IV SA/Gl 389/18
WyrokWSA w Gliwicach2018-08-23
Skład orzekający: Rafał Wolnik, Beata Kalaga-Gajewska, Małgorzata Walentek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku orzeczenia o rozdzielności majątkowej między małżonkami, dochód żony powinien być uwzględniany przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo uwzględniły dochód żony skarżącego przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego. Ustawa o pomocy państwa w wychowaniu dzieci definiuje rodzinę jako obejmującą małżonków, niezależnie od istnienia między nimi rozdzielności majątkowej. Dochód rodziny jest ustalany na podstawie dochodów wszystkich jej członków, a kryterium dochodowe na pierwsze dziecko wynosi 800 zł na osobę. W analizowanej sprawie dochód rodziny przekroczył to kryterium, co skutkowało odmową przyznania świadczenia.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko, podając 4 osoby w rodzinie. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia z powodu przekroczenia kryterium dochodowego na osobę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uwzględniając dochody żony skarżącego, mimo orzeczonej między nimi rozdzielności majątkowej. Skarżący zaskarżył decyzję, argumentując, że dochody żony nie powinny być brane pod uwagę, powołując się na rozdzielność majątkową i indywidualne interpretacje podatkowe.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę.
Wnioskiem z dnia 6 czerwca 2017 r., skierowanym do Ośrodka Pomocy Społecznej w G., G. K. (dalej: "skarżący") wystąpił o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko M. K., a w składzie rodziny podał 4 osoby (siebie, żonę A., syna M. i A.).
Zastępca Kierownika Działu Świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej w G. decyzją z dnia [...] r., nr [...], odmówił skarżącemu przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na syna M. K. W uzasadnieniu decyzji podał, że skarżący nie spełnia warunków do przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko z uwagi na dochód na osobę w rodzinie, który miesięcznie wynosi 1325,73 zł.
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia, domagając się jego zmiany i uwzględnienia wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia [...]r., ustanawiającego jego rozdzielność majątkową z żoną. Powołując się na tą okoliczność argumentował, że zniesienie tej wspólności skutkuje utratą prawa do preferencyjnego rozliczania i wymaga odrębnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych, co potwierdza indywidualna interpretacja podatkowa Ministerstwa Finansów z dnia 20 września 2012 r. Z tego powodu organ powinien ustalić wyłącznie dochód faktyczny jego rodziny, osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego z uwzględnieniem dochodów wykazanych w zeznaniu podatkowym. Deklarował, że nie mieszka z żoną i nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa, dlatego nie zgadza się z uwzględnieniem jej dochodów. Zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie prawa procesowego, tj. art. 6, art. 7, art. 7a i b, art. 8 § 1, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm., w skrócie: "k.p.a.") w związku z art. 2 pkt 2, art. 4 ust. 1 i art. 28 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195, zwanej dalej: "ustawa"). Dodatkowo, na mocy postanowienia Prokuratora Rejonowego G. w G. o sygn. akt [...] został "zmuszony" do opuszczenia mieszkania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...]r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...]r. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy przytoczył treść art. 4 ustawy, zgodnie z którym celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem potrzeb życiowych oraz przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia. Podał kryterium dochodowe w przypadku tego świadczenia na pierwsze dziecko w przeliczeniu na osobę (800,- zł.) i zasady jego obliczania, wynikające z art. 7 ustawy. Dla celów tego postępowania bada się dochód rodziny, która zgodnie z art. 2 pkt 16 ustawy obejmuje odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25 rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016r. poz. 162); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko; w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców. Zdaniem organu odwoławczego, z treści wniosku wynika, iż skarżący jest żonaty, dlatego konieczne jest uwzględnienie w strukturze rodziny jego żony oraz jej dochodu. Ustawa nie przewiduje wyjątku od tej zasady nawet w sytuacji, gdy małżonkowie nie mieszkają razem i nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, czy nawet jak mają rozdzielność majątkową. Ustalając dochód rodziny skarżącego prawidłowo uwzględniono dochody żony skarżącego podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych osiągnięte w 2014 r. w wysokości 62 704,80 zł. (85 914,63 zł. - należny podatek 4 831 zł., składki na ubezpieczenie społeczne 11705,54 zł., składki na ubezpieczenie zdrowotne 6673,29 zł.). Skarżący z dniem 1 marca 2015 r. uzyskał zatrudnienie w A Sp. z o.o. i za miesiąc następujący po miesiącu, w którym dochód został uzyskany, tj. kwiecień 2015 r. uzyskał dochód w wysokości 77,51 zł. Dochód osiągnięty w 2014 r. z tytułu renty został potraktowany jako dochód utracony. Miesięcznie dochód rodziny skarżącego wynosi zatem 5 302,91 zł., co daje 1 325,72 zł. na osobę. Z tego powodu skarżący nie spełnia kryterium dochodowego do przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, bowiem ustawa nie przewiduje możliwości przyznania tego prawa nawet przy niewielkim przekroczeniu kwoty 800 zł.
Odnosząc się do zarzutu, że skarżący nie został zapoznany z materiałem dowodowym i nie zapewniono mu czynnego udziału w postępowaniu Kolegium zauważyło, że pismem z dnia 1 sierpnia 2017 r. organ pierwszej instancji zapewnił skarżącemu możliwość zapoznania się z aktami, realizując obowiązek wynikający z przepisu art. 10 § 1 i art. 79a k.p.a. Pismo zostało dwukrotnie awizowane w dniach 3 i 11 sierpnia 2017 r., a następnie zwrócone do nadawcy w dniu 17 sierpnia 2017 r. Tym samym, pismo to zostało doręczone skarżącemu na podstawie art. 44 k.p.a. (doręczenie zastępcze). Miał on zatem możliwość zapoznania się z aktami sprawy i czynnego udziału w tym postępowaniu. Kolegium podkreśliło również, że zgodnie z przepisem art. 48 ust. 1 i 2 ustawy pierwszy okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy i kończy dnia 30 września 2017 r. W przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na okres, o którym mowa w ust. 1, rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014, z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu.
W osobistej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący podniósł takie same zarzuty i argumentację, jak w treści odwołania, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez przyznanie świadczenia wychowawczego 500 plus na rzecz syna M., za okres od czerwca do września 2017 r., w związku z tym uchylenia w całości decyzji organu I instancji z dnia [...]r. i umorzenia postępowania. Zarzuty skargi poszerzył o naruszenie prawa materialnego, tj. art. 48 ust 1 i 2 ustawy, poprzez błędne zastosowanie tego przepisu, polegające na niezasadnym ustaleniu, że pierwszy okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego na gruncie niniejszej sprawy rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy i kończy dnia 30 września 2017 r., podczas gdy w rzeczywistości pierwszym okresem, na który jest ustalane prawo do świadczenia wychowawczego w niniejszej sprawie jest data złożenia wniosku o przyznanie świadczenia, tj. 6 czerwca 2017 r. i dotyczy interwału czasowego od czerwca 2017 do końca września 2017 r. W konsekwencji powyższego, zarzucił organom obu instancji naruszenie prawa procesowego w postaci art. 7, art. 7a i art. 81 a § 1 k.p.a. w związku z art. 28 ustawy, poprzez nie zastosowanie wytycznych wynikających z powołanych przepisów o rozstrzyganiu wątpliwości interpretacyjnych, a w rezultacie pominięcie zasady, iż niedąjące się usunąć wątpliwości co do stanu taktycznego, są rozstrzygane na korzyść strony, w sytuacji gdy odebrane są jej uprawnienia przysługujące z przepisów podatkowych, orzeczeń sądowych i innych orzeczeń organów państwowych, mających wpływ na wydaną decyzję. Zdaniem skarżącego, organy orzekające zupełnie pominęły istotną okoliczność faktyczną, iż od 2010 roku nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żoną w związku z nakazem opuszczenia wspólnego miejsca zamieszkania i rozdzielności majątkowej stwierdzonej prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] sygn. akt [...]. W przypadku nie uwzględnienia powyższych zarzutów, skarżący wywiódł sprzeczność przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z przepisami o dochodzie, w rozumieniu przepisów ustawy, co świadczy o braku spójności przepisów prawa w Polsce. Dodatkowo, akcentował naruszenie prawa procesowego w postaci art. 365 § 1 k.p.c. poprzez jego nie zastosowanie, a w konsekwencji ignorowanie treści wspomnianego wyroku, który wiąże nie tylko strony i sąd orzekający, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Nadto, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest merytorycznego odniesienia do podniesionych w odwołaniu zarzutów, co w konsekwencji uniemożliwia zaznajomienie się z jej motywami i prowadzi do naruszenia zasad wynikających z art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. Zdaniem skarżącego, podstawa prawna do ustalenia kryterium dochodowego powinna wynikać z treści art. 2 pkt 2 ustawy, który stanowi, że dochód członka rodziny - oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, a więc z roku 2016. Zaskarżona decyzja narusza istotę i cel świadczenia wynikający z ustawy, bowiem skarżący spełnia wszystkie kryteria do przyznania wnioskowanego świadczenia, przy czym niejasność występuje jedynie w obszarze ustalenia roku kalendarzowego, z którego jego dochody powinny stanowić podstawę wyliczenia dochodu na osobę w rodzinie. W tym niewielkim obszarze zastosowanie powinny znaleźć względy słusznościowe, które wynikają z sytuacji majątkowej zarówno skarżącego, jaki i małoletniego syna, mając na względzie jego dobro. Zgodnie z art. 2 pkt 10 ustawy, pod pojęciem opiekuna faktycznego dziecka - oznacza to osobę faktycznie opiekującą się dzieckiem, co w konsekwencji prowadzi do ustalenia, iż nie ma żadnych wątpliwości, iż spełnione zostało kryterium do ustalenia pomocy społecznej, gdyż syn jest pod opieką skarżącego. Bezkrytyczne przyjęcie w zaskarżonej decyzji wspólnych dochodów rodziny wynika z nie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, co doprowadziło w sposób bezpośredni do wydania błędnej decyzji. Skarżący zwrócił uwagę na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 5 lutego 2015 r. w sprawie nr [...], która nie stanowiła przedmiotu rozważań organów orzekających w sprawie. Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych "małżonkowie podlegający obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, między którymi istnieje przez cały rok podatkowy wspólność majątkowa, pozostający w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy mogą być z zastrzeżeniem ust. 8, na wspólny wniosek wyrażony w zeznaniu podatkowym, opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów określonych zgodnie z art. 9 ust. 1 i 1a, po uprzednim odliczeniu, odrębnie przez każdego z małżonków, kwot określonych w art. 26 i art. 26c; w tym przypadku podatek określa się na imię obojga małżonków w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków.". Istotne znaczenie w niniejszej sprawie ma co do skutków odpowiedź Ministra Finansów w interpretacji indywidualnej z dnia 20.09.2012 r. nr [...]. W interpretacji tej organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 867/05, w którym to NSA stwierdził: "(...) w konsekwencji wydania przez sąd orzeczenia o ustanowieniu między małżonkami rozdzielności majątkowej /art. 52par. 1 Krio/ustrój ten obowiązuje między małżonkami od dnia, który został oznaczony w wyroku /art. 52par. 2 Krio w zw. z art. 54 Krio/- tak SN w uchwale z dnia 27 marca 1972 r., III CZP 69/70 - OSN1973, nr 2poz. 20, zob. także J. Pietrzykowski, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, Warszawa 2003, s. 499, powołujący wskazane orzeczenie oraz literaturę odnośnie do tego zagadnienia.(...)". Zdaniem skarżącego, jednym z warunków korzystania przez małżonków ze wspólnego opodatkowania jest istnienie między nimi wspólności majątkowej, jej zniesienie skutkuje utratą prawa do preferencyjnego rozliczenia i wymaga złożenia przez każdego z nich odrębnego rozliczenia, które uwzględnić powinny organy w tej sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017r. poz. 2188 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a."). W ramach owej kontroli sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Stąd wniosek skargi dotyczący rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, poprzez przyznanie skarżącemu świadczenia wychowawczego 500 plus na rzecz syna, za okres od czerwca do września 2017 r., nie mógł być uwzględniony. Stwierdzenie, że zaskarżony akt (decyzja lub postanowienie) został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia tego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1851 z późn. zm., zwanej dalej jak dotychczas: "ustawa"). Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Jak wynika z art. 4 ust. 2 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu albo opiekunowi prawnemu dziecka. W świetle art. 5 ust. 1 i 3 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy, w wysokości 500,00 zł. miesięcznie na dziecko w rodzinie, jednocześnie na pierwsze dziecko wówczas jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł.
Zróżnicowanie uprawnień do uzyskania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko (w rozumieniu przyjętym w ustawie) w zależności od wysokości uzyskiwanego przez rodzinę dochodu nie narusza art. 71 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP, bowiem jego celem jest przede wszystkim częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych.
Stosownie do art. 48 ustawy pierwszy okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy (to jest 1 kwietnia 2016 r.) i kończy się dnia 30 września 2017 r. (ust. 1). W przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na ten okres, rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Dodatkowo, prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu (ust. 2). Zacytowany art. 48 ustawy nakazuje obliczanie dochodu rodziny wyłącznie w oparciu o dochody uzyskanie i utracone w roku 2014 i nie pozwala na żadne wyjątki.
W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego w dniu 6 czerwca 2017 r., zatem dotyczył on wyżej wskazanego okresu od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r., z tego powodu zarzuty skargi nie mogą być uwzględnione.
Zgodnie z art. 17 ustawy organ właściwy oraz marszałek województwa prowadzący postępowanie w sprawie świadczenia wychowawczego są obowiązani do samodzielnego uzyskania lub weryfikacji od organów podatkowych lub ministra właściwego do spraw finansów publicznych, organów emerytalno-rentowych oraz z rejestrów publicznych, w tym z rejestru PESEL, o którym mowa w przepisach o ewidencji ludności, drogą elektroniczną, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw rodziny, lub drogą pisemną, odpowiednio:
1) informacji o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych każdego członka rodziny, udzielanych przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego, zawierających dane o wysokości:
a) dochodu,
b) składek na ubezpieczenia społeczne odliczonych od dochodu,
c) należnego podatku;
2) danych, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a, b, d, f, g oraz k;
3) informacji o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne, w tym informacji o wysokości składek od poszczególnych płatników i okresach opłacania przez nich tych składek;
4) informacji o legitymowaniu się odpowiednim orzeczeniem wydanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, z późn. zm.), obejmującej następujące dane:
a) datę i rodzaj wydanego orzeczenia,
b) datę złożenia wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności,
c) okres, na jaki zostało wydane orzeczenie.
W przypadku awarii systemów teleinformatycznych służących do wymiany informacji drogą elektroniczną, o której mowa w ust. 1, organ właściwy oraz marszałek województwa prowadzący postępowanie w sprawie świadczenia wychowawczego uzyskują informacje, o których mowa w ust. 1, w drodze pisemnej wymiany informacji. Organy podatkowe, organy emerytalno-rentowe oraz podmioty prowadzące rejestry publiczne przekazują te informacje niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku organu właściwego lub marszałka województwa prowadzącego postępowanie w sprawie świadczenia wychowawczego. W przypadku braku możliwości samodzielnego uzyskania przez organ właściwy lub marszałka województwa informacji, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1-3, z przyczyn nieleżących po stronie organu właściwego lub marszałka województwa, organ właściwy lub marszałek województwa prowadzący postępowanie w sprawie świadczenia wychowawczego wzywają osobę, o której mowa w art. 13 ust. 1, do dołączenia tych informacji.
W oparciu o wyżej wskazane regulacje zasadą jest samodzielne ustalanie przez organ stanu faktycznego sprawy, w szczególności w zakresie danych pozwalających na ustalenie dochodu rodziny, a wyjątkiem jest sytuacja, w której dokumenty obrazujące stan faktyczny w tym zakresie powinien dostarczyć wnioskodawca.
Ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych (por. art. 2 pkt 1 ustawy).
W tym zakresie trzeba wskazać na art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1952), który zawiera definicję legalną dochodu.
Zgodnie z tym przepisem dochód oznacza - po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2032, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, b) dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (...).
Stosownie do art. 2 pkt 21 ustawy, pojęcie "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Zacytowany przepis art. 2 pkt 21 ustawy zawiera legalną definicję "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" w postaci zamkniętego katalogu przypadków uznawanych przez ustawodawcę jako zatrudnienie lub inną pracę zarobkową i na użytek stosowania przepisów omawianej ustawy pojęcie to nie może być inaczej rozumiane.
Należy podkreślić, że ustawodawca w art. 2 pkt 19 ustawy zawarł wyczerpujący katalog rodzajów dochodów, których zaprzestanie osiągania traktuje się jako dochód utracony. Organy są więc zobowiązane na podstawie tego przepisu do zakwalifikowania, jako utratę dochodu, zaistnienie któregokolwiek z wymienionych tam przypadków, ale nie mają możliwości uznania na tle przepisów ustawy utraty dochodu spowodowanej innymi zdarzeniami, niż wymienione we wskazanym przepisie.
W myśl art. 2 pkt 16 ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o rodzinie - rozumie się przez to m.in. małżonków. Przepis ten, ani żaden inny, nie wyłącza z definicji rodziny utworzonej dla potrzeb tej ustawy małżonków pozostających w rozdzielności majątkowej.
Oznacza to, że organy prawidłowo zastosowały przywołane przepisy prawa i właściwie przyjęły, że żona skarżącego wchodzi w skład jego rodziny, a w konsekwencji w oparciu o art. 2 pkt 4 ustawy obliczyły dochody rodziny jako sumę dochodów wszystkich jej członków.
W rozpatrywanej sprawie dla ustalenia dochodów rodziny skarżącego należało więc przyjąć dochody jego żony osiągnięte w 2014 r. w wysokości 62 704,80 zł. (85 914,63 zł. - należny podatek 4 831 zł., składki na ubezpieczenie społeczne 11705,54 zł., składki na ubezpieczenie zdrowotne 6673,29 zł.). Skarżący z dniem 1 marca 2015 r. uzyskał zatrudnienie w A Sp. z o.o. i za miesiąc następujący po miesiącu, w którym dochód został uzyskany, tj. kwiecień 2015 r. uzyskał dochód w wysokości 77,51 zł. Jednocześnie dochód osiągnięty w 2014 r. z tytułu renty skarżącego został prawidłowo potraktowany jako dochód utracony. Miesięcznie dochód rodziny skarżącego wyniósł kwotę 5 302,91 zł., co podzielone przez 4 osoby w jego rodzinie daje kwotę 1 325,72 zł. na osobę.
W tym stanie rzeczy, organy prawidłowo uznały, że skarżący nie kwalifikuje się do prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, jakim według definicji określonej w art. 2 pkt 14 ustawy jest syn M., bowiem przekracza kryterium dochodowe do jego przyznania, tj. kwotę 800 zł.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w skardze, w zakresie naruszenia przepisów postępowania i błędów w ustaleniach faktycznych, uznać należy je za chybione. Skład orzekający w niniejszej sprawie dokonuje oceny wydanych w sprawie decyzji wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem w granicach danej konkretnej sprawy, na podstawie przepisów ustaw w niej zastosowanych, w związku z tym nie jest uprawniony do polemiki, czy też ustosunkowania się do stanowiska wyrażonego w indywidualnej interpretacji Ministra Finansów z dnia 20 września 2012 r., bądź też Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 5 lutego 2015 r., powołanych w treści skargi (por. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a.). Skarżący przytoczył również w skardze wybrany fragment wyroku NSA z dnia 9 czerwca 2006r. sygn. akt II FSK 867/05 (CBOS) na potwierdzenie zajętego przez niego stanowiska, że w konsekwencji wydania przez sąd orzeczenia o ustanowieniu między małżonkami rozdzielności majątkowej ustrój ten obowiązuje od dnia, w który został oznaczony w wyroku. Trzeba jednak w tym miejscu zauważyć, że okoliczności niniejszej sprawy nie są tożsame z tymi wynikającymi z powołanego wyroku NSA, który dotyczył wyłącznie interpretacji art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w celu korzystania z preferencyjnego łącznego opodatkowania dochodów małżonków przy zakupie nieruchomości po dacie sądowego zniesienia współwłasności majątkowej małżeńskiej. W rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją, z tego powodu nie można wywodzić analogicznych wniosków i skutków prawnych do prawidłowych rozważań poczynionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło