IV SA/Gl 368/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.), Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2016 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej: Kpa) i art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 149 ze zm., zwana dalej ustawą), po rozpoznaniu odwołania M.S. – od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta R. przez Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...]r., nr [...] w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem 2 lutego 2016 r. na okres 180 dni – decyzję pierwszoinstancyjną utrzymał w mocy. Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ odwoławczy przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach odnotował, że organ pierwszoinstancyjny decyzją z dnia [...]r., pozbawił odwołującą statusu osoby bezrobotnej z dniem 2 lutego 2016 r. na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy ze względu na odmowę przyjęcia bez uzasadnionej przyczyny propozycji przyjęcia odpowiedniej pracy na okres 180 dni. W odwołaniu od powyższej decyzji strona podniosła, że nie mogła z wielu powodów przyjąć propozycji pracy w A S.C. Zaznaczyła, że jest matką samotnie wychowującą dwoje małoletnich dzieci, które uczęszczają do przedszkola i szkoły w K. Powyższe placówki funkcjonują do godz. 16.30 w związku z czym nie mogłaby odbierać córek z placówek oświatowych w godzinach funkcjonowania. Jej zdaniem praca wykonywana do godz. 17.00 spowodowałaby zaniedbania względem dzieci. Ponadto w każdy wtorek od godz. 16.00 dzieci zgodnie z wyrokiem rozwodowym muszą być przygotowane do odbioru przez ojca z miejsca zamieszkania, a praca w każdy wtorek do godz. 17.00 łamałaby klauzulę wykonalności nadaną przez Sąd Okręgowy w G. Wojewoda [...] działając jako organ odwoławczy, po zapoznaniu się z treścią złożonego odwołania oraz aktami sprawy, przytoczoną na wstępie decyzją z dnia [...]r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ wskazał, że odwołująca w dniu 13 sierpnia 2015 r. zarejestrowała się w PUP jako osoba bezrobotna oraz została pouczona o prawach i obowiązkach bezrobotnego zawartych w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, co potwierdziła własnoręcznym podpisem w karcie informacyjnej oraz na druku informacji dla osoby bezrobotnej. Z dniem 26 września 2015 r. odwołująca utraciła po raz pierwszy prawo do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu okresu jego pobierania. Organ przytoczył treść art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy i podniósł, że propozycja pracy przedstawiona bezrobotnemu przez Urząd Pracy jest wówczas odpowiednia, gdy: a) bezrobotny ma do jej wykonywania wystarczające kwalifikacje, b) stan zdrowia pozwala mu na jej wykonywanie, c) łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin, d) miesięczne wynagrodzenie brutto wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Wojewoda podał, że odwołująca od 2 listopada 2015 r. do 1 lutego 2016 r. odbywała staż w A S.C. na stanowisku specjalisty do spraw sprzedaży. Pracodawca w ramach gwarancji zatrudnienia po stażu, zaproponował odwołującej podjęcie pracy na 1/2 etatu, na okres trzech miesięcy z wynagrodzeniem 925 zł brutto. Bezrobotna odmówiła przyjęcia propozycji pracy twierdząc, że umowa w tym wymiarze jest poniżej jej oczekiwań finansowych, ponadto nie chce podjąć pracy z powodu szczurów w miejscu wykonywania pracy. Bezrobotna dodała, że zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w G. w każdy wtorek oraz piątek każdego miesiąca musi być w miejscu zamieszkania w określonych godzinach w celu umożliwienia widzeń dzieci z ojcem. Ponadto w związku z odczulaniem starszej córki będzie musiała być dyspozycyjna w różnych godzinach. Analizując stan faktyczny sprawy organ odwoławczy podał, że pracodawca oferował miesięczne wynagrodzenie w wysokości 925 zł, a zatem spełniające wymogi dotyczące minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na pełny etat. Praca miała być świadczona w R. przy ul. [...] czyli w miejscu zamieszkania odwołującej, zatem łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekraczałby 3 godzin. Odwołująca miała świadczyć pracę w poniedziałki i wtorki od 9.00 do 17.00 i w piątki od 13.00 do 17.00. Odnosząc się do argumentów odwołującej dotyczących braku dyspozycyjności ze względu na sprawowanie opieki nad dwiema małoletnimi córkami organ podkreślił, że bezrobotny rejestrując się w PUP musi być osobą zdolną i gotową do podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu pracy, zatem musi spełniać warunki zawarte w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, a konieczność sprawowania osobistej opieki nad małoletnim dzieckiem nie może być przeszkodą w wypełnianiu obowiązków bezrobotnego. Zdaniem organu odwołująca powinna podjąć starania w zorganizowaniu opieki nad dziećmi wśród bliskich np. rodziny lub znajomych w godzinach, w których będzie pracowała, tak by niewątpliwy jej obowiązek opiekowania się dziećmi nie uniemożliwiał jej podjęcia pracy. Wojewoda odnosząc się do argumentu strony, że umowa na ½ etatu jest poniżej jej oczekiwań finansowych podkreślił, że przepisy ustawy nie gwarantują tego, by bezrobotny otrzymał propozycję pracy z wynagrodzeniem dostosowanym do jego potrzeb, a jedynie, by miesięczne wynagrodzenie brutto wynosiło co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Propozycja pracy przedstawiona odwołującej spełniała powyższy warunek. Zadaniem Urzędu Pracy jest aktywizowanie zawodowe bezrobotnego na rynku pracy, który powinien skorzystać z oferty pracy przedłożonej przez PUP. Nie stanowi to przeszkody w poszukiwaniu przez bezrobotnego pracy lepiej płatnej i zgodnej z jego oczekiwaniami. Odwołująca stwierdziła również, że nie chce podjąć pracy z powodu szczurów w miejscu wykonywania pracy. Jak wyjaśnił pracownik PUP - Specjalista ds. rozwoju zawodowego, podczas realizacji stażu w A S.C., stażyści, w tym M.S., nie zgłaszali żadnych nieprawidłowości związanych z wykonywaniem stażu. Wobec powyższego organ uznał, że przedłożona bezrobotnej propozycja pracy była odpowiednia w rozumieniu przepisu art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy, a odmowa jej przyjęcia jest nieuzasadniona. Organ zauważył, że utrata statusu osoby bezrobotnej na okres 120 dni z powodu pierwszego nieuzasadnionego niestawiennictwa nastąpiła z dniem 11 maja 2011 r. Jednocześnie pouczył stronę, że odzyskanie statusu osoby bezrobotnej może nastąpić po ponownej rejestracji po upływie 180 dni. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, strona skarżąca podniosła, że okoliczności przedstawione przez nią są zgodne ze stanem faktycznym i prawnym. Stanowisko organu, że powinna podjąć działania w celu zorganizowania opieki nad dziećmi wśród bliskich uznała za śmieszne i rażąco sprzeczne z postanowieniem Sądu Okręgowego w G. określającego kontakty z małoletnimi dziećmi. Podniosła, że nikt ze znajomych nie wyraził zgody na sprawowanie opieki nad jej dziećmi oraz nie posiada rodziny na [...]. Fakt opieki nad dziećmi nie utrudnia jej podjęcia pracy, jeżeli godziny pracy pozwolą jej nie łamać orzeczenia Sądu Okręgowego w G. Zdaniem skarżącej powołany w decyzji wyrok z dnia 11 maja 2006 r. sygn. akt II SA/Sz 8/06 dotyczył innej sytuacji, w której matka chorego dziecka odmówiła przyjęcia pracy. Zaznaczyła, że zgodnie z orzeczeniem Sądu Okręgowego jest zobowiązana do osobistego przygotowania córek na spotkanie z ojcem w miejscu zamieszkania. Niewykonanie tych obowiązków naraziłoby ją na karę finansową, a nawet pozbawienie wolności w postaci aresztu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępnie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066, ze zm.) Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 przytoczonego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a.) wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 przywołanej powyżej ustawy P.p.s.a., tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a tej ustawy. Przedmiotowa skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W tym miejscu wskazać należy, iż stan faktyczny sprawy jest bezsporny i został zaprezentowany przy okazji omawiania dotychczasowego przebiegu postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w sposób szczegółowy w tej części uzasadniania. Problemem spornym w niniejszej sprawie była zatem kwestia, czy podane przez skarżącą przyczyny odmowy przyjęcia propozycji zatrudnienia są uzasadnione. Przechodząc do istoty sporu podkreślenia wymaga, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie z którym starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego który odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia odmowy na okres: a) 120 dni w przypadku pierwszej odmowy, b) 180 dni w przypadku drugiej odmowy, c) 270 dni w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy; W myśl art. 2 ust. 1 pkt 16 tej ustawy, odpowiednia praca oznacza zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, które podlegają ubezpieczeniom społecznym i do wykonywania których bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu albo przygotowaniu zawodowym dorosłych, a stan zdrowia pozwala mu na ich wykonywanie oraz łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin, za wykonywanie których osiąga miesięczne wynagrodzenie brutto, w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Zdaniem Sądu oferta zatrudnienia w firmie A S.C. spełniała powyższe wymogi, zarówno pod względem kwalifikacji bezrobotnej, jej stanu zdrowia, czasu dojazdu do pracy i z powrotem środkami transportu oraz wysokości miesięcznego wynagrodzenia brutto. Natomiast przepisy cytowanej ustawy nie precyzują jak należy rozumieć pojęcie "uzasadniona przyczyna". W świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych do uzasadnionych przyczyn zaliczyć należy okoliczności niezależne od bezrobotnego, na które nie miał on wpływu, np. nagła choroba lub inne nagłe zdarzenie losowe, która uniemożliwia bezrobotnemu przyjęcie zaproponowanej formy pomocy (porównaj np.: wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1213/11; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 29 września 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 469/10). Pod pojęciem "uzasadnionej przyczyny", o której mowa w art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy należy więc rozumieć takie sytuacje, które tylko czasowo uniemożliwiają podjęcie zaoferowanej pracy. Zdaniem Sądu takich okoliczności zaś w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono. Kwestie związane ze sprawowaniem władzy rodzicielskiej, w tym wynikające z wyroku, na który powołuje się skarżąca, były znane jej już w momencie rejestracji. Zarejestrowany bezrobotny jest świadomy tego, że musi pogodzić konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem z aktywnym poszukiwaniem zatrudnienia. Jak wynika z akt sprawy, opieka nad dziećmi nie stanowiła przeszkody dla skarżącej do przyjęcia propozycji odbycia półrocznego stażu w firmie, przed złożeniem jej propozycji pracy. Nadto w trakcie odbywania stażu skarżąca nie zgłaszała żadnych nieprawidłowości i zastrzeżeń. Po zakończeniu stażu oferta pracy dla skarżącej dotyczyła zatrudnienia jej na ½ etatu, a pracę miała świadczyć w poniedziałki i wtorki od 9.00 do 17.00 oraz w piątki od 13.00 do 17.00. Oferta pracy dotyczyła systemu jednozmianowego w wymiarze ½ etatu, a nie wielozmianowego. Praca miała być świadczona w R. przy ul. [...], a zatem w miejscu zamieszkania skarżącej. Zdaniem Sądu organ odniósł się w sposób właściwy do argumentacji strony, wskazując, że jako matka samotnie wychowująca dwójkę dzieci powinna zorganizować opiekę nad dziećmi przez osoby trzecie w godzinach, w których będzie pracowała. Wobec tego w sytuacji skarżącej brak podjęcia zatrudnienia ze względu na sprawowanie władzy rodzicielskiej, nie może być uznany za uzasadnioną przyczynę odmowy przyjęcia propozycji zatrudnienia w rozumieniu art. 33 ust. 3 pkt 4 ustawy. Wbrew twierdzeniom skarżącej, przedstawione przez nią argumenty w skardze nie wyczerpują znamion uzasadnionej przyczyny odmowy przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy. Tym samym organy orzekające nie mogły zadośćuczynić żądaniu strony skarżącej, gdyż zobowiązane są działać przede wszystkim na podstawie przepisów prawa zgodnie z art. 7 Konstytucji RP i art. 6 Kpa. Zdaniem Sądu, nie negując uprawnienia skarżącej do konieczności sprawowania przez nią opieki nad dwójką małoletnich dzieci wskazać należy, iż status osoby bezrobotnej nabywa się wskutek rejestracji w powiatowym urzędzie pracy, na podstawie wniosku złożonego przez osobę zainteresowaną, a więc z jej własnej inicjatywy. Wobec tego należy stwierdzić, iż jest to dobrowolne uprawnienie, a nie nakładany z urzędu obowiązek prawny. Natomiast z chwilą przyznania statusu bezrobotnego, na osobie której taki status przyznano, o czym wcześniej wspomniano, ciążyć zaczynają z woli ustawodawcy pewne obowiązki, których nie przestrzeganie wywołuje określone prawem skutki. Reasumując stwierdzić należy, że organy nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Sąd ocenił także zupełność uzasadnienia zaskarżonej decyzji i stwierdził jej zgodność z przepisami prawa. Skoro zaskarżona decyzja nie zawiera uchybień o charakterze procesowym które miałyby wpływ na wynik sprawy oraz nie narusza przepisów prawa materialnego, to tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia wniesionej skargi. Tym samym, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.