IV SA/Gl 493/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Ł. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do tego zasiłku oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...]r. o odmowie przyznania skarżącej Ł.A. zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego na dzieci w okresie od 1 listopada 2013 r. do 31 października 2014 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że łączny dochód miesięczny rodziny skarżącej w 2012 r. wyniósł 5.137,23 zł, a więc 856,21 zł na osobę w rodzinie i przekroczył kryterium ustawowe, tj. 539 zł. Organ podniósł, że do dochodu rodziny został również wliczony, uzyskany przez męża skarżącej dochód niepodlegający opodatkowaniu, tj. diety z tytułu podróży służbowych poza granicami kraju. W tym zakresie dodał, że zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, do dochodu rodziny wlicza się inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym należności ze stosunku pracy lub z tytułu stypendium osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przebywających czasowo za granicą - w wysokości odpowiadającej równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju ustalonych dla pracowników zatrudnionych w państwowych lub samorządowych jednostkach sfery budżetowej na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.). Organ podkreślił, że zgodnie z przytoczonymi przez niego przepisami, wypłacona przez pracodawcę dieta z tytułu podróży służbowej zagranicznej, jako należność związana ze stosunkiem pracy podlega wliczeniu do dochodu rodziny jako dochód nieopodatkowany ale tylko wówczas gdy postępowanie dowodowe wykaże, iż została wypłacona pracownikowi w związku z czasowym przebywaniem za granicą, oraz w wysokości odpowiadającej równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju ustalonych dla pracowników zatrudnionych w państwowych lub samorządowych jednostkach sfery budżetowej na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. Następnie dodał, że brak jest podstaw do zawężenia znaczenia pojęcia "czasowo przebywa za granicą" i nadawania mu znaczenia określonego w art. 7 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności - jako przebywanie w jednej miejscowości, pod wskazanym adresem, gdyż ustawa o świadczeniach rodzinnych wprowadza zwrot "przebywa czasowo za granicą". W konsekwencji stwierdził, że są to dwa różne pojęcia. Ustawa o świadczeniach rodzinnych odnosi się więc nie do pobytu w jednej miejscowości ale do pobytu za granicą i należy temu pojęciu nadawać takie znaczenie jak w języku potocznym. Podniósł, że z całości dokumentacji wynika, że w 2012 r. mąż skarżącej przebywał poza granicami kraju, na terenie [...], który to kraj był celem podróży służbowej. W podsumowaniu stwierdził, że dla celów postępowania w sprawie przyznania świadczeń rodzinnych, wysokość otrzymanych diet z tytułu podróży służbowej za granicą, należy uwzględnić przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych, niezależnie od tego, że ich celem jest pokrycie wydatków związanych z podróżą. W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Ł.A. podniosła argumenty sprowadzające się do kwestionowania stwierdzeń organu w zakresie wliczenia do dochodu jej rodziny, diet z tytułu podróży służbowej jej męża. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wymienionego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja organu odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane zgodnie z prawem. W przedmiotowej sprawie stan faktyczny był bezsporny. Odmowa przyznania świadczeń rodzinnych nastąpiła na skutek ustalenia przez organy administracyjne, że w rodzinie skarżącej przekroczone zostało kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 114), a przekroczenie to przewyższało kwotę najniższego zasiłku rodzinnego, co nie pozwalało na zastosowanie art. 5 ust. 3 tej ustawy. Sporna była jedynie kwestia, czy do dochodu rodziny należało wliczyć dochód męża skarżącej z tytułu diet wypłacanych mu w związku z wykonywaniem pracy zawodowej poza granicami Polski. W tym zakresie stanowisko organów jest jednak prawidłowe. Składniki dochodu zostały określone w art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wśród nich - w art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 tej ustawy - wymienione są m.in. należności ze stosunku pracy osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przebywających czasowo za granicą - w wysokości odpowiadającej równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju ustalonych dla pracowników zatrudnionych w państwowych lub samorządowych jednostkach sfery budżetowej na podstawie Kodeksu pracy. Diety wypłacone mężowi skarżącej zaliczają się do tych należności, skoro bezspornie uzyskał je w ramach stosunku pracy i w związku z wykonywaniem pracy poza granicami kraju. Do takich też sytuacji odnosi się art. 775 Kodeksu pracy regulujący problem tego rodzaju należności oraz wydane na jego podstawie rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 167). Wśród wskazanych należności, rozporządzenie wymienia m.in. diety przeznaczone na pokrycie kosztów wyżywienia i innych drobnych wydatków. Trafnie też organy uznały, że w art. 3 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych, chodzi o czas przebywania poza granicami kraju liczony od chwili przekroczenia granicy polskiej w drodze za granicę do chwili przekroczenia tej granicy w drodze powrotnej, gdyż wynika to również z powołanego rozporządzenia. Słusznie też uznały, iż nie można w tym względzie odwoływać się do ustawy o ewidencji ludności i dowodów osobistych, która zresztą nie podaje początkowego momentu, od którego zaczyna się pobyt czasowy, a jedynie w art. 10 określa, od kiedy istnieje obowiązek meldunkowy związany z takim pobytem – i to oczywiście na terenie Polski. Ponieważ małżonek skarżącej jest kierowcą, można zauważyć jeszcze jeden aspekt sprawy. Otóż na tle art. 775 § 1 Kodeksu pracy występowały rozbieżności w orzecznictwie, czy dotyczy on również kierowców transportu międzynarodowego. W szczególności w uchwale z dnia 19.XI.2008 r., sygn. akt II PZP 11/08, Sąd Najwyższy zajął negatywne stanowisko (OSNP 2009/13-14/166). Odmienne stanowisko prezentowało jednolicie orzecznictwo sądowoadministracyjne w sprawach podatkowych (por. np. wyrok NSA z dnia 5.VI.2007 r., sygn. akt II FSK 732/06 - zbiór LEX nr 421645). Przychylając się do tego drugiego poglądu, Sąd miał na uwadze zwłaszcza okoliczność, że w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92 z 2004 r., poz. 879, ze zm.) dodano art. 21 a wyraźnie regulujący tę kwestię, stanowiąc, że kierowcy w podróży służbowej przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z wykonywaniem tego zadania służbowego, ustalone na zasadach określonych w przepisach art. 775 § 3-5 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. Przepis ten obowiązuje od 3.IV.2010 r. (Dz. U. Nr 43 z 2010 r., poz. 246) i został wprowadzony właśnie w związku z wymienionymi różnicami interpretacyjnymi. Wobec powyższych argumentów, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, nie podzielił poglądu zawartego w wymienionym w skardze wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Go 147/11 oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 86/13. Wbrew błędnemu przekonaniu zawartemu w skardze - bezpodstawne jest bowiem, odnoszenie pojęcia "przebywający czasowo za granicą" wyłącznie do pobytu czasowego za granicą w wymiarze większym niż podróż służbowa. Przebywanie kierowcy międzynarodowego za granicą, jedynie w związku i przez czas konieczny do wykonania obowiązków pracowniczych, odpowiada w pełni pojęciu zawartemu w art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W szczególności przepis ten nie wskazuje, że przebywanie czasowe za granicą ma łączyć się z zatrudnieniem i uzyskiwaniem przychodów ze stosunku pracy u zagranicznego pracodawcy. Twierdzenia skargi dotyczące tej kwestii, nie zasługiwały zatem na uwzględnienie. Z tych przyczyn kierowcę transportu międzynarodowego, wykonującego podróż zagraniczną, należy uznać za osobę przebywającą czasowo za granicą w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nie zasługiwały również na uwzględnienie zarzuty skargi, sprowadzające się do tego, że zróżnicowane traktowanie diet z tytułu podróży służbowej krajowej i zagranicznej jest niezgodne z zasadą równości zawartą w art. 32 Konstytucji RP. Podkreślenia bowiem wymagało, że między obu dietami występują istotne różnice, co do ich celu i zakresu. Według § 13 ust. 1 powołanego wcześniej rozporządzenia, dieta zagraniczna jest przeznaczona na pokrycie pełnych kosztów wyżywienia i inne drobne wydatki, natomiast zgodnie z § 7 ust. 1 tego rozporządzenia, dieta krajowa ma pokrywać jedynie zwiększone koszty wyżywienia w czasie podróży. Przekłada się to wyraźnie na ich wymiar finansowy. Dieta krajowa ma niewielki udział w dochodzie pracownika. Natomiast diety zagraniczne mogą stanowić ważną pozycję tego dochodu. Między grupami osób pobierających – różniące się co do zakresu – oba rodzaje diet, nie można się zatem dopatrzyć takich relewantnych cech, które wskazywałyby na konieczność jednakowego potraktowania na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych, w ramach której pojęcie dochodu ma wyznaczać rzeczywistą sytuację materialną osób ubiegających się o te świadczenia. Dlatego postawiony w skardze zarzut niekonstytucyjności był bezpodstawny. Podobny pogląd został zawarty w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 stycznia 2011 r. sygn. akt IV SA/GI 319/10 (dostępny w internecie). Prawidłowo zatem, ustalając dochód rodziny skarżącej, jako jego składnik, organy administracji uznały otrzymywane przez jej męża należności ze stosunku pracy uzyskiwane na pokrycie kosztów związanych z podróżą zagraniczną. W wyniku kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, uznać zatem należało, że brak jest podstaw do stwierdzenia jakichkolwiek nieprawidłowości w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym zarówno przez organ odwoławczy, jak i przez organ pierwszej instancji. W niniejszej sprawie nie zostały naruszone - wymienione w skardze - przepisy prawa materialnego, ani też przepisy postępowania administracyjnego. Ustalenia będące podstawą rozstrzygnięcia, zostały dokonane na podstawie trafnej analizy dowodów. Ponadto prawidłowa była ocena prawna odniesiona do stwierdzonego w sprawie stanu faktycznego. Wobec wyżej wskazanych okoliczności, podjęte w sprawie rozstrzygnięcia uznać należało za prawidłowe. Z uwagi na to, brak było podstaw do uwzględnienia skargi, zgodnie zatem z art. 151 P.p.s.a., podlegała ona oddaleniu. sw