IV SA/Gl 360/11
WyrokWSA w Gliwicach2011-05-30
Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Małgorzata Walentek, Edyta Żarkiewicz-Kunicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samo oświadczenie o złym samopoczuciu, bez dodatkowych dowodów, może stanowić uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa w urzędzie pracy, skutkującą zachowaniem statusu osoby bezrobotnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo oświadczenie o złym samopoczuciu, bez przedstawienia dodatkowych dowodów potwierdzających tę okoliczność, nie stanowi uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa w urzędzie pracy w rozumieniu art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W związku z tym, utrata statusu bezrobotnego była zasadna. Sąd stwierdził również, że naruszenia przepisów postępowania (art. 61 § 4 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a.) nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ skarżący był świadomy postępowania i nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń.Stan faktyczny
Skarżący R. S. utracił status osoby bezrobotnej z powodu niestawiennictwa w Powiatowym Urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie. Odwołanie od decyzji organu I instancji, w którym skarżący powołał się na złe samopoczucie, zostało utrzymane w mocy przez Wojewodę. Skarżący w skardze do WSA podtrzymał swoje stanowisko, kwestionując interpretację przepisów przez organy. WSA pierwotnie uchylił decyzję, ale po rozpoznaniu skargi kasacyjnej przez NSA, ponownie rozpoznał sprawę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę R. S. na decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz - Kunicka Protokolant Paulina Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2011 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...]r., nr [...] Prezydent Miasta K., działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy orzekł o utracie przez R. S. statusu osoby bezrobotnej.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że strona nie stawiła się w Powiatowym Urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa, czego skutkiem jest utrata statusu osoby bezrobotnej na okres 3 miesięcy od dnia niestawiennictwa w urzędzie pracy.
W odwołaniu od powyższej decyzji R. S. podał, że niestawiennictwo w urzędzie w wyznaczonym mu terminie wynikało z jego złego samopoczucia, a następnego dnia stawił się w organie i wyjaśnił tego przyczynę. Do odwołania załączył oświadczenie złożone w urzędzie pracy w dniu [...] r., w którym usprawiedliwiał swoje niestawiennictwo bardzo złym samopoczuciem.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że odwołujący zarejestrował się jako osoba bezrobotna w dniu [...] r. i został pouczony o swoich prawach i obowiązkach z tytułu uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Potwierdził swoim podpisem odbiór "informacji dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy". Podkreślił także, iż w dniu [...] r. odwołujący własnoręcznym podpisem potwierdził obowiązkowy termin zgłoszenia się w urzędzie pracy celem potwierdzenia gotowości zatrudnienia wyznaczony na [...] r. Jednakże w wyznaczonym terminie nie zgłosił się, usprawiedliwiając to złym samopoczuciem.
Następnie organ powołując się na art. 33 ust. 3 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, statuujący obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie oraz na art. 33 ust. 4 pkt 4 tej ustawy określający konsekwencje niedopełnienia powyższych obowiązków podkreślił, że usprawiedliwieniem nieobecności w wyznaczonym terminie jest choroba potwierdzona odpowiednim zaświadczeniem lekarskim stwierdzającym czasową niezdolność do pracy niezwłocznie dostarczonym do urzędu pracy. Przywołując ponadto art. 80 ust. 2 ww. ustawy o obowiązku przedstawiania zaświadczeń o niezdolności do pracy wskutek choroby, organ odwoławczy stwierdził, iż jedynie przedłożenie zaświadczenia na druku ZUS ZLA o niezdolności do pracy wskutek choroby obejmującego dzień wyznaczony do osobistego stawienia się w urzędzie pracy, mogłoby stanowić podstawę do uznania przyczyny niestawiennictwa za uzasadnioną.
W skardze na powyższą decyzję R. S. nie zgodził się ze stanowiskiem organu. Powołując się na treść art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia(...) stwierdził, że jego złe samopoczucie, jako wypadek losowy, mogło być czynnikiem usprawiedliwiającym niestawiennictwo w urzędzie pracy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uwzględniając skargę nie podzielił stanowiska organu odwoławczego, co do prawidłowości zastosowania w sprawie przepisu art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia (...). W uzasadnieniu Sąd wskazał na bezsporny fakt, iż skarżący zarejestrowany jako osoba bezrobotna, wezwany został do stawienia się w urzędzie pracy w trybie art. 33 ust. 3 wymienionej ustawy oraz, że w terminie tym nie stawił się. Jednocześnie Sąd podkreślił, że pozbawienie statusu bezrobotnego na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 ww. ustawy nastąpić może po spełnieniu się obu wymienionych w tym przepisie przesłanek – niestawiennictwa w wyznaczonym terminie i niepowiadomienia w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Jak zauważył Sąd, ustawodawca – w przeciwieństwie do obowiązku dokumentowania niezdolności do pracy, o jakiej mowa w art. 80 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia – w przypadkach niestawiennictwa na wyznaczony bezrobotnemu termin, wymaga jedynie "powiadomienia o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa". Powiadomienie to musi nastąpić w terminie 7 dni, a nie jak wymagane to jest w przypadku niezdolności do pracy – w terminie 2 dni od dnia wystawienia zaświadczenia. Z powyższych względów – w ocenie Sądu – przytaczany w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji przepis pozostaje bez związku z rozpoznawaną sprawą.
Odwołując się więc do treści art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia Sąd wskazał, że bezrobotny, który nie stawia się w wyznaczonym terminie, ma obowiązek powiadomienia o uzasadnionej przyczynie swego nieprzybycia do urzędu pracy. Obowiązek ten nie został zatem sprowadzony do udowodnienia lub nawet uprawdopodobnienia okoliczności, które nie pozwoliły bezrobotnemu na stawienie się w organie. Twierdzenie więc, iż obowiązkiem skarżącego było przedstawienie stosownego zaświadczenia lekarskiego na druku ZUS ZLA, zdaniem Sądu I instancji, nie znajduje oparcia w przepisach ustawy o promocji zatrudnienia. Przepis ten wskazuje natomiast, że bezrobotny musi przekazać organowi informację, iż jego niestawiennictwo wynika z uzasadnionej obiektywnie przyczyny. Każda zatem przyczyna niestawiennictwa wskazana przez stronę musi być oceniona przez organ na tle całokształtu okoliczności sprawy, nie wyłączając cech i warunków osobistych strony, które mają lub mogą mieć wpływ na jej zachowanie odnoszone do pewnego wzorca postępowania. Nie każdy bowiem podany przez bezrobotnego powód niezgłoszenia się do urzędu pracy może być uznany za uzasadnioną przyczynę. Rolą organu jest zatem ocenić, czy podane przez bezrobotnego okoliczności, które uniemożliwiły mu wykonanie nałożonego na niego obowiązku są okolicznościami obiektywnie zasadnymi. W przypadku odmiennej oceny tych przyczyn staje się konieczne wydanie decyzji o pozbawieniu strony statusu bezrobotnego. Takie rozstrzygnięcie nie jest natomiast możliwe, gdy organ nie dokonuje oceny podanych przez bezrobotnego przyczyn z punktu widzenia ich zasadności i nie prowadzi postępowania w kierunku wyjaśnienia ewentualnych wątpliwości co do charakteru przyczyn niestawiennictwa bezrobotnego lecz arbitralnie uznaje je za oczywiste.
Sąd podkreślił, że postępowanie w przedmiocie utraty statusu bezrobotnego jest postępowaniem administracyjnym poddanym regulacji zawartej w Kodeksie postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne rozpoczyna się jego wszczęciem, o czym należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie (art. 61 § 4 k.p.a.), w toku zaś prowadzonego postępowania organ administracji zobowiązany jest zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.). Dokonując analizy akt sprawy w świetle powołanych wyżej przepisów Sąd stwierdził, iż organ nie zawiadomił skarżącego o wszczęciu w jego sprawie postępowania, nie dał mu także możliwości wypowiedzenia się w istotnych dla jej rozstrzygnięcia kwestiach. Organ dysponował oświadczeniem skarżącego, z którego wynikał brak możliwości stawienia się skarżącego w urzędzie pracy w dniu [...] r. Zapewniając zatem czynny udział skarżącego w postępowaniu doprowadziłby do należytej oceny wskazanej przez skarżącego przyczyny niewypełnienia obowiązków osoby bezrobotnej. Tymczasem organy obu instancji nie podjęły żadnych ustaleń zmierzających do zweryfikowania przyczyny niestawiennictwa skarżącego w urzędzie pracy z punktu widzenia jej obiektywnej zasadności.
Wyrokiem z dnia 17 lutego 2011 r. (sygn. akt I OSK 1780/10) Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając skargę kasacyjną organu, uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku jako bezsporną okoliczność wskazał, że w sprawie organ I instancji nie zawiadomił zainteresowanego o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie pozbawienia go statusu bezrobotnego, czym naruszył art. 61 § 4 k.p.a. Nie zawiadomił również o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie stosownie do art. 10 § 1 k.p.a. Uznał jednak, że Sąd I instancji uchylając decyzje na tej podstawie nie wykazał, jaki te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zwłaszcza, iż z akt sprawy wynika, że R. S. był poinformowany o przedmiotowym postępowaniu i składał stosowne oświadczenia co do przyczyn niestawiennictwa w wymaganym terminie w urzędzie pracy.
Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się również ze stanowiskiem wnoszącego skargę kasacyjną, iż Sąd I instancji bezzasadnie uznał, że organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy i nie podjął działań zmierzających do zweryfikowania przyczyn niestawiennictwa w urzędzie pracy. W tym zakresie nawiązał do utrwalonego w orzecznictwie stanowiska, które w całej rozciągłości podzielił, że to bezrobotny zobligowany jest usprawiedliwić przyczyny niestawiennictwa w urzędzie pracy, natomiast organ zobowiązany jest do oceny wskazanych okoliczności, a nie do samodzielnego ustalania powodów absencji bezrobotnego. Przywołał przy tym przykłady wyroków, w których stanowisko to znalazło odzwierciedlenie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2009 r. w spr. I OSK 422/09, z dnia 1 sierpnia 2007 r. I OSK 1821/06, z dnia 26 października 2010 r. sygn. akt I OSK 942/10). Wskazał, że należy mieć na uwadze rozwiązania prawne przyjęte w cytowanej ustawie o promocji zatrudnienia... odnoszące się do statusu bezrobotnego. Status ten, w świetle definicji bezrobotnego określonej w art. art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, uzależniony jest zarówno od spełnienia warunku pozostawania bez pracy jak i od zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia, co oznacza, że bezrobotny musi być pod tym względem w pełni dyspozycyjny. Obowiązek zgłaszania się bezrobotnego do urzędu pracy w wyznaczonym terminie, zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy, stanowi więc element weryfikacji tej dyspozycyjności. Brak tej dyspozycyjności eliminuje daną osobę z grona osób mogących ubiegać się o przyznanie czy zachowanie statusu bezrobotnego. Tak więc to bezrobotny ma wykazać, że jej brak spowodowany był faktycznie uzasadnionymi przyczynami. Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy, regułą jest pozbawienie osoby statusu bezrobotnego w przypadku braku dyspozycyjności, a warunki uzasadniające odstąpienie od tej zasady muszą być przestrzegane i interpretowane w sposób ścisły. Za uzasadnioną przyczynę może być natomiast uznana tylko taka, która stanowi nieprzewidzianą, niespowodowaną przez bezrobotnego, obiektywną przeszkodę uniemożliwiającą zgłoszenie się w urzędzie pracy. Odnosząc powyższe stanowisko do rozpatrywanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że R. S. jako przyczynę niestawiennictwa wskazał bardzo złe samopoczucie, przy czym nawet nie wskazał na czym miało ono polegać, chociaż był poinformowany o ewentualnych konsekwencjach niestawiennictwa i konieczności uzasadnienia przyczyn absencji.
Naczelny Sąd Administracyjny, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, za prawidłowe uznał natomiast stanowisko Sądu I instancji, że art. 80 ust. 2 nie ma zastosowania do dokumentowania uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa w urzędzie pracy, o której mowa w art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy. Jeżeli bezrobotny będzie dokumentował swoją absencję stosownym zaświadczeniem lekarskim wydanym na druku ZUS ZLA, to oczywiście będzie takie zaświadczenie stanowiło dowód w sprawie. Natomiast w przypadku gdy przyczyną absencji w wyznaczonym terminie był stan zdrowia bezrobotnego uniemożliwiający mu w danym dniu stawienie w urzędzie pracy, to stosowne zaświadczenie lekarskie nie musi być wystawione na druku ZUZ ZLA. Przepis art. 80 ust. 2 odnosi się bowiem do sytuacji, o których mowa w ust. 1 tego przepisu, a które w sprawie nie miały miejsca, bowiem R. S. nie miał prawa do zasiłku ani do stypendium w związku z tym nie był zobligowany dokumentować swój stan zdrowia zaświadczeniem na druku ZUS ZLA. W związku z tym ocenie podlega oświadczenie R. S. co do przyczyny niestawiennictwa. Przy czym organ uznał, iż samo oświadczenie o bardzo złym samopoczuciu nie poparte żadnymi dokumentami w tym zakresie nie może stanowić uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa. Natomiast Sąd I instancji ponownie rozpoznając sprawę winien się do tego stanowiska odnieść, biorąc pod uwagę wskazane wyżej rozważania i ocenić czy zaskarżona decyzja narusza przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy.
Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 61 § 4 k.p.a. i art. 10 k.p.a. oraz w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. są zasadne, a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem Sąd I instancji nie dokonał oceny naruszenia przez organ art. 61 § 4 k.p.a. i art. 10 k.p.a. pod kątem wpływu tych uchybień na wynik sprawy, a także nieprawidłowo uznał, że to organ ma zgromadzić materiał dowodowy w zakresie przyczyny niestawiennictwa bezrobotnego w urzędzie pracy, chociaż to na bezrobotnym ciąży obowiązek wykazania, że brak dyspozycyjności wynikał z obiektywnie uzasadnionej przyczyny.
W toku niniejszego postępowania, toczącego się pod sygnaturą IV SA/GL 360/11 skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Wskazał, że podtrzymuje dotychczasowe zarzuty i wnioski w sprawie także w kontekście tez uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2011 r. W tym zakresie akcentował uznane za bezsporne w zapadłych w tej sprawie wyrokach naruszenie przepisów art. 61 § 4 oraz art. 10 k.p.a. Natomiast odnosząc się do wpływu naruszenia tych przepisów na wynik sprawy podkreślił, że art. 61 § 4 stanowi formę realizacji zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 k.p.a.), by strona mogła czynnie uczestniczyć musi być świadoma, że takie postępowanie się toczy. Natomiast skarżący takiej możliwości nie otrzymał w przeciwnym razie miałby odpowiedni czas i sposobność by przygotować się do udziału we wszczętym postępowaniu, zwłaszcza pod kątem czynionych mu zarzutów naruszenia prawa materialnego. Ponadto wobec braku pouczenia skarżącego o przysługujących mu prawach, w tym z art. 10 § 1 k.p.a. oraz braku utrwalenia w aktach sprawy przyczyny odstąpienia od tego obowiązku (art. 10 § 3 k.p.a.) skarżący nie mógł podjąć skutecznej (w istocie jakiejkolwiek) argumentacji na swoją obronę. Tymczasem określona okoliczność może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Skarżący takiej możliwości nie miał, co dodatkowo wskazuje na naruszenie art. 6 i art. 8 k.p.a. oraz art. 2 Konstytucji RP. Ponadto zarzucono organom w kontekście przywołanych wyżej przepisów naruszenie art. 77 k.p.a. polegające na nie podjęciu żadnych ustaleń zmierzających do zweryfikowania przyczyny niestawiennictwa skarżącego w urzędzie pracy z płaszczyzny jej obiektywnej zasadności. Podkreślono, powołując się na część C karty rejestracyjnej, że skarżący został pouczony o obowiązku powiadomienia powiatowego urzędu pracy w terminie 7 dni o przyczynie niestawiennictwa i zgodnie z tym pouczeniem następnego dnia skarżący powiadomił o uzasadnionej przyczynie swego niestawiennictwa, zaś organ nie zakwestionował treści ani zasadności złożonego oświadczenia i nie pouczył go, że takie oświadczenie nie jest wystarczające, ani o prawie z art. 10 § 1 k.p.a. oraz nie wskazał na piśmie dlaczego tego prawa stronie odmówiono.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przystępując do oceny zgodności z prawem poddanej kontroli sądowej decyzji organu, na wstępie zaznaczyć należy, iż sprawa stanowiła już przedmiot kontroli sądowadministracyjnej sądów obu instancji, a z faktu tego wynikają istotne, prawne konsekwencje.
Zgodnie bowiem z zapisem zawartym w art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – w skrócie P.p.s.a.) wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana w efekcie uwzględnienia skargi kasacyjnej, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego - a zobowiązany jest do podporządkowania się temu poglądowi w pełnym zakresie. Powyższe sprawia, że rozpoznając sprawę ponownie, Sąd ma obowiązek zastosować się do oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2011 r.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja o pozbawieniu R. S. statusu bezrobotnego wydana na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z tym przepisem organ zatrudnienia pozbawia statusu bezrobotnego, bezrobotnego który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie siedmiu dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres trzech miesięcy od dnia niestawienia się we wskazanym organie. Stosownie do postanowień przywołanego powyżej przepisu organ zatrudnienia w przypadku zaistnienia sytuacji w nim przewidzianej zobowiązany jest pozbawić bezrobotnego statusu bezrobotnego na wskazany w nim okres. Przesłanką nakazującą podjęcie takiego działania jest niestawienie się w organie zatrudnienia w wyznaczonym przez organ terminie i nie powiadomienie w określonym terminie o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa.
Z punktu widzenia omawianego przepisu należy wskazać na kluczową kwestię a mianowicie, na kim ciąży obowiązek wykazania uzasadnionej przyczyny nie stawienia się w siedzibie organu zatrudnienia. Analiza przedmiotowego przepisu wydaje się być jednoznaczna, otóż do organu administracji należy wyznaczenie terminu stawienia się bezrobotnego w jego siedzibie, natomiast na bezrobotnym ciąży obowiązek stawiennictwa, a w przypadku niemożności wypełnienia tego obowiązku do wskazania w zawitym terminie uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa. W tym miejscu należy powtórzyć zaprezentowany i wiążący tut. Sąd pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że to bezrobotny zobligowany jest usprawiedliwić przyczyny niestawiennictwa w urzędzie pracy, natomiast organ zobowiązany jest do oceny wskazanych przez bezrobotnego okoliczności, a nie do samodzielnego ustalania powodów absencji bezrobotnego. Nie ulega zatem wątpliwości, że to na bezrobotnym ciąży obowiązek wykazania faktu niemożności stawienia się w organie zatrudnienia w wyznaczonym terminie, natomiast organ jedynie w oparciu o przedłożone przez stronę wyjaśnienia oraz dokumenty uznaje je bądź nie za wystarczające do przyjęcia, że wystąpiła "uzasadniona przyczyna niestawiennictwa" Przy czym za uzasadnioną przyczynę może być natomiast uznana tylko taka, która stanowi nieprzewidzianą, niespowodowaną przez bezrobotnego, obiektywną przeszkodę uniemożliwiającą zgłoszenie się w urzędzie pracy. Nadto należy zwrócić uwagę, że omawiany przepis pełni szczególną funkcję. Otóż o ile posiadanie statusu bezrobotnego jest prawem, to z prawem tym wiążą się określone obowiązki, a jednym z nich jest stawiennictwo w organie zatrudnienia w wyznaczonych terminach celem potwierdzenia gotowości do podjęcia zatrudnienia (art. 33 ust. 3 ustawy). Status bezrobotnego, w świetle definicji bezrobotnego określonej w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia, uzależniony jest bowiem nie tylko od spełnienia warunku pozostawania bez pracy ale także od zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia, co oznacza, że bezrobotny musi być pod tym względem w pełni dyspozycyjny. Obowiązek zgłaszania się bezrobotnego do urzędu pracy w wyznaczonym terminie, zgodnie z art. 33 ust. 3 tej ustawy, stanowi więc element weryfikacji tej dyspozycyjności. Brak tej dyspozycyjności eliminuje daną osobę z grona osób mogących ubiegać się o przyznanie czy zachowanie statusu bezrobotnego. Tak więc to bezrobotny ma wykazać, że brak owej dyspozycyjności spowodowany był faktycznie uzasadnionymi przyczynami.
W rozpatrywanej sprawie organy administracji w istocie nie przyznały mocy dowodowej oświadczeniu skarżącego, że powodem niedotrzymania przez niego terminu do stawienia się w siedzibie organu zatrudnienia było bardzo złe samopoczucie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie kwestionował, że choroba może być przesłanką wyczerpującą wskazaną normę prawną i stanowić uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa, jednakże uznał za niezbędne udokumentowanie faktu choroby poprzez przedłożenie odpowiedniego zaświadczenia lekarskiego, stwierdzającego czasową niezdolność do pracy. Przy czym wbrew twierdzeniom organu, nie musi to być wyłącznie zaświadczenie wystawione na druku ZUS ZLA. Niemniej jednak, zgodnie z tym co zostało już powyżej zaznaczone, to na bezrobotnym ciąży obowiązek wykazania uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa, natomiast organ zatrudnienia dokonuje oceny złożonego przez bezrobotnego wyjaśnienia oraz przedstawionych dowodów i podejmuje stosowne rozstrzygnięcie.
Tymczasem R. S. wskazując jako przyczynę niestawiennictwa bardzo złe samopoczucie, nawet nie wskazał, na czym miało ono polegać, nie przybliżył żadnych okoliczności z tym związanych, nie przedstawił zaświadczenia lekarskiego, ani żadnego innego dowodu potwierdzającego skorzystanie z pomocy lekarskiej, chociaż był poinformowany o ewentualnych konsekwencjach niestawiennictwa i konieczności uzasadnienia przyczyn absencji. W tej sytuacji słusznie organy uznały za niewystarczające oświadczenie bezrobotnego do wykazania uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa. Powyższe twierdzenie skarżącego nie znajduje bowiem potwierdzenia w żadnych innych dowodach, bowiem takich w toku postępowania skarżący nie tylko nie przedstawił, ale nawet nie powołał się na ich istnienie. W przypadku jaki miał miejsce w niniejszej sprawie faktycznie zaświadczenie lekarskie, czy też inny dokument wystawiony przez lekarza niewątpliwie stanowiłby wystarczający dowód uzupełniający oświadczenie złożone przez skarżącego. Natomiast, jak już podniesiono, organy nie były zobowiązane do prowadzenia postępowania dowodowego celem zweryfikowania podanej przez skarżącego w oświadczeniu przyczyny niestawiennictwa w urzędzie pracy.
W świetle przedstawionych rozważań zarzut skarżącego sprowadzający się do wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia nie może zostać uwzględniony.
Natomiast nie ulega wątpliwości, że w sprawie uchybiono przepisom art. 61 § 4 k.p.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a., gdyż organ nie zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie pozbawienia go statusu bezrobotnego oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie. W ocenie Sądu naruszenie to nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy i nie dawało podstaw do uchylenia kontrolowanej przez ten Sąd decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a.) Jak już bowiem zauważył Naczelny Sąd Administracyjny, z akt sprawy wynika, że R. S. pomimo braku formalnego zawiadomienia o wszczęciu postępowania był poinformowany o przedmiotowym postępowaniu i składał stosowne oświadczenie co do przyczyn niestawiennictwa w wymaganym terminie w urzędzie pracy. Z treści tego oświadczenia złożonego w dniu [...] r. wynika między innymi, że został on poinformowany o konsekwencjach niepowiadomienia w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Nadto, że ma prawo odwołania się od decyzji. Zatem wbrew twierdzeniom skarżącego nie można uznać, że nie był on świadomy toczącego się postępowania i że w związku z tym nie mógł czynnie w nim uczestniczyć. Tymczasem do dnia wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, co miało miejsce [...] r. skarżący nie przedstawił jakichkolwiek argumentów czy dowodów na poparcie twierdzeń zawartych w oświadczeniu, co do wskazanej przyczyny niestawiennictwa w urzędzie pracy. Również w odwołaniu nie sformułował żadnych wniosków dowodowych ani nie wskazał na dodatkowe okoliczności w przedmiotowym zakresie. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, iż zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez nie zawiadomienie strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż uchybienie to uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1192/06, publik. Lex 427561). Natomiast skarżący nie wykazał, iż taka okoliczność wystąpiła. Zgodzić się przyjdzie z twierdzeniem skarżącego, że określona okoliczność może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Jednakże zauważyć należy, że rozstrzygając sprawę organy poza oświadczeniem skarżącego nie dysponowały żadnym innym dowodem. Również, wbrew stanowisku skarżącego, organy nie były zobowiązane do podjęcia działań zmierzających do zweryfikowania wskazanej przez niego w oświadczeniu oraz powtórzonej w odwołaniu przyczyny niestawiennictwa w urzędzie pracy.
Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło