IV SA/Gl 441/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Protokolant Specjalista Agnieszka Górecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2018 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego postanawia zawiesić postępowanie sądowe. Prezydent Miasta S.(dalej organ pierwszej instancji) decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił K.M. (dalej strona lub skarżąca) prawa do świadczeń rodzinnych na dzieci: A.L. i M.I. W uzasadnieniu wskazał, że strona nie spełnia przesłanek do przyznania jej świadczeń rodzinnych, bowiem dochód na osobę w rodzinie wyniósł 1.043,25 zł i przekracza ustawowe kryterium dochodowe. W odwołaniu strona wyraziła niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia i podniosła, że do dochodu wadliwie została wliczona kwota 30.000 zł ze sprzedaży części nieruchomości, która została przeznaczona na "spłatę byłego męża", a więc nie zasiliła budżetu domowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej organ odwoławczy lub Kolegium) decyzja z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że postępowanie organu pierwszej instancji zostało wszczęte na wniosek strony z dnia 26 września 2017r. o przyznanie zasiłku rodzinnego na dzieci: M.I. ur. [...] r. oraz A.L. ur. [...]r., wraz z dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Rodzina składa się z trzech osób. Następnie organ odwoławczy przytoczył brzmienie art. 5 ust. 1 i art. 3 pkt 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1518 ze zm., dalej ustawa), wskazując na uzależnienie możliwości przyznania świadczenia od spełnienia kryterium dochodowego, które wynosi 674 zł oraz okoliczność, iż relatywnym prawnie w sprawie jest dochód z roku 2016. Kolegium stwierdziło, że zaskarżona decyzja jako zgodna z prawem zasługuje na jej utrzymanie w mocy. Podkreślono, że organ pierwszej instancji prawidłowo obliczył dochód, od którego zależy przyznanie wnioskowanego świadczenia. W ramach tego dochodu uwzględnił dochód strony z 2016 r. w wysokości 30.000 zł z tytułu zbycia nieruchomości oraz dochód nieopodatkowany z tytułu alimentów w kwocie 7.200 zł i niewykorzystanej ulgi na dzieci w wysokości 356,96 zł. Łączny dochód rodziny wyniósł zatem 37.556,96 zł, co miesięcznie daje kwotę 3.129,75 zł, a na osobę w rodzinie 1.043,25 zł. Z tych względów dochód na osobę w rodzinie przekracza ustawowe kryterium dochodowe wynoszące 674 zł. Wskazano, że dochód rodziny wynoszący 3.129,75 zł przekracza kryterium dochodowe (674,00 zł x 3 = 2.022,00 zł) o kwotę 1107,75 zł. Łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługująca rodzinie w okresie od 1 listopada 2017 r. do 31 października 2018 r. obliczona zgodnie z art. 5 ust. 3b ustawy wynosi 227,33 zł (zasiłek rodzinny 219 zł + dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 8,33 zł) Zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują w wysokości różnicy między łączną kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami a kwotą, o którą został przekroczony dochód rodziny. Ponieważ kwota przekroczenia dochodu tj. 1.107,75 zł jest wyższa od kwoty przysługujących świadczeń rodzinnych tj. 227,33 zł, świadczenia te nie przysługują. Odnosząc się do argumentów odwołania Kolegium wskazało, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych do dochodu rodziny stanowiącego podstawę wyliczenia zasiłku rodzinnego nie należy wliczać dochodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości, jeżeli dochód ten został przeznaczony na cele mieszkaniowe i w związku z tym korzysta ze zwolnienia z obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. Gdy osoba uzyskuje dochód ze sprzedaży nieruchomości i nie przeznacza go na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, dochód taki powinien być wliczony do dochodu rodziny, gdyż w myśl art. 3 ust. 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych podlega opodatkowaniu. Wobec powyższego kwotę 30.000 zł uzyskaną ze zbycia nieruchomości należy wliczyć do dochodu ponieważ została przeznaczona na spłatę zadłużenia ("spłatę byłego męża"), a nie na cele mieszkaniowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca wskazała, że czuje się pokrzywdzona zaskarżoną decyzją. Podkreśliła niekonsekwencję Kolegium, które sprecyzowało warunki odstąpienia od wliczenia do dochodu ze zbycia nieruchomości, które skarżąca spełnia, a jednocześnie uznało za prawidłowe wliczenie ww. 30.000 zł do dochodu, od którego zależy przyznanie świadczeń. Wskazała, że w postanowieniu SR w S. z dnia [...] r. w przedmiocie podziału majątku przyznano jej zajmowany wraz z dziećmi lokal mieszkalny, ale z obowiązkiem spłaty byłego męża. Aby wywiązać się z tego zobowiązania sprzedali wraz z ojcem lokal będący własnością rodziców, w którym skarżąca miała udział w wysokości 1/4 z tytułu spadkobrania po śmierci matki. Ojciec przeprowadził się do strony. Kwotę 30.000 zł, którą strona uzyskała z tytułu sprzedaży swojego udziału w lokalu rodziców przekazała byłemu mężowi tytułem spłaty. Akcentowała, że te pieniądze nie zasiliły jej budżetu. Uważa, że spełnia przesłanki do odstąpienia od wliczenia tej kwoty do dochodu ze względu na objęcie przedmiotowej kwoty zwolnieniem podatkowym w podatku dochodowym od osób fizycznych - co wynika z wyroku Sądu z dnia 1 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/GI 921/17. Do skargi dołączono dokumenty potwierdzające podnoszone przez stronę okoliczności. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane w sprawie. Odnosząc się do przywołanego w skardze wyroku wskazał, że nie jest to wyrok prawomocny. Należy podkreślić, że przed tut. Sądem toczyła się sprawa zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Gl 921/17 ze skargi K.M. na interpretację Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. W przywołanej sprawie K.M. zadała pytanie: "Czy przychód uzyskany przez nią w lipcu 2016 r. ze sprzedaży nieruchomości otrzymanej w spadku po mamie w 2013 r. i w całości wydatkowany w 2016 r. na nabycie prawa własności nieruchomości (tj. spłatę byłego małżonka) będzie korzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych" (dalej w skrócie: "u.p.d.o.f."). W odpowiedzi organ interpretacyjny wskazał, że wnioskodawczyni nie spełniła jednego z warunków koniecznych, aby środki ze sprzedaży w czerwcu 2016 r. udziału w mieszkaniu własnościowym mogły zostać zwolnione z opodatkowania, bowiem nabycie udziału w mieszkaniu własnościowym miało miejsce na podstawie postanowienia Sądu Rodzinnego w S. z dnia [...] r., tj. przed dniem uzyskania przychodu ze zbycia oddziedziczonego udziału w mieszkaniu własnościowym. Natomiast zwolnieniu mogą podlegać wyłącznie wydatki na nabycie nieruchomości lub praw poniesione począwszy od dnia odpłatnego zbycia mieszkania. Oznacza to, że w sytuacji wnioskodawczyni wydatkowanie przychodu uzyskanego ze sprzedaży udziału w mieszkaniu własnościowym nabytym w spadku po matce na spłatę byłego małżonka nie może być uznane za wydatkowanie tego przychodu na własne cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. Aby dany wydatek mógł zostać zwolniony z podatku zarówno zapłata ceny (spłata), jak i samo przeniesienie własności (nabycie) muszą nastąpić nie wcześniej niż od dnia sprzedaży udziału w mieszkaniu własnościowym (nieruchomości) nabytym w spadku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nieprawomocnym wyrokiem z dnia 1 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 921/17 uchylił zaskarżoną interpretację. W jego uzasadnieniu Sąd wskazał, że jeżeli spełnione są warunki określone w przepisie art. 21 ust. 25 u.p.d.o.f., a mianowicie, jeżeli podatnik wydatkuje przychód uzyskany ze zbycia nieruchomości i praw majątkowych na określone tam cele mieszkaniowe i dokona tej czynności przed upływem terminu dwuletniego od uzyskania środków ze zbycia nieruchomości, to przysługuje mu zwolnienie określone w omawianym przepisie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy podatkowej. W ocenie składu orzekającego brak jest postaw prawnych do tworzenia dalszych, nie wymienionych w tym przepisie przesłanek zastosowania omawianego zwolnienia, ponieważ dochodziłoby wówczas do pozbawienia podatnika możliwości skorzystania z tego zwolnienia wbrew treści przepisu przewidującego to zwolnienie. Organ nadaje istotne (wręcz decydujące) znaczenie okoliczności, że samo nabycie udziału w lokalu mieszkalnym przez skarżącą następuje przed uzyskaniem przychodu z tytułu zbycia nieruchomości uzyskanej w drodze spadku. Biorąc pod uwagę, że wydatkowanie środków na tak określone cele jest realizacją własnych celów mieszkaniowych skarżącej (czego organ nie kwestionuje), przyjęcie stanowiska organu prowadziłoby do nieuprawnionego zawężania zastosowania przedmiotowego zwolnienia, sprzecznego z celem tego przepisu. Nie ma możliwości wyinterpretowania z treści przepisów ustawy o PIT, regulujących przedmiotowe zwolnienie takiej przesłanki, która polegałaby na konieczności dokonania nabycia nieruchomości (w tym przypadku - udziału w niej) dopiero po uzyskaniu przychodu ze zbycia innej nieruchomości. W uzasadnieniu przywołanego wyroku Sąd zwrócił również uwagę, że w wyroku NSA z 14 czerwca 2017 r. sygn. akt II FSK 1475/15, nie tylko stwierdzono, że dla zastosowania omawianego zwolnienia wystarczające jest, by wydatek na cele mieszkaniowe został poniesiony nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości i praw majątkowych, lecz również podkreślono, że u.p.d.o.f. wymaga wyłącznie celowości działania podatnika, nie wymaga natomiast, by podatnik nabył określone prawo we wskazanym w tym przepisie terminie, tj. w ciągu 2 lat od uzyskania środków ze zbycia nieruchomości. W stanie faktycznym przywołanej sprawy, nabycie przez podatnika nieruchomości nastąpiło po upływie powyższego okresu dwuletniego z uwagi na fakt, iż dopiero po upływie tego okresu sąd cywilny wydał postanowienie o przysądzeniu własności na rzecz podatnika. Przyjmując w powołanym wyroku, że przepisy ustawy o PIT regulujące przedmiotowe zwolnienie nie wymagają w ogóle aby określone prawa majątkowe zostały przez podatnika nabyte w terminie 2 lat od dnia odpłatnego zbycia nieruchomości, NSA zwrócił jednocześnie uwagę, że w przypadku nabycia nieruchomości na podstawie postanowienia sądu w sprawie przysądzenia własności, czasokres oczekiwania na to postanowienie nie jest w żadnym stopniu zależny od strony, a w konsekwencji niedochowanie terminu o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. nastąpi w tym przypadku bez winy strony, która nie może ponosić z tego tytułu negatywnych skutków. Podzielając w pełni pogląd wyrażony w powyższym wyroku NSA, Sąd zauważył, że analogiczna sytuacja została opisana przez skarżącą we wniosku o wydanie interpretacji - w przedstawionym przez nią stanie faktycznym, nabycie udziału w lokalu mieszkalnym następuje także na mocy postanowienia sądu cywilnego, w tym przypadku wydanego w sprawie o podział majątku wspólnego. Skarżąca nie ma wpływu na to, że postanowienie Sądu o podziale majątku, w wyniku którego nabywa ona udział byłego małżonka we współwłasności lokalu mieszkalnego, następuje w danym terminie (tj. przed lub po uzyskaniu środków ze sprzedaży nieruchomości spadkowej). Wobec powyższego, niezależnie od tego, że - jak stwierdził wprost NSA w powołanym wyżej wyroku - przepis art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT w ogóle nie wymaga aby nabycie nieruchomości nastąpiło w określonym tam terminie dwuletnim, w ocenie Sądu skarżąca i tak nie mogłaby ponosić negatywnych konsekwencji związanych z tym, że nabycie przez nią udziału w lokalu mieszkalnym nastąpiło zanim uzyskała ona środki ze zbycia innej nieruchomości, a więc w tym przypadku przed terminem dwóch lat, określonym w omawianym przepisie ustawy o PIT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej w skrócie: "p.p.s.a."), Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zdaniem Sądu w niniejszym postępowaniu rozstrzygnięcie uzależnione jest od wyniku postępowania w sprawie zawisłej przed tut. Sądem o sygn. akt I SA/Gl 921/17. Dopiero bowiem po prawomocnym zakończeniu postępowania, w którym uznano, że skarżąca spełniła warunki dla zastosowania zwolnienia podatkowego określonego w art. 21 ust. pkt 131 u.p.d.o.f. możliwe będzie rozpoznanie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...], w której przyjęto, że kwota 30 000 zł, uzyskana ze zbycia części prawa do lokalu mieszkalnego po zmarłej matce M.M. i przeznaczenia jej na spłatę byłego męża (M.L.), jest doliczana do dochodu, od którego zależy uzyskanie prawa do świadczeń rodzinnych. Kwestia istnienia bądź nieistnienia zwolnienia podatkowego jest decydująca dla wliczenia przedmiotowego dochodu do dochodu analizowanego w świetle kryterium dochodowego, od spełnienia którego zostało uzależnione przyznanie prawa do świadczeń rodzinnych. Jednocześnie należy zauważyć, że na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a., Sąd z urzędu podejmie niniejsze postępowanie, gdy ustanie przyczyna zawieszenia. Mając powyższe na uwadze, Sąd, zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.