pominięte w zaskarżonej decyzji. Następnie organ uzupełni materiał dowodowy poprzez uzyskanie kompletnego i szczegółowo uzasadnionego orzeczenia lekarskiego i wyda rozstrzygnięcie wskazując w jego motywach – zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. - na jakiej podstawie uznał konkretne okoliczności za ustalone i z jakich przyczyn ocenił dowody jako wiarygodne, ewentualnie z jakich powodów odmówił wiary poszczególnym dowodom. Trzeba także wskazać, że zebrany dotychczas materiał dowodowy nadal nie jest wystarczający do ustalenia, że u skarżącego brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem - wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). Po pierwsze - w żaden sposób nie można się zgodzić z opinią organu odwoławczego, że zalegające w aktach sprawy orzeczenia obu jednostek diagnostycznych są "nie budzące wątpliwości i spójne". Opnie te, aczkolwiek w ten sam sposób rozstrzygające kwestię występowania u skarżącego choroby zawodowej, w żadnej mierze nie sposób uznać za "nie budzące wątpliwości i spójne". I tak z opinii Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. Poradnia Chorób Zawodowych w S. wynika wprost, że u skarżącego rozpoznano "obustronny niedosłuch odbiorczy o lokalizacji ślimakowej". Z kolei Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w swojej opinii z dnia [...]r. wynika jednoznacznie, że badania wykazały u skarżącego "obustronny niedosłuch czuciowo-nerwowy", a nadto przeprowadzone badania przemawiają "za przeważającą lokalizacją pozaślimakową niedosłuchu". Rozbieżności te nie zostały wyjaśnione ani przez lekarzy diagnostów z Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., ani też takiej próby nie podjął organ odwoławczy. Po drugie – wbrew nakazowi wynikającymi z powołanego wyżej wyroku WSA, organ odwoławczy nie uzupełnił materiału dowodowego poprzez uzyskanie "kompletnego i szczegółowo uzasadnionego orzeczenia lekarskiego". Nie sposób bowiem uznać za "kompletne i szczegółowo uzasadnione orzeczenie lekarskie" dziwięciozdaniowego pisma Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...]r., które nawet formalnie nie spełnia wymogów orzeczenia jednostki diagnostycznej. Odnosząc się do tego pisma godzi się nade wszystko podkreślić, że wskazana tam argumentacja przede wszystkim akcentuje, że w dostępnej dokumentacji medycznej wyniki badań audiometrycznych od 2007 roku potwierdzają występowanie asymetrii wielkości niedosłuchu, co potwierdza diagnostyka wykonana w placówkach WOMP i IMPiZŚ w S., gdzie rozpoznano występowanie asymetrycznego niedosłuchu odbiorczego. Tymczasem definicja choroby zawodowej opisanej w pkt. 21 wykazu chorób zawodowych brzmi następująco – "obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz". Definicja ta zatem nie wymaga, by rozpoznany "obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym" był symetryczny. Przemawia także za tym także zapis, że chodzi tu o "podwyższenie progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym", co wskazuje, że już w samej definicji prawodawca założył możliwość asymetryczności niedosłuchu. Innymi słowy ustawodawca nie postawił więc wymogu aby występujący niedosłuch cechował się m.in. "symetrycznością". Oceniając zatem ponownie materiał dowodowy organ odwoławczy wyjaśni także ten wątek, nie zapominając przy tym o wskazaniach z poprzedniego wyroku WSA, gdzie zaakcentowano, iż nie jest wykluczone powstanie choroby zawodowej także w warunkach, w których dopuszczalne normy nie są przekraczane, gdyż znaczenie może mieć także osobnicza wrażliwość na działanie określonego czynnika (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 335/10). Stąd też, z powyżej naprowadzonych przyczyn, zebranego materiału nie można uznać za kompletny. Prowadzi to do wniosku, iż organ odwoławczy nie sprostał nałożonemu nań zadaniu a co za tym idzie nie wykonał zaleceń wskazanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Na organach administracji publicznej orzekających w sprawach chorób zawodowych ciąży obowiązek wyjaśnienia wszystkich wątpliwości, a w toku postępowania stoją na straży praworządności i obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Organ odwoławczy nie sprostał tym wymogom, a dokonana przezeń ocena i poczynione ustalenia faktyczne naruszały art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 7 i 77 k.p.a i podważały zasadę zaufania obywateli do działań organów administracji publicznej. Wobec uchybienia przez organ odwoławczy wyżej opisanym obowiązkom Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jako wydaną z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O kosztach orzeczono po myśli art. 200 cyt. ustawy. Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z wyżej naprowadzonych rozważań. Następnie zaś po skompletowaniu – w sposób opisany w tym i poprzednim wyroku WSA - materiału dowodowego organ winien wydać prawidłowo umotywowaną decyzję w której jednoznaczne odniesienie się do rozbieżności zawartych w dotychczas zebranym materiale dowodowym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło