IV SA/Gl 473/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Matan Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A Spółka Jawna z siedzibą w K. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dokonania oceny ryzyka zawodowego oddala skargę. Nakazem z dnia [...] r., nr rej. [...], Nadinspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w K., po kontroli przeprowadzonej w dniach 10 i 17 grudnia 2013 r. oraz 7 stycznia 2014 r., zobowiązał "A" Spółkę jawną K. M. i P.M. z siedzibą w M. do dokonania oceny ryzyka zawodowego: związanego z narażeniem na hałas dla pracowników obsługujących linie do produkcji elementów betonowych "[...]" w Oddziale Produkcyjno-Handlowym w A. w terminie do dnia 10 marca 2014 r. (pkt 1); występującego podczas prac wykonywanych przez pracowników zatrudnionych na stanowiskach: sprzedawca paliw, elektryk-automatyk, operator spycharko-ładowarki/operator ładowarki, portier, monter ogrodzeń w terminie do dnia 10 marca 2014 r. (pkt 3) oraz opracowania instrukcji bhp ustalającej sposób postępowania pracowników podczas wykonywania prac na stanowisku urządzonym z "[...]" w terminie do dnia 17 lutego 2014 r. (pkt 2). Pismem z dnia 4 lutego 2014 r. współwłaściciel wymienionej Spółki jawnej K. M. wniósł odwołanie od punktu nr 1 i 3 nakazu. Podniósł, że na podstawie § 39 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. nr 169, poz. 1650 z późn. zm.), na pracodawcę nałożony został obowiązek przeprowadzenia oceny ryzyka zawodowego związanego z zagrożeniami, które nie mogą być wykluczone. Zgodnie z § 2 pkt 13 rozporządzenia przez "zagrożenie" rozumie się stan środowiska pracy mogący spowodować wypadek lub chorobę. Hałas w środowisku pracy, który nie przekracza dopuszczalnych wartości nie jest zagrożeniem, ponieważ "zgodnie z ustaleniami nauki" nie jest czynnikiem powodującym wypadki lub choroby. W spółce ustalony pomiarami próg wartości działania hałasu nie przekracza ustalonej przepisami wielkości, a więc nie jest czynnikiem powodującym zagrożenie. Jeśli nie ma czynnika mogącego spowodować wypadek lub chorobę, to nie ma ryzyka wypadku lub choroby związanego z tym czynnikiem, zatem pracodawca nie ma obowiązku dokumentowania ryzyka, które nie istnieje (por. punkt nr 1 nakazu). Kwestionując punkt nr 3 nakazu wskazał, że w protokole kontroli nie zostało wykazane, aby podczas prac wykonywanych przez pracowników wykonujących obowiązki sprzedawcy paliw, elektryka-automatyka, operatora spycharko-ładowarki/operatora ładowarki, portiera i montera ogrodzeń występowały zagrożenia, czyli takie czynniki środowiska pracy, które mogą wywołać wypadek lub chorobę. Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Okręgowy Inspektor Pracy w K., po rozpoznaniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy punkt 1 i 3 nakazu organu pierwszej instancji z dnia [...] r. Odnosząc się do punktu nr 1 wskazał, iż zgodnie z art. 226 pkt 1 Kodeksu pracy pracodawca ocenia i dokumentuje ryzyko zawodowe związane z wykonywaną pracą oraz stosuje niezbędne środki profilaktyczne zmniejszające ryzyko. W myśl § 39a ust. 1 rozporządzenia z dnia 26 września 1997 r. Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy pracodawca ocenia ryzyko zawodowe występujące przy wykonywanych pracach, w szczególności przy doborze wyposażenia stanowisk i miejsc pracy, stosowanych substancji i preparatów chemicznych, biologicznych, rakotwórczych lub mutagennych oraz zmianie organizacji pracy. Podczas oceny ryzyka zawodowego uwzględnia się wszystkie czynniki środowiska pracy występujące przy wykonywanych pracach oraz sposoby wykonywania prac. Przepis § 39a ust. 3 tego samego rozporządzenia stanowi, że pracodawca prowadzi dokumentację oceny ryzyka zawodowego oraz zastosowanych niezbędnych środków profilaktycznych. Dokument potwierdzający dokonanie oceny ryzyka zawodowego powinien uwzględniać w szczególności: 1) opis ocenianego stanowiska pracy, w tym wyszczególnienie: a) stosowanych maszyn, narzędzi i materiałów, b) wykonywanych zadań, c) występujących na stanowisku niebezpiecznych, szkodliwych i uciążliwych czynników środowiska pracy, d) stosowanych środków ochrony zbiorowej i indywidualnej, e) osób pracujących na tym stanowisku; 2) wyniki przeprowadzonej oceny ryzyka zawodowego dla każdego z czynników środowiska pracy oraz niezbędne środki profilaktyczne zmniejszające ryzyko; 3) datę przeprowadzonej oceny oraz osoby dokonujące oceny. Zgodnie z § 79 ust. 2 powołanego rozporządzenia wymagania dotyczące ochrony zdrowia pracowników zatrudnionych przy pracach związanych z narażeniem na hałas są określone w przepisach w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne. Przywołane wymagania zawiera rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne (Dz. U. nr 157, poz. 1318). W myśl § 4 ust. 1 tego rozporządzenia pracodawca ocenia ryzyko zawodowe związane z narażeniem pracowników na hałas lub drgania mechaniczne, wynikające z cech miejsca pracy oraz ze stosowanych w konkretnych warunkach środków lub procesów pracy, ze szczególnym uwzględnieniem: 1) poziomu i rodzaju narażenia, włącznie z narażeniem na hałas impulsowy lub drgania mechaniczne przerywane i powtarzające się wstrząsy; 2) czasu trwania narażenia, w tym czasu pracy w godzinach nadliczbowych, oraz obowiązujących u pracodawcy systemów i rozkładów czasu pracy; 3) wartości NDN oraz wartości progów działania dla hałasu lub drgań mechanicznych; 4) skutków dla zdrowia i bezpieczeństwa pracowników, w tym należących do grup szczególnego ryzyka; 5) skutków dla zdrowia i bezpieczeństwa pracowników wynikających z interakcji pomiędzy hałasem i drganiami mechanicznymi; 6) informacji dotyczących poziomu emisji hałasu lub drgań mechanicznych, dostarczanych przez producenta środków pracy; 7) istnienia alternatywnych środków pracy, zaprojektowanych do ograniczenia emisji hałasu lub drgań mechanicznych; 8) informacji uzyskanych w wyniku profilaktycznych badań lekarskich pracowników; 9) pośrednich skutków dla zdrowia i bezpieczeństwa pracownika, wynikających z interakcji pomiędzy hałasem i sygnałami bezpieczeństwa lub innymi dźwiękami, które pracownik powinien obserwować w celu ograniczenia ryzyka wypadku przy pracy; 10) skutków dla zdrowia i bezpieczeństwa pracownika, wynikających z interakcji pomiędzy hałasem i substancjami chemicznymi o działaniu szkodliwym na narząd słuchu (substancjami ototoksycznymi), jeżeli umożliwia to stan wiedzy technicznej i medycznej; 11) dostępności środków ochrony indywidualnej przed hałasem lub drganiami mechanicznymi o odpowiedniej charakterystyce tłumienia; 12) pośrednich skutków dla zdrowia i bezpieczeństwa pracownika, wynikających z oddziaływań drgań mechanicznych na środki pracy lub miejsce pracy, takich jak zakłócenia stabilności konstrukcji lub złączy, utrudnione operowanie elementami sterowniczymi, nieprawidłowości w odczytach wskazań aparatury kontrolno-pomiarowej; 13) wpływu niskich temperatur i zwiększonej wilgotności na pracowników narażonych na działanie drgań mechanicznych, a szczególnie drgań miejscowych. Zgodnie z ust. 2 tego samego przepisu ocena ryzyka zawodowego, o której mowa w ust. 1, powinna być udokumentowana w sposób przyjęty u danego pracodawcy oraz dokonywana każdorazowo, gdy nastąpiły zmiany warunków wykonywania pracy lub jeśli konieczność weryfikacji wykażą wyniki profilaktycznych badań lekarskich pracowników. Przedstawione w trakcie kontroli opracowanie "Ocena ryzyka zawodowego na stanowiskach obsługi linii produkcyjnej kostki brukowej" (wg wyjaśnień udzielonych w trakcie kontroli inspektorowi pracy jest jedyną dokumentacją z oceny ryzyka zawodowego występującego podczas obsługi linii do produkcji kostki brukowej) zawiera wyłącznie kilka zapisów dotyczących hałasu, z których wynika, iż: - czynnik taki występuje (hałas wymieniony został jako czynnik środowiska pracy), - jako "skutki aktywizacji zagrożeń" (w przypadku hałasu) podano "skutki chorobowe": ubytki słuchu; wskazano także - ciężkość skutku: 1, prawdopodobieństwo: 1, wynik liczbowy (iloczyn skutku i prawdopodobieństwa): 4. W przytoczonej ocenie zawarto także łączną "punktową ocenę ryzyka", w której podano "wynik liczbowy (iloczyn skutku i prawdopodobieństwa)" wynoszący 54 punkty. Na ww. wielkość składają się "wyniki liczbowe (iloczyn skutku i prawdopodobieństwa)" czynników środowiska pracy: hałasu, mikroklimatu oraz zagrożeń, wymienionych w tabeli opatrzonej nazwą "Skutki aktywizacji zagrożeń", zawartej w okazanej ocenie ryzyka zawodowego (np. przeciążenia kumulujące mikrourazy - obciążenia kręgosłupa, obciążenia mięśniowe, obciążenia stawów ramiennych, barkowych, kolanowych; nadmierny wydatek energetyczny podczas pracy, wciągnięcie lub pochwycenie, przekłucie lub przebicie, uszkodzenie układu sterowania). W dokumencie zawarto także, odrębnie, ogólną ocenę ryzyka, stwierdzając: "Ryzyko zawodowe stałe, postrzegalne. Ciężkość skutku i prawdopodobieństwo aktywizacji zagrożeń i zdarzeń zagrażających: 54 punkty na 432 możliwe = 12,5% ryzyka maksymalnego (ryzyko małe)". Zauważyć przy tym trzeba, że w części początkowej dokumentacji "Przedmiot i cel opracowania" wpisano "Przedmiotem opracowania jest ocena ryzyka zawodowego występującego na następujących stanowiskach pracy:". Stanowiska te nie zostały jednak określone, bowiem po dwukropku pozostawiono puste miejsce. W tym stanie rzeczy jedynym zapisem (uwzględniając treść opracowania) wskazującym, jakich stanowisk/rodzajów prac dotyczy ocena jest tytuł opracowania "Ocena ryzyka zawodowego na stanowiskach obsługi linii produkcji kostki brukowej" (brak jakichkolwiek zapisów określających wykorzystywane podczas pracy: maszyny, narzędzia, surowce, rodzaje wykonywanych przez pracowników prac/zadań, osoby wykonujące prace). Ocena ryzyka zawodowego jest procesem analizowania ryzyka i wyznaczania jego dopuszczalności (wydawaniem opinii, sądu o ryzyku) obejmującym: analizę ryzyka, wartościowanie ryzyka oraz decyzję o akceptacji ryzyka lub działaniach w celu zmniejszenia (redukcji) ryzyka. Analiza ryzyka to badanie ryzyka obejmujące m.in.: identyfikację zagrożeń (rozpoznawanie czy zagrożenie istnieje oraz określenie jego charakterystyk), szacowanie ryzyka (ocenienie prawdopodobieństwa wystąpienia zdarzenia niebezpiecznego i określenie stopnia możliwych skutków); wartościowanie ryzyka to formułowanie poglądu o ryzyku i określenie wartości ryzyka. Z § 39a ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy wynika, że ocenę ryzyka zawodowego przeprowadza się dla każdego z czynników środowiska pracy. Przepis ten wymaga bowiem, aby dokument potwierdzający dokonanie oceny ryzyka zawierał wyniki przeprowadzonej oceny ryzyka zawodowego dla każdego z czynników środowiska pracy oraz niezbędne środki profilaktyczne zmniejszające ryzyko. Obowiązek przeprowadzenia oceny ryzyka zawodowego związanego z narażeniem pracowników na hałas wynika dodatkowo, jak już wyżej wyjaśniono, z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne. Mając na uwadze treść zapisów ujętych w dokumencie "Ocena ryzyka zawodowego na stanowiskach obsługi linii produkcji kostki brukowej", stanowiącej załącznik nr 2 do protokołu kontroli, nr rej. [...], prawidłowo uznano, że pracodawca nie przeprowadził oceny ryzyka zawodowego związanego z narażeniem na hałas pracowników obsługujących linie do produkcji elementów betonowych ([...], [...]). Z dokumentu, o którym mowa wyżej wynika, że pracodawca zidentyfikował zagrożenie w postaci hałasu, wskazał skutki (ubytki słuchu) oraz ciężkość i prawdopodobieństwo skutku, lecz nie dokonał wartościowania ryzyka związanego z narażeniem pracowników na hałas (nie ocenił stopnia tego ryzyka, w tym - czy ryzyko to jest, czy nie jest akceptowalne). Łączna ocena ryzyka zawodowego, określona jako "ryzyko małe" odnosi się do ryzyka o charakterze "ogólnym". Powołane wyżej przepisy nie przewidują natomiast możliwości zastąpienia oceny ryzyka zawodowego związanego z każdym z czynników środowiska pracy oceną ryzyka o ogólnym, łącznym charakterze. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy podniósł, że hałas w środowisku pracy, który nie przekracza dopuszczalnych wartości nie jest zagrożeniem, ponieważ zgodnie z ustaleniami nauki nie jest czynnikiem powodującym wypadki lub choroby. Także ustalony pomiarami próg wartości działania hałasu nie przekracza w firmie A ustalonej przepisami wielkości, a więc nie jest czynnikiem powodującym zagrożenie. Jeżeli nie ma czynnika mogącego spowodować wypadek lub chorobę, to nie ma ryzyka wypadku lub choroby związanego z tym czynnikiem. Pracodawca nie ma obowiązku dokumentowania ryzyka, które nie istnieje. Odwołujący wadliwie oparł swój zarzut na § 39 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, jak również definicji "zagrożenia", zawartej w § 2 pkt 13 tego rozporządzenia. Jednak przepis § 39 ust. 1 tego samego rozporządzenia stanowi, że to pracodawca realizuje obowiązek zapewnienia pracownikom bezpieczeństwa i higieny pracy, w szczególności przez zapobieganie zagrożeniom związanym z wykonywaną pracą, właściwą organizację pracy, stosowanie koniecznych środków profilaktycznych oraz informowanie i szkolenie pracowników. W myśl ust. 2 obowiązek, o którym mowa w ust. 1, powinien być realizowany na podstawie ogólnych zasad dotyczących zapobiegania wypadkom i chorobom związanym z pracą, w szczególności przez: 1) zapobieganie zagrożeniom; 2) przeprowadzanie oceny ryzyka związanego z zagrożeniami, które nie mogą być wykluczone. Zgodnie z § 2 pkt 13 tego rozporządzenia przez "zagrożenie" rozumie się stan środowiska pracy mogący spowodować wypadek lub chorobę. Zatem przepis § 39a ust. 1 tego rozporządzenia nakłada na pracodawcę obowiązek oceny ryzyko zawodowego występującego przy wykonywanych pracach i podczas jego oceny uwzględnia się wszystkie czynniki środowiska pracy występujące przy wykonywanych pracach oraz sposoby wykonywania prac. Przepis ten został dodany przez § 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 marca 2007 r. zmieniającego (z dniem 21 czerwca 2007 r.) rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. nr 49, poz. 330). Z brzmienia przepisu wynika w sposób jednoznaczny, że obowiązek oceny ryzyka zawodowego dotyczy wszystkich wykonywanych prac, a podczas tej oceny należy uwzględnić wszystkie czynniki środowiska pracy, a nie tylko "zagrożenia, które nie mogą być wykluczone". Z ustaleń dokonanych w trakcie kontroli można wywieść wniosek, że narażenie pracowników obsługujących linie produkcyjne [...] i [...] na hałas jest bezsporne, o czym świadczą wyniki pomiaru hałasu. Potwierdzają to sprawozdania z pomiarów czynników szkodliwych: • [...] - stanowisko: pomocnik operatora maszyny wibracyjnej: - badania z 6 czerwca 2013 r. - sprawozdanie 9/01-13/2 W 2076/2013, okazane w trakcie poprzedniej kontroli; poziom ekspozycji na hałas dla 8 godzin LEX.BH [DBJ - 88,2 (+) 1,8, - badania z 6 czerwca 2013 r. - sprawozdanie 9/01-13/2 W 2076/2013, okazane w trakcie obecnej kontroli ze skorygowana wartością czasu ekspozycji, poziom ekspozycji na hałas dla 8 godzin LEX,8H [DBJ - 81,2 (+) 1,6, • linia [...] - stanowisko: operator maszyny do produkcji płytek tarasowych: - badania z 10 października 2013 r. - sprawozdanie 9/01-13/3 W4204/2013, poziom ekspozycji na hałas dla 8 godzin LEX,8H[DB] - 82.0 (+) 1,9, • linia [...]- stanowisko: operator maszyny do produkcji płytek tarsowych - badania z 7 czerwca 2013 r. - sprawozdanie 9/01-13/2 W2076/2013,okazane trakcie poprzedniej kontroli, poziom ekspozycji na hałas dla 8 godzin LEX.SH [DB] - 92,0 (+) 2,3, - badania z 07 czerwca 2013 r. - sprawozdanie 9/01-13/2 W2076/2013, okazane w trakcie obecnej kontroli ze skorygowanym czasem ekspozycji, poziom ekspozycji na hałas dla 8 godzin - LEX,8H[DB]84,7 (+) 2,1, • linia [...]- stanowisko: pomocnik operatora maszyny do produkcji płytek tarasowych: - badania z 10 października 2013 r., okazane w trakcie obecnej kontroli, poziom ekspozycji na hałas dla 8 godzin LEX,8H[DB] - 82.0 (+) 1,5, • linia [...] - stanowisko: pomocnik operatora maszyny do produkcji płytek tarasowych: - badania z czerwca 2013 r. - sprawozdanie 9/01-13/2 W2076/2013) okazane w trakcie poprzedniej kontroli, poziom ekspozycji na hałas dla 8 godzin Lex,8H [DB] - 90.5 (+) 2,2, - badania z czerwca 2013 r. - sprawozdanie 9/01-13/2 W2076/2013, okazane w trakcie obecnej kontroli, ze skorygowaną wartością czasu ekspozycji, poziom ekspozycji na hałas dla 8 godzin LEXI8H[DB] - 84,8 (+) 2,1. Podane pomiary wskazują, że pracownicy obsługujący linie do produkcji elementów betonowych: linia [...]i [...], są narażeni na hałas (narażenie to "wystawianie kogoś lub czegoś, na działanie czegoś szkodliwego" (w) Słownik języka polskiego, PWN 2002 r. str. 268). Hałas jest natomiast czynnikiem szkodliwym dla zdrowia (por. rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, Dz. U. Nr 33, poz. 166). Zauważyć także trzeba, że § 4 ust. 1 Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne (Dz. U. nr 157, poz. 1318) dotyczy oceny ryzyka zawodowego związanego z narażeniem pracowników na hałas. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji słusznie nałożył na pracodawcę obowiązek dokonania ryzyka zawodowego związanego z narażeniem na hałas dla pracowników obsługujących linie do produkcji elementów betonowych: linia [...] i [...]. Obowiązek ten znajduje umocowanie w przepisach prawa i stanie faktycznym. Podniesiony w odwołaniu argument, iż "ustalony pomiarami próg działania hałasu nie przekracza w firmie A ustalonej przepisami wielkości" nie ma w analizowanej sprawie znaczenia, skoro pracownicy na hałas są narażeni, a pracodawca wskazał hałas jako czynnik środowiska pracy. W odniesieniu do punktu nr 3 nakazu Okręgowy Inspektor Pracy w K. uznał, że z protokołu kontroli wynika, że pracodawca okazał następujące dokumenty z oceny ryzyka zawodowego (były to wszystkie dokumenty z zakresu oceny, jakimi dysponował pracodawca): "Ocenę ryzyka zawodowego na stanowiskach obsługi linii produkcyjnej kostki brukowej", "Ocenę ryzyka na stanowiskach transportu ręcznego", a także dokumentacje dotyczące ocena ryzyka na stanowisku: "operatora wózka jezdniowego" oraz na stanowisku: "pracownik administracyjno biurowy metodą SCORE RISC", "kierowca", "elektromechanik samochodowy, "spawacz". Jednocześnie w protokole kontroli inspektor pracy wymienił pracowników zatrudnionych na poszczególnych stanowiskach (str. 20 protokołu) oraz opisał, na czym polega praca wykonywana na tych stanowiskach (str. 21 protokołu). Organ pierwszej instancji podał, że w kontrolowanej Spółce występują m.in. następujące stanowiska, na których zatrudnieni są pracownicy: sprzedawca paliw, elektryk-automatyk, operator spycharko-ładowarki/operator ładowarki, portier, monter ogrodzeń. Tymczasem pracodawca nie dokonał oceny ryzyka zawodowego występującego podczas prac wykonywanych przez pracowników zatrudnionych na tych stanowiskach. Stwierdził jedynie, że w protokole kontroli nie zostało wykazane, iż podczas prac wykonywanych na tych stanowiskach występują zagrożenia, czyli takie czynniki środowiska pracy, które mogą wywołać wypadek lub chorobę. Jednakże trzeba wyjaśnić, że art. 226 pkt 1 Kodeksu pracy zobowiązuje pracodawcę do oceny i dokumentowania ryzyka zawodowego związanego z wykonywaną pracą oraz stosowania niezbędnych środków profilaktycznych zmniejszających to ryzyko. Również § 39a ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy zobowiązuje pracodawcę do oceny i dokumentowania ryzyka zawodowego występującego przy wykonywanych pracach, w szczególności przy doborze wyposażenia stanowisk pracy i miejsc pracy, stosowanych substancji i preparatów chemicznych, biologicznych, rakotwórczych lub mutagennych oraz zmianie organizacji pracy. Już z tego powodu przy ocenie ryzyka zawodowego uwzględnia się wszystkie czynniki środowiska pracy występujące przy wykonywanych pracach oraz sposoby wykonywania prac. Wymienione przepisy nie przewidują żadnych odstępstw od realizacji powyższych obowiązków. Ocena ryzyka zawodowego nałożona na pracodawcę służy zatem do wykazania, czy podczas wykonywania prac na danym stanowisku powyższe zagrożenia występują. Rolą inspektora nie jest zatem wyręczanie pracodawcy w identyfikowaniu czynników stwarzających zagrożenie przy wykonywaniu przez pracowników określonych prac. Stąd też dla wydania nakazu wystarczające było ustalenie, że dla prac wykonywanych na określonych stanowiskach nie przeprowadzono oceny ryzyka zawodowego. Pismem z dnia 9 kwietnia 2014 r. K. M., działający w imieniu Spółki jawnej K. M., P. M. "A", wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w której domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Organowi odwoławczemu zarzucił: - naruszenie przepisu § 39, § 39a i § 79 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy poprzez wydanie decyzji nakładającej na pracodawcę obowiązki nie wynikające z tych przepisów; - § 2 pkt 5 i § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne; - art. 11 w związku z art. 31 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy poprzez wydanie nakazu bez podstawy faktycznej, którą powinny być skonkretyzowane i wykazane w protokole kontroli uchybienia. W treści skargi przedstawił obszerną polemikę z treścią zaskarżonej decyzji, wskazując m.in. na brak odniesienia się organu do treści przepisu § 78 ust. 1 i 2 oraz § 79 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Powołał się również na to, że "Pracodawca nie ma obowiązku dokumentowania braku ryzyka wypadku lub choroby, a więc przy braku zagrożeń nie ma obowiązku dokumentowania oceny ryzyka w sposób przewidziany w § 39a powyższego rozporządzenia, czyli wyszczególnienia maszyn, narzędzi, surowców, środków profilaktycznych i ochronnych, zadań czy też osób wykonujących pracę". Skarżący uznał, że u pracodawcy nie występuje żaden z czynników wymienionych w 13 punktach § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne (Dz. U. z 2005 r. nr 157, poz. 1318). Ostatecznie akcentował, że wyniki pomiarów nie stanowią zagrożenia w rozumieniu obowiązujących przepisów, stąd też pracodawca nie ma obowiązku dokumentowania braku ryzyka wypadku lub choroby i jego oceny. We wskazanym zakresie skarżący powołał się na dokumentację pokontrolną Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. i brak obowiązku dokonania oceny ryzyka zawodowego, tak związanego z narażeniem na hałas (w odniesieniu do punktu nr 1 nakazu inspektora pracy), jak również występującego podczas prac wykonywanych przez pracowników zatrudnionych na stanowiskach wskazanych w punkcie nr 3 nakazu inspektora pracy. Zdaniem skarżącego, hałas nie stwarzający zagrożenia dla stanu środowiska pracy w Spółce został potwierdzony w ostatniej kontroli w dniu 7 lutego 2014 r., ale zmiana przepisów dokonana w 2002 r. zdjęła z pracodawcy obowiązek oceny jego ryzyka zawodowego. Okręgowy Inspektor Pracy w K. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 15 lipca 2014 r. skarżący odniósł się do treści odpowiedzi na skargę podnosząc, że protokół przeprowadzonej u pracodawcy kontroli nie stwierdził aby czynniki środowiska pracy tam występujące stanowiły zagrożenie dla zdrowia i życia pracowników. Dodatkowo, organ odwoławczy poprzez utrzymanie w mocy punktu 1 i 3 nakazu organu pierwszej instancji chce wymusić na skarżącym uznanie, że czynniki środowiska pracy są zagrożeniami i tylko w tym celu domaga się przeprowadzenia oceny ryzyka zawodowego. Tymczasem, to na organie ciąży obowiązek przestrzegania prawa pracy, w tym przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny, a pracodawca ma prawo ale nie musi wnosić zastrzeżeń do protokołu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1), przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że w ramach dokonywanej kontroli sąd administracyjny zobowiązany jest zbadać rozstrzygnięcie zapadłe w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012r., poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 2 lit. b), lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 3 lit. c), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność decyzji lub wydanie jej z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku natomiast uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania, jak również przepisów prawa materialnego, które uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...] r., która utrzymała w mocy punkt 1 i 3 nakazu Nadinspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w K. z dnia [...] r., zobowiązującego "A" Spółkę jawną z siedzibą w M., której współwłaścicielem jest skarżący, do dokonania oceny ryzyka zawodowego związanego z narażeniem na hałas dla pracowników obsługujących linie do produkcji elementów betonowych "[...] i linia [...]" w Oddziale Produkcyjno-Handlowym w A., w terminie do dnia 10 marca 2014 r. (pkt 1) oraz do dokonania oceny ryzyka zawodowego występującego podczas prac wykonywanych przez pracowników tam zatrudnionych na stanowiskach: sprzedawca paliw, elektryk-automatyk, operator spycharko-ładowarki/operator ładowarki, portier, monter ogrodzeń w terminie do dnia 10 marca 2014 r. (pkt 3). Kwestią sporną stała się sprawa ustalenia, czy w wyniku przeprowadzonej kontroli, organy inspekcji sanitarnej miały podstawę do nałożenia wyżej przywołanych obowiązków na pracodawcę. Z treści skargi wynika, że skarżący kwestionuje zasadność nałożenia na niego jakichkolwiek obowiązków, bowiem jego zdaniem protokół przeprowadzonej w Spółce kontroli nie stwierdził, aby występujące tam w środowisku pracy czynniki stanowiły zagrożenie dla zdrowia i życia zatrudnionych pracowników. Organ odwoławczy poprzez utrzymanie w mocy punktu 1 i 3 nakazu organu pierwszej instancji chce wymusić na skarżącym uznanie, że występujące w Spółce czynniki środowiska pracy są zagrożeniem i tylko w tym celu domaga się przeprowadzenia oceny ryzyka zawodowego. Na wstępie przyjdzie zauważyć, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 404 z późn. zm, zwanej dalej w skrócie jako: "u.p.i.p.") Państwowa Inspekcja Pracy jest organem powołanym między innymi do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Rozdział 4 u.p.i.p. poświęcony jest zasadom prowadzenia postępowania kontrolnego. Zgodnie z art. 21 u.p.i.p. postępowanie kontrolne ma na celu ustalenie stanu faktycznego w zakresie przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia oraz udokumentowanie dokonanych ustaleń. Dostrzeżenie przez organy inspekcji pracy naruszenia przez pracodawcę przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy obliguje do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie w przypadku, gdy naruszenie dotyczy przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy (art. 11 pkt 1 u.p.i.p.). Właściwe organy uprawnione są do przeprowadzania kontroli (art. 21-32 u.p.i.p.), których ustalenia dokumentowane są w protokole zawierającym opis stwierdzonych naruszeń prawa oraz inne informacje mające istotne znaczenie dla wyników kontroli (art. 31 ust. 1 i 2). Protokół podpisuje inspektor pracy prowadzący kontrolę oraz osoba lub organ reprezentujący podmiot kontrolowany (ust. 3), natomiast podmiotowi kontrolowanemu przysługuje prawo zgłoszenia, przed podpisaniem protokołu kontroli, umotywowanych zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole (ust. 4), które należy zgłosić na piśmie w terminie 7 dni od dnia przedstawienia protokołu (ust. 5). W razie zgłoszenia zastrzeżeń, o których mowa w ust. 4, inspektor pracy przeprowadzający kontrolę zobowiązany jest je zbadać, a w przypadku stwierdzenia zasadności zastrzeżeń - zmienić lub uzupełnić odpowiednią część protokołu (ust. 6). W konsekwencji poczynienia ustaleń dokonanych w toku takiej kontroli i stwierdzenia naruszeń między innymi przepisów prawa pracy organy są uprawnione odpowiednio do nakazania pracodawcy usunięcia stwierdzonych w tym zakresie uchybień w ustalonym terminie oraz ochrony zdrowia i życia pracowników poprzez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy (por. art. 11 pkt 1-8 u.p.i.p.). Przybiera to formę również decyzji, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, bowiem wydany został na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 1 u.p.i.p. opisany już wcześniej nakaz Nadinspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w K. z dnia [...] r. Nie ulega wątpliwości, że to pracodawca jest zobowiązany m.in. organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy, zapewnić przestrzeganie przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, wydawać polecenia usunięcia uchybień i kontrolować ich wykonanie. Materialnoprawną podstawę takiego działania pracodawcy zawierają zwłaszcza przepisy prawa pracy zawarte w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r. poz. 1502), zwanej dalej w skrócie jako: "K.p.". Pracodawca jest obowiązany zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy, o których mowa w art. 207 w związku z art. 304 K.p. i ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy, a postępowanie kontrolne ma na celu ustalenie jedynie stanu faktycznego w zakresie przestrzegania prawa pracy w tym zakresie, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy (art. 21 u.p.i.p.). Dodatkowo, na pracodawcy spoczywa profilaktyczna ochrona zdrowia pracowników, w tym dokonanie oceny i dokumentowanie ryzyka zawodowego związanego z wykonywaną pracą oraz stosowanie niezbędnych środków profilaktycznych zmniejszających to ryzyko, a także informowanie pracowników o ryzyku zawodowym, które wiąże się z wykonywaną przez nich pracą, oraz zasadach ochrony przed zagrożeniami (art. 226 K.p.). Obowiązki powyższe wynikają z ogólnie obowiązujących przepisów K.p. i nie zawierają żadnych wyłączeń odpowiedzialności, co więcej są uszegółowione w licznych rozporządzeniach wykonawczych. W przedmiotowej sprawie w wyniku kontroli ustalono, że pracodawca nie dokonał oceny ryzyka zawodowego związanego z narażeniem na hałas pracowników obsługujących produkcje elementów betonowych (linia [...] I [...]) oraz pracowników zatrudnionych na innych stanowiskach na terenie Spółki, wymienionych w punktach 1 i 3 nakazu organu pierwszej instancji. W zaistniałej sytuacji organ pierwszej instancji był uprawniony do sporządzenia ustaleń kontroli w formie protokołu, co więcej wobec ustaleń zawartych w protokole nie wniesiono zastrzeżeń ani też nie zgłoszono zastrzeżeń na piśmie w terminie 7 dni od dnia przedstawienia protokołu (art. 31 u.p.i.p.). Stąd też organ pierwszej instancji, w oparciu o art. 33 ust. 1 pkt 1 u.p.i.p., wydał w formie pisemnej nakaz (decyzję), zawierający prawidłowe uzasadnienie podjętych w nim rozstrzygnięć. Postępowanie kontrolne, prowadzone w oparciu o przepisy u.p.i.p. ma swój odrębny przedmiot, którym jest wyłącznie ustalenie stanu faktycznego. Postępowanie to jest postępowaniem odrębnym od postępowania administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2012 r., sygn. akt I OSK 2259/12, Lex nr 1269642). W myśl natomiast art. 12 u.p.i.p. w postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Pracy w sprawach nieuregulowanych w ustawie bądź przepisach wydanych na jej podstawie albo w przepisach szczególnych stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie jako: "K.p.a.". Z powyższego należy wywieść wniosek, że ustalenia faktyczne, w oparciu o które inspektorzy pracy wydają decyzje na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 1 u.p.i.p. (m.in. nakaz określony w art. 11 pkt 1) ograniczają się do ustaleń dokonanych w toku kontroli w ramach postępowania kontrolnego uregulowanego w art. 21-37 u.p.i.p. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 753/11, Lex nr 1102240). Należy też przyjąć, że inspektorzy pracy nie prowadzą - poza postępowaniem kontrolnym - innego postępowania wyjaśniającego, na podstawie którego wydają przedmiotowe decyzje (nakazy). Z kolei okręgowi inspektorzy pracy, rozpatrujący odwołania od nakazów i innych decyzji inspektorów pracy zgodnie z przyznaną im kompetencją na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 5 u.p.i.p., nie są umocowani do prowadzenia czynności kontrolnych (art. 17 pkt 2 i pkt 3 w związku z art. 38 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 oraz ust. 2 u.p.i.p.). Rozważania powyższe są konieczne wobec stanowiska zaprezentowanego w skardze i w jej uzupełnieniu, że to na organie ciąży obowiązek przestrzegania prawa pracy, w tym przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny, a pracodawca ma prawo ale nie musi wnosić zastrzeżeń do protokołu. Takie stanowisko jest błędne, bowiem skoro ustawodawca przewidział odpowiednie instrumenty pozwalające na zmianę końcowych wniosków przeprowadzonych w wyniku kontroli, które są przedstawiane właśnie w protokole, to pracodawca ma uprawnienie do skorzystania z nich. Oczywiście jest to uprawnienie z którego może skorzystać, ale należy zaznaczyć, że to konsekwencją ustaleń z kontroli są stosowne rozstrzygnięcia, które w niniejszej sprawie zostały podjęte i zawierają obszerne rozważania zarówno co do oceny jej stanu faktycznego, jak również zastosowania obowiązujących przepisow prawa. Stąd też ich powtarzanie nie jest uprawnione. Zważywszy na to, że kontrola została przeprowadzona, a jej ustalenia nie zostały skutecznie zakwestionowane istniały podstawy do nałożenia wyżej przywołanych obowiązków na pracodawcę. Powyższe znajduje także odzwierciedlenie w przepisach określających kompetencje organów inspekcji pracy. Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.p.i.p. do zadań Państwowej Inspekcji Pracy należy m.in. nadzór i kontrola przestrzegania przepisów prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy (pkt 1), jak również podejmowanie działań polegających na zapobieganiu i ograniczaniu zagrożeń w środowisku pracy. Przy czym, stosownie do art. 10 ust. 2 u.p.i.p. do zadań Państwowej Inspekcji Pracy należy ponadto nadzór i kontrola zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy m.in. osobom fizycznym wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy oraz osobom wykonującym na własny rachunek działalność gospodarczą w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę lub przedsiębiorcę, niebędącego pracodawcą, na rzecz którego taka praca jest świadczona (pkt 1). Odnosząc się do zarzutu, że organ odwoławczy poprzez utrzymanie w mocy punktu 1 i 3 nakazu organu pierwszej instancji chce wymusić na skarżącym uznanie, że czynniki środowiska pracy są zagrożeniami i tylko w tym celu domaga się przeprowadzenia oceny ryzyka zawodowego zaznaczyć przyjdzie, że stanowisko takie nie zasługuje na aprobatę. W tym miejscu trzeba podkreślić, że na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 23715 § 1 K.p. wydano rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. nr 169, poz. 1650 z późn. zm.), które wpisują się w system norm prawnych składających się na instytucję ochrony pracy, rozumianej jako całokształt gwarancji prawnych służących zabezpieczaniu zdrowia i życia ludzkiego w procesie pracy. Jak już wcześniej przywołano w tym zakresie przepisy rangi ustawowej, tak teraz zaznaczyć przyjdzie, że zgodnie z § 39 ust. 1 rozporządzenia z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom bezpieczeństwo i higienę pracy, w szczególności przez zapobieganie zagrożeniom zewnętrznym związanym z wykonywaną pracą, właściwą organizację pracy, stosowanie koniecznych środków profilaktycznych oraz informowanie i szkolenie pracowników. Ten obowiązek powinien być realizowany na podstawie ogólnych zasad związanych z pracą, w szczególności przez: zapobieganie zagrożeniom i przeprowadzanie oceny ryzyka związanego z zagrożeniami, które nie mogą być wykluczone (ust. 2 pkt 1 i 2). W omawianym kontekście należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 226 K.p. , to pracodawca jest obowiązany ocenić i dokumentować ryzyko zawodowe oraz informować o tym pracowników, a nie jest to zadanie organów inspekcji pracy, jak to przedstawiono w zarzutach skargi. Zatem nie uprawnione jest stanowisko, że organ wymusza na skarżącym uznanie, że czynniki środowiska pracy są zagrożeniami i tylko w tym celu domaga się przeprowadzenia oceny ryzyka zawodowego, które nie znajduje uzasadniena wobec przywołanych powyżej i omówionych przepisów K.p. oraz u.p.i.p. W tym miejscu należy wskazać, iż zgodnie z art. 107 § 1 i 3 K.p.a. decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, a przez uzasadnienie faktyczne decyzji należy rozumieć wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś przez uzasadnienie prawne należy rozumieć wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że wbrew zarzutom skargi Okręgowy Inspektor Pracy w K. nie naruszył art. 33 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 11 pkt 1 u.p.i.p. oraz art. 226 K.p. W ocenie Sądu w sprawie nie zostały także naruszone przepisy postępowania administracyjnego. Decyzja organu pierwszej instancji, jak również zaskarżona decyzja zawiera prawidłowe ustalenia stanu faktycznego i rozważania materialnoprawne, do których również należy art. 11 u.p.i.p., ustanawiający ogólną kompetencję do wydawania nakazów usunięcia stwierdzonych uchybień dotyczących naruszenia przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. W kontekście zarzutów skargi należy raz jeszcze powtórzyć, że rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 1 u.p.i.p. winno było nastąpić w oparciu o ustalenia dokonane w toku przeprowadzonej kontroli, tym bardziej, że skarżący był poinformowany o możliwości wniesienia umotywowanych zastrzeżeń przed podpisaniem protokołu (art. 31 ust. 4 i 5 u.p.i.p.) i nie wniósł żadnych zastrzeżeń (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. akt IV SA/Wr 501/08, Lex nr 532828). Mając powyższe na uwadze, podzielając słuszność całości szeroko opisanej argumentacji organu odwoławczego, Sąd uznał wniesioną skargę za nieuzasadnioną i orzekł, jak w sentencji, na mocy art. 151 p.p.s.a.