IV SA/Gl 461/14
WyrokWSA w Gliwicach2014-07-17
Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Teresa Kurcyusz-Furmanik, Andrzej Matan
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenia rodzinne wypłacone pomimo uzyskania dochodu, który przekroczył kryterium ustawowe, mogą zostać uznane za nienależnie pobrane, jeśli sposób obliczenia tego dochodu był nieprawidłowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że świadczenia rodzinne nie mogą zostać uznane za nienależnie pobrane, jeśli organ błędnie obliczył dochód rodziny, naruszając przepisy prawa materialnego i postępowania. Niewłaściwe obliczenie dochodu, w szczególności poprzez zastosowanie nieprawidłowej metody opartej na rozporządzeniu wykraczającym poza zakres upoważnienia ustawowego, stanowi istotne naruszenie prawa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W związku z tym zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji o uznaniu świadczeń rodzinnych wypłaconych A.K. za nienależnie pobrane. Organ pierwszej instancji ustalił, że skarżąca uzyskała dochód, który po uwzględnieniu przekroczył kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń. A.K. wniosła odwołanie, kwestionując sposób ustalenia dochodu i twierdząc, że nie wprowadziła organu w błąd. Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak należytego uzasadnienia i nieprawidłowe obliczenie dochodu.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędzia WSA Andrzej Matan Protokolant Specjalista Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2014 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta T. z dnia [...]r. nr [...]; 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta T. przyznano A.K. zasiłki rodzinne na M.K. i J.K., w kwotach po [...] zł miesięcznie na okres od [...] do [...] wraz z dodatkami z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, w kwotach po 100 zł na każde z tych dzieci.
Następnie, to jest decyzją wydaną w dniu [...], nr [...] organ pierwszej instancji uchylił powyższą decyzję własną z dnia [...].
W wyniku odwołania od wskazanej decyzji z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wydało decyzję z dnia [...], nr [...], mocą której uchyliło ten akt rozstrzygając równocześnie o uchyleniu przywołanej decyzji przyznającej zasiłek rodzinny wraz z dodatkami z dniem [...].
Już po wydaniu przywołanej powyżej decyzji Kolegium z dnia [...], a mianowicie w dniu [...], Burmistrz Miasta T. postanowieniem nr [...], wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, w ramach którego w dniu [...] wydał decyzję nr [...] o uznaniu świadczeń rodzinnych wypłaconych na dzieci A.K. w okresie od [...]
do [...], w łącznej wysokości [...] zł, za nienależnie pobrane. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że w dniu [...] i [...] strona dostarczyła dokumenty, a mianowicie: zaświadczenie oraz deklarację "PIT-11" za [...] rok, potwierdzające, iż uzyskała dochód z tytułu zatrudnienia w podmiotach: P.T. oraz FSTHU A. Ustalenia dokonane na podstawie tych dokumentów doprowadziły do konkluzji, że w okresie, na który przyznano jej świadczenia rodzinne, nie spełniała przesłanek warunkujących prawo do ich pobierania, a w konsekwencji w sprawie zachodzi przesłanka nienależnie pobranego świadczenia określona w art. 30 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., polegająca na wypłaceniu świadczeń pomimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. W tym miejscu organ pierwszej instancji zaznaczył, że skarżąca otrzymała takie pouczenie. Dodał przy tym, że nie dopełniła ustawowego obowiązku polegającego na niezwłocznym informowaniu organu wypłacającego świadczenia o każdej zmianie mającej wpływ na prawo do zasiłku rodzinnego, choć o obowiązku tym również została pouczona.
W odwołaniu od powyższej decyzji z dnia [...] A.K. wniosła o jej uchylenie wywodząc, iż wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu tego aktu, nie zachodzi w jej przypadku przesłanka określona w art. 30 ust. 2 pkt 2 albowiem nie jest prawdą, jakoby pobrany przez nią zasiłek rodzinny wraz z dodatkami został przyznany w wyniku świadomego wprowadzenia przez nią w błąd organu, który świadczenia te wypłacał. Zaakcentowała przy tym, że nie poinformowała niezwłocznie organu pierwszej instancji o fakcie uzyskania dochodu, jako że fakt ten nie powodował przekroczenia kryterium dochodowego, od zachowania którego ustawa uzależnia prawo do świadczeń rodzinnych. W tym miejscu strona zaznaczyła, że po pierwsze wysokość dochodu uzyskanego powinna być ustalana proporcjonalnie do okresu, w którym został otrzymany, zaś po drugie dochód uzyskany przez jej męża w ogóle nie podlega uwzględnieniu w dochodzie branym pod uwagę przy ustalaniu prawa do tych świadczeń.
Nadto odwołująca się zażądała zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie do czasu wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzygnięcia w postępowaniu z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] (wydaną w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu spornego zasiłku rodzinnego z dodatkami).
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną z dnia [...].
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że strona pobrała nienależnie świadczenie w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., w myśl którego za takie uważa się świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.
Zdaniem Kolegium sytuacja taka miała w niniejszej sprawie miejsce albowiem strona nie poinformowała niezwłocznie organu pierwszej instancji o fakcie uzyskania dochodu z tytułu podjęcia z dniem [...] zatrudnienia w firmie B, w następstwie czego przeliczony ponownie (z uwzględnieniem tego wynagrodzenia) dochód jej rodziny przekraczał kryterium ustawowe, od zachowania którego uzależnione jest prawo do pobierania świadczeń rodzinnych. Organ odwoławczy dodał, iż strona nie poinformowała także o fakcie rozwiązania z nią "stosunku pracy w trakcie trwania urlopu wychowawczego". Wskazał też, że nie budzi wątpliwości, iż stronę pouczono o treści art. 25 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych gdzie przewidziany został obowiązek niezwłocznego informowania o tego rodzaju okolicznościach.
A.K. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się uchylenia tego aktu, jak również poprzedzającej go decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...].
Skarżąca podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 107 § 3 K.p.a. "brak imienia i nazwiska przy podpisie jednej z osób wydających zaskarżoną decyzję", poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się przez Kolegium do zarzutów podniesionych w odwołaniu, a także poprzez powołanie się na niezgodny z prawdą fakt, jakoby miało dojść do rozwiązania z nią stosunku pracy w czasie trwania urlopu wychowawczego. Zdaniem strony orzekające w sprawie organy naruszyły także art. 7 art. 77 § 1, art. 80 i art. 138 tego Kodeksu poprzez niedostatecznie dokładne wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy przejawiające się brakiem wyliczenia kwoty świadczeń rodzinnych określonej w decyzji jako nienależnie pobrane. Nadto A.K. zarzuciła Kolegium naruszenie prawa materialnego, a mianowicie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez brak odniesienia się do podnoszonej przez nią argumentacji, iż dochód, który uzyskała w wyniku zatrudnienia w firmie B nie spowodował przekroczenia kryterium ustawowego uprawniającego do pobierania świadczeń rodzinnych.
Równocześnie w skardze strona zamieściła wniosek o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez tutejszy Sąd innej sprawy, o sygn. akt IV SA/Gl 114/13 zainicjowanej jej skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] (wydaną w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu spornego zasiłku rodzinnego z dodatkami).
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Odnosząc się do zarzutów skargi wywiodło, że są one bezzasadne. Pod zaskarżoną decyzją znajdują się bowiem pieczątki i podpisy wszystkich członków składu orzekającego, w tym dwie imienne - członków etatowych oraz jedna - członka pozaetatowego, którego imię i nazwisko oraz funkcję wymieniono w części wstępnej decyzji. Równocześnie organ odwoławczy zaznaczył, że wyliczenie kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych było przedmiotem rozpoznania w postępowaniu w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu świadczeń rodzinnych.
Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2013 r. Sąd zawiesił postępowanie sądowe w sprawie, a następnie, to jest mocą postanowienia z dnia 28 kwietnia
2014 r. podjął postępowanie w związku z uprawomocnieniem się wspomnianego powyżej wyroku z dnia 14 stycznia 2014 r. rozstrzygającego sprawę o sygn. akt IV SA/Gl 114/13.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Na wstępie należy podnieść, że zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Stosownie przy tym do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z brzmienia art. 145 § 1 przywołanej ustawy wynika natomiast, że w przypadku gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec wzruszeniu jedynie wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie powyższe uznano, że skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, iż zarówno zaskarżone rozstrzygnięcie jak i poprzedzająca je decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem nie mogą one pozostać w obrocie prawnym.
Przedmiotem skargi jest rozstrzygnięcie na mocy którego uznano wypłacone skarżącej zasiłki rodzinne wraz z dodatkami w okresie zasiłkowym od [...] do [...], za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne podlegające zwrotowi na zasadzie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.).
Zdaniem Sądu, uzasadnienia obu wydanych w sprawie decyzji - podobnie jak miało to miejsce w przypadku decyzji Kolegium z dnia [...] (uchylonej wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 14 stycznia 2014 r. wydanym w odrębnej sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 114/13) nie wyjaśniają w sposób dostatecznie szczegółowy i wnikliwy zasadności uznania spornych świadczeń za nienależnie pobrane w rozumieniu art. 30 ust. 2 przywołanej ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.
Stosownie do treści tego przepisu za nienależnie pobrane świadczenie rodzinne uważa się:
1) świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania;
2) świadczenia rodzinne przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia;
3) świadczenia rodzinne wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 23a ust. 5, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne;
4) świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie rodzinne przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego.
Organy obydwu instancji uznały, że zasiłki z dodatkami pobrane przez A.K. wyczerpują przesłankę określoną w pkt 2 wskazanego przepisu. Przyjęły bowiem, że wspomniane świadczenia zostały wypłacone pomimo uzyskania dochodu, w następstwie którego dochód jej rodziny uwzględniany przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych przekroczył kryterium ustawowe wskazane w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.
Stanowisko to nie zostało jednak poparte żadnymi szczegółowymi wyliczeniami, których brak stanowi istotne uchybienie. Skoro bowiem zasadniczym powodem zaskarżonego rozstrzygnięcia był fakt, iż dochód rodziny strony w przeliczeniu na osobę przekraczał kryterium warunkujące prawo do świadczeń rodzinnych, to nie budzi wątpliwości, że należało w sposób szczegółowy i precyzyjny opisać ustalenia, które doprowadziły do takiej konkluzji.
Tymczasem w uzasadnieniach obu decyzji nie zaprezentowano jakichkolwiek obliczeń i nie podano kwoty dochodu rodziny strony po uwzględnieniu dochodu uzyskanego jak również nie podano w jakiej wysokości rzeczony dochód uzyskany został przyjęty. Pomiędzy decyzjami obu organów istnieje przy tym pewna rozbieżność co do źródeł, z których dochód uzyskany miał pochodzić.
W rozstrzygnięciu pierwszoinstancyjnym wskazano tylko tyle, że w dniach [...] i [...] strona przedłożyła zaświadczenie oraz deklarację "PIT-11" za [...] rok, potwierdzające, iż uzyskała dochód z tytułu zatrudnienia w podmiotach: P.T. oraz FSTHU A, które to dochody były uwzględnione już w toku postępowania o przyznanie świadczeń (kwota [...] zł stanowiąca sumę tych dochodów została przecież ujęta w zaświadczeniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] - karta nr 41 akt administracyjnych, które skarżąca przedłożyła organowi [...]).
Z kolei w decyzji Kolegium wskazano, że chodzi o dochód uzyskany z tytułu zatrudnienia A.K. w Przedsiębiorstwie Wielobranżowym B w T., jednak i tu nie wskazano jego wysokości ani też sposobu,
w jaki uwzględniono to wynagrodzenie przy ponownym ustalaniu dochodu. Na marginesie należy zauważyć, że organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę zaakcentował, że stosowne wyliczenia zamieszczone zostały w decyzji z dnia [...], jednakże stwierdzenie to pozostaje w opozycji do treści wskazanej decyzji, gdyż zamieszczone zostały w niej jedynie ogólne rozważania na ten temat, nadto zauważyć należy, że decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego wyrokiem tutejszego Sadu z dnia 14 stycznia 2014 r.
Trzeba podkreślić, że z obowiązku należytego uzasadnienia decyzji, który wynika wprost z art. 107 K.p.a. nie zwalniało organów wskazanie w tym zakresie pewnych wyjaśnień we wcześniejszych decyzjach wydanych w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu świadczeń zwłaszcza, że także tam nie podano dostatecznie szczegółowych obliczeń, a jedynie ograniczono się do podania kwoty dochodu na osobę w rodzinie określając, że "po uwzględnieniu dochodu uzyskanego w firmie B" i uzyskanego za pierwszy przepracowany miesiąc, to jest [...]" wynosił on [...] zł.
Z uzasadnień wszystkich wyżej wymienionych decyzji w żadnym razie nie wynika zatem, w jaki sposób dokonano ponownego przeliczenia dochodu strony. Dopiero dogłębna analiza akt administracyjnych sprawy umożliwia wywnioskowanie sposobu, w jaki organy obydwu instancji dokonały w niniejszym zakresie ustaleń. Należy jednak zaakcentować, że nie uczyniły one tego w sposób prawidłowy, na co trafnie zwróciła uwagę skarżąca.
W tym miejscu godzi się wyjaśnić, że w świetle art. 5 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przesłanką warunkującą uzyskanie przez rodzica prawa do pobierania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami jest to, aby średnia miesięczna z sumy dochodów w rozumieniu art. 3 pkt 1 tej ustawy, uzyskanych przez wszystkich członków jego rodziny w ciągu roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy (w niniejszej sprawie jest to rok [...]), podzielona przez liczbę osób wchodzących w skład tego gospodarstwa domowego, nie przekraczała kryterium dochodowego wynoszącego 504 zł (kwota obowiązująca zarówno w dacie złożenia wniosku o sporne świadczenia jak również w całym okresie obowiązywania decyzji o przyznaniu ich skarżącej).
Ustawodawca przewidział jednak możliwość modyfikowania wysokości dochodu branego pod uwagę przy ustalaniu uprawnień do świadczeń rodzinnych na wypadek, gdyby po upływie wspomnianego wyżej roku kalendarzowego w sytuacji dochodowej danej rodziny nastąpiły zmiany polegające na pomniejszeniu lub zwiększeniu kwoty pozyskiwanych środków pieniężnych. W tym celu ustanowiona została instytucja utraty dochodu - umożliwiająca ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na podstawie dochodu rodziny pomniejszonego o dochód utracony (art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych) i odpowiednio instytucja uzyskania dochodu - obligująca organy orzekające w niniejszej kwestii do ustalenia tego prawa na podstawie dochodu rodziny powiększonego o dochód uzyskany (art. 5 ust. 4a tej ustawy). O utracie dochodu można mówić tylko wtedy, gdy zachodzą przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.
Z uzyskaniem dochodu mamy natomiast do czynienia, jeśli stanowi ono efekt jednej z okoliczności wyraźnie wskazanych w art. 3 pkt 24 przywołanej ustawy, wśród których pod lit. c) wymieniono uzyskanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło.
Z akt administracyjnych niniejszej sprawy, a w szczególności z zaświadczenia wydanego przez pracodawcę - B - A.W. w T. (vide: karta nr 36 tych akt) wynika, że skarżąca uzyskała dochód z tytułu wynagrodzenia w ramach zatrudnienia, które rozpoczęła z dniem [...] i w tym zakresie, za pierwszy przepracowany miesiąc ([...]) otrzymała wynagrodzenie brutto w kwocie [...] zł, które po pomniejszeniu o koszty uzyskania przychodu, składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz należny podatek, wyniosło [...] zł.
Uwzględniwszy powyższe, organy administracyjne przyjęły, że dochód na osobę w jej rodzinie począwszy od [...] (miesiąc następujący po pierwszym pełnym miesiącu od uzyskania dochodu) wyniósł [...] zł (co wynika z tabeli stanowiącej kartę nr 32 akt administracyjnych). Dodały bowiem do średniego miesięcznego dochodu tej rodziny za rok [...] ([...] zł - patrz tabela stanowiąca załącznik do karty nr 40 akt administracyjnych) całą wartość wspomnianego miesięcznego wynagrodzenia (i to na dodatek w nieprawidłowej kwocie [...] zł - zamiast [...] zł, błędnie nie pomniejszając jej o składkę na ubezpieczenie zdrowotne), a następnie uzyskaną sumę ([...] zł) podzieliły przez 4 (liczba członków rodziny), co dało wspomnianą kwotę [...] zł.
Opisany wyżej sposób obliczenia dochodu dokonany został zatem na podstawie § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. nr 105, poz. 881 ze zm.), który to akt powołany został w decyzji pierwszoinstancyjnej uchylającej decyzję o przyznaniu stronie świadczeń. Przyjęcie takiej podstawy prawnej było zasadne w świetle art. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia
2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. nr 205, poz.1212), określającego,
że sprawy o świadczenia rodzinne i świadczenia z funduszu alimentacyjnego, do których prawo powstało przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, podlegają rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonych w przepisach dotychczasowych (czyli obowiązujących do 31 grudnia 2011 r.).
Jakkolwiek jednak orzekające w sprawie organy słusznie uznały, że należało zastosować w niej przepisy dotychczasowe - czyli sprzed 1 stycznia 2012 r. (od kiedy wprowadzono zmodyfikowane uregulowania dotyczące spornej problematyki ujmując je w art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych), to jednak przyjęta przez nie metoda obliczenia dochodu służąca ustaleniu uprawnień do tych świadczeń - oparta na przywołanym § 18 ust. 1 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r. - jest nieprawidłowa. Trzeba tu podkreślić, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, wspomniany przepis § 18 ust. 1 i 3 przywołanego rozporządzenia wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego, co przesądza o jego niezgodności z ustawą (vide między innymi wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt I OSK 351/09 i z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1321/10 - orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Artykuł 23 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, stanowiący ustawową delegację do wydania rozporządzenia, upoważniał bowiem Ministra Polityki Społecznej do określenia sposobu ustalania dochodu uprawniającego do świadczeń rodzinnych, a nie do określania dodatkowych kryteriów dochodowych mających bezpośredni wpływ na wysokość dochodu rodziny, zdefiniowanego w art. 3 pkt 2 tej ustawy.
W świetle powyższego, skład orzekający uznał, że przyjęty przez organy obydwu instancji sposób obliczenia narusza przepisy prawa materialnego a także przepisy postępowania, w sposób rzutujący bezpośrednio na wynik sprawy, jako że doprowadziła do nieprawidłowego ustalenia wysokości dochodu na osobę w rodzinie skarżącej z uwzględnieniem art. 3 pkt 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., czego następstwem mogło być bezzasadne uznanie wypłaconych jej świadczeń za nienależnie pobrane.
Dlatego ponownie rozpoznając sprawę, organ pierwszej instancji kierując się zaleceniami zawartymi w niniejszym wyroku, dokona ustaleń zgodnych ze wskazaniami Sądu i raz jeszcze oceni, czy okoliczności sprawy dawały podstawę do zastosowania art. 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.
Na marginesie prowadzonych rozważań, trzeba wyjaśnić, że podnoszona przez A.K. argumentacja dotycząca braku nazwiska na pieczątce jednego z członków składu orzekającego, który wydał zaskarżoną decyzję jest chybiona. Jak bowiem trafnie wywiodło Kolegium pod zaskarżoną decyzją znajdują się pieczątki i podpisy wszystkich członków składu orzekającego, w tym dwie imienne - członków etatowych oraz jedna - członka pozaetatowego, którego imię i nazwisko oraz funkcję wymieniono w części wstępnej decyzji, co z formalnego punktu widzenia należy uznać za w pełni wystarczające.
Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 132, art. 135 i art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.
Nadto Sąd, działając w oparciu o art. 152 p.p.s.a. określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło