IV SA/Gl 496/10
WyrokWSA w Gliwicach2011-02-14
Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Beata Kalaga – Gajewska, Małgorzata Walentek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stypendium wypłacone bezrobotnemu za okres, w którym nabył prawo do emerytury, stanowi nienależnie pobrane świadczenie podlegające zwrotowi, jeśli organ rentowy nie dokonał potrącenia z emerytury?Ratio decidendi
Stypendium wypłacone bezrobotnemu za okres, w którym nabył prawo do emerytury, stanowi nienależnie pobrane świadczenie podlegające zwrotowi na podstawie art. 76 ust. 2 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jeśli organ rentowy nie dokonał potrącenia z przyznanej emerytury. Celem przepisów jest zapobieganie podwójnemu pobieraniu świadczeń z różnych systemów zabezpieczenia społecznego za ten sam okres.Stan faktyczny
Prezydent Miasta orzekł o zwrocie przez E.P. nienależnie pobranego stypendium za okres odbywania stażu, ponieważ w tym samym czasie nabył prawo do emerytury, a organ rentowy nie dokonał potrącenia stypendium z emerytury. E.P. odwołał się, zarzucając m.in. naruszenie Konstytucji i Kodeksu pracy, twierdząc, że stypendium było wynagrodzeniem za pracę. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. E.P. złożył skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2011 r. sprawy ze skargi E.P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnego świadczenia oddala skargę.
Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. "c" oraz art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) orzekł o zwrocie przez E. P. nienależnie pobranego stypendium za okres od [...] 2009 r. do [...] 2009 r. w wysokości [...] zł w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że ostateczną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] w następstwie wznowienia postępowania uchylono decyzję ostateczną z dnia [...] r. o utracie przez stronę prawa do stypendium z dniem [...] 2009 r. z powodu zakończenia odbywania stażu i orzeczono jednocześnie utratę statusu osoby bezrobotnej i prawa do stypendium z dniem [...] 2009 r. z powodu nabycia prawa do emerytury. W dniu 24 marca 2010 r. wszczęte zostało postępowanie w sprawie zwrotu nienależnie pobranego stypendium za okres od [...] 2009 r. do [...] 2009 r. Następnie organ pierwszej instancji przywołał treść art. 76 ust. 2 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie z którym za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uznaje się stypendium wypłacone osobie za okres za który nabyła prawo do emerytury, jeżeli organ rentowy, który przyznał świadczenie, nie dokonał jego pomniejszenia. Nadto przepis art. 76 ust. 1 powyższej ustawy określa termin, w którym winien nastąpić zwrot takiego świadczenia.
Z decyzją tą nie zgodził się E. P., który odwołanie od niej wniósł do Wojewody [...]. W odwołaniu tym zarzucił decyzji tej naruszenie przepisów art. 2, art. 7, art. 65 ust. 4 Konstytucji RP poprzez niesprawiedliwe i bezprawne pozbawienie go minimalnego wynagrodzenia z tytułu wykonywanej pracy w dniach od [...] 2009 r. do [...] 2009 r. Nadto zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 13 Kodeksu pracy, poprzez pozbawienie godziwego wynagrodzenia z tytułu wykonywanej pracy, jak również art. 76 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez
niewłaściwe ustalenie kwot pobranej zapłaty określonej w zaskarżonej decyzji jako stypendium, nieustalenie kwot otrzymanej zapłaty oraz kwot pobranych zaliczek na podatek jak i na ubezpieczenie zdrowotne. Dodatkowo zarzucono naruszenie postanowień art. 76 ust. 1 i ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez uznanie, że zostało pobrane nienależne świadczenie, jak również art. 76 ust. 2 pkt 3 w związku z art. 78 ust. 1 powyższej ustawy poprzez uznanie otrzymanego świadczenia za nienależne w sytuacji, gdy w kwestionowanym okresie otrzymania świadczenia nie miał świadomości stwierdzonego prawa do emerytury. Ponadto odwołujący się zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego a w szczególności art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej i nie przeprowadzając wszechstronnego postępowania dowodowego mającego na celu wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Zarzucono naruszenie postanowień art. 8 przywołanego Kodeksu poprzez wykorzystanie nieprawidłowej wykładni postanowień art. 76 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Odwołujący się zarzucił naruszenie postanowień art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego ponieważ jego zdaniem organ zaniechał poinformowania go w sposób wszechstronny o wszelkich okolicznościach mogących mieć wpływ na ocenę jego praw i obowiązków. Ponadto rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji zarzucono naruszenie postanowień art. 11 a także art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, a w konsekwencji w oparciu o postanowienia art. 138 § 1 pkt 2 przywołanego Kodeksu wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. W motywach odwołania zaznaczono, że organ pierwszej instancji podejmując wydane przez siebie rozstrzygnięcie kierował się suchym brzmieniem przepisu prawa, natomiast nie uwzględnił wszystkich okoliczności związanych z zaistniałą sytuacją w sprawie, które nakazują podjęcie odmiennego rozstrzygnięcia. Odwołujący się nie może zgodzić się z tym, że nakazuje się mu zwrócić wypłacone wynagrodzenie za sumiennie wykonywaną pracę, ponieważ takie zachowanie organu narusza podstawowe zasady sformułowane w Konstytucji. Nadto zostało podkreślone, że Kodeks pracy wyraźnie
zauważa, że za wykonaną pracę należy się wynagrodzenie, a organ zatrudnienia pierwszej instancji odwołuje się do przepisów pomijając istotne okoliczności faktyczne mające znaczenie dla podjęcia sprawiedliwego rozstrzygnięcia. W szczególności strona zaakcentowała, że obowiązek zwrotu spoczywa na tych, którzy łamali reguły pobierania świadczeń, natomiast on wykonywał wszystko sumiennie i nie dopuścił się do naruszenia norm prawnych, a tym samym brak jest podstaw do żądania od niego zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. W końcowej części odwołania strona przybliżyła zarzuty formułowane pod adresem organu pierwszej instancji a związane z prowadzeniem postępowania wyjaśniającego i podjęciem rozstrzygnięcia w sprawie.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ ten wpierw przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przybliżył stan faktyczny rozpatrywanej sprawy. W dalszej części uzasadnienia organ ten przytoczył postanowienia art. 76 ustawy o promocji zatrudniania i instytucjach rynku pracy, jak również zaznaczył, że strona podpisała zobowiązanie do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z Funduszu Pracy, jeżeli organ rentowy nie dokona stosownych potrąceń. Zdaniem organu odwoławczego w sprawie tej taka sytuacja zaistniała. Następnie Wojewoda [...] odniósł się do poszczególnych zarzutów formułowanych przez stronę. Zaznaczył, że staż oznacza nabywanie przez bezrobotnego umiejętności praktycznych do wykonywania pracy przez wykonywanie zadań w miejscu pracy bez nawiązania stosunku pracy z pracodawcą, a stypendium oznacza kwotę wypłaconą z Funduszu Pracy bezrobotnemu w okresie odbywania stażu, a tym samym nie jest wynagrodzeniem za pracę. W dalszej kolejności organ odniósł się do statusu bezrobotnego i wskazał, że uzyskanie prawa do świadczenia emerytalnego skutkuje utratą takiego statusu, nadto zaakcentował, że świadczenie podlega zwrotowi w kwocie brutto, czyli łącznie ze składkami na ubezpieczenie zdrowotne i zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych. Podkreślono również, że doręczenie stronie decyzji organu rentowego po zakończeniu odbywania
stażu nie ma znaczenia w sprawie, ponieważ strona nabyła prawo nie od dnia uzyskania informacji o decyzji organu rentowego lecz od dnia wskazanego w decyzji przyznającej świadczenie. Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów związanych
z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. W końcowej części uzasadnienia wskazano na przysługujące stronie uprawnienia związane z możliwością odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty albo po uzyskaniu pozytywnej opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć te należności w całości albo w części.
Ze wskazanym rozstrzygnięciem nie zgodził się E. P., który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej wystąpił o uchylenie zaskarżonej decyzji jak również decyzji organu pierwszej instancji jako naruszającej prawo, wystąpił również o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W szczegółowych zarzutach kierowanych pod adresem wydanych rozstrzygnięć wskazał na naruszenie przepisów art. 2, art. 7, art. 65 ust. 4 Konstytucji RP poprzez niesprawiedliwe i bezprawne pozbawienie go minimalnego wynagrodzenia z tytułu wykonywanej pracy w dniach od [...] 2009 r. do [...] 2009 r. Nadto zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 13 Kodeksu pracy, poprzez pozbawienie godziwego wynagrodzenia z tytułu wykonywanej pracy, jak również art. 76 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez uznanie że zostało pobrane świadczenie nienależne przez osobę nieuprawnioną, w sytuacji gdy nie został prawidłowo pouczony o prawach i obowiązkach bezrobotnego z uwzględnieniem zmian w treści art. 53 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w dniach otrzymania stypendium nie zaistniały okoliczności powodujące utratę prawa do świadczenia, a w okresie pobierania stypendium przysługiwał mu bezsprzecznie status bezrobotnego, jak również nie dopuścił się naruszeń, które uzasadniałyby utratę prawa do świadczenia. Dodatkowo zarzucono naruszenie postanowień art. 76 ust. 1 i ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez uznanie, że zostało pobrane nienależne świadczenie, jak również art. 76 ust. 2 pkt 3 w związku z art. 78 ust. 1 powyższej ustawy poprzez uznanie otrzymanego świadczenia za nienależne w sytuacji, gdy w kwestionowanym okresie otrzymania świadczenia nie miał świadomości stwierdzonego prawa do emerytury. Ponadto odwołujący się zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego a w szczególności art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej i nie przeprowadzając wszechstronnego postępowania dowodowego mającego na celu wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Zarzucono naruszenie postanowień art. 8 przywołanego Kodeksu poprzez powoływanie się na dowód z karty w sytuacji, kiedy stronie nie wydano kopii tego dokumentu, a podpisywany był w warunkach pośpiechu uniemożliwiającego dokładne zapoznanie się z treścią formularza i jego zrozumieniem, wykorzystanie nieprawidłowej wykładni postanowień art. 76 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w następstwie czego organy domagają się zwrotu kwot uczciwie wypracowanych. Odwołujący się zarzucił naruszenie postanowień art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego ponieważ jego zdaniem organ zaniechał poinformowania go w sposób wszechstronny o wszelkich okolicznościach mogących mieć wpływ na ocenę jego praw i obowiązków. Ponadto rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji zarzucono naruszenie postanowień art. 11 a także art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nienależyte uzasadnienie prawne i faktyczne decyzji, nie wskazanie wszystkich okoliczności istotnych w sprawie, które organ powinien uznać za udowodnione. W motywach odwołania przybliżono zarzuty sformułowane względem wydanych przez organy zatrudnienia decyzji. W pierwszej kolejności zaznaczono, że organy te podejmując wydane przez siebie rozstrzygnięcia kierowały się suchym brzmieniem przepisu prawa, natomiast nie uwzględniły wszystkich okoliczności związanych z zaistniałą sytuacją w sprawie, które nakazywały podjęcie odmiennego rozstrzygnięcia. Skarżący nie może zgodzić się z tym, że nakazuje się mu zwrócić wypłacone wynagrodzenie za sumiennie wykonaną pracę, ponieważ takie zachowanie organu narusza podstawowe zasady sformułowane w Konstytucji. Nadto zostało podkreślone, że Kodeks pracy wyraźnie zauważa, że za wykonaną pracę należy się wynagrodzenie, a organy zatrudnienia odwołują się do przepisów pomijając istotne okoliczności faktyczne mające znaczenie dla podjęcia sprawiedliwego rozstrzygnięcia. W szczególności skarżący zaakcentował, że otrzymywane stypendium w jego przypadku było wynagrodzeniem za pracę. Nadto zaznaczył, że obowiązek zwrotu pobranych świadczeń spoczywa na tych, którzy łamali reguły ich pobierania, natomiast on wykonywał wszystko sumiennie i nie dopuścił się do naruszenia norm prawnych, a tym samym brak jest podstaw do żądania od niego zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Zastrzeżenia skarżącego wzbudza także żądana kwota, ponieważ nie jest ona w żaden sposób adekwatna do otrzymanego stypendium, nadto zaznaczono, że w kwestionowanych decyzjach brak jest rozważań na okoliczność jej ustalenia, a jest to istotne uchybienie. W końcowej części skargi skarżący przybliżył zarzuty formułowane pod adresem organu pierwszej instancji a związane z prowadzeniem postępowania wyjaśniającego i podjęciem rozstrzygnięcia w sprawie. W szczególności skarżący podniósł, że pewne reguły dotyczące funkcjonowania organów zatrudnienia były mu znane, ale z uwagi na liczne zmiany przepisów prawa nie posiadał bieżącej informacji, a organy zatrudnienia nie informowały go w sposób prawidłowy o tych zmianach i konsekwencjach tych zmian. Zaakcentował, że obowiązek zwrotu świadczeń spoczywa na tych, którzy świadomie pobrali nienależne świadczenia, a to w jego przypadku nie występuje.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ ten odnosząc się do poszczególnych zarzutów nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie odnieść się do dwóch kluczowych zagadnień, które rzutują na treść zapadłego rozstrzygnięcia. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że sąd administracyjny powołany jest do badania legalności rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji i w odróżnieniu od tego jak funkcjonują sądy powszechne, przy rozpoznawaniu wniesionych skarg okoliczności odwołujące się do aspektów słuszności czy współżycia społecznego nie mogą być brane pod uwagę, ponieważ jedynym kryterium kontroli jest kryterium zgodności z przepisami prawa. Drugim zagadnieniem, które musi być wyeksponowane to, iż kontrowane postępowanie jest już prowadzone po zakończeniu przez organy administracji postępowania weryfikacyjnego zakończonego decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. Nr [...] mocą której uchylono decyzję ostateczną tego organu z dnia [...] 2009 r. o utracie prawa do stypendium z dniem [...] 2009 r., jak również orzekającą o utracie statusu osoby bezrobotnej i prawa do stypendium z dniem [...] 2009 r. z powodu nabycia prawa do emerytury. Wskazana decyzja z dniem [...] r. stała się decyzją ostateczną, ponieważ skarżący nie skorzystał z przysługującego mu prawa wniesienia odwołania. Oznacza to, że wymieniona powyżej decyzja posiada status decyzji ostatecznej i wywołującej przewidziane w niej skutki prawne. Rozstrzygnięcia kwestionowane przez skarżącego podjęte zostały już w ramach odrębnego postępowania administracyjnego uruchomionego przez organ zatrudniania będącego już konsekwencją wcześniej zakończonego. Okoliczność ta o tyle posiada istotne znaczenie dla oceny prawidłowości kontrolowanych decyzji, gdyż skarżący w swoich pismach procesowych i w skardze do tutejszego Sądu w znacznym zakresie kwestionuje zasadność podjęcia powyżej wskazanej decyzji, natomiast w ograniczonym stopniu jego zarzuty odnoszą się do kontrolowanych rozstrzygnięć.
Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie przybliżyć stan faktyczny i prawny w sprawie. Stan faktyczny w sprawie nie wzbudza żadnych kontrowersji, ponieważ skarżący od dnia [...] 2009 r. był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w C.. Z dniem [...] 2009 r. został skierowany do odbywania stażu i przyznane zostało mu na tę okoliczność stypendium w wysokości [...] zł miesięcznie. Staż ten skarżący wykonywał do końca [...] 2009 r. i decyzją
z dnia [...] r. orzeczono o utracie prawa do stypendium z uwagi na zakończenie z dniem [...] 2009 r. odbywania stażu. W trakcie odbywania stażu skarżący wnioskiem z dnia [...] 2009 r. wystąpił o przyznanie świadczenia emerytalnego i Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] r. przyznał mu z dniem [...] 2009 r. świadczenie emerytalne i jednocześnie organ ten przyznając świadczenie nie dokonał potrącenia wypłaconego skarżącemu świadczenia z Funduszu Pracy. Kwestia stanu prawnego związana jest z istotą prowadzonego postępowania, ponieważ jak zostało to zasygnalizowane organ zatrudnienia w ramach odrębnego postępowania weryfikacyjnego uchylił rozstrzygnięcia dotyczące uchylenia przyznanego stypendium z dniem [...] 2009 r. i orzekł, że utrata statusu bezrobotnego i stypendium jest od [...] 2009 r. to jest od dnia otrzymania przez E. P. świadczenia emerytalnego. Stosownie do postanowień art. 78 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w przypadku przyznania bezrobotnemu prawa do emerytury w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę za okres, za który pobierał zasiłek, stypendium, dodatek aktywizacyjny albo inne świadczenie pieniężne z tytułu pozostawania bez pracy, pobrane z tego tytułu kwoty w wysokości uwzględniającej zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych i składkę na ubezpieczenie zdrowotne zalicza się na poczet przyznanego przez organ rentowy świadczenia. Kwoty te traktuje się jako świadczenia wypłacane w kwocie zaliczkowej w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Kwota zaliczona na poczet przyznanego świadczenia nie może być wyższa niż ustalona za poszczególne miesiące kwota emerytury. Po myśli art. 78 ust. 3 wyżej wymienionej ustawy organ rentowy przekazuje kwotę zaliczoną na poczet przyznanego świadczenia na rachunek bankowy Funduszu Pracy powiatowego urzędu pracy, który wypłacił zasiłek, stypendium, dodatek aktywizacyjny albo inne świadczenie pieniężne z tytułu pozostawania bez pracy. Z kolei po myśli art. 76 ust. 1 powyższej ustawy osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się:
1) świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach;
2) świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie;
3) zasiłek, stypendium lub inne świadczenie pieniężne finansowane z Funduszu Pracy wypłacone osobie za okres, za który nabyła prawo do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty rodzinnej, renty socjalnej, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli organ rentowy, który przyznał świadczenie, nie dokonał jego pomniejszenia na zasadach określonych w art. 78 przedmiotowej ustawy.
Z treści przywołanych przepisów w sposób jednoznaczny wynika, że osoba, która za ten sam okres otrzymała świadczenie z Funduszu Pracy oraz z systemu zaopatrzenia społecznego zobowiązana jest do zwrotu świadczenia otrzymanego z Funduszu Pracy. Przepisy te zawierają w tym zakresie dwie drogi zwrotu kwoty otrzymanej z Funduszu Pracy. Pierwsza z nich sprowadza się do tego, że organ przyznający świadczenie z ubezpieczenia społecznego dokonuje potracenia z wypłacanego świadczenia emerytalnego kwoty przyznanego świadczenia z Funduszu Pracy. Druga droga sprowadza się do uznania kwoty wypłaconego świadczenia z Funduszu Pracy za świadczenie nienależnie pobrane w przypadku, kiedy organ ubezpieczenia społecznego nie dokona potrącenia wypłaconego świadczenia z Funduszu Pracy. Istota rozwiązania znajdującego się w przepisach ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy sprowadza się do tego, aby za ten sam okres osoba nie otrzymywała dwóch świadczeń z systemu zabezpieczenia społecznego. Nadto należy zaznaczyć, iż jako dominujące rozwiązanie przyjmuje się potrącania kwoty świadczenia otrzymanego z Funduszu Pracy przez organ ubezpieczenia społecznego, natomiast uznanie tej kwoty za świadczenie nienależnie pobrane jest traktowane jako uzupełnienie wcześniej przedstawionego rozwiązania. Wskazane rozwiązanie ma na celu jedynie doprowadzenie do sytuacji, że nie będzie występowała różnica w sytuacji prawnej osoby, której organ ubezpieczenia społecznego dokonał potrącenia i takiej osoby, której z różnych powodów potrącenia takiego nie uczynił. Powyższe rozważania posiadają istotne znaczenie dla rozpatrywanej sprawy, albowiem pozwalają zrozumieć istotę rozwiązania występującego w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jak również rozstrzygnięcia organów administracji, które kwestionowane są przez skarżącego.
Skarżący w pismach procesowych sporządzanych w ramach postępowania administracyjnego, jak również w skardze akcentuje, że w okresie od [...] 2009 r. do końca [...] 2009 r. odbywał staż w Szpitalu Wojewódzkim w C. i traktuje ten okres jako okres zatrudnienia, a otrzymywane stypendium jako wynagrodzenie za pracę. Stanowisko skarżącego z jednej strony zasługuje na aprobatę, ponieważ z jego perspektywy sytuacja ta tak mogła wyglądać, jednakże organy zatrudnienia, jak również tutejszy Sąd zobligowany jest w pierwszej kolejności odwołać się do treści obowiązujących unormowań prawnych. Stosownie do postanowień art. 2 pkt 34 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy pojęcie stażu – oznacza nabywanie przez bezrobotnego umiejętności praktycznych do wykonywania pracy przez wykonywanie zadań w miejscu pracy bez nawiązania stosunku pracy z pracodawcą. W przypadku skarżącego organ zatrudnienia skorzystał z tej możliwości i skierował go do odbycia stażu w wyżej wymienionym Szpitalu. Jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych ze skarżącym powyższy Szpital nie zawarł stosunku pracy, zatem wbrew twierdzeniom skarżącego prace przez niego wykonywane nie odbywały się w ramach umowy o pracę lecz były finansowane ze środków Funduszu Pracy. Nadto skarżący nie otrzymywał wynagrodzenia lecz stypendium, co wynikało z otrzymanego przez niego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji z dnia [...] r. Stosownie do postanowień art. 2 pkt 35 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy pojęcie stypendium – oznacza kwotę wypłacaną z Funduszu Pracy bezrobotnemu lub innej uprawnionej osobie w okresie odbywania szkolenia, przygotowania zawodowego dorosłych, studiów podyplomowych, stażu oraz w okresie nauki w szkole ponadgimnazjalnej albo w szkole wyższej, gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych. Zatem stypendium nie jest wynagrodzeniem jest świadczeniem wypłacanym ze środków Funduszu Pracy. W konkluzji przeprowadzonych rozważań przyjdzie uznać, że argumentacja skrzącego z punktu widzenia prawa nie jest trafna, a zatem nie może być uwzględniona. Tym samym odwoływanie się skarżącego do postanowień zamieszczonych w Kodeksie pracy nie znajduje uzasadnienia, albowiem w tych sprawach akt ten nie ma zastosowania. W analogiczny sposób należy uznać zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia postanowień Konstytucji RP, a w szczególności art. 2, art. 7 i art. 65 ust. 4. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie przepisy te nie zostały naruszone, ponieważ skarżący nie mógł zostać pozbawiony wynagrodzenia, albowiem takiego nie otrzymywał. Dla zrozumienia istoty sprawy niezbędne jest zwrócenie uwagi na regulację zamieszczoną w art. 78 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, ponieważ w przepisie tym wskazuje się, że kwotę wypłaconego stypendium traktuje się jako świadczenia wypłacone w kwocie zaliczkowej w rozumieniu przepisów o rentach i emeryturach. Na marginesie przyjdzie zauważyć, że przyjęcie stanowiska prezentowanego przez skarżącego wiązałoby się z całkowitym odstąpieniem od unormowań zamieszczonych w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz od wykorzystywanych na jej gruncie aktywnych form zwalczania bezrobocia. W konkluzji tej części rozważań przyjdzie uznać, że zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia Konstytucji RP jak również przepisów prawa materialnego nie znajdują umocowania prawnego. Nadto należy podkreślić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się analogiczne rozumienie przywołanych przepisów, a przykładem tego jest wyrok Wojewódzkiego Sądu w Bydgoszczy z dnia 22 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Bd 1346/10.
Przeprowadzona analiza przedłożonych akt administracyjnych pozwala stwierdzić, że wysokość żądanego zwrotu jest prawidłowa i znajduje umocowanie
w przepisach prawa, a zatem zarzuty skarżącego w tym zakresie nie mogą zostać uwzględnione.
E. P. w skardze zarzucił organom administracji naruszenie szeregu przepisów postępowania administracyjnego. W pierwszej kolejności przyjdzie przypomnieć, że przedmiotowe postępowanie jest następstwem postępowania zakończonego decyzją z dnia 1 marca 2010 r., zatem szereg zarzutów z zakresu postępowania dowodowego jest bezprzedmiotowych, ponieważ powinny być one ewentualnie podnoszone w ramach postępowania dotyczącego wydania decyzji z dnia [...] 2010 r. W ramach niniejszego postępowania z zasady organ zatrudnienia nie prowadził już postępowania dowodowego, albowiem w tym przypadku wszystkie istotne kwestie związane ze stanem faktycznym zostały już ustalone i wynikają z treści ostatecznej decyzji administracyjnej podjętej przez organ pierwszej instancji w dniu [...] 2010 r. Zdaniem składu orzekającego nie można przyjąć, że w sprawie tej nastąpiło naruszenie postanowień art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem argumenty podnoszone przez skarżącego nie mogą zostać uwzględnione. Przyjęcie stanowiska skarżącego, że podpisał kartę bezrobotnego bez należytego zapoznania się z jej treścią wyczerpuje przesłankę zamieszczoną w tym przepisie, oznaczałoby że organ zatrudniania nie mógłby w sposób prawidłowy wykonywać ciążących na nim obowiązków. Nadto skarżący musi mieć świadomość tego, że w każdej chwili mógł zwrócić się do organu zatrudnienia o udostępnienie mu wskazanego dokumentu i zapoznanie się z nim w spokoju i z pełnym zrozumieniem. Nadto wskazany zarzut winien być podnoszony nie w ramach tego postępowania a zakończonego decyzją poprzedzającą niniejsze postępowanie. W analogiczny sposób należy ujmować zarzut dotyczący naruszenia postanowień art. 9 i art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego. W skardze znajduje się zarzut dotyczący naruszenia postanowień art. 107 § 3 wyżej wymienionego Kodeksu, jednakże brak jest bliższej argumentacji w tym zakresie, samo odwołanie się do tego, że nie wyjaśniono wszystkich okoliczności mających znaczenie w sprawie nie jest wystarczające. Sąd nie będąc związany granicami skargi we własnym zakresie dokonał analizy prawidłowości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i nie doszukał się takich naruszeń, które uzasadniałyby uwzględnienie wniesionej skargi.
Skoro zaskarżona decyzja nie zawiera uchybień o charakterze procesowym oraz nie narusza przepisów prawa materialnego to tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia wniesionej skargi, zatem stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.
SW
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło