IV SA/Gl 457/18
WyrokWSA w Gliwicach2018-12-12
Skład orzekający: Teresa Kurcyusz-Furmanik, Renata Siudyka, Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo uchylił decyzję o przyznaniu stypendium bezrobotnemu, a następnie odmówił jego przyznania, w sytuacji gdy pierwotna decyzja o uznaniu strony za osobę bezrobotną została następnie uchylona i zastąpiona decyzją o odmowie jej przyznania?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej prawidłowo uchyliły decyzję o przyznaniu stypendium bezrobotnemu oraz odmówiły jego przyznania, ponieważ podstawą do przyznania stypendium jest posiadanie statusu osoby bezrobotnej. W sytuacji, gdy decyzja o uznaniu strony za bezrobotną została ostatecznie uchylona i zastąpiona decyzją o odmowie jej przyznania, strona utraciła prawo do stypendium, a postępowanie w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody Śląskiego utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. o uchyleniu decyzji przyznającej M. K. prawo do stypendium dla bezrobotnych w okresie odbywania szkolenia oraz o odmowie przyznania tego stypendium. Organ I instancji pierwotnie przyznał stronie stypendium, następnie pozbawił jej tego prawa z powodu przerwania szkolenia, a w dalszej kolejności, po uzyskaniu informacji o prowadzeniu przez stronę działalności gospodarczej od 21 stycznia 2016 r., uchylił decyzję o uznaniu jej za osobę bezrobotną i odmówił przyznania tego statusu. Wojewoda utrzymał w mocy te rozstrzygnięcia. Strona skarżąca kwestionowała ustalenia faktyczne, twierdząc, że nigdy nie prowadziła działalności gospodarczej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, Protokolant Specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie stypendium oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda Śląski, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, dalej "ustawa") po rozpoznaniu odwołania M. K. od decyzji Prezydenta Miasta B. (dalej organ I instancji, organ) z dnia [...] nr [...] orzekającej o:
-uchyleniu własnej decyzji z dnia [...] nr [...] o przyznaniu stronie od dnia 4 listopada 2016 r. prawa do stypendium w okresie odbywania szkolenia, w wysokości 997,40 zł brutto miesięcznie;
-uchyleniu własnej decyzji z dnia [...] nr [...] o pozbawieniu prawa do stypendium z dniem 18 listopada 2016 r.;
-odmowie przyznania od dnia 4 listopada 2016 r. prawa do stypendium w okresie odbywania szkolenia;
-umorzeniu postępowania w sprawie pozbawienia prawa do stypendium od dnia 18 listopada 2016 r., z uwagi na jego bezprzedmiotowość,
utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach:
Organ I instancji decyzją z dnia [...] orzekł o uznaniu M. K. za osobę bezrobotną z tym dniem, a także o odmowie przyznania prawa do zasiłku. Nadto ze względu na rozpoczęcie szkolenia przyznanego na mocy decyzji organu I instancji z dnia [...] strona z dniem 4 listopada 2016 r. uzyskała prawo do stypendium. Następnie decyzją z dnia [...] utraciła to prawo od dnia 18 listopada 2016r. ze względu na przerwanie szkolenia. Wobec tego organ I instancji decyzją z dnia [...] orzekł o utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej z dniem 18 listopada 2016 r. Od decyzji z dnia [...] wniesione zostało przez stronę odwołanie, a postępowanie zawieszono do czasu wydania rozstrzygnięcia w sprawie wzruszenia decyzji z dnia [...].
Organ I instancji w dniu 17 listopada 2016 r. uzyskał z ZUS informację, że bezrobotny od 21 stycznia 2016 r. jest zgłoszony do ubezpieczeń z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Informacja dotycząca wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (od 21 stycznia 2016 r.), posiadanego przez stronę w okresie posiadania statusu osoby bezrobotnej wynikała ponadto z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.
Organ I instancji po wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją z [...] w części dotyczącej uznania za osobę bezrobotną wystąpił m.in. do właściwego inspektoratu ZUS o potwierdzenie, czy strona podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Organ rentowy, pismem z dnia 2 marca 2017 r. potwierdził, że skarżący jest od 21 stycznia 2016 r. osobą prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, niemająca ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 30 % kwoty minimalnego wynagrodzenia.
Następnie organ I instancji decyzją z dnia[...] . orzekł o uchyleniu decyzji z dnia [...] w części dotyczącej uznania strony z dniem 18 października 2016 r. za osobę bezrobotną. Nadto orzekł o odmowie uznania strony za osobę bezrobotną z dniem 18 października 2016 r. Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia[...]
Wobec powyższego, po podjęciu postępowania i po rozpoznaniu odwołania od decyzji z dnia [...] w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej, Wojewoda decyzją z dnia [...] uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Organ I instancji, kolejnym postanowieniem z [...] wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 Kpa, wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzjami:
- z dnia [...] o przyznaniu stronie stypendium od 4 listopada 2016 r.,
- z dnia [...] o pozbawieniu prawa do stypendium od 18 listopada 2016 r. Powyższe postanowienie doręczono stronie 16 listopada 2017 r., wraz z pouczeniem o prawie wzięcia udziału w postępowaniu oraz złożenia dodatkowych wyjaśnień, z którego skarżący nie skorzystał.
Następnie, decyzją z dnia [...].:
-uchylił decyzję z dnia [...] przyznaniu stronie prawa do stypendium od 4 listopada 2016 r. w okresie odbywania szkolenia,
-uchylił decyzję z dnia [...] o pozbawieniu prawa do stypendium z dniem 18 listopada 2016 r.
Ponadto orzekł o odmowie przyznania stronie prawa do stypendium od 4 listopada 2016 r., a także o umorzeniu postępowania w sprawie pozbawienia prawa do stypendium od 18 listopada 2016 r. z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
W uzasadnieniu decyzji przedstawiono stan prawny i faktyczny sprawy. Stwierdzono, że skarżący od 21 stycznia 2016 r. prowadził własną działalność gospodarczą, a zatem nie spełniał warunków od uzyskania i posiadania statusu osoby bezrobotnej, a także prawa do stypendium. Wymienione w sentencji rozstrzygnięcia decyzje należało uchylić i odmówić przyznania prawa do stypendium ze względu na uchylenie decyzji o uznaniu za osobę bezrobotną, a postępowanie w kwestii prawa do stypendium od 18 listopada 2016 r. jako bezprzedmiotowe umorzono.
W odwołaniu skarżący nie zgodził się z powyższą decyzją i wskazał, że nigdy nie prowadził działalności gospodarczej.
Organ odwoławczy zaskarżoną decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 41 ust. 1 ustawy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny sprawy oraz art. 41 ust. 1 oraz art. 2 ust. 1 pkt 35 ustawy. Wskazał, że stanowisko organu I instancji jest zasadne, gdyż skarżący nie spełniał przesłanek do nabycia i posiadania statusu bezrobotnego od dnia 18 października 2016 r., co przesądzono decyzją z dnia [...] Jednocześnie nie mógł także nabyć i posiadać prawa do świadczenia przysługującego wyłącznie osobom bezrobotnym. W ocenie organu ze względu na art. 41 ust. 1 oraz art. 2 ust. 1 pkt 35 ustawy, organ I instancji zasadnie uchylił decyzje z dnia [...] oraz z dnia [...] Zasadnie także organ I instancji orzekł o odmowie przyznania stronie prawa do stypendium od 4 listopada 2016 r.
Zdaniem organu odwołujący został prawidłowo pouczony o prawach i obowiązkach związanych z uzyskaniem statusu osoby bezrobotnej oraz zapoznany z przepisami ustawy o promocji zatrudnienia. Pomimo tego nie poinformował o prowadzeniu działalności gospodarczej od 21 stycznia 2016 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego mającego wpływ na jej treść. Wskazał, że od 1998 r. jest osobą bezrobotną. Skarżący opisał własną trudną sytuację życiową, w tym to, że od 2012 r. utrzymuje się z żebractwa i przebywał w Zakładzie Karnym. Zarzucił pracownikom organu odwoławczego "bezradność" w poszukiwaniu dla niego zatrudnienia. Wskazał, że 3 listopada 2016 r. i 5 grudnia 2016 r. zgłosił się do Urzędu Pracy celem wykazania gotowości do uzyskania pracy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Skarżący w dodatkowym piśmie z dnia 29 maja 2018r. wniósł o uwzględnienie skargi, twierdząc, że materiał dowodowy wskazujący na prowadzenie działalności gospodarczej jest "nieprawdziwy" oraz opisał własną trudną sytuację życiową.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 1705/18 oddalił skargę kasacyjną od wyroku tut. Sądu z dnia 23 stycznia 2018 r. sygn. akt IV SA/Gl 840/17 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] nr [...]
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącego wniósł o zawieszenie postępowania ze względu na wątpliwości skarżącego co do dokonanego wpisu do ewidencji gospodarczej.
Sąd postanowił odmówić wnioskowi skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. 2018, poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji na zasadach wyżej opisanych Sąd nie stwierdził jej niezgodności z prawem.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w sprawie uchylenia decyzji dotyczących przyznania prawa do stypendium oraz odmowy przyznania prawa do stypendium od 4 listopada 2016 r. i umorzeniu postępowania w sprawie pozbawienia prawa do stypendium od dnia 18 listopada 2016r. z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Zdaniem Sądu organy zasadnie uznały, że w sprawie zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie Sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji decyzją z dnia [...] uznał skarżącego za osobę bezrobotną. Skarżący w ten sposób uzyskał status osoby bezrobotnej. Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy bezrobotnemu w okresie odbywania szkolenia, na które został skierowany przez starostę, przysługuje stypendium finansowane ze środków Funduszu Pracy. Ponadto stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 35 stypendium oznacza kwotę wypłacaną z Funduszu Pracy bezrobotnemu lub innej uprawnionej osobie w okresie odbywania szkolenia, przygotowania zawodowego dorosłych, studiów podyplomowych, stażu oraz w okresie nauki w szkole ponadpodstawowej albo w szkole wyższej, gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że podstawą wydania decyzji o przyznaniu prawa do stypendium jest decyzja o uznaniu osoby za bezrobotną.
Jednakże jak wynika z akt sprawy, organ I instancji decyzją z dnia [...] orzekł o uchyleniu decyzji z dnia [....] w części dotyczącej uznania skarżącego z dniem 18 października 2016 r. za osobę bezrobotną. W to miejsce orzekł o odmowie uznania strony za osobę bezrobotną z dniem 18 października 2016r. Decyzja ta jest ostateczna i prawomocna (wyrok NSA z dnia z dnia 28 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 1705/18.
W tej sytuacji, gdy w obrocie prawnym przestała istnieć decyzja z dnia [...] w sprawie uznania skarżącego za osobę bezrobotną skarżący nie mógł posiadać również prawa do stypendium, którego podstawę stanowi posiadanie statusu osoby bezrobotnej. Powyższe stanowiło podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia[...] . o przyznania praw do stypendium i z dnia [...] o pozbawieniu prawa do stypendium. W konsekwencji tego również zasadnie, kierując się regulacją art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. orzeczono o uchyleniu własnej decyzji z dnia [...] o przyznaniu stronie od dnia 4 listopada 2016 r. prawa do stypendium w okresie odbywania szkolenia i uchyleniu własnej decyzji z dnia[...] . pozbawieniu prawa do stypendium z dniem 18 listopada 2016 r. a następnie o odmowie stronie przyznania od dnia 4 listopada 2016 r. prawa do stypendium w okresie odbywania szkolenia, z uwagi na niespełnienie warunków określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 "f' w/w ustawy.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że nie mogą one odnieść skutku. W przypadku wystąpienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. organ I instancji był ściśle zobowiązany do procedowania zgodnie z art. 151 K.p.a. i nie mógł uzależnić swojego stanowiska od innych okoliczności, w tym podniesionych w skardze jak trudna sytuacja życiowa skarżącego. Podniesiony w odwołaniu zarzut błędnych ustaleń co do prowadzenia działalności gospodarczej był przede wszystkim kontrolowany w odrębnym postępowaniu sądowoadministracyjnym ze skargi na decyzję organu odwoławczego z dnia [...] W tamtym postępowaniu ujawnienie nowej nieznanej organowi I instancji okoliczności w postaci prowadzenia działalności gospodarczej miało bezpośredni wpływ na konieczność wznowienia odrębnego postępowania i uchylenia decyzji dotyczących uznania skarżącego za osobę bezrobotną i orzeczenia o odmowie uznania.
W tych okolicznościach stwierdzić należy, że w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją z dnia [...] organy prawidłowo oceniły stan faktyczny sprawy i wydały rozstrzygnięcia odpowiadające prawu. Jednocześnie Sąd nie dopatrzył się w postępowaniu organów administracji naruszenia przepisów zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, prowadzących do wzruszenia zaskarżonej decyzji.
Z tych względów, na zasadzie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło