IV SA/Gl 374/10

WyrokWSA w Gliwicach2011-02-22

Skład orzekający: Szczepan Prax, Wiesław Morys, Beata Kalaga-Gajewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja kasacyjna Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, jest zgodna z prawem, gdy organ odwoławczy dostrzegł uchybienia proceduralne i potrzebę dodatkowych ustaleń faktycznych?
Ratio decidendi
Decyzja kasacyjna organu odwoławczego, uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, jest zgodna z prawem, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, a uchybienia proceduralne nie mogły zostać usunięte w postępowaniu odwoławczym bez naruszenia zasady dwuinstancyjności. Wymaga to wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych, które nie mogły zostać wyjaśnione w toku uzupełniającego postępowania dowodowego.
Stan faktyczny
M. G. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, wskazując swoje dochody i wydatki. Prezydent Miasta przyznał dodatek w określonej wysokości. M. G. wniosła odwołanie, kwestionując prawidłowość obliczenia dodatku i uwzględnienie dochodu brutto zamiast netto. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na braki w uzasadnieniu i potrzebę wyjaśnienia dochodu oraz składników opłat czynszowych. M. G. wniosła skargę do WSA, zarzucając niezgodność decyzji Kolegium z prawem. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Wiesław Morys Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2011 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę M. G. w dniu [...] r. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Podała w nim, iż jest najemcą lokalu o pow. 33,50 m2, w którym brak jest centralnego dostarczania ciepłej wody. Wskazała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jej dochody za ostatnie 3 miesiące brutto wynoszą 2.218,58 zł. Natomiast łączna kwota wydatków na mieszkanie za ostatni miesiąc wyniosła 239,95 zł, co znajduje potwierdzenie w zaświadczeniu zarządcy budynku. Prezydent Miasta T. decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 2 ust. 1, art. 7 ust. 1, art. 6 ust. 1, ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734 z 2001 r. z późn. zm.) oraz art. 104 K.p.a., przyznał M. G. dodatek mieszkaniowy w wysokości 138,02 zł miesięcznie za okres od [...] 2010 r. do [...] 2010 r. M. G. w odwołaniu wniesionym od powyższej decyzji wyraziła niezadowolenie z podjętego rozstrzygnięcia. Zakwestionowała prawidłowość obliczenia dodatku, który nie uwzględnił wszystkich ponoszonych przez nią wydatków mieszkaniowych. Zdaniem odwołującej organ również błędnie ustalił jej sytuację dochodową biorąc pod uwagę jej dochód brutto, a nie netto. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kolegium wskazało, że zagadnienia związane z przyznawaniem dodatków mieszkaniowych uregulowane zostały w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. Organ po przytoczeniu odpowiednich przepisów podkreślił, iż nie budzi żadnych zastrzeżeń spełnienie przez odwołującą przesłanek prowadzących do uzyskania dodatku mieszkaniowego, sporna jest natomiast jego wysokość. W ocenie organu odwoławczego nie jest wystarczające przywołanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i podanie w niej samych wyłącznie kwot branych pod uwagę przy wyliczaniu wysokości przyznanego dodatku mieszkaniowego. Brak jest bowiem wskazania konkretnego uzasadnienia powodów przywołania takiej a nie innej kwoty. Odnosi się to w szczególności do opłat związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej, które wiążą stronę i są od niej niezależne, a nie są wymienione w art. 6 ust. 4a ustawy. Oznacza to, że organ pierwszej instancji nie uzasadnił przyczyny przyznania stronie dodatku mieszkaniowego w takiej, a nie innej wysokości. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy obowiązkiem organu będzie prawidłowe zweryfikowanie składników opłat czynszowych, które nie stanowią wydatków, o których mowa w art. 6 ust. 4a ustawy. Dodatkowo wymaga wyjaśnienia okoliczność, czy kwota 2218,68 zł jest dochodem netto czy brutto odwołującej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. G. nie zgodziła się z decyzją Kolegium, uważając ją za niezgodną z Konstytucją RP oraz obowiązującym prawem. Skarżąca podtrzymując zarzuty odwołania argumentowała, że organ dokonał nieprawidłowego wyliczenia dodatku mieszkaniowego oraz jego wysokości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie przytaczając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej jako P.p.s.a., Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając pod tym względem zaskarżoną decyzję, skargę należało oddalić jako bezzasadną. Przedmiot kontroli Sądu stanowiła decyzja kasacyjna organu odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ orzekł w niej o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania z powodu dostrzeżonych uchybień proceduralnych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego powszechnie przyjęto, że wydanie decyzji kasacyjnej stanowi wyjątek od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym, a zatem nie może być ona podjęta w innych sytuacjach niż te, które zostały określone w art. 138 § 2 K.p.a. i niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca tego przepisu (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt II OSK 789/08 – Lex nr 597860, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 51/10 - Lex nr 668565). W konsekwencji badając legalność zaskarżonej decyzji należało przede wszystkim odnieść się do zasadności zastosowania przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 K.p.a., który jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ wyższego stopnia. Stosownie do tego przepisu, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że uchybienia proceduralne dotyczące zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta T., jakie dostrzegł organ odwoławczy, nie mogły zostać usunięte w postępowaniu odwoławczym, albowiem pozostawałoby to w sprzeczności z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 15 K.p.a. i wykraczało poza zakres regulacji art. 138 § 2 K.p.a. Kolegium słusznie zauważyło, że uzasadnienie organu pierwszej instancji nie odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 K.p.a. oraz istnieje konieczność poczynienia w spawie dodatkowych istotnych ustaleń. Wymagało bowiem wyjaśnienia, czy kwota 2218,68 zł jest dochodem netto czy brutto strony oraz dokonania prawidłowego zweryfikowania składników opłat czynszowych, które nie stanowią wydatków, o których mowa w art. 6 ust. 4a ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W rezultacie przyjdzie ponownie podkreślić, że organ odwoławczy nie naruszył art. 138 § 2 K.p.a., gdyż okoliczności, których wyjaśnienie nakazał w decyzji kasacyjnej były niezbędne dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i nie mogły zostać wyjaśnione w toku uzupełniającego postępowania dowodowego. Tym samym nie można podzielić zarzutów i argumentów skargi które, co wymaga odnotowania, zostały wymierzone w zasadzie bezpośrednio przeciwko decyzji pierwszoinstancyjnej. Podjęte w sprawie rozstrzygnięcie pomimo subiektywnych odczuć skarżącej należy uznać za prawidłowe. Ostatecznie należy również wskazać, że w wyniku ponownego rozpoznania sprawy przez organ pierwszej instancji, w dniu z dnia [...] r. została wydana decyzja nr [...] przyznająca skarżącej dodatek mieszkaniowy w innej niż dotychczas wysokości. Od tej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, a od decyzji Kolegium je rozpoznające skargę do tut. Sądu, która będzie podlegać rozpoznaniu pod sygn. akt IV SA/Gl 822/10. W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło