IV SA/Gl 33/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 października 2016 r. sprawy ze skargi D. K., J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżone postanowienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. postanowieniem z [...]r., nr [...], wydanym na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta C. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla osób uprawnionych – J. i D. K., reprezentowanych przez Z.K. i pozostawiło je bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu wydanego postanowienia Kolegium wskazało, iż zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie 14 dni od doręczenia decyzji stronie. Jest to termin ustawowy, co powoduje, że jego niedotrzymanie skutkować musi utratę do skutecznego wniesienia odwołania. Dalej stwierdziło, że w przedmiotowej sprawie wymieniona decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...]r. zawierała prawidłowe pouczenie co do trybu i terminu wniesienia odwołania. Natomiast Z.K. jest przedstawicielem ustawowym J.K. oraz pełnomocnikiem D.K. Decyzję odebrała w dniu 25 września 2015 r. pełnoletnia córka D.K. Termin do wniesienia odwołania upłynął zatem z dniem 9 października 2015 r. Tymczasem Z.K. złożył odwołanie od tej decyzji w dniu [...]r., a więc po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania. Wniesienie odwołania po terminie skutkowało więc wydaniem postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Natomiast postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] Kolegium odmówiło Z.K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wskazanej decyzji, wobec nieuprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Z.K. - przedstawiciel ustawowy J.K. oraz pełnomocnik D.K. - zaskarżył powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie, przekazanie sprawy organowi drugiej instancji do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniósł, że przedmiotową decyzję odebrała w dniu [...]r. jego córka w miejscu zamieszkania. On w tym czasie przebywał na miesięcznej delegacji służbowej w B. Córka nie otworzyła otrzymanej korespondencji z MOPS-u i nie poinformowała go o jej treści. Do powrotu z delegacji do miejsca zamieszkania, co miało miejsce w dniu 11 października 2015 r. nie miał świadomości, że taka decyzja została wydana i że jest zobligowany czternastodniowym terminem do wniesienia odwołania. Po przyjeździe do domu i przeczytaniu korespondencji udał się do MOPS w C., gdzie został poinformowany, że powinien wnieść odwołanie z jednoczesnym wnioskiem o przywrócenie terminu. Czynności tych dopełnił w dniu 15 października 2015 r. Nie zgadza się z zaskarżonym postanowieniem, gdyż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, co zostało przez niego uprawdopodobnione. Uważa, ze w jego sprawie Kolegium wydając zaskarżone postanowienie nie kierowało się zasadą słusznego interesu obywatela wyrażoną w art. 7 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do dyspozycji art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa. W przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2016 r., poz. 718 ze zm. - w skrócie "P.p.s.a.") uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Natomiast stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Działając w zakreślonych wyżej ramach Sąd uznał, że przedmiotowa skarga musiała odnieść skutek, bowiem zaskarżone postanowienie narusza prawo. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Jest to postanowienie formalne, zamykające drogę do merytorycznego rozpoznania odwołania. Ocena legalności tegoż rozstrzygnięcia ogranicza się więc wyłącznie do badania poprawności zastosowania przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 k.p.a., właściwy organ zobowiązany jest wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, jeżeli w wyniku czynności wstępnych podejmowanych w postępowaniu odwoławczym stwierdzi, że ten środek zaskarżenia wniesiony został z uchybieniem terminu. Stosownie zaś do treści art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie, od dnia jej ogłoszenia stronie. Uchybienie 14 - dniowemu terminowi do wniesienia odwołania, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, powoduje bezskuteczność odwołania, następstwem czego jest ostateczność decyzji pierwszoinstancyjnej. Warunkiem merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy jest bowiem stwierdzenie, że odwołanie w sprawie jest dopuszczalne oraz, że zachowany został termin do jego wniesienia. Z tego też względu, po otrzymaniu odwołania, organ odwoławczy obowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. W tym ostatnim przypadku wiąże się to z ustaleniem, czy doręczenie decyzji było skuteczne. W niniejszej sprawie decyzją wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta C. z dnia [...]r. Nr [...] odmówiono przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla J. i D.K. Strony w tym postępowaniu reprezentował Z.K. przedstawiciel ustawowy J.K. oraz pełnomocnik D.K. Decyzja ta była więc adresowana do Z.K. i jak wynika z potwierdzenia odbioru, została odebrana w dniu 25 września 2015 r., jednak nie przez adresata lecz jego córkę D.K. Doręczenie przedmiotowej decyzji nastąpiło zatem w trybie art. 43 k.p.a. Zgodnie ze zdaniem pierwszym tego przepisu, w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Należy jednak podkreślić, co jest istotne w niniejszej sprawie, że na podpisanym przez D.K. druku potwierdzenia odbioru decyzji organu I instancji, brak jest zapisu w postaci informacji, że doręczenie następuje, jeżeli osoba odbierająca przesyłkę, podjęła się oddania pisma adresatowi (k-15 akt adm.). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 20 maja 2014 r. sygn. akt I OSK 1099/14 (publik Lex nr 1467266): "(...) dla skutecznego doręczenia pisma wystarczy, aby na podpisywanym przez domownika potwierdzeniu odbioru pisma znajdowała się informacja, że doręczenie następuje, jeżeli osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi (...) Jeżeli na odwrocie poświadczenia odbioru pisma nie podkreślono, że doręczenia dokonano dorosłemu domownikowi zaznaczając lub wskazując jednocześnie, że osoba ta podjęła się oddać przesyłkę adresatowi, to doręczenie nie spełnia wymogów z art. 40 § 1 ani z art. 43 k.p.a." (por. też m.in. wyrok NSA z 18 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2070/10, Lex nr 1121199). W świetle powyższego, w ocenie Sądu, nie można uznać, iż decyzja organu I instancji z dnia [...]r. została Z.K. skutecznie doręczona, w trybie art. 43 k.p.a. w zw. z art. 40 § 1 i 2 k.p.a. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, Kolegium przyjmując skuteczne doręczenie decyzji I instancji [...]r., które nastąpiło w trybie art. 43 k.p.a., naruszyło ten przepis, a tym samym przepis art. 134 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy termin do wniesienia odwołania zaczął biec od dnia faktycznego zapoznania się przez Z.K. z treścią decyzji. Z jego oświadczenia wynika natomiast, że miało to miejsce w dniu 11 października 2015 r. W takim przypadku odwołanie z dnia 15 października 2015 r. byłoby wniesione w terminie. Wskazać jednocześnie należy, iż z wyżej podanych powodów wyrokiem z dnia 26 października 2016 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 32/16 tut. Sąd uchylił postanowienie Kolegium z dnia [...]r. nr [...], o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wymienionej wyżej decyzji organu I instancji z dnia [...]r. Ponadto wymaga podkreślenia, że w przypadku stwierdzenia przez organ odwoławczy, że strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, organ zobowiązany jest, na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdzić, w drodze postanowienia, uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Natomiast przepis ten nie daje podstaw do jednoczesnego orzekania o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania pomimo, że wówczas faktycznie zarzuty odwołania nie zostają poddane merytorycznej ocenie organu odwoławczego. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji. Sąd nie orzekł o kosztach postępowania, bowiem skarżący korzystają z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 239 pkt 1 lit. a) P.p.s.a.), a nadto nie wykazano, aby zostały poniesione inne niezbędne koszty postępowania (art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a).