IV SA/Gl 382/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, , , po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy; Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozstrzygnął o oddaleniu skargi M.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...], nr [...], wydaną w przedmiocie zasiłku celowego. W dniu [...] skarżąca nadała do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF", w którym oznaczyła, iż żąda ustanowienia adwokata. W treści tego wniosku strona oświadczyła, że nie pracuje, pobiera zasiłek rodzinny, w kwocie [...] zł oraz alimenty na syna, w wysokości [...] zł. W rubryce nr 6 formularza podała natomiast, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwoma synami: F. i O.L. oraz z matką – R.M. Równocześnie wnioskująca zadeklarowała, że posiada dom o powierzchni ponad [...] m2, budynek gospodarczy murowany o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] m2. Nie posiada natomiast zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro. W rubryce nr 10 formularza "PPF", poświęconej dochodom, skarżąca podała, że jej matka otrzymuje "rentę (emeryturę)" w wysokości [...] zł. Wskazała jednak, iż pozostaje ona "w odrębnym gospodarstwie domowym". Wraz z wnioskiem strona nadesłała plik dokumentów źródłowych potwierdzających wysokość dochodów uzyskiwanych przez jej rodzinę oraz rozmiar ponoszonych przez nią kosztów utrzymania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Stosownie przy tym do treści art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem Sądu, przesłanka ta nie została przez skarżącą zachowana. Odnosząc się do żądania M.L. należy w pierwszej kolejności zaakcentować, że zebrany w sprawie materiał dowodowy przeczy jej wywodom o tym, aby ona i jej matka – R.M. prowadziły odrębne gospodarstwa domowe. Konkluzję taką sformułowano w uzasadnieniu zapadłego w niniejszej sprawie wyroku, gdzie zwrócono uwagę, iż zamieszkują one w tym samym domu jednorodzinnym, stan zdrowia R.M. uniemożliwia jej samodzielne prowadzenie gospodarstwa domowego, a do tego partycypuje ona w kosztach związanych z użytkowaniem wspólnie zamieszkiwanego domu. W tym kontekście trzeba podkreślić, że zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w postanowieniu z dnia 17 maja 2006 r. sygn. akt I OZ 657/06 (publ. LEX nr 181557), pojęcie "stanu majątkowego strony", podlegającego ocenie przy rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie jest tożsame z "jej majątkiem". Zakres tego pojęcia jest bowiem zbliżony do "sytuacji majątkowej", która obejmuje również dochody i majątek osób prowadzących z wnioskodawcą wspólne gospodarstwo domowe, czy też w inny sposób wpływających na jego możliwości finansowe. Mając na względzie powyższe należy podnieść, że miesięczny dochód rodziny skarżącej wynosi [...] zł, na co składa się świadczenie R.M., w kwocie [...] zł (vide: przekaz pocztowy - karta nr 22 akt sprawy) oraz pobierane przez stronę alimenty ([...] zł - patrz: przekaz pocztowy stanowiący kartę nr 77 akt sprawy) zasiłek rodzinny na syna – O.L., w kwocie [...] zł (kopia decyzji o przyznaniu tego zasiłku stanowi kartę nr 23 akt sprawy). Równocześnie nadesłane przez wnioskującą dokumenty źródłowe potwierdzają, że jej gospodarstwo domowe obciążone jest następującymi kosztami: - wydatki na zakup opału ([...] zł - kwota stanowiąca średnia miesięczną, czyli 1/12 rocznego kosztu zakupu [...] ton, za kwotę [...] zł - vide: przedłożone faktury stanowiące karty nr 45-47 akt sprawy); - opłaty za: energię elektryczną ([...] zł), gaz ([...]zł), wodę i odprowadzanie ścieków (około [...] zł), wywóz śmieci ([...] zł - 1/3 z płatności kwartalnej wynoszącej [...] zł) i telefon ([...] zł); - podatek od nieruchomości ([...] zł - 1/3 z płatności kwartalnej wynoszącej [...] zł); - wydatki na leki i środki higieniczne ([...] zł, co stanowi ¼ kwoty [...] zł stanowiącej sumę udokumentowanych wydatków, które strona poniosła w okresie 4 miesięcy, to jest od września do grudnia 2013 r.) - składki z tytułu ubezpieczeń na życie (należności za kwartał, w kwocie ogółem [...] zł, co daje miesięcznie [...] zł - vide: dowody wpłaty - karta nr 27 akt sprawy); - składki z tytułu ubezpieczenia domu ([...] zł, co stanowi 1/12 składki rocznej w kwocie [...] zł); Nadto wzięto pod uwagę pozostałe wydatki, w tym na żywność oraz na zakup środków czystości, przyjmując ich wartość ogółem jako [...] zł - uwzględniwszy oświadczenia skarżącej oraz dokumenty źródłowe złożone przez nią w zakresie innej sprawy zarejestrowanej w tutejszym Sądzie pod sygn. akt IV SA/Gl 123/13, gdzie również ubiegała się ona o przyznanie prawa pomocy. Nie uwzględniono natomiast udokumentowanych przez skarżącą wydatków poniesionych na zakup dekoderów DVB T-HD oraz kosztów w ramach remontu mieszkania. Uznano bowiem, koszty takie nie wiążą się z jej koniecznymi potrzebami życiowymi. Nie uwzględniono także wymienionego we wniosku kosztu zakupu okularów, usługi kominiarskiej oraz opłaty za Internet, jako że te nie zostały potwierdzone żadnymi dokumentami. W konsekwencji trzeba stwierdzić, miesięczna suma niezbędnych kosztów utrzymania rodziny wnioskującej wynosi ogółem [...] zł. Po ich wydatkowaniu, rodzina ta ma więc do dyspozycji nadwyżkę, w wysokości [...] zł, (różnica pomiędzy dochodem, w kwocie [...] zł, a wskazaną wyżej sumą koniecznych kosztów utrzymania). Co więcej, warto odnotować, iż dochód gospodarstwa domowego strony jest jeszcze wyższy albowiem - jak wynika z nadesłanych przez stronę zaświadczeń o dochodach za wrzesień, październik i listopad 2013 r., jej syn – F.L. pobiera wynagrodzenie za pracę. Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że skarżąca ma możliwość zgromadzenia środków pozwalających na opłacenie udziału profesjonalnego pełnomocnika w niniejszym postępowania, bez ponoszenia uszczerbku w koniecznych potrzebach życiowych jej i rodziny. Przez uszczerbek, o którym mowa w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. należy bowiem rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej, które skutkowałoby brakiem możliwości zapewnienia sobie i najbliższym minimum warunków socjalnych (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 marca 2005 r.; sygn. akt: II FZ 137/05, orzeczenie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.). Tymczasem nie sposób zgodzić się, aby wnioskodawczyni i jej rodzina mogli ponieść taką szkodę, skoro uzyskiwany przez nich dochód po pomniejszeniu o wszystkie udokumentowane niezbędne koszty pozwala na wygenerowanie nadwyżki, w kwocie prawie [...] zł miesięcznie. Nawet zatem uwzględniwszy, że nadwyżkę tę należałoby jeszcze pomniejszyć o wydatki związane z zakupem odzieży czy edukacją syna, trzeba stwierdzić, że umożliwia ona skarżącej zaoszczędzenie środków koniecznych na opłacenie adwokata z wyboru. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.