IV SA/Gl 45/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys, po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2005r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na działalność Urzędu Miejskiego w B. w przedmiocie skargi na pracowników p o s t a n a w i a odrzucić skargę Dnia [...]r. do Urzędu Miejskiego w B. wpłynęła skarga A. S. na "działalność pracowników Urzędu Miejskiego w związku z pismem z dnia [...]r." W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż w dniu [...]r. złożyła do Komisji Zdrowia Rady Miejskiej w B. pismo z prośbą o wyjaśnienie dlaczego otrzymuje zasiłek celowy w wysokości [...] złotych podczas, gdy według informacji z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w roku [...] najniższa kwota zasiłku wynosiła [...] zł. Skarżąca chciała dowiedzieć się również, jakiemu celowi ma służyć taka polityka w stosunku do klientów MOPS. Odpowiedzi otrzymane na tak sformułowane zapytanie (pismo z dnia [...]r. [...] oraz pismo z dnia [...]r. [...]) nie zadowoliły skarżącej, również z tego względu, iż wskazane w piśmie Zastępcy Prezydenta Miasta z dnia [...]r. wysokości jej dochodów w poszczególnych okresach nie odpowiadały –w jej ocenie - rzeczywistości. Z tych wszystkich względów, a w szczególności w związku z różnicą zdań pomiędzy nią a pracownikami Urzędu Miejskiego i brakiem odpowiedzi na pytanie o cel polityki Prezydenta A. S. uznała, że skarga stała się konieczna. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do jednoznacznego wskazania decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, którą chce zaskarżyć bądź wskazania - w przypadku bezczynności, jakiego aktu i w jakiej konkretnej sprawie organ nie podjął, skarżąca nadesłała pismo procesowe, w którym powtórnie przywołała decyzję administracyjną z dnia [...]r. nr [...], a także decyzje z dnia [...]r. nr [...] i nr [...], nie formułując jednak przeciwko nim żadnych zarzutów i załączając kserokopie dwóch ostatnich. Zarzuciła także, iż podczas, gdy urzędnicy otrzymują regularnie wynagrodzenie, osoby biedne i bezrobotne nie dostają nawet najniższych kwot pomocy na wyżywienie. Przytoczyła również argumenty przeciwko stanowisku organu dotyczącego wysokości jej dochodu, zaprezentowanemu w piśmie Zastępcy Prezydenta Miasta z dnia [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi, gdyż nie uczyniła zadość opisanemu powyżej wezwaniu. Nie wyjaśniła dostatecznie czy i jaką decyzję (bądź decyzje) zaskarżyła. Tymczasem przepis art. 57§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) wymaga, aby skarga zawierała m.in. wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności oraz oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności dotyczy. Stosownie do brzmienia art. 3§2 tej ustawy sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej orzekając w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Zatem obowiązkiem skarżącej jest precyzyjne określenie wskazanych powyżej okoliczności. Ich brak uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie skargi. Sądy administracyjne nie orzekają bowiem abstrakcyjnie oceniając całokształt działalności danego organu administracyjnego, a badają zgodność z prawem konkretnego aktu lub czynności. Merytoryczne rozpoznanie sprawy nie jest możliwe, skoro w skardze nie wskazano jednoznacznie zaskarżonego aktu, a wyrażono jedynie głębokie niezadowolenie i niezrozumienie prowadzonej w mieście polityki społecznej. Oceniając w tym kontekście dopuszczalność skargi, godzi się zważyć, iż wprawdzie w skardze i piśmie procesowym A. S. wskazała decyzje z dnia [...]r., [...]r., a także z dnia [...]r., jednakże nie skierowała przeciwko nim żadnych zarzutów, powołując ww. rozstrzygnięcia jedynie dla opisu sprawy. Gdyby jednak uznać, że skarga zaczepia te wszystkie decyzje, to podlega ona odrzuceniu jako niedopuszczalna. Skarga do sądu administracyjnego nie służy bowiem na rozstrzygnięcia organów pierwszej instancji, które w pierwszym rzędzie poddawane są kontroli organu wyższego stopnia wskutek odwołania. Z akt sprawy nie wynika jednak, aby skarżąca odwołała się od tych decyzji. Stosownie zaś do brzmienia przepisu art. 52 §1 i §2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, a przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Konsekwencją powołanych wyżej przepisów jest ograniczenie możliwości zaskarżania decyzji administracyjnych do tych decyzji, które jako ostateczne kończą postępowanie w sprawie, a stronie nie przysługuje żaden środek ich zaskarżenia. Wobec powyższego, od decyzji organu pierwszej instancji skarga nie przysługuje, a skarżąca winna – zgodnie z pouczeniami organu I instancji – skorzystać z przysługującej jej drogi zaskarżenia aktu administracyjnego do organu odwoławczego. Niewątpliwie skarżąca świadoma była konieczności wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem sprawy do sądu administracyjnego, skoro – co stwierdzono z urzędu - w tut. Sądzie toczy się kilka spraw z jej udziałem, w których właściwie zaskarżyła decyzje organów odwoławczych (sygn.akt. IV SA/Gl 173/04, IV SA/Gl 310/04, IV SA/Gl 604/04, IV SA/Gl 777/04, IV SA/Gl 971/04, IV SA/Gl 6/05). Niemniej jednak – jak wynika z pisma z dnia [...]r. oraz pisma procesowego z [...]r. - przedmiotem zaskarżenia jest działalność pracowników Urzędu Miasta w B., w szczególności zaś treść dwóch pism skierowanych do skarżącej przez organy administracji publicznej w odpowiedzi na jej pisemne zapytania o cel prowadzonej przez władze polityki socjalnej. W odniesieniu do powyższego przyjdzie zważyć, że pisma organów administracji nie mieszczą się w powołanym wyżej katalogu spraw, podlegających rozpoznaniu przez Sąd (art. 3§2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Nie istnieje również żaden inny przepis szczególny przewidujący sądową kontrolę nad tego rodzaju pismami organu, zatem niedopuszczalne jest ich zaskarżanie do sądu administracyjnego, również wówczas, gdy strona nie podziela poglądów w nich zawartych. Z kolei skargę na pracowników Urzędu Miejskiego należy zakwalifikować do postępowania skargowego regulowanego działem VIII k.p.a. zatytułowanym Skargi i wnioski, które nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Trzeba przy tym podkreślić, że właściwością sądu administracyjnego nie jest objęta ocena sposobu działania organu, jak i jego pracowników, jako że jest to wewnętrzna sprawa tychże organów. Sprawy te nie zostały poddane orzecznictwu sądowoadministracyjnemu, jako że żadna z procedur nie przewiduje dopuszczalności zaskarżenia działań realizowanych w ramach tego postępowania. Stanowisko judykatury jest w tym przedmiocie utrwalone: por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 1999r. sygn.akt. III SAB 7/99, ONSA 2001, z.1, p.27, a także niepublikowane postanowienia NSA: z dnia 6 października 2003 r., sygn. akt II SA/Ka 1735/03, z dnia 12 listopada 2001 r., sygn. akt II SA/Ka 2942/01, z dnia 23 lipca 2001r., sygn.akt. II SAB 213/00; z dnia 12 kwietnia 2001r., sygn.akt I SA 2668/00; z dnia 18 lutego 1997r., sygn.akt III SAB 1/97 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach: z dnia 10 lutego 2004 r., sygn. akt II SA/Ka 3294/03 i z dnia 19 kwietnia 2004 r., sygn. akt IV SA/Gl 170/04. Z tych wszystkich przyczyn, skarga jako niedopuszczalna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i 6 oraz art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlegała odrzuceniu.