IV SA/Gl 532/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2007 r. sprawy ze skargi K.G. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r., Nr 122, poz. 851 z późn. zm.), Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W.Ś. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u K. G. choroby zawodowej, w postaci [...], wymienionej w pozycji 6 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało oparte na orzeczeniu lekarskim z dnia [...] r. nr [...] Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., z którego wynikało, że nie stwierdzono u K. G. [...] pochodzenia zawodowego, wymienionej w pozycji 6 powołanego wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych. Jako czynnik szkodliwy wskazano [...], z którymi K. G. miał kontakt w latach od [...] do [...], pracując na stanowisku [...] pod ziemią. Zaakcentowano również, że aktualnie stwierdzona u K. G. [...] wobec ustania zatrudnienia w [...] roku i braku czynników środowiska pracy, które mogłyby stanowić przyczynę [...] oraz częste infekcje [...] w wywiadzie, nie upoważniają do rozpoznania [...] pochodzenia zawodowego. Identyczne w treści orzeczenie lekarskie nr [...] wydane zostało w dniu [...] r. przez Szpital Przychodnię Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., jako jednostkę orzeczniczą drugiej instancji. Podsumowując Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny stwierdził, że wobec orzeczenia tej jednostki oraz oceny narażenia zawodowego nie znalazł podstaw do stwierdzenia u K. G. zawodowej etiologii [...]. W odwołaniu K. G. podniósł, że jest ciężko i przewlekle chory, dlatego nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji oraz zaznaczył, że leczy się z powodu choroby zawodowej związanej z wcześniej wykonywaną pracą. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. na podstawie art.138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podniósł, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest ustalenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia schorzenia jako choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...) oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Organ drugiej instancji w całości podzielił ustalenia faktyczne dotyczące przebiegu pracy zawodowej odwołującego poczynione przez organ pierwszej instancji i uznał, że w latach [...] pracował w [...] w W. Ś. jako [...], gdzie w latach [...] miał kontakt ze [...], w pozostałym zakresie zatrudnienia nie miał kontaktu z czynnikami [...]. Stwierdził również, że obie kompetentne placówki orzecznicze wykluczyły u odwołującego chorobę zawodową wymienioną w pozycji 6 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...), co wynika z uzasadnień powołanych orzeczeń lekarskich. Rozpoznane u odwołującego zmiany chorobowe, dane z dokumentacji lekarskiej, dodatni wynik próby z [...] oraz obecność ognisk [....] przemawiają za infekcyjną (pozazawodową) etiologią rozpoznanej u niego [...], co musiało skutkować decyzją odmowną. W skardze z dnia [...] r. skarżący domagał się uchylenia krzywdzącej dla niego decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania w szczególności art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., które miało istotny wpływ na jego wynik. Zaznaczył, że pracując pod ziemią od dnia [...] r. do dnia [...] r. miał kontakt organoleptyczny ze [...], [...] i innymi czynnikami alergizującymi. Potwierdzeniem istnienia choroby zawodowej jest karta wypisu ze Wojewódzkiego Szpitala Chorób [...] w W.Ś. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił, że zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych Wojewódzkiego Szpitala Chorób [...] w WŚ. nie jest placówką medyczną powołaną do orzekania w sprawach chorób zawodowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Tylko w przypadku naruszeń prawa, określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), powoływanej dalej w skrócie jako P.p.s.a., Sąd może zaskarżoną decyzję uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik, a ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Dodatkowo w oparciu o art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż materialną podstawę prawną w niniejszej sprawie stanowi rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), zwane dalej w skrócie rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Stosownie do treści § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. chorobą zawodową jest choroba ujęta w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba ta została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi "narażeniem zawodowym". Zatem o uznaniu schorzenia za chorobę zawodową decydują dwa czynniki - zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, czyli rozpoznanie choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych przez upoważnioną placówkę służby zdrowia i ustalenie, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy, czyli potwierdzenie związku przyczynowego rozpoznanej choroby z wykonywaną pracą zawodową. Jednocześnie przy ocenie działania czynnika szkodliwego należy uwzględnić okoliczności wymienione w § 2 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Konstrukcja tego przepisu przemawia za tym, że w przypadku pozytywnego ustalenia obu przesłanek nie istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie. Choroba zawodowa musi bowiem zostać spowodowana bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem przez szkodliwe czynniki w środowisku pracy lub sposób wykonywania pracy. Z powyższego wynika, iż pojęcie "choroba zawodowa" jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, kalectwo lub śmierć, które pozostają w związku przyczynowym z pracą. Jednakże wyłączną przyczyną jej wystąpienia jest sama praca, jej rodzaj oraz warunki wykonywania. W związku z tym warunkiem stwierdzenia choroby zawodowej jest jej uprzednie rozpoznanie przez kompetentną placówkę diagnostyczną w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. z jednoczesnym ustaleniem, iż bezspornie lub wysokim prawdopodobieństwem została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. nie tylko określają przesłanki do uznania choroby zawodowej, ale i regulują wymagany tryb postępowania w zakresie ustalania takiej choroby. Jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych lub o braku podstaw do jej rozpoznania są jednostki wymienione w § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Właściwym do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach w sprawie specjalizacji lekarskich niezbędnych do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych, zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych (§ 5 ust. 1). Taką jednostką organizacyjną, w rozpoznawanej sprawie jest zarówno Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. (jednostka orzecznicza I stopnia), jak i Przychodnia Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (jednostka orzecznicza II stopnia). Jednostki te, wydają orzeczenie w sprawie choroby zawodowej na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. W niniejszej sprawie, jednostki orzecznicze zarówno pierwszego jak i drugiego stopnia, nie rozpoznały u skarżącego [...] pochodzenia zawodowego, wymienionej w pozycji 6 powołanego wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. Jak wynika z karty oceny narażenia zawodowego skarżący pracując na stanowisku [...] pod ziemią w latach [...] miał kontakt ze [...] i [...], a w pozostałym zakresie zatrudnienia nie miał kontaktu z czynnikami [...]. Z orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej drugiego stopnia wynika, że całokształt obserwacji klinicznej, w tym wywiad zawodowy i chorobowy, dane z dokumentacji lekarskiej oraz wyniki przeprowadzonej diagnostyki [...] nie dają podstaw do rozpoznania u skarżącego zawodowej etiologii [...]. Nadto, dodatni wynik próby z [...] i obecność ognisk [....] przemawiają za infekcyjną (pozazawodową) etiologią [...] rozpoznanej u skarżącego. Zatem w "sposób bezsporny lub z wysokim prawdopodobieństwem" nie znaleziono podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, co wykluczyło zawodową etiologię rozpoznanego u skarżącego schorzenia z uwagi na jego pozazawodowy charakter. Orzeczenie to stanowiło podstawę wydania niekorzystnej dla skarżącego decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej [...]. Jednocześnie wyczerpany został dwustopniowy tryb orzeczniczy i wbrew zarzutom skarżącego w obu wydanych orzeczeniach nie rozpoznano choroby zawodowej. Wymaga podkreślenia, że zadaniem lekarzy wydających opinie w sprawach chorób zawodowych, którymi są w niniejszej sprawie wydane orzeczenia lekarskie, jest rozpoznawanie jednostki chorobowej ujętej w wykazie chorób zawodowych. Natomiast o tym, czy zdiagnozowana choroba jest chorobą zawodową decyduje w decyzji administracyjnej właściwy organ inspekcji sanitarnej. Stosownie do treści § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002r., właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim, o którym mowa w § 6 ust. 1 tego rozporządzenia oraz oceny narażenia zawodowego pracownika. Z przepisu tego wynika, że koniecznym elementem poprzedzającym wydanie decyzji w przedmiocie choroby zawodowej jest orzeczenie lekarskie. W związku z powyższym uregulowaniem, szczególna rola w postępowaniu dowodowym przypada zatem orzeczeniom lekarskim, wydanym przez uprawnione do orzekania jednostki orzecznicze. Organ wydający decyzję nie może, nie wziąć pod uwagę treści orzeczenia lekarskiego, które ocenia stan zdrowia pracownika i określa, czy rozpoznane schorzenie odpowiada wymienionym w wykazie chorób zawodowych i ma związek z warunkami pracy. Dodać należy, że w orzecznictwie sądowym wyrażany jest pogląd, że orzeczenie jednostki organizacyjnej właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 stycznia 2006r., I SA/Wa 1221/04, LEX nr 194428). Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, orzeczenia lekarskie obu jednostek podlegało ocenie organu orzekającego jak każdy inny dowód, a zatem było ocenione w odniesieniu do całego materiału dowodowego w sprawie. Przeprowadzone w tym zakresie przez organy inspekcji sanitarnej postępowanie wyjaśniające nie naruszało obowiązujących regulacji prawa. Dokonana analiza całego materiału dowodowego zebranego w sprawie pozwoliła organom inspekcji podjęcie rozstrzygnięcia odmawiającego stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej (art. 77 § 1 i 80 K.p.a.). Odnotować także należy, że załączona dopiero do skargi kserokopia karty wypisu ze Wojewódzkiego Szpitala Chorób [...] w W.Ś. mogła być oceniana tylko przez uprawnione jednostki orzecznicze I i II stopnia, bowiem rozpoznawanie chorób zawodowych zostało powierzone, powołanym do orzekania w sprawach chorób zawodowych, specjalistycznym jednostkom służby zdrowia. Natomiast organy inspekcji nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, na co zwrócono uwagę w odpowiedzi na skargę. Podkreślić należy, iż decydujące znaczenie mają orzeczenia medyczne właściwych jednostek służby zdrowia (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 listopada 2005r., sygn. akt I SA/Wa 184/05, LEX nr 192632; wyrok NSA z dnia 9 czerwca 1998 r., sygn. akt I SA 297/98, LEX nr 45837). W rozpoznawanej sprawie, wyspecjalizowane jednostki medyczne w wyniku przeprowadzonych badań nie stwierdziły, choroby zawodowej wymienionej w poz. 6 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. Ponadto skarżący w toku całego postępowania administracyjnego nie złożył do akt jakiegokolwiek dowodu przeciwnego (np. odmiennej opinii medycznej). W tym stanie sprawy Sąd nie dopatrzył się podstaw do zakwestionowania opinii kompetentnych placówek diagnostycznych organów medycznych II i I szczebla - Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. i Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., bowiem obie te placówki wydały jednobrzmiące orzeczenia wykluczające istnienie u skarżącego choroby zawodowej [...] pochodzenia zawodowego wymienionej w pozycji 6 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. Dlatego, chociaż w środowisku pracy skarżący pracując na stanowisku [...] pod ziemią w latach [...] był narażony na kontakt ze [...] i [...], to jednak nie rozpoznanie z pewnością lub prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością choroby zawodowej przez lekarzy orzeczników, wykluczało jej stwierdzenie. Należy przyjąć, że zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nie narusza przepisów prawa ani w zakresie podstawy prawnej wynikającej z przepisów prawa materialnego, jak i wymaganych w tym zakresie zasad postępowania administracyjnego. Wobec powyższego, skoro organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. i nie naruszył przepisów prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a w szczególności nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów brak było podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji, opartej na prawidłowych orzeczeniach lekarskich, które nie rozpoznały u skarżącego choroby zawodowej. Reasumując, skoro zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa, to w oparciu o powołane wcześniej przepisy P.p.s.a., skarga nie mogła być uwzględniona. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.