IV SA/Gl 457/08
WyrokWSA w Gliwicach2009-01-13
Skład orzekający: Szczepan Prax, Teresa Kurcyusz-Furmanik, Tadeusz Michalik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy posiadanie przez córkę wnioskodawcy samochodu osobowego, który nie jest bezpośrednio finansowany przez wnioskodawcę, może stanowić podstawę do odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego z powodu rażącej dysproporcji między niskimi dochodami a stanem majątkowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego oparta wyłącznie na fakcie posiadania przez córkę wnioskodawcy samochodu osobowego, bez dokładnego ustalenia kosztów jego utrzymania, sposobu finansowania oraz wpływu na sytuację majątkową wnioskodawcy i jego rodziny, jest przedwczesna i nieuzasadniona. Sąd podkreślił, że posiadanie samochodu nie zawsze oznacza, że wnioskodawca jest w stanie samodzielnie pokrywać koszty utrzymania lokalu mieszkalnego, a ocena rażącej dysproporcji musi uwzględniać całokształt sytuacji majątkowej i dochodowej.Stan faktyczny
Z.O. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organy administracji odmówiły przyznania dodatku, wskazując na rażącą dysproporcję między niskimi dochodami a faktycznym stanem majątkowym, wynikającą z posiadania przez córkę wnioskodawcy samochodu osobowego. Po uchyleniu przez WSA pierwszej decyzji, organy ponownie odmówiły przyznania dodatku, podtrzymując argumentację o posiadaniu samochodu przez córkę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący domagał się uchylenia decyzji, podtrzymując swoje stanowisko o niskich dochodach i braku wpływu posiadania samochodu przez córkę na jego sytuację.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi Z.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...]r. nr [...]
Wnioskiem z dnia [...]r. Z. O. wystąpił o przyznanie dodatku mieszkaniowego.
Prezydent Miasta C. decyzją Nr [...] z dnia [...]r. działając w oparciu o przepis art. 7 ust. 1 i 1 a i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) odmówił stronie przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskujący spełnia podstawowe przesłanki do przyznania dodatku mieszkaniowego (kryteria powierzchniowe i dochodowe). Posiada tytuł prawny do lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej [...] m², w którym prowadzi [...]-osobowe gospodarstwo domowe. Jednak ze względu na ustaloną w czasie wywiadu środowiskowego rażącą dysproporcję pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, należało mu odmówić przyznania dodatku mieszkaniowego.
W wyniku odwołania złożonego przez Z.O. decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, a to celem przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w kwestii posiadania przez córkę wnioskodawcy samochodu osobowego [...].
Następnie Prezydent Miasta C. decyzją Nr [...] z dnia [...]r. działając w oparciu o przepis art. 7 ust. 1 i 1 a i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71 , poz. 734 ze zm.) ponownie odmówił stronie przyznania dodatku mieszkaniowego, z uwagi na ustalenie dysproporcji między niskimi dochodami rodziny, a faktycznym stanem majątkowym wskazującym, że jest w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe zgłoszone w oświadczeniu majątkowym. Podniesiono, iż zamieszkująca w przedmiotowym lokalu córka wnioskodawcy A.K. jest właścicielem samochodu osobowego [...].
W odwołaniu od tej decyzji Z.O. domagał się uchylenia decyzji organu I instancji. Wskazując na trudną sytuację materialną wniósł o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Szeroko opisał swoją sytuację rodzinno – finansową, twierdząc, iż jego rodzina znajduje się w niedostatku. Podkreślił, że samochód osobowy jest własnością jego córki (tworzącej razem z nim gospodarstwo domowe), a także zięcia (nie tworzącego razem z nim gospodarstwa domowego), ponoszącego wszystkie koszty utrzymania tego samochodu, a w związku z tym samochód ten nie ma nic wspólnego ze sprawą przyznania dodatku mieszkaniowego.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że powołana wyżej ustawa określa kryteria przyznawania dodatku mieszkaniowego. Niespełnienie chociażby jednego z nich nie pozwala organowi na przyznanie dodatku mieszkaniowego. Nadto organ odmawia przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali rażącą dysproporcję między niskimi dochodami, a faktycznym stanem majątkowym. Sytuacja strony daje podstawy, by stwierdzić przesłankę negatywną do przyznania dodatku mieszkaniowego. Organ podkreślił, że świadczenie to stanowi pomoc finansową dla najuboższych. Przyznanie dodatku mieszkaniowego będzie uzasadnione, jeżeli rodzina nie będzie w stanie opłacać należności czynszowych wykorzystując własne zasoby pieniężne. Natomiast, jeśli wnioskujący posiada i eksploatuje samochód osobowy, oznacza to, że jest w stanie sam pokrywać koszty utrzymania mieszkania. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do sytuacji, w której gmina przyznając rodzinie dodatek mieszkaniowy pośrednio współfinansowałaby koszty utrzymania samochodu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i pismach procesowych z dat [...]r. i [...]r. Z.O. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz wnosił o przyznanie mu dodatku mieszkaniowego. Ponownie powtórzył dotychczasową argumentację, prezentowaną w poprzednich pismach procesowych. W szczególności ponownie zaakcentował iż członkowie jego gospodarstwa domowego nie utrzymują samochodu i nie ponoszą żadnych kosztów z tego tytułu. Koszty te w całości zdaniem skarżącego ponosi jego zięć, który nie jest członkiem jego gospodarstwa domowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2007 r. sygn. akt IV SA/Gl 1039/06 uchylił decyzje organów obydwu instancji. W uzasadnieniu wyroku wskazał, iż organy orzekające w przedmiotowej sprawie uznały, że córka skarżącego –A.K. prowadzi wraz z rodzicami gospodarstwo domowe. Ta konstatacja doprowadziła do przyjęcia, że skarżący spełniła przesłanki wymagane do otrzymania dodatku mieszkaniowego określone w ustawie z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71 poz. 734), gdyż zajmuje na podstawie umowy najmu mieszkanie o powierzchni użytkowej [...] m ², wraz z małżonką i innymi [...] osobami, a średni dochód przypadający na jednego członka rodziny wynosi [...]zł, zaś odmowa przyznania żądanego świadczenia nastąpiła wyłącznie w oparciu o wyjątkowe okoliczności wymienione w treści art. 7 ust. 3 wskazanej ustawy. Jednakże zdaniem Sądu takie twierdzenie nie zostało oparte na konkretnych ustaleniach. Sąd zauważył, iż w przedmiotowej sprawie organy bez przeprowadzania szerszego postępowania dowodowego przyjęły, iż skarżący zamieszkuje wspólnie z żoną oraz córką i [...] wnuków. Pomimo posiadania informacji, iż córka skarżącego nadal pozostaje w związku małżeńskim z D.K. (figurującym także jako współwłaściciel samochodu [...]) organy nie zadały sobie trudu przesłuchania wymienionego w charakterze świadka, celem wszechstronnego wyjaśnienia sytuacji A.K., a to wyjaśnienia czy prowadzi ona z mężem gospodarstwo i czy zamieszkuje razem z nim. Ponadto Sąd podniósł kwestię nie ustalenia stanu prawnego dotyczącego samochodu osobowego [...] oraz jego wartości. Zdaniem Sądu organ odwoławczy, jak i wcześniej organ I instancji nie wyjaśniły sprawy w stopniu dostatecznym do jej merytorycznego rozstrzygnięcia. Nie zebrano wszystkich istotnych dla sprawy dowodów, a zebrane oceniono, bez szczegółowego baczenia na ich całokształt, doświadczenie życiowe i zawodowe. Dokonana ocena materiału dowodowego naruszyła prawo. Konsekwencją tego jest to, iż poczynione ustalenia faktyczne nasuwają wątpliwości, co do ich zgodności ze stanem rzeczywistym. Wobec tak poczynionych ustaleń należało uchylić decyzję organów obydwu instancji.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie: art. 10, art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, po ponownym rozpoznaniu wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego Z. O. odmówiono mu przedmiotowego świadczenia.
W uzasadnieniu wskazano na fakt, iż córka wnioskodawcy jest współwłaścicielem razem z D.K. samochodu osobowego marki [...] rok produkcji [...] o wartości około [...] zł. W tym stanie rzeczy organ uznał, że córka wnioskodawcy tworząca wraz z nim gospodarstwo domowe ponosi również koszty utrzymania przedmiotowego samochodu poprzez zakup paliwa, ubezpieczenia OC, kosztów przeglądu technicznego, obsługi oleju i innych materiałów eksploatacyjnych. W takiej sytuacji wystąpiła po stronie wnioskodawcy oraz osób tworzących wraz z nim gospodarstwo domowe rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wskazanymi w złożonej deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy. Zdaniem organu Z.O. jest w stanie pokrywać wydatki związane z zajmowanym lokalem mieszkalnym z własnych środków i posiadanych zasobów majątkowych. W tym stanie rzeczy należało odmówić przyznania dodatku mieszkaniowego.
Skarżący w odwołaniu od powyżej opisanej decyzji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu żądania wskazano, że organ administracji publicznej nie przeprowadził prawidłowo ustaleń dotyczących stanu faktycznego. Zdaniem skarżącego organ błędnie przyjął, że córka wnioskodawcy A.K. jest właścicielem samochodu osobowego marki [...] oraz, że ponosi z tego tytułu określone koszty związane z jego eksploatacją. Skarżący wskazał, iż to D.K. użytkuje sporny samochód oraz ponosi wszystkie koszty związane z jego utrzymanie. Zdaniem Z.O. podniesione przez niego okoliczności stoją w sprzeczności z poczynionymi przez organ ustaleniami, co bezpośrednio wpływa na treść decyzji. Z tych tez powodów zaskarżona decyzja nie może się ostać.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 7 ust. 1, 3 i 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w całości. W uzasadnieniu stwierdził, iż organ administracji prawidłowo ustalił stan faktyczny oraz dokonał prawidłowej subsumcji do obowiązującego prawa. Organ odwoławczy potwierdził wcześniej dokonane ustalenia oraz wyjaśnił na czym polegała rażąca dysproporcja między niskimi dochodami deklarowanymi przez Z.O., a faktycznym stanem majątkowym ustalonym w toku postępowania administracyjnego. Wskazano, że przyznanie dodatku mieszkaniowego byłoby uzasadnione w sytuacji, gdy wnioskodawca wraz z osobami pozostającymi we wspólnym gospodarstwie domowym nie jest w stanie sam regulować należności czynszowych przy wykorzystaniu własnych zasobów finansowych. W przedmiotowej sprawie skoro córka wnioskodawcy ponosi koszty utrzymania samochodu osobowego, a nie jest w stanie ponosić kosztów utrzymania mieszkania, to takie postępowanie nosi znamiona rażącej dysproporcji między majątkiem deklarowanym, a majątkiem rzeczywistym. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący domagał się uchylenia w całości zaskarżonych decyzji. W uzasadnieniu podtrzymał dotychczasowe stanowisko oraz wskazał, że w dalszym ciągu ma niskie dochody i w jego przypadku nie mogą występować żadne dysproporcje między dochodami deklarowanymi, a dochodami rzeczystymi. Z.O. jeszcze raz podkreślił, że jego dochody pozwalają mu tylko na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz argumenty przytoczone w jej uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 tego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 – zwanej dalej ppsa ), wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wyniki sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Z mocy art. 134 § 1 ppsa Sąd dokonuje kontroli legalności zaskarżonego aktu także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zarówno bowiem zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem nie mogą one pozostać w obrocie prawnym.
Zasady przyznawania świadczenia pieniężnego w postaci dodatku mieszkaniowego, obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji, uregulowane zostały w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji administracyjnej. Do wniosku dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz inne niezbędne dokumenty. Zgodnie z art. 2, art. 3 i art. 5 tej ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, które spełniają łącznie następujące warunki:
1. mają jeden z tytułów do zajmowania lokalu wymienionych w ust.1 art.2,
2. średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku nie przekracza 175% najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125 % najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym,
3. powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza powierzchni normatywnej z art. 5 ust. 1 i ust. 2 o więcej niż 30% lub 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%.
Przestrzeganie wyżej wymienionych kryteriów jest obligatoryjne, a niespełnienie chociażby jednego z nich nie pozwala organowi na przyznanie dodatku mieszkaniowego.
Wskazać przy tym należy, iż organ administracji samorządowej ma obowiązek przyznać dodatek mieszkaniowy wnioskodawcy, który spełnia określone w ustawie o dodatkach mieszkaniowych przesłanki do wydania decyzji pozytywnej, chyba, że zachodzą przewidziane w treści art. 7 ust. 3 pkt. 1 i pkt. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dwa przypadki odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, które stanowią wyjątek od cytowanej wyżej zasady.
Zgodnie z tym przepisem uprawniony organ, odmawia przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali, że:
- występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, wskazującym, że jest on w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe,
- lub faktyczna liczba wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą jest mniejsza niż wykazana w deklaracji.
W przedmiotowej sprawie organy administracyjne ustaliły, że Z.O. w momencie złożenia wniosku prowadził wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, córką oraz [...] wnuków. Razem zajmowali lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej [...] m2, a średni dochód przypadający na jednego członka rodziny wynosi [...] zł. Odmowa przyznania żądanego świadczenia nastąpiła wyłącznie w oparciu o wyjątkowe okoliczności wymienione w treści art. 7 ust. 3 wskazanej ustawy. Zdaniem organów procedujących w sprawie przyznania wnioskowanego dodatku sprzeciwia się jedynie okoliczność, iż A.K. jest współwłaścicielem samochodu osobowego [...] z [...] r. o wartości szacunkowej [...] zł. Organ wyszedł z założenia, że skoro wnioskodawca oraz osoby pozostające wraz z nim we wspólnym gospodarstwie domowym mogą ponosić koszty utrzymania samochodu osobowego to winni oni również ponosić podstawowe koszty związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Wobec tego faktu organy administracji publicznej uznały, że w sprawie wystąpiła sytuacja o której mowa w art. 7 ust. 3 pkt. 1 omawianej ustawy, a mianowicie występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, wskazującym, że jest on w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe.
Sąd nie zgadza się z taką argumentacją albowiem nie znajduje ona należytego oparcia w zebranym materiale dowodowym.
Nie sposób zgodzić się z stanowiskiem zaprezentowanym przez organy orzekające w sprawie, że spełniona została dyspozycja art.7 ust.3 omawianej ustawy. Z tym stanowiskiem nie sposób się zgodzić w sferze materialnoprawnej, a co najmniej wypadnie uznać je za nieprzekonywujące i przedwczesne.
W ocenie Sądu norma art.7 ust.3 cytowanej ustawy ma jednoznaczne brzmienie i cel. W tym ostatnim zakresie chodzi o wyeliminowanie przypadków, w których dodatek mieszkaniowy wypłacany byłby na rzecz osób, których stan majątkowy pozwala na uiszczanie opłat związanych z zajmowanym mieszkaniem, a które wykazują dochody uzasadniające prawo do tego świadczenia. Chodzi zatem o osoby, które dysponują dochodami nie dającymi się udowodnić w drodze dopuszczonych przez prawo, w tym przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych dowodów, a więc przede wszystkim o osoby osiągające je nielegalnie.
Przywołany przepis zawiera kilka przesłanek, które należy zanalizować. Po pierwsze jest to rażąca dysproporcja, a więc istotna, wyraźna, oczywista i niewątpliwa asymetria, różnica (p. Nowy słownik poprawnej polszczyzny pod red. Andrzeja Markowskiego, Warszawa 1999, str.184 i 830) pomiędzy dalej wskazanymi wielkościami. A są nimi niskie dochody wykazane w złożonej deklaracji i faktyczny stan majątkowy wnioskodawcy. Po wtóre ta rażąca dysproporcja winna być taka, że nie uzasadnia przyznania pomocy finansowej na wydatki mieszkaniowe. Przeto w przepisie tym chodzi o taki stan rzeczy, w którym wnioskodawca deklaruje niskie dochody, pozostające w rażącej sprzeczności z rzeczywistym stanem majątkowym, który to stan przemawia przeciwko przyznaniu dodatku. Zarówno rażąca dysproporcja, jak też nieuzasadnione przyznanie pomocy są pojęciami ocennymi. Niemniej jednak można stwierdzić, że przesłankami odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego na podstawie art.7 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych są: wyraźna i oczywista różnica (asymetria) pomiędzy deklarowanymi dochodami wnioskodawcy a jego stanem majątkowym wyrażająca się posiadaniem wartościowych i ponadstandardowych przedmiotów lub zasobów, przykładowo nabytych ze środków uzyskanych z nieujawnionych źródeł, która sprzeciwia się przyznaniu dodatku mieszkaniowego.
W niniejszej sprawie skarżący zadeklarował dochody pozwalające na uwzględnienie żądania. Osiągania przez niego innych dochodów organy nie wykazały.
W tym zatem miejscu przyjdzie wskazać organom procedujacym w sprawie na treść art. 31 ustawy Kodeks Rodzinny i opiekuńczy, który to przepis stanowi:
w § 1, iż z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków,
a w § 2, że do majątku wspólnego należą w szczególności:
1) pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków,
2) dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków,
3) środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków.
Przeto też, skoro A.K. i D.K. pozostają nadal w związku małżeńskim i ustawowej wspólności majątkowej, to oczywistym jest, iż dochody D.K. winny być wliczone do majątku wspólnego, a co za tym idzie zachodzi potrzeba konieczności zbadania, czy w tym przypadku nie zostanie przekroczone kryterium dochodowe rodziny uprawniające do otrzymania dodatku mieszkaniowego.
Organy powołały się na dobry stan majątkowy skarżącego wynikający z posiadania i utrzymywania przez jego córkę samochodu.
Konstatacja o rażącej asymetrii dochodów ze stanem majątkowym budzi zastrzeżenia Sądu. Oto bowiem samochód osobowy marki [...] nabyty został w roku [...] (rok produkcji [...]) , a więc nie w okresie którego dotyczy przedmiotowy (aktualny) wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego.
Wydatki na utrzymanie samochodu nie zostały przez organy ustalone ani wyjaśnione pod względem potrzeb skarżącego i jego rodziny, jak też ewentualnych korzyści czy strat w razie sprzedaży pojazdu. Nie ustalono także, czy tego samochodu używa się do komunikacji miejskiej członków rodzinny skarżącego ,a w przypadku takiego ustalenia nie skalkulowano, czy poruszanie się [...] osób (deklarowana ilość członków rodziny skarżącego) przewyższa konieczne koszty poruszania się komunikacją miejską.
Trzeba w tym miejscu wyrazić pogląd, wedle którego w ocenie omawianych przesłanek należy wykazać dużą ostrożność oraz odnieść ją do indywidualnej -szeroko rozumianej -sytuacji wnioskodawcy. Dla ich wystąpienia z reguły nie będzie miał znaczenia majątek nabyty wcześniej, przed okresem, za jaki wnioskodawca domaga się dodatku. Chyba, że wykazana zostanie możliwość nie wpływającego negatywnie na tę sytuację spieniężenia części majątku, albo wykazane zostanie nabycie za środki nieustalone, albo wydatki na dana rzecz przekroczą normalne koszty, nadto niezasadnie będą pogarszać stan majątkowi strony, bądź świadczyć o nieustalonych dochodach. Przy czym należy ustalić pewien standard majątkowy -wzorzec -odnoszący się generalnie do wszystkich osób. Winien on uwzględniać fakt, że poziom życia ludności ogólnie ulega stałej poprawie i nie jest już luksusem telewizor, dvd, a nawet samochód, bowiem i w tej dziedzinie nastąpiło duże zróżnicowanie, zaś wyposażenie mieszkania w podstawowy sprzęt AGD (typu pralka , lodówka itp.) jest normą. W przypadku skarżącego nie wyjaśniono, czy powyższe okoliczności zachodziły i czy przekroczył on standard życia, jaki sprzeciwiałby się przyznaniu mu pomocy.
Należy zauważyć, że gdyby w istocie wartość wspomnianego samochodu była taka jak twierdzi skarżący – [...] zł, to jego sprzedaż pozwoliłaby na zaspokojenie bieżących potrzeb w niezbyt długim okresie czasu. Poza tym w takim wypadku skarżący i jego rodzina ponosiliby wydatki na środki komunikacji publicznej (bo na prywatną nie byłoby zapewnie ich stać) których nikt nie sfinansowałby, a co wydatnie obciążyłoby jego budżet, nie mówiąc o uciążliwości. W takich kwestiach konieczne jest myślenie szersze i bardziej perspektywiczne. Tych okoliczności nie miały na uwadze organy orzekające, dlatego wydane przez nie decyzje nie mogły się ostać.
W toku ponownego rozpatrzenia sprawy rzeczą właściwego organu będzie uzupełnienie materiału sprawy w naprowadzonych kierunkach.
Następną zaś rzeczą będzie ocena wiarygodności przeprowadzonych dowodów, dokonanie ustaleń faktycznych i stosownie do ich wyniku wydanie właściwej treści rozstrzygnięcia, które należy umotywować wedle przepisanych prawem procesowym wymogów. Uwzględni organ wywody zaprezentowane w niniejszym uzasadnieniu, pamiętając o związaniu wyrażonym w nim stanowiskiem.
Dlatego na zasadzie art.145 § 1 pkt 1 lit. c i a oraz art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji niniejszego wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło