IV SA/Gl 437/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Miliczek - Ciszewska, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zalesiania gruntów rolnych oddala skargę. Decyzją z dnia [...]r. organ I instancji, na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 oraz art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013, poz. 173), § 10 ust. 3 pkt 1 oraz § 13 ust. 9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 48, poz. 390 z późn. zm.), art. 47 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1974/2006, zwanego dalej rozporządzeniem nr 1974/2006, art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez skarżącego A.C. odmówił przyznania mu pomocy na zalesianie. W uzasadnieniu organ wskazał, że odmowa wypłaty pomocy na zalesianie nastąpiła ze względu na niespełnienie niezbędnych warunków we wniosku o przyznanie pomocy na zalesianie. Organ dodał, że zgodnie z § 10 ust. 3 pkt 1 oraz § 13 ust. 9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 48, poz. 390 z późn. zm.), kierownik biura powiatowego Agencji, w drodze decyzji, odmawia przyznania pomocy na zalesianie, jeżeli w wyniku weryfikacji wniosku o pomoc zostanie ustalone, że wnioskodawca nie spełnia warunków określonych w § 4 ust. 1 pkt 1-3 oraz § 13 ust. 9. Organ podniósł, że zgodnie § 13 ust. 9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. premia pielęgnacyjna w piątym roku od zalesienia oraz premia zalesieniowa, począwszy od piątego roku od zalesienia, jest wypłacana po uprzednim przekwalifikowaniu zalesionego gruntu na grunt leśny, dokonanym w formie decyzji wydanej przez starostę właściwego ze względu na położenie gruntów objętych zalesieniem albo w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Podkreślił, że kopie decyzji w sprawie przekwalifikowania zalesionego gruntu na grunt leśny albo zaświadczenie o przekwalifikowaniu zalesionego gruntu na grunt leśny w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków, składa się do kierownika biura powiatowego Agencji do końca roku kalendarzowego, w którym upływa 5 lat od dnia złożenia oświadczenia tj. w tym przypadku do 31.12.2015r. Organ wskazał, że w dniu 26.05.2014r. została przeprowadzona kontrola udatności uprawy założonej na działce ewidencyjnej [...] obręb U. Komisja oceniła uprawę jako nieudaną (3-3) i uznała za prowadzoną w sposób nieprawidłowy (przedmiotowa uprawa nie kwalifikuje się do przekwalifikowania na las.), czego dowodem jest protokół z I oceny udatności uprawy leśnej. Ponowna kontrola udatności odbyła się w dniu 18.11.2014r. na wniosek właściciela gruntów. Komisja w trakcie kontroli uprawy nie była w stanie ocenić przydatności hodowlanych i zdrowotnych uprawy oraz przyjęcia się drzewek dosadzonych w miesiącu październiku 2014r. Kolejna trzecia ocena udatności uprawy została przeprowadzona w dniu 15.10.2015r. podczas której komisja oceniła uprawę jako nieudaną (4-2) i uznała za prowadzoną w sposób nieprawidłowy. Organ dodał, że w dniu 21.10.2015r. skarżący zgłosił zawiadomienie do Biura Powiatowego w M. o wystąpieniu stanu klęski żywiołowej w postaci ekstremalnej suszy. W tym zakresie organ podkreślił, że na podstawie art. 47 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1974/2006, zwanego dalej rozporządzeniem nr 1974/2006, przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. Organ wskazał, że przepis ten wymaga jednoczesnego wywiązania się z trzech warunków: 1) - zgłoszenie na piśmie odpowiedniemu organowi; 2) - załączenie odpowiednich dowodów; 3) - zachowanie 10-dniowego terminu liczonego w dniach roboczych od dnia uzyskania możliwości dokonania zgłoszenia. W tym zakresie organ podniósł, że pierwszy warunek został przez skarżącego zachowany, jednakże pozostałych dwóch warunków skarżący nie dotrzymał. Dodał, że w związku z tym, iż zalesiony grunt nie został przekwalifikowany na grunt leśny z uwagi na negatywną ocenę udatności uprawy, należało odmówić wypłaty pomocy na zalesianie. W odwołaniu od powyższej decyzji, skarżący zarzucił wydanie jej z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wydanie rozstrzygnięcia, tj.:1) art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) NR 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) – zwanego dalej jako rozporządzenie, poprzez przyjęcie, iż skarżący nie spełnił przesłanek uznania wystąpienia siły wyższej na deklarowanej do pomocy na zalesienie działki, podczas gdy w 2015 r. na terytorium całej Polski występowała długotrwała i ekstremalna susza, która swoim działaniem dotknęła również działkę zadeklarowaną przez stronę, a strona wystąpienie tej siły wyższej zgłosiła organowi w terminie i sposobem wskazanym w w/w przepisie; - 2) art. 8 i 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2013,267 j.t.) – zwanej dalej jako k.p.a., w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U.2013.173 j.t.) – zwanej dalej jako ustawa, poprzez brak poinformowania skarżącego o tym, jakie dowody wskazujące na wystąpienie siły wyższej organ uznaje za wystarczające dla zastosowania art. 47 rozporządzenia oraz brak wezwania do złożenia uzupełnienia zawiadomienia; - 3) załącznika nr 5 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesienie gruntów rolnych oraz zalesienie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. z 2009 r., nr 48, poz. 390) poprzez zastosowanie do oceny udatności przedmiotowej działki kryteriów nie wymienionych w tym załączniku, a co za tym idzie, oparcie rozstrzygnięcia o normy nigdzie nie wprowadzone i nieobowiązujące. W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o; - 1) uchylenie w całości decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; - 2) wyznaczenie i przeprowadzenie przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ponownej kontroli na miejscu obejmującej ocenę wpływu suszy, jaka miała miejsce w lecie 2015 r. na stan uprawy prowadzonej przez skarżącego na działce nr [...], mieszczącej się w obrębie U. w gminie S., w województwie [...]; - 3) wyznaczenie skarżącemu dodatkowego terminu na przedłożenie dowodu/dowodów, o których mowa w art. 47 ust. 2 rozporządzenia oraz wskazanie, jakie konkretnie dowody skarżący powinien przedstawić organowi, które organ uznaje za wystarczające dla ustalenia zaistnienia siły wyższej. W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał, że wykonał wiosną 2010 w ramach PROW 2007-2013 zalesienie na działce nr [...], mieszczącej się w obrębie U., w gminie S., w województwie [...]. Zalesienie zostało wykonane na powierzchni 19.99 ha. W dniu 22 kwietnia 2014 r. skarżący złożył wniosek o wypłatę pomocy na zalesienie na rok 2014. W dniu 26 maja 2014 r. organ przeprowadził na przedmiotowej działce kontrolę udatności uprawy. Kontrola ta odbyła się bez udziału strony z uwagi na wadliwe doręczenie zawiadomienia o zamiarze jej przeprowadzenia. Z uwagi na brak obecności strony podczas tej kontroli, skarżący wniósł o jej ponowne wykonanie. Druga kontrola miała miejsce w dniu 18 listopada 2014 r. Jednakże Komisja w trakcie kontroli nie była w stanie ocenić przydatności hodowlanych i zdrowotnych uprawy oraz przyjęcia się drzewek dosadzonych w miesiącu październiku 2014 r. Na przełomie kwietnia i maja 2015 r., pod osobistym nadzorem pracownika Nadleśnictwa S. – Ł.M., dokonano końcowych dolesień wybranych gatunków, między innymi takich drzew, jak buk (sadzonki te zostały dostarczone przez Nadleśnictwo S.). Skarżący dokonał również poprawek w poziomie zalesienia pozostałych gatunków drzew, opalikowano część sadzonek, przesadzono niektóre sadzonki i naprawiono ogrodzenie. Skarżący wskazał, że w lecie 2015 r. na terytorium Polski zanotowano bardzo dotkliwą dla stanu upraw rolnych anomalię pogodową w postaci ekstremalnej i długotrwałej suszy. Efekty tej suszy dotknęły również skarżącego. Straty w postaci wyschniętych sadzonek głównie brzozy i modrzewia na poziomie 100 % nasadzeń (które zostały dosadzone w ramach poprawek na jesień 2014 r. w ilości ok. 40 tys. sztuk pod nadzorem pracownika Nadleśnictwa G.) zostały odkryte podczas trzeciej kontroli udatności uprawy leśnej przeprowadzonej przez Starostwo Powiatowe w S. w dniu 15 października 2015 r. Skarżący podniósł, że z uwagi na wyżej wskazane okoliczności, Komisja powołana dla oceny udatności uprawy przez Starostwo w S. stwierdziła, iż uprawa ta nie spełnia wymogów przekwalifikowania na las. Skarżący z rozstrzygnięciem takim nie zgodził się. W odrębnym piśmie do protokołu zostały przedstawione zarzuty - zastrzeżenia co do metodologii przeprowadzonej kontroli, jak również co do końcowej oceny udatności uprawy. Ponadto w dniu 21 października 2015 r., tj. w terminie wskazanym w art. 47 ust. 2 rozporządzenia, zgłosił Kierownikowi Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. okoliczność zaistnienia siły wyższej w postaci wystąpienia klęski żywiołowej - ekstremalnej suszy, oraz wniósł o przeprowadzenie przez organy ARiMR ponownej kontroli na miejscu w zakresie oceny wpływu suszy, jaka miała miejsce w lecie 2015 r. na stan uprawy. Skarżący wskazał, że pomimo podjęcia przez niego wszelkich czynności mających na celu wypełnienie warunków otrzymania wnioskowanej pomocy na zalesienie, tj. dokonania dosadzeń uprawy, jej ochrony (poprawy stanu ogrodzenia, opalikowania), jak również warunków uznania wystąpienia siły wyższej w odniesieniu do prowadzonego programu pomocy, organ w dniu [...] r. wydał decyzję, mocą której odmówił mu pomocy na zalesianie. Skarżący zarzucił, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 47 rozporządzenia, gdyż wypełnił warunki określone w tym przepisie. W terminie 10 dni od dnia, w którym był w stanie dokonać powiadomienia, powiadomił organ o zaistnieniu siły wyższej (art. 47 pkt 3 rozporządzenia). Powiadomienie to zostało dokonane na piśmie (art. 47 pkt 1 rozporządzenia). Organ jednakże powiadomienie to uznał za nieskuteczne z uwagi na brak spełnienia przez skarżącego "pozostałych dwóch warunków" z art. 47 rozporządzenia. Następnie skarżący podniósł, że przepisy statuujące przesłanki powołania się przez beneficjenta pomocy na siłę wyższą nie precyzują, jakie dowody beneficjent, którego siła wyższa dotknęła, powinien był przedstawić. Podkreślił, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M., otrzymując od strony powiadomienie o zaistnieniu siły wyższej powinien był wskazać jej, jakie dowody powinna załączyć do swojego pisma. Brak wypełnienia takiego obowiązku informacyjnego stanowi o wadliwym postępowaniu organu, które miało istotny wpływ na wydaną decyzję. W związku z powyższym podkreślił, że gdyby organ dochował zasad informowania o tym, jakie są jego zdaniem wystarczające dowody uznania siły wyższej, wówczas skarżący miałby możliwość zastosowania do swojej sytuacji wyłączenia z art. 47 rozporządzenia, unikając ewentualnych negatywnych konsekwencji dalszej decyzji. To działanie organu uniemożliwiło mu zastosowanie tych przepisów, które chronią rolników poszkodowanych przez nieprzewidywalne, a dotkliwe warunki atmosferyczne. Ponadto skarżący dodał, że na jego działce, objętej działaniem siły wyższej została wykonana kontrola, z której raport odnoszący się do stanu uprawy, warunków atmosferycznych został przekazany do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. bezpośrednio. Wobec tego skarżący nie był w stanie samodzielnie takiego raportu przedstawić, bowiem nie posiadał do jego otrzymania żadnych uprawnień. Jednakże powyższe oznacza, iż organ posiadał w aktach sprawy dowód wystarczający dla uznania wystąpienia siły wyższej w przypadku skarżącego, czego jednak nie wziął pod uwagę. Następnie skarżący podniósł, że rezultat drugiej kontroli uprawy, jaka miała miejsce w dniu 18 listopada 2014 r., wskazuje, iż w trakcie jej przeprowadzania Komisja, oceniająca uprawę, nie była w stanie ocenić przydatności hodowlanych i zdrowotnych uprawy oraz przyjęcia się drzewek dosadzonych w miesiącu październiku 2014 r. Wskazał, że z taką tezą, która stanowi również podstawę zaskarżonej decyzji, nie sposób zgodzić się. Podkreślił, że w przepisach prawa polskiego, jak i unijnego, nie występuje żadna norma, która uzależnia przyznanie wnioskowanej pomocy od tego, czy założona uprawa będzie funkcjonowała w latach następczych. Prowadzona kontrola odnosi się do dnia, w którym jest wykonywana i do stanu upraw zastanego w tym dniu. Nie jest prawnie dopuszczalne orzekanie o uprawnieniu strony do otrzymania płatności za dany rok, prognozując stan uprawy za rok następny. Takie działanie stanowi o nadużyciu prawa przez organ i wymaga usunięcia decyzji z obrotu prawnego. Skarżący dodał, że za lata poprzednie otrzymywał wnioskowaną pomoc, zaś prowadzone kontrole wskazywały na spełnienie warunków pomocy na zalesienie. Mając powyższe na uwadze wskazał, że tym samym organ dopuścił się naruszenia kryteriów oceny udatności wskazanych w załączniku nr 5 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesienie gruntów rolnych oraz zalesienie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. z 2009 r., nr 48, poz. 390). Załącznik ten bowiem wskazuje konkretne kryteria oceny udatności uprawy, a prognoza przyjęcia się lub odrzucenia danej uprawy w czasie późniejszym, do nich nie należy. W końcowej części skarżący podniósł, że wniosek o wyznaczenie i przeprowadzenie przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ponownej kontroli na miejscu, obejmującej ocenę wpływu suszy, jaka miała miejsce w lecie 2015 r. na stan uprawy prowadzonej przez skarżącego na działce nr [...], mieszczącej się w obrębie U., w gminie S., w województwie [...], jest w pełni zasadny. Dodał, że koszt założenia oraz prowadzenia uprawy jest niewspółmierny do kosztu przeprowadzenia ponownej kontroli na miejscu, a kontrola taka jest niezbędna dla oceny tego, iż to ekstremalna susza, która miała miejsce w lecie 2015 r., stanowiła przyczynę zniszczenia części uprawy, a co za tym idzie, uznania, iż uprawa jest nieudana. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. decyzją z dnia [...] r., w wyniku rozpoznania odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 22.04.2014r. do Biura Powiatowego ARiMR w M. wpłynął wniosek skarżącego o wypłatę pomocy na zalesienie. Podniósł, że wypłata piątej premii pielęgnacyjnej oraz zalesieniowej następuje po uprzednim przekwalifikowaniu zalesionego gruntu na grunt leśny na podstawie decyzji wydanej przez starostę właściwego ze względu na położenie gruntów objętych zalesianiem albo w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Kopię decyzji w sprawie przekwalifikowania zalesionego gruntu na grunt leśny składa się do kierownika biura powiatowego Agencji do końca roku kalendarzowego, w którym upływa 5 lat od dnia złożenia oświadczenia o zalesieniu zgodnie z planem tj. w tym przypadku do 31.12.2015r. Organ wskazał, że w dniu 15.12.2015r. do Biura Powiatowego ARiMR w M. wpłynął protokół z III kontroli udatności uprawy leśnej, w którym komisja, powołana przez starostę, oceniła uprawę po raz trzeci jako nieudaną (4-2). W dniu 23.10.2015r. wpłynęło od beneficjenta zawiadomienie o wystąpieniu stanu klęski żywiołowej w postaci ekstremalnej suszy. Mając powyższe na względzie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. wydał w dniu [...] roku, decyzję o odmowie wypłaty pomocy na zalesienie, a żądanie beneficjenta dotyczące siły wyższej nie zostało uwzględnione ze względu na niedostarczenie dowodów oraz niedotrzymanie 10 dniowego terminu na zgłoszenie okoliczności siły wyższej, która wystąpiła w miesiącach lipiec-sierpień. Organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutu 1 i 2 odwołania wskazał, że w sprawie zastosowano przepis art. 47 rozporządzenia 1974/2006 w związku z art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, który wśród kategorii "siły wyższej" lub wyjątkowych okoliczności wymienia m.in, "katastrofę naturalną poważnie dotykającą grunty gospodarstwa". Podniósł, że do tej kategorii można zaliczyć takie niekorzystne zjawiska atmosferyczne, jak susza, gradobicie, powódź, mróz itp., jednakże przepis ten w ust. 2 stanowi, że "przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. Organ podkreślił, że przepis ten wymaga, dla jego zastosowania, jednoczesnego wywiązania się z trzech warunków: 1) zgłoszenie na piśmie odpowiedniemu organowi; 2) załączenie odpowiednich dowodów; 3) zachowanie 10-dniowego terminu liczonego w dniach roboczych od dnia uzyskania możliwości dokonania zgłoszenia. Następnie organ podniósł, że bezspornie, pierwszy z warunków został dotrzymany, ale z pozostałych dwóch, beneficjent nie wywiązał się. Przywołał orzecznictwo NSA potwierdzające konieczność wywiązania się z wyżej wymienionych obowiązków. Dodał, że nie może także przekonywać ewentualny argument, iż beneficjenta usprawiedliwia spora odległość dzieląca miejsce jego zamieszkania od uprawy, gdyż przy obecnej powszechności mediów i dostępności do zaawansowanych form porozumiewania się na odległość, nie trzeba fizycznej obecności w miejscu uprawy, aby zorientować się w zagrożeniach atmosferycznych i poczynionych przez nie szkodach. W związku z tym wskazał, że zarządzenie kontroli na miejscu, w celu sprawdzenia, czy istotnie sadzonki zostały zniszczone przez suszę, nie znajduje uzasadnienia. Odnosząc się do zarzutu nr 3 organ wskazał, że oceny udatności powyższej uprawy dokonano w oparciu o kryteria określone w załączniku nr 5 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesienie gruntów rolnych oraz zalesienie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2014 r. poz. 1565). Organ podniósł, że w tej sprawie w sposób wyczerpujący wypowiedziało się również Starostwo Powiatowe w I. informując, iż w dniu 15.10.2015 r. Komisja oceniła przedmiotową uprawę jako nieudaną (symbol klasyfikacji w oparciu o powyższe kryteria 4-2), w szczególności ze względu na zbyt mały stopień pokrycia całej powierzchni uprawy. Dodał, że aby można uznać uprawę za udaną stopień pokrycia musi wynosić co najmniej 71% powierzchni uprawy. Podkreślił, że Komisja ustaliła powyższe okoliczności w dniu 15.10.2015 r. i ujęła to w protokole, który beneficjent zaakceptował, podpisując się pod protokołem, w obecności pozostałych członków Komisji. Do zapisów protokołu nie wniesiono żadnych uwag i zaleceń. Wynikało to z oglądu stanu, w jakim uprawa się znajduje oraz tego, że de facto wymaga ona gruntownego odnowienia, praktycznie połowy powierzchni. Organ wskazał, że zgodnie z pisemną informacją przekazaną przez ARiMR, uprawa powinna zostać założona w 2010 r. i taka też podlegała opisowi i ocenie. Głównym celem kontroli było więc sprawdzenie wykonania uzupełnień i poprawek w uprawie. Załączona została również dokumentacja fotograficzna, obrazująca stan faktyczny całej uprawy, zarówno części zalesionych (pokrytych sadzonkami) i zupełnie pozbawionych pokrycia (wysoka trawa, chwasty i pojedyncze sadzonki, często obumarłe). Organ podniósł, że ocenie podlega uprawa, a nie jej fragmenty, zatem przy dokonywaniu oceny udatności, pod uwagę bierze się stopień pokrycia całej zalesionej powierzchni uprawy tj. w tym przypadku 19,99 ha, nie zaś tylko część tej uprawy. Podkreślił, że oceniane były wszystkie gatunki, zgodnie z planem zalesienia, sporządzonym przez Nadleśnictwo S. Duża część powierzchni pokryta jest trawą i chwastami, pozbawiona jakichkolwiek sadzonek bądź taka, gdzie występują co najwyżej pojedyncze obumarłe sadzonki. Organ wskazał, że w takim przypadku ustalenie stopnia pokrycia nie jest szczególnie skomplikowane czy czasochłonne. Dodał, że również posadzone w 2014 r. oraz w obecnym roku sadzonki, w ramach poprawek i uzupełnień w 90% wypadły (nie zachowały żywotności) - chodzi w szczególności o posadzoną brzozę i modrzew. Wypady występują także w części uprawy, która przyjęła się w ramach zalesienia z 2010 r. Liczenie sadzonek we fragmentach o najlepszym pokryciu wykazało, że pokrycie to nie przekraczało 60%. Oceniana była cała powierzchnia, nie zaś jej losowe fragmenty. Pierwsza ocena odbyła się w dniu 26.05.2014 r. Podczas tej kontroli Komisja oceniła uprawę jako nieudaną. Kontrola (podobnie jak każda następna) odbyła się po uprzednim powiadomieniu właściciela. W ocenie nie brał jednak udziału właściciel, ani wyznaczony pełnomocnik. Właściciel nie poinformował organu o fakcie, że działa przy pomocy pełnomocnika. Druga ocena udatności odbyła się w dniu 18.11.2014 r., już na wniosek samego właściciela działki nr [...] obręb [...]. Podczas tej oceny, Komisja przy współudziale m. in. pełnomocnika skarżącego stwierdziła dokonanie uzupełnień na znacznej części powierzchni przedmiotowej uprawy. Komisja wówczas nie była w stanie ocenić przydatności hodowlanych i zdrowotnych uprawy oraz przyjęcia się sadzonek, które zostały posadzone w październiku 2014 r. Ustalono wspólnie, że ocena uprawy możliwa będzie nie wcześniej niż w okresie październik/listopad 2015 r. Trzecia już ocena przedmiotowej uprawy, odbyła się w dniu 15.10.2015 r., w której uczestniczył T.C., jako reprezentujący beneficjenta, na podstawie pełnomocnictwa (akt notarialny Repertorium [...] nr [...] sporządzony przez notariusza J.J. z Kancelarii Notarialnej w Ż.). Poza wyżej wyznaczonymi terminami również przedstawiciele Nadleśnictwa S. samodzielnie przeprowadzali szczegółowe wizje działki nr [...] obręb [...]. W końcowej części organ podniósł, że po rozpatrzeniu złożonego przez stronę odwołania od decyzji o odmowie wypłaty pomocy na zalesianie z dnia [...] r., wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M., stwierdził, iż nie zawiera ono żadnych argumentów mających wpływ na wynik rozstrzygnięcia podjętego przez organ I instancji, tym samym przedmiotowa decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. W skardze wniesionej od powyższej decyzji A.C., reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił wydanie jej z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wydanie rozstrzygnięcia, tj.:1) art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) NR 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) – zwanego dalej jako rozporządzenie, poprzez przyjęcie, iż skarżący nie spełnił przesłanek uznania wystąpienia siły wyższej na deklarowanej do pomocy na zalesienie działki, podczas gdy w 2015 r. na terytorium całej Polski występowała długotrwała i ekstremalna susza, która swoim działaniem dotknęła również działkę zadeklarowaną przez stronę, a strona wystąpienie tej siły wyższej zgłosiła organowi w terminie i sposobem wskazanym w w/w przepisie; - 2) art. 8 i 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2013,267 j.t.) – zwanej dalej jako k.p.a., w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U.2013.173 j.t.) – zwanej dalej jako ustawa, poprzez brak poinformowania skarżącego o tym, jakie dowody wskazujące na wystąpienie siły wyższej organ uznaje za wystarczające dla zastosowania art. 47 rozporządzenia oraz brak wezwania do złożenia uzupełnienia zawiadomienia; - 3) załącznika nr 5 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesienie gruntów rolnych oraz zalesienie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. z 2009 r., nr 48, poz. 390) poprzez zastosowanie do oceny udatności przedmiotowej działki kryteriów nie wymienionych w tym załączniku, a co za tym idzie, oparcie rozstrzygnięcia o normy nigdzie nie wprowadzone i nieobowiązujące; 4) art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niejasne i niejednoznaczne wskazanie podstaw w oparciu o które wydano decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji oraz "poprzez niewyjaśnienie, jakie okoliczności byłyby uznane za siłę wyższą oraz niewskazanie, jakie dokumenty w ocenie organu warunkowałyby udowodnienie wystąpienia siły wyższej warunkującej brak obowiązku zwrotu przyznanej pomocy finansowej z tytułu zalesienia. W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że wykonał wiosną 2010 w ramach PROW 2007-2013 zalesienie na działce nr [...], mieszczącej się w obrębie U., w gminie S., w województwie [...]. Zalesienie zostało wykonane na powierzchni 19.99 ha. W dniu 22 kwietnia 2014 r. skarżący złożył wniosek o wypłatę pomocy na zalesienie na rok 2014. W dniu 26 maja 2014 r. organ przeprowadził na przedmiotowej działce kontrolę udatności uprawy. Kontrola ta odbyła się bez udziału strony z uwagi na wadliwe doręczenie zawiadomienia o zamiarze jej przeprowadzenia. Z uwagi na brak obecności strony podczas tej kontroli, skarżący wniósł o jej ponowne wykonanie. Druga kontrola miała miejsce w dniu 18 listopada 2014 r. Jednakże Komisja w trakcie kontroli nie była w stanie ocenić przydatności hodowlanych i zdrowotnych uprawy oraz przyjęcia się drzewek dosadzonych w miesiącu październiku 2014 r. Na przełomie kwietnia i maja 2015 r., pod osobistym nadzorem pracownika Nadleśnictwa S.- Ł.M., dokonano końcowych dolesień wybranych gatunków, między innymi takich drzew, jak buk (sadzonki te zostały dostarczone przez Nadleśnictwo S.). Skarżący dokonał również poprawek w poziomie zalesienia pozostałych gatunków drzew, opalikowano część sadzonek, przesadzono niektóre sadzonki i naprawiono ogrodzenie. Skarżący wskazał, że w lecie 2015 r. na terytorium Polski zanotowano bardzo dotkliwą dla stanu upraw rolnych anomalię pogodową w postaci ekstremalnej i długotrwałej suszy. Efekty tej suszy dotknęły również skarżącego. Straty w postaci wyschniętych sadzonek głównie brzozy i modrzewia na poziomie 100 % nasadzeń (które zostały dosadzone w ramach poprawek na jesień 2014 r. w ilości ok. 40 tys. sztuk pod nadzorem pracownika Nadleśnictwa G.) zostały odkryte podczas trzeciej kontroli udatności uprawy leśnej przeprowadzonej przez Starostwo Powiatowe w S. w dniu 15 października 2015 r. Skarżący podniósł, że z uwagi na wyżej wskazane okoliczności, Komisja powołana dla oceny udatności uprawy przez Starostwo w S. stwierdziła, iż uprawa ta nie spełnia wymogów przekwalifikowania na las. Skarżący z rozstrzygnięciem takim nie zgodził się. W odrębnym piśmie do protokołu zostały przedstawione zarzuty - zastrzeżenia co do metodologii przeprowadzonej kontroli, jak również co do końcowej oceny udatności uprawy. Ponadto w dniu 21 października 2015 r., tj. w terminie wskazanym w art. 47 ust. 2 rozporządzenia, zgłosił Kierownikowi Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. okoliczność zaistnienia siły wyższej w postaci wystąpienia klęski żywiołowej - ekstremalnej suszy, oraz wniósł o przeprowadzenie przez organy ARiMR ponownej kontroli na miejscu w zakresie oceny wpływu suszy, jaka miała miejsce w lecie 2015 r. na stan uprawy. Skarżący wskazał, że pomimo podjęcia przez niego wszelkich czynności mających na celu wypełnienie warunków otrzymania wnioskowanej pomocy na zalesienie, tj. dokonania dosadzeń uprawy, jej ochrony (poprawy stanu ogrodzenia, opalikowania), jak również warunków uznania wystąpienia siły wyższej w odniesieniu do prowadzonego programu pomocy, organ w dniu [...] r. wydał decyzję, mocą której odmówił mu pomocy na zalesianie. Skarżący zarzucił, że decyzja organu odwoławczego – podobnie jak i decyzja organu I instancji - została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, przede wszystkim art. 47 rozporządzenia, który stanowi, iż: 1. Państwa członkowskie mogą uznać w szczególności następujące kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, w których nie będą wymagać częściowego lub pełnego zwrotu pomocy otrzymanej przez beneficjenta: a) śmierć beneficjenta; b) długotrwała niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu; c) wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania; d) katastrofa naturalna poważnie dotykająca grunty gospodarstwa; e) wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich; f) choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należącego do rolnika żywego inwentarza. 2. Przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. Skarżący wskazał, że wypełnił powyższe warunki. W terminie 10 dni od dnia, w którym był w stanie dokonać powiadomienia, powiadomił organ o zaistnieniu siły wyższej (art. 47 pkt 3 rozporządzenia). Powiadomienie to zostało dokonane na piśmie (art. 47 pkt 1 rozporządzenia). Organ jednakże powiadomienie to uznał za nieskuteczne z uwagi na brak spełnienia przez skarżącego "pozostałych dwóch warunków" z art. 47 rozporządzenia. Organ II instancji przychylił się do twierdzeń organu I instancji i nie wskazał w decyzji, w jaki sposób skarżący naruszył "dwa pozostałe warunki", wskazał jedynie, że w jego ocenie warunki te nie zostały spełnione. Następnie skarżący podniósł, że przepisy statuujące przesłanki powołania się przez beneficjenta pomocy na siłę wyższą nie precyzują, jakie dowody beneficjent, którego siła wyższa dotknęła, powinien był przedstawić. Podkreślił, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M., otrzymując od strony powiadomienie o zaistnieniu siły wyższej powinien był wskazać jej, jakie dowody powinna załączyć do swojego pisma. Brak wypełnienia takiego obowiązku informacyjnego stanowi o wadliwym postępowaniu organu, które miało istotny wpływ na wydaną decyzję. Podniósł, ze również organ II instancji w prowadzonym postępowaniu odwoławczym, ani w treści decyzji, nie wskazał, dlaczego konkretny przypadek nie stanowi o zaistnieniu siły wyższej, ani nie wskazał, jakie okoliczności, zdarzenia warunkowałyby uznanie siły wyższej przez organ. Nie przeprowadził też postępowania mającego na celu wyjaśnienie, czy "pozostałe dwa warunki" zostały spełnione. Skarżący podkreślił, że powyższe twierdzenie, dotyczące obowiązku informowania strony podniósł m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 4 czerwca 2014 r., I SA/Gd 1573/13, w którym wskazał, iż: " 1. Nie można zwolnić organu od obowiązku poinformowania strony płatności o okolicznościach, które mają wpływ na jej prawo zatrzymania kwoty udzielonej pomocy finansowej, szczególnie w sytuacji gdy przepisy kreujące tę możliwość, przewidują nad wyraz krótkie terminy do wystąpienia z oświadczeniem o zaistnieniu takich okoliczności. 3. Nie można uznać, że obowiązek informowania, o którym mowa w art. 9 kp.a. pojawia się wyłącznie wówczas, gdy toczy się postępowanie. Obowiązek ten powinien egzystować jako wyraz dobrego administrowania przez cały okres załatwiania kolejnych płatności, a więc przez czas, w którym składane mają być kolejne, załatwiane decyzją administracyjną wnioski o płatności na dany rok". Ponadto skarżący podniósł, że według poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonego w wyroku z dnia 3 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 41/10 "udowodnione naruszenie obowiązku informacyjnego strony jest wystarczającą podstawą do uchylenia decyzji administracyjnej formalnie nawet odpowiadającej prawu materialnemu". W związku z powyższym skarżący podkreślił, że gdyby organ dochował zasad informowania o tym, jakie są jego zdaniem wystarczające dowody uznania siły wyższej, wówczas skarżący miałby możliwość zastosowania do swojej sytuacji wyłączenia z art. 47 rozporządzenia, unikając ewentualnych negatywnych konsekwencji dalszej decyzji. To działanie organu uniemożliwiło mu zastosowanie tych przepisów, które chronią rolników poszkodowanych przez nieprzewidywalne, a dotkliwe warunki atmosferyczne. Następnie skarżący wskazał, że wobec braku precyzyjne określonych przepisów dotyczących siły wyższej, w dobrej wierze złożył dokumenty w jego ocenie odpowiednie i właściwe. Podniósł, że "ocena, czy wystąpiła siła wyższa jest kwestią uznaniową, którą organ może zinterpretować w dowolny sposób, często korzystny dla organu. Tym bardziej w celu wyjaśnienia okoliczności powinien on wezwać stronę do przedstawienia ewentualnych dodatkowych dokumentów przez niego wymaganych. Takie działania w sprawie skarżącego nie miały miejsca." Skarżący podniósł, że na stronie internetowej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa znajduje się dokument odnoszący się do "siły wyższej." I według tego dokumentu, "katalog zdarzeń, które mogą stanowić w danym przypadku działanie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajne, jest katalogiem otwartym. Oznacza to. możliwość uznania przez właściwy organ (Kierownika BP), w wyniku indywidualnego rozpatrzenia danej sprawy, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności faktycznych i dowodów występujących w sprawie, innego zdarzenia za przypadek działania siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności." Skarżący podniósł, że powyższe wskazuje, iż organ nie jest zwolniony z obowiązku przeprowadzenia postępowania pod kątem ustalenia tego, czy w danym przypadku miała miejsca siła wyższa, której skutek unicestwił lub zniwelował dotychczasowo prowadzoną działalność rolniczą, w tym zalesieniową. Zarzucił, że w niniejszej sprawie zarówno organ I, jak i II instancji nie podjął żadnych działań zmierzających do wyjaśnienia sytuacji, jaka zaistniała w stosunku do skarżącego. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. ponadto stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nie został dochowany termin na zgłoszenie niekorzystnego zjawiska atmosferycznego. Jednak organ nie wskazał w uzasadnieniu tej decyzji, jaki był termin na zgłoszenie zdarzeń, dokładnego dnia, kiedy upływał termin. Podniósł, że uzasadnienie to jest lakoniczne i nie wyjaśnia przyczyn nieuwzględnienia odwołania i utrzymania w mocy decyzji organu I instancji. Następnie skarżący przedstawił definicję katastrofy naturalnej zawartej w ustawie o stanie klęski żywiołowej z dnia 18 kwietnia 2002 r. (Dz.U.2014.333 z dnia 2014.03.18). Ponadto wskazał, że w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w sprawie o sygnaturze I SA/Bk 630/10 z dnia 02 marca 2011 r., wprawdzie w stanie faktycznym odnoszącym się do okoliczności wystąpienia obfitych opadów, ale adekwatnym w odniesieniu do niniejszej sprawy, znalazło się m.in. stwierdzenie: " Organy stanęły na stanowisku, że ulewne deszcze, które spowodowały wezbranie wody w rzece B. w 2009 r. i zalanie okolicznych łąk nie stanowią przypadku siły wyższej. Zdaniem zaś Sądu ustawodawca kategoryzując w cytowanym przepisie pojęcie siły wyższej nakazuje zaliczyć do niej zdarzenia o dużym stopniu nieprzewidywalności. Chociaż więc stwierdzenie klęski żywiołowej nie wiąże się z potrzebą wprowadzenia przez Radę Ministrów stanu klęski żywiołowej w drodze rozporządzenia, to określające ją zdarzenie musi cechować nagłość i nieprzewidywalność. W tym kontekście można zatem przyjąć, że padające w miesiącach letnich i wczesnojesiennych 2009 r. długotrwałe i ulewne deszcze oraz związane z nimi zalania gruntów zgłoszonych do dopłat miały charakter klęski żywiołowej, zaliczonej do kategorii sity wyższej w rozumieniu art. 39 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 ". W związku z powyższym skarżący wskazał, że nie budzi wątpliwości, iż w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka nagłości i nieprzewidywalności. Pomimo, że miesiące letnie należą do cieplejszych, to z pewnością nikt nie mógł przewidzieć tak dotkliwej suszy. Upały utrzymujące się kilka tygodni oraz brak opadów w tym czasie, doprowadziły do sytuacji, w której wystąpiły zdarzenia, na które nie można było mieć wpływu. Ponadto skarżący dodał, że na jego gruntach, zadeklarowanych do pomocy finansowej na zalesienie, objętej w lecie 2015 r. działaniem siły wyższej, została wykonana kontrola, z której raport odnoszący się do stanu uprawy, warunków atmosferycznych został przekazany bezpośrednio do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. Podniósł, że wobec tego nie był w stanie samodzielnie takiego raportu przedstawić, jednakże powyższe oznacza, iż organ posiadał w aktach sprawy dowód wystarczający dla uznania wystąpienia siły wyższej, a jednak nie wziął tego pod uwagę. Następnie skarżący podniósł, że rezultat drugiej kontroli uprawy, jaka miała miejsce w dniu 18 listopada 2014 r., wskazuje, iż w trakcie jej przeprowadzania Komisja, oceniająca uprawę, nie była w stanie ocenić przydatności hodowlanych i zdrowotnych uprawy oraz przyjęcia się drzewek dosadzonych w miesiącu październiku 2014 r. Wskazał, że z taką tezą, która stanowi również podstawę zaskarżonej decyzji, nie sposób zgodzić się. Podkreślił, że w przepisach prawa polskiego, jak i unijnego, nie występuje żadna norma, która uzależnia przyznanie wnioskowanej pomocy od tego, czy założona uprawa będzie funkcjonowała w latach następczych. Prowadzona kontrola odnosi się do dnia, w którym jest wykonywana i do stanu upraw zastanego w tym dniu. Nie jest prawnie dopuszczalne orzekanie o uprawnieniu strony do otrzymania płatności za dany rok, prognozując stan uprawy za rok następny. Takie działanie stanowi o nadużyciu prawa przez organ i wymaga usunięcia decyzji z obrotu prawnego. Skarżący dodał, że za lata poprzednie otrzymywał wnioskowaną pomoc, zaś prowadzone kontrole wskazywały na spełnienie warunków pomocy na zalesienie. Mając powyższe na uwadze wskazał, że tym samym organ dopuścił się naruszenia kryteriów oceny udatności wskazanych w załączniku nr 5 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r., który wskazuje konkretne kryteria oceny udatności uprawy, a nie należy do nich prognoza przyjęcia się lub odrzucenia danej uprawy w czasie późniejszym. W końcowej części skarżący podniósł, że wniosek o wyznaczenie i przeprowadzenie przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ponownej kontroli na miejscu, obejmującej ocenę wpływu suszy, jaka miała miejsce w lecie 2015 r. na stan uprawy prowadzonej przez skarżącego na działce nr [...], mieszczącej się w obrębie U., w gminie S., w województwie [...], był w pełni zasadny, a pomimo to nie został uwzględniony. Dodał, że koszt założenia oraz prowadzenia uprawy jest niewspółmierny do kosztu przeprowadzenia ponownej kontroli na miejscu, a kontrola taka jest niezbędna dla oceny tego, iż to ekstremalna susza, która miała miejsce w lecie 2015 r., stanowiła przyczynę zniszczenia części uprawy, a co za tym idzie, uznania, iż uprawa jest nieudana. Skarżący podniósł, że za udzieleniem mu powyższej możliwości przemawiał również fakt, iż w dalszym ciągu zamierza doprowadzić stan upraw na działce do takiego, który spełni warunki jej przekwalifikowania w las, a tym samym, do zrealizowania programu zwiększania lesistości Polski. Dodał, że należy mieć na uwadze to, iż do tej pory na założenie oraz prowadzenie przedmiotowej uprawy zostały wydatkowane znaczne fundusze, w tym fundusze publiczne w formie stosownych dopłat. Prowadzona uprawa ma znaczenie zarówno społeczne, jak i finansowe, a poniesione nakłady oraz wydatkowane fundusze mogą zostać zmarnowane, w przypadku utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że brak przeprowadzenia wnioskowanej przez niego kontroli sprawił, iż organ zarówno I jak i II instancji, nie uznał wystąpienia siły wyższej, która zapewniłaby możliwość utrzymania przez stronę programu, tym bardziej, iż negatywna ocena udatności uprawy odnosi się do mniejszej części deklarowanych do pomocy gruntów, a w pozostałej części uprawa spełnia warunki programu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 16 listopada 2016 r. pełnomocnik skarżącego wniosła o zmianę terminu rozprawy i wskazała, że Starostwo Powiatowe w I. zamierza w najbliższym czasie wydać decyzję "zezwalającą na przekształcenie zalesionego terenu na las". Do pisma dołączyła informację Starostwa Powiatowego w I. z dnia 24 października 2016 r., z którego wynika, że uprawa zalesieniowa została przez komisję Starostwa oceniona jako udana. W piśmie z dnia 29 listopada 2016 r. pełnomocnik skarżącego wniosła o przeprowadzenie dowodu z wyżej opisanej informacji Starostwa Powiatowego w I. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podtrzymała skargę i przedłożyła pismo Urzędu Miejskiego w S. z dnia 25 listopada 2016 r. wraz z informacją Instytutu [...] w P. z dnia 22 listopada 2016 r. według którego, na terenie gminy wiejskiej S. w 2015 r. wystąpiło zagrożenie suszą określającą 20 % obniżenie plonów w skali gminy w uprawie: - ziemniaka; - krzewów owocowych; - roślin strączkowych, w dziewiątym i dziesiątym okresie raportowania. Ponadto pełnomocnik skarżącego podkreśliła, że pomimo wystąpienia klęski żywiołowej, cel programu został osiągnięty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; - a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; - b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; - c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przy wydaniu rozstrzygnięcia nie doszło bowiem do naruszenia przepisów prawa materialnego ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżoną decyzją, organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania skarżącemu pomocy na zalesianie. W uzasadnieniu organ wskazał, że odmowa wypłaty pomocy na zalesianie nastąpiła ze względu na niespełnienie niezbędnych warunków we wniosku o przyznanie pomocy na zalesianie. Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły m. in. przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 48, poz. 390 z późn. zm.). Zgodnie bowiem z § 13 ust. 9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r., premia pielęgnacyjna w piątym roku od zalesienia oraz premia zalesieniowa, począwszy od piątego roku od zalesienia, jest wypłacana po uprzednim przekwalifikowaniu zalesionego gruntu na grunt leśny, dokonanym w formie decyzji wydanej przez starostę właściwego ze względu na położenie gruntów objętych zalesieniem albo w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Podstawę wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia utrzymującego w mocy decyzję organu I instancji, stanowiło zaś ustalenie, że zalesiony grunt nie został przekwalifikowany na grunt leśny z uwagi na negatywną ocenę udatności uprawy. W powyższym zakresie podnieść należało, że zgodnie ze zgromadzonym w aktach materiałem dowodowym, w dniu 26.05.2014r. została przeprowadzona kontrola udatności uprawy założonej na działce ewidencyjnej [...] obręb U. Komisja oceniła uprawę jako nieudaną i uznała za prowadzoną w sposób nieprawidłowy, a zatem przedmiotowa uprawa nie kwalifikowała się do przekwalifikowania na las. Ponowna kontrola udatności odbyła się w dniu 18.11.2014r. na wniosek właściciela gruntów. Komisja w trakcie kontroli uprawy nie była w stanie ocenić przydatności hodowlanych i zdrowotnych uprawy oraz przyjęcia się drzewek dosadzonych w miesiącu październiku 2014r. i wobec tego przeprowadzono kolejną, trzecią ocenę udatności uprawy w dniu 15.10.2015r. podczas której komisja oceniła uprawę jako nieudaną i uznała za prowadzoną w sposób nieprawidłowy. W związku z tym, że przedmiotowa uprawa nie została przekwalifikowana na las, prawidłowo organy obydwu instancji stwierdziły, że nie zostały spełnione warunki przyznania skarżącemu pomocy na zalesianie. Organy obydwu instancji rozważyły również argumenty w zakresie tego, że w dniu 21.10.2015r. skarżący zgłosił zawiadomienie do Biura Powiatowego ARiMR w M. o wystąpieniu stanu klęski żywiołowej w postaci suszy, jaka miała miejsce w lecie 2015 r. W tym zakresie podkreślenia wymagało, że na podstawie art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. (Dz.U.UE.L.2006.368.15), zwanego dalej rozporządzeniem nr 1974/2006, przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. Niewątpliwie zatem – jak wskazały organy obydwu instancji - przepis ten wymaga jednoczesnego spełnienia trzech warunków, takich jak: 1) – dokonanie zgłoszenia na piśmie odpowiedniemu organowi; 2) - załączenie odpowiednich dowodów; 3) - zachowanie 10-dniowego terminu liczonego w dniach roboczych od dnia uzyskania możliwości dokonania zgłoszenia. W przedmiotowej sprawie, z materiałów zgromadzonych w aktach wynika, że dokonując w piśmie z dnia 21 października 2015 r., zgłoszenia zaistnienia siły wyższej w postaci suszy, która wystąpiła w miesiącach lipiec-sierpień 2015 r., skarżący nie przedłożył żadnych dowodów, dotyczących zaistnienia siły wyższej i nie wskazał jakichkolwiek okoliczności, przemawiających za tym, że zachował 10-dniowy termin na dokonanie tego zgłoszenia. W związku z tym, trafnie stwierdziły organy obydwu instancji, że nie było podstaw do zastosowania wyżej cytowanego przepisu. Wbrew bowiem błędnemu przekonaniu zawartemu w skardze i w odwołaniu, w sytuacji, w której strona chce skorzystać z dobrodziejstwa, jakim jest możliwość powołania się na wystąpienie siły wyższej lub innych wyjątkowych okoliczności - zgłaszając na piśmie ich wystąpienie, powinna – bez wzywania przez organ –przedłożyć dowód dotyczący ich zaistnienia i wskazać okoliczności, przemawiające za tym, że zachowała 10-dniowy termin, o którym mowa w tym przepisie. Wynika to z samej treści art. 47 rozporządzenia nr 1974/2006, według którego, "przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami...". Niewątpliwie zatem, jednocześnie z dokonaniem zgłoszenia na piśmie, beneficjent przedkłada odpowiednie dowody – przepis precyzyjnie wskazuje bowiem, że przypadki siły wyższej są zgłaszane na piśmie wraz z tymi dowodami, a zatem wymóg równoczesności spełnienia tych warunków, nie może być kwestionowany. Ponadto, według tego przepisu, przedmiotowe zgłoszenie może nastąpić w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. Wynika zatem z treści tego przepisu, że dokonując zgłoszenia siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, równocześnie beneficjent wskazuje okoliczności, przemawiające za tym, że zachował 10-dniowy termin na dokonanie tego zgłoszenia, tj. – jak określa przepis – termin 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. Nie zasługiwały zatem na uwzględnienie zarzuty skargi sprowadzające się do tego, że organ, otrzymując od skarżącego powiadomienie o zaistnieniu siły wyższej, miał obowiązek wskazać mu, jakie dowody powinien dołączyć do swojego pisma. Przepis art. 47 rozporządzenia nr 1974/2006, w sposób nie budzący wątpliwości określa bowiem, że to beneficjent ma obowiązek wraz z zawiadomieniem przedłożyć odpowiednie dowody. Wobec tego, dopiero w razie gdyby skarżący przedłożył jakikolwiek dowód, aktualne byłyby rozważania, czy w razie uznania dowodu za niewystarczający, organ byłby zobowiązany poinformować skarżącego, jakie dowody powinien dołączyć. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w niniejszej sprawie, gdyż z akt sprawy wynika, że skarżący nie przedłożył żadnego dowodu – o czym była mowa wyżej. Podkreślenia ponadto wymagało, że całkowicie sprzeczne z powyższymi zarzutami skargi, są kolejne jej stwierdzenia, iż skarżący "wobec braku precyzyjnie określonych przepisów dotyczących siły wyższej, w dobrej wierze złożył dokumenty w jego ocenie odpowiednie i właściwe". Jak już wspomniano wyżej – skarżący nie przedłożył żadnego dowodu wraz z zawiadomieniem, a zatem cytowane stwierdzenia skargi, w ogóle nie dotyczą tej sprawy. Podobnie – nieadekwatne do treści zaskarżonej decyzji są zarzuty skargi, że organ II instancji nie wskazał w decyzji "dlaczego konkretny przypadek nie stanowi o zaistnieniu siły wyższej, ani nie wskazał, jakie okoliczności, zdarzenia warunkowałyby uznanie siły wyższej przez organ". Z treści decyzji wynika bowiem, że organ przyjął, iż do kategorii "siły wyższej" lub wyjątkowych okoliczności wymienionych w art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006, można zaliczyć takie niekorzystne zjawiska atmosferyczne, jak susza, gradobicie, powódź, mróz itp. Wynika z tego przytoczenia, że zarzuty skargi są całkowicie bezpodstawne, a co więcej – że organ stwierdził, iż m. in. susza, czyli okoliczność, na którą powołuje się skarżący, może być objęta kategorią "siły wyższej" lub wyjątkowych okoliczności wymienionych w art. 47 cytowanego rozporządzenia. Niewątpliwie bowiem, jak wskazał skarżący w uzasadnieniu skargi "katalog zdarzeń, które mogą stanowić w danym przypadku działanie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajne, jest katalogiem otwartym". W przedmiotowej zaś sprawie organ nie kwestionował, że wystąpienie suszy może stanowić podstawę do zastosowania art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006, jednakże odmówił jego zastosowania, gdyż nie zostały spełnione warunki określone w ust. 2 tego przepisu, który stanowi, że przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. Wynika zatem z treści tego przepisu, że – jak już była o tym mowa wyżej - dokonując zgłoszenia siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, równocześnie beneficjent wskazuje okoliczności, przemawiające za tym, że zachował 10-dniowy termin na dokonanie tego zgłoszenia, tj. – jak określa przepis – termin 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. Jest więc przejawem niezrozumienia tego przepisu przez skarżącego, zawarte w skardze przekonanie, że to organ miał wskazać, "jaki był termin na zgłoszenie zdarzeń, czyli wskazać dokładnie dzień, kiedy upływał termin." Według treści przepisu, to beneficjent wskazuje okoliczności, przemawiające za tym, że zachował 10-dniowy termin na dokonanie tego zgłoszenia, a brak wskazania tych okoliczności powoduje, że nie może być uznany za spełniony ten warunek wymieniony w art. 47 ust. 2 rozporządzenia. Ponadto całkowicie gołosłowny był zawarty w skardze zarzut, że organ dopuścił się naruszenia kryteriów oceny udatności uprawy wskazanych w załączniku nr 5 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r., gdyż wśród tych kryteriów nie została wskazana prognoza przyjęcia się lub odrzucenia danej uprawy w czasie późniejszym. Podkreślenia bowiem wymagało, że z protokołów oceny udatności przedmiotowej uprawy leśnej wynika, że nie było zastosowane takie kryterium, jak wymieniona w skardze "prognoza przyjęcia się lub odrzucenia danej uprawy w czasie późniejszym". Według treści tych protokołów, podczas drugiej oceny udatności, która odbyła się w dniu 18.11.2014 r. - na wniosek właściciela działki - Komisja przy współudziale m. in. pełnomocnika skarżącego, stwierdziła dokonanie uzupełnień na znacznej części powierzchni przedmiotowej uprawy. Komisja wówczas nie była w stanie ocenić przydatności hodowlanych i zdrowotnych uprawy oraz przyjęcia się sadzonek, które zostały posadzone w październiku 2014 r. Ustalono zatem wspólnie, że ocena uprawy możliwa będzie nie wcześniej niż w okresie październik/listopad 2015 r. i trzecia ocena przedmiotowej uprawy, odbyła się w dniu 15.10.2015 r., w której uczestniczył pełnomocnik skarżącego. Z powyższego wynika zatem, że w dniu 18.11.2014 r. Komisja, nie będąc w stanie ocenić, czy przyjęły się sadzonki posadzone w październiku tego samego roku – wbrew błędnemu przekonaniu skarżącego – nie dokonała oceny udatności tej uprawy, tylko wyznaczyła kolejny termin tej oceny – na październik/listopad roku następnego. Dopiero w wyniku tej ostatniej oceny, oceniła uprawę jako nieudaną (k. 44 i 45 akt) i dokonała tego – jak wynika z materiałów zgromadzonych w aktach - według kryteriów określonych w załączniku nr 5 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. Przeprowadzona kontrola uwzględniała zatem stan upraw zastany w dniu kontroli. W kwestii zarzucanej w skardze omyłki pisarskiej dotyczącej imienia skarżącego (A. zamiast A.), jaka wystąpiła w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazać należało, że zaistnienie tej omyłki nie uzasadnia zarzutu wydania decyzji z naruszeniem prawa, a oczywista omyłka pisarska może podlegać sprostowaniu. Nie miała też wpływu na zgodność z prawem tej decyzji, wskazana w skardze nieścisłość polegająca na tym, że w uzasadnieniu skargi organ podał, iż protokół oceny uprawy z dnia 15.10.2015 r. podpisał beneficjent, podczas gdy protokół został podpisany przez pełnomocnika beneficjenta. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał już prawidłowo, że ocena ta odbyła się przy udziale pełnomocnika i podał jego imię i nazwisko, a nawet dane aktu notarialnego dotyczącego udzielenia pełnomocnictwa. Ponadto z akt sprawy wynika w sposób niewątpliwy, że w czynności tej brał udział pełnomocnik skarżącego. Natomiast co do podniesionego w końcowej części skargi argumentu, że nie został uwzględniony wniosek skarżącego o przeprowadzenie przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ponownej kontroli na miejscu, obejmującej ocenę wpływu suszy, jaka miała miejsce w lecie 2015 r. na stan prowadzonej przez niego uprawy to wskazać należało, że ocena uprawy dokonana w październiku 2015 r., dotyczyła właśnie stanu uprawy z tego samego okresu. Ponadto wbrew przekonaniu zawartemu w skardze, to nie "brak przeprowadzenia wnioskowanej kontroli sprawił, że organ zarówno I jak i II instancji, nie uznał wystąpienia siły wyższej", bowiem – jak już była o tym mowa wyżej – organ odmówił zastosowania art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006, gdyż nie zostały spełnione warunki określone w ust. 2 tego przepisu, o czym szczegółowo była mowa wyżej. Całkowicie bezpodstawne były również twierdzenia skargi, według których, negatywna ocena udatności uprawy odnosi się do mniejszej części deklarowanych do pomocy gruntów, a w pozostałej części uprawa spełnia warunki programu. W tym zakresie podnieść bowiem należało, że – jak wynika z protokołów oceny udatności przedmiotowej uprawy leśnej - i podniósł to również organ w zaskarżonej decyzji - ocenie podlegała uprawa, a nie jej fragmenty. Wobec tego przy dokonywaniu oceny udatności, pod uwagę wzięto stopień pokrycia całej zalesionej powierzchni uprawy tj. w tym przypadku 19,99 ha, nie zaś tylko część tej uprawy. Natomiast pozaprawny charakter miały argumenty skargi, że skarżący w dalszym ciągu zamierza doprowadzić stan upraw na działce do takiego, który spełni warunki jej przekwalifikowania w las, a także to, iż do tej pory na założenie oraz prowadzenie przedmiotowej uprawy zostały wydane znaczne fundusze oraz, że uprawa ma znaczenie zarówno społeczne, jak i finansowe. Wobec tego argumenty te nie miały znaczenia z punktu widzenia oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Nie mogła również mieć wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, przedłożona przed rozprawą przez pełnomocnika skarżącego, informacja Starostwa Powiatowego w I., według której w dniu 19 października 2016 r. przedmiotowa uprawa leśna została przez komisję Starostwa oceniona jako udana. Wskazać bowiem należało, że – jak już była o tym mowa na wstępie – pomoc na zalesianie jest wypłacana po uprzednim przekwalifikowaniu zalesionego gruntu na grunt leśny, dokonanym w formie decyzji wydanej przez właściwego starostę albo w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Ponadto zgodnie z § 13 ust. 9 (zdanie drugie) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r., kopię decyzji w sprawie przekwalifikowania zalesionego gruntu na grunt leśny składa się do kierownika biura powiatowego Agencji do końca roku kalendarzowego, w którym upływa 5 lat od dnia złożenia oświadczenia, o którym mowa w § 12 ust. 2 ( tj. oświadczenia o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem, a termin złożenia tego oświadczenia upływa 20 maja roku sprecyzowanego w § 12 ust. 2). W stanie faktycznym występującym w przedmiotowej sprawie, termin określony w § 13 ust. 9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r., upłynął w dniu 31.12.2015 r., gdyż oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem, zostało złożone w Biurze Powiatowym ARiMR w dniu 4 maja 2010 r. (k.61 akt administracyjnych). W związku z tym, informacja o tym, że w dniu 19 października 2016 r. przedmiotowa uprawa leśna została przez komisję Starostwa oceniona jako udana, nie może mieć żadnego wpływu na przeprowadzaną przez Sąd kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Przy wydaniu tej decyzji znaczenie miało bowiem to, czy wyżej wspomniany warunek przyznania pomocy, tj. - przedłożenie kopii decyzji w sprawie przekwalifikowania zalesionego gruntu na grunt leśny - został spełniony do dnia 31.12.2015 r. Ponadto dodać należało, że pełnomocnik skarżącego przedłożyła informację o pozytywnej ocenie udatności uprawy, a nie wymaganą przez przepisy, kopię decyzji w sprawie przekwalifikowania zalesionego gruntu na grunt leśny, co zaznacza się w tym miejscu tylko na marginesie, bo i tak upłynął już termin do przedłożenia wymienionej kopii decyzji. Spóźnione jest również przedłożenie przez pełnomocnika na rozprawie, informacji Instytutu [...] w P. z dnia 22 listopada 2016 r. według której, na terenie gminy wiejskiej S. w 2015 r. wystąpiło zagrożenie suszą. Abstrahując od kwestii przydatności tej informacji do wykazania okoliczności powoływanej przez stronę, podnieść przede wszystkim należało, że – jak już była o tym mowa wyżej – dowody wystąpienia siły wyższej lub innych wyjątkowych okoliczności są przedkładane wraz ze zgłoszeniem o wystąpieniu tej siły wyższej lub innych okoliczności. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie zgodności z prawem stwierdzić więc należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przy wydaniu rozstrzygnięcia nie doszło bowiem do naruszenia przepisów prawa materialnego ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec tego, brak było podstaw do uwzględnienia skargi i zgodnie z art. 151 P.p.s.a., podlegała ona oddaleniu.