IV SA/Gl 440/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K., decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na mocy art. 104 K.p.a., art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2011 r. nr 212, poz. 1263) oraz art. 235¹, art. 237 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tj. Dz. U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.) oraz nieokreślonych przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869), zwanym dalej w skrócie "rozporządzeniem", nie stwierdził u E. K. choroby zawodowej: zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne, wymienionej w poz. 1 wykazu chorób zawodowych, określonych w rozporządzeniu. W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny wskazał, że podstawę rozstrzygnięcia stanowi orzeczenie lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. Poradnia Chorób Zawodowych z dnia [...]r., nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. oraz kart oceny narażenia zawodowego z dnia 14 kwietnia 2011 r. i z dnia 4 maja 2011 r. Inspektor stwierdził, że E. K. będąc zatrudniona w A SA w W., [...] w K. na stanowiskach referenta, radcy i specjalisty w latach od 1998 do 2006 wykonywała czynności biurowe (w tym w okresie od 2003 r. do 2006 r. w pomieszczeniach klimatyzowanych w Oddziale w K. przy ul.[...]). Podkreślono, że pracodawca przedłożył dokumentację potwierdzającą, że utrzymaniem i konserwacją systemu klimatyzacyjnego zajmowały się specjalistyczne firmy zewnętrzne na zlecenie zakładu. W trakcie awarii tego systemu w postaci wycieku glikolu etylowego w dniu 22 września 2004 r. o godzinie 12.20 skarżąca nie przebywała w miejscu pracy, bowiem miała rozpocząć pracę dopiero od godziny 14.00. Jednakże w dniu awarii strona nie podjęła pracy, bowiem wszyscy pracownicy zostali ewakuowani i zwolnieni z obowiązku świadczenia pracy. W trakcie kolejnej awarii systemu klimatyzacji w dniu 14 grudnia 2006 r. E, K. już nie pracowała. Inspektor wskazał, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego, dotyczącego ekspozycji zawodowej na glikol etylowy potwierdza, że E. K. nie pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Odnosząc się do pisma pełnomocnika strony z dnia 9 października 2011 r., organ uznał za dowód w sprawie dokumentację nadesłaną przez pracodawcę w dniach 4 kwietnia 2011 r. i 4 maja 2011 r. dotyczącą umów na obsługę techniczną, naprawy i przeglądy urządzeń klimatyzacyjnych za lata 2004-2005. Z rejestru dotyczącego chorób zawodowych wynika, że w okresie 2003-2006 w zakładzie pracy strony nie odnotowano przypadków stwierdzeń chorób zawodowych w postaci zatruć ostrych albo przewlekłych lub ich następstw wywołanych przez substancje chemiczne, jak również zatrucia glikolem etylowym. Organ stwierdził, że zgodnie z wnioskami lekarzy orzeczników wykonane badania laboratoryjne nie wykazały biochemicznych cech uszkodzenia narządów miąższowych oraz prawidłowa była morfologia oraz wynik badania spirometrycznego. Na podstawie badania podmiotowego i przedmiotowego, analizy dokumentacji medycznej oraz wyników badań dodatkowych nie stwierdzono podstaw do rozpoznania u E.K. zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstw. Pełnomocnik E. K. w odwołaniu z dnia 12 grudnia 2011 r. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji "oraz ponownie w zgodności z ustawą o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przejęcie spraw w pierwszej instancji przez Wojewódzką Stację Sanitarno - Epidemiologiczną." W ocenie pełnomocnika nie złożył on dotychczas końcowego oświadczenia w sprawie, bowiem ciągle oczekuje na powiadomienie i udostępnienie dokumentacji. Jednocześnie decyzja zawiera "nieprawdziwe lub niepełne okoliczności", np. rzekomą dokładną analizę dokumentów serwisowych lub odnoszenie się jedynie do awarii z pominięciem długotrwałych okresów występowania czynników szkodliwych. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] Nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Inspektor na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego uznał, że E. K. nie była eksponowana w środowisku pracy na wodny roztwór glikolu etylowego i nie pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej: zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne, wymienionej w poz. 1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu. Organ odwoławczy podniósł, że lekarze orzecznicy Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. Poradni Chorób Zawodowych w S. w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] nr [...] orzekli o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Wskazano, że E. K. w trakcie postępowania odwoławczego została skierowana do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w celu dokonania badań w tej jednostce i uzyskania orzeczenia lekarskiego. Jednak z powodu nieusprawiedliwionych nieobecności na wyznaczone terminy badań w dniu 12 marca 2012 r. i w dniu 18 czerwca 2012 r. dokumentacja medyczna wraz z pismem przewodnim z dnia 20 czerwca 2012 r. została zwrócona do organu odwoławczego. Następnie w odpowiedzi na wezwanie na kolejne badanie w Instytucie, pełnomocnik odwołującej pismem z dnia 14 czerwca 2012 r. wniósł o uzgodnienie nowego terminu badań. W związku z tym organ odwoławczy ponownie skierował E. K. do Instytutu, która nie zgłosiła się na badania w dniu 3 września 2012 r. i nie usprawiedliwiła tej nieobecności. Następnie pełnomocnik poinformowany w trybie art. 10 K.p.a. o prawie do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy, w piśmie z dnia 22 października 2012 r. podkreślił, że zajmie stanowisko jeśli dokumenty będą udostępnione za pośrednictwem inspektoratu w Opolu oraz nie przedstawił żadnych dowodów w sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach E. K. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności. Zaakcentowała, że kwestionowane rozstrzygnięcie jest niezgodne z prawem i zostało podjęte z rażącym naruszeniem prawa z powodu "wadliwego postępowania i wadliwie prowadzonych akt." Zdaniem skarżącej, organ nie udostępnił jej akt oraz uniemożliwił zajęcie stanowiska wobec całości dowodów zebranych w sprawie. Jednocześnie wniosła o zawieszenie postępowania w związku z opinią Instytutu Medycyny Pracy, o której mowa w postanowieniu Prokuratury Rejonowej w K. z dnia [...] oraz ze względu na umożliwienie jej zapoznania się z aktami sprawy i ich weryfikację. Ponadto, domagała się "włączenia wniosków dowodowych" ze wszystkich akt spraw o stwierdzenie jej choroby zawodowej oraz dołączenia wszystkich dokumentów Sanepidu związanych z czynnościami kontrolnymi miejsca pracy pokrzywdzonej. Skarżąca do skargi dołączyła kserokopię postanowienia Prokuratury Rejonowej K. - Północ w K. z dnia [...] nr [...] o zawieszeniu śledztwa w sprawie między innymi o czyn z art. 165 § 1 pkt 1 K.k., tj. sprowadzenie w okresie od stycznia 2003 r. do grudnia 2005 r. w K. w budynku telecentrum przy ul. [...] niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia wielu osób w postaci zagrożenia epidemiologicznego lub szerzenia się choroby zakaźnej. W odpowiedzi na skargę organ przytoczył argumentację powołaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie sądowe uznając, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku toczącego się postępowania karnego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową K. - Północ w K. pod sygn. akt [...] , w której Prokurator zwrócił się do Instytuty Medycyny Pracy w S. o wydanie opinii, czy praca urządzeń klimatycznych działających w budynku, w której skarżąca pracowała, mogła mieć związek z wystąpieniem u niej skarżącej zatrucia chemicznego. Następnie Prokurator pismem z dnia 1 kwietnia 2014 r. poinformował Sąd, że postępowanie o sygn. akt [...] zostało podjęte oraz prawomocnie umorzone. W związku z tym Sąd postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2014 r. podjął postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie jako p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji, w zakreślonych powyżej ramach wykazała, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, zwanego dalej jako "K.p.", zgodnie z którą, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Na mocy delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 K.p. Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Rozporządzenie powyższe określa m.in. wykaz chorób zawodowych oraz okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Zgodnie z tym rozporządzeniem podejrzenie choroby zawodowej zgłasza się właściwemu państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu (§ 3 ust. 1 pkt 1), który po otrzymaniu zgłoszenia kieruje pracownika lub byłego pracownika na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby albo o braku podstaw do jej rozpoznania (§ 4). Do orzekania w zakresie chorób zawodowych uprawniony jest lekarz spełniający wskazane w § 5 rozporządzenia wymagania kwalifikacyjne, zatrudniony w jednostkach orzeczniczych wymienionych w ust. 2 tego przepisu. Zatem, dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest spełnienie dwóch ustawowych przesłanek: rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia oraz jej stwierdzenie przynajmniej z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Podkreślić należy, że na podstawie § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Jak wynika z powyższego, zarówno organy wydające decyzje, jak i sąd dokonujących ich kontroli związane są treścią orzeczenia lekarskiego wydanego przez uprawnione jednostki orzecznicze, co do kwestii stwierdzenia choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia, albowiem organy te nie mogą czynić ustaleń zmierzających do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej (vide: wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06, opubl. Lex nr 315089 oraz z dnia 8 kwietnia 1994r. sygn. akt I SA 1121/93, opubl. ONSA 1995/1/46). Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że skarżąca była badana jedynie przez jednostkę orzeczniczą pierwszego stopnia, która nie rozpoznała u skarżącej choroby zawodowej w postaci: zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne, wymienionej w pozycji 1 załącznika do rozporządzenia. Podkreślenia wymaga, że w trakcie postępowania odwoławczego skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, była wielokrotnie wzywana na badania do jednostki orzeczniczej drugiego stopnia - Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Pomimo tego nie stawiła się na kolejne badania w dniach 12 marca 2012 r., 18 czerwca 2012 r. oraz 3 września 2012 r. i nie usprawiedliwiła nieobecności. W tej sytuacji podstawę wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, stanowiło orzeczenie lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w S. z dnia [...] nr [...], które zostało wydane w oparciu o zgromadzoną w sprawie dokumentację medyczną, a ustalenia w nim poczynione nie dają podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Lekarze orzecznicy jednoznacznie stwierdzili, że wykonane badania laboratoryjne nie wykazały biochemicznych cech uszkodzenia narządów miąższowych, prawidłowa była morfologia krwi i wynik badania spirometrycznego. Na podstawie badania podmiotowego i przedmiotowego, analizy dokumentacji medycznej oraz wyników badań dodatkowych nie stwierdzono podstaw do rozpoznania u badanej zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstw. Ponadto przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że skarżąca, w trakcie zatrudnienia w latach 1998-2006 w A w K. na stanowiskach referent, radca oraz specjalista nie była eksponowana na wodny roztwór glikolu etylowego w środowisku pracy i tym samym nie pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Z kart narażenia zawodowego wynika, że skarżąca nie świadczyła pracy w trakcie awarii systemu klimatyzacyjnego w dniu 22 września 2004 r. w budynku przy ul. [...] w K. W okresach: od dnia 15 czerwca 2004 r. do dnia 20 września 2004 r., od dnia 24 września 2004 r. do 28 września 2004 r. oraz od dnia 26 października 2005 r. do 27 listopada 2006 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim. Jednocześnie w trakcie kolejnej awarii w dniu 14 grudnia 2006 r. nie była już pracownikiem zakładu. Wobec powyższego należy stwierdzić jednoznacznie, że skarżąca nie pracowała w warunkach narażenia zawodowego, stwarzającego ryzyko zatrucia substancjami chemicznymi w trakcie zatrudnienia w latach 1998 – 2006. Skarżąca w skardze zawarła żądanie przeprowadzenia przed Sądem dowodów z innych akt jej spraw w przedmiocie choroby zawodowej. Należy wskazać, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. uzupełnienie materiału dowodowego może nastąpić tylko wyjątkowo, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie zaistniała taka potrzeba, bowiem organy administracji właściwie zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz wyjaśniły wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Ponadto, wnioski dowodowe skarżąca mogła składać w trakcie postępowania administracyjnego. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, pełnomocnik skarżącej w odpowiedzi z dnia 22 października 2012 r. na wezwanie do zajęcia stanowiska przed wydaniem decyzji, nie przedstawił żadnych wniosków dowodowych, mogących mieć wpływ na prowadzone postępowanie. Dodać należy, że wszczęte przez Prokuratora Rejonowego w K. postępowanie dotyczące między innymi stwierdzenia w latach 2003-2005 wpływu na stan zdrowia skarżącej działania urządzeń klimatycznych działających w jej zakładzie pracy oraz niedopełnienia obowiązków przez osoby odpowiedzialne za bezpieczeństwo i higienę pracy, zostało umorzone. W ocenie Sądu brak jest podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, która zapadła na skutek wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, na podstawie zgromadzonych i potrzebnych do jej rozstrzygnięcia dowodów, właściwej ich oceny oraz prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych organu odwoławczego, zawartych w jej uzasadnieniu (art. 107 § 3 K.p.a.). Zatem, nie można zarzucić organom obu instancji naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem organy, zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. zebrały, jak również rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz dokonały jego prawidłowej oceny, w myśl art. 80 K.p.a., w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego, a przede wszystkim do jednoznacznej treści opinii lekarskiej jednostki orzeczniczej I stopnia. Dlatego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd, oddalił wniesioną skargę jako niezasadną.