IV SA/Gl 578/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant sekr. sąd. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi M.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę W dniu [...] M.H. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w oparciu o art. 2 ust. 1 i 5 i art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734), Naczelnik Wydziału Lokalowego Urzędu Miasta R. działająca z upoważnienia Prezydenta Miasta R., odmówiła przyznania wyżej wymienionej żądanego świadczenia. W uzasadnieniu organ administracyjny podniósł, że strona nie spełnia wymogu, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 5 przywołanej ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. Zajmuje bowiem wskazany we wniosku lokal mieszkalny położony w R. przy ul. [...] bez tytułu prawnego, jako że umowa najmu, na podstawie której w nim zamieszkiwała została wypowiedziana ze skutkiem na dzień [...], a równocześnie nie jest osobą oczekującą na przysługujący jej lokal zamienny albo socjalny. W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. M.H. domagała się uchylenia decyzji organu pierwszej instancji wskazując na jej krzywdzący charakter. Strona przyznała, że umowa najmu zajmowanego przez nią lokalu mieszkalnego została wypowiedziana. Podkreśliła jednak, że okoliczność ta nie została przez nią zawiniona, gdyż stanowiła następstwo zaległości z opłacaniem czynszu, których powstanie było spowodowane faktem, iż utraciła pracę i przez dłuższy czas pozostawała bez zatrudnienia. Nadto dodała, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej i osiąga bardzo niskie dochody, a tym samym sporne świadczenie powinno zostać jej przyznane. Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy rozstrzygniecie zapadłe w pierwszej instancji. Organ odwoławczy powołał się na art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych podkreślając, że świadczenie, o które ubiegała się strona przysługuje najemcom i podnajemcom lokali mieszkalnych. Mając na względzie powyższe podniósł, iż z dołączonego do akt sprawy pisma Miejskiego Zarządu Budynków w R. z dnia [...] wynika jednoznacznie, że wyżej wymienionej wypowiedziano umowę lokalu mieszkalnego, który wskazała we wniosku, ze skutkiem na dzień [...]. W konsekwencji wywiódł, że strona nie zachowuje przesłanki warunkującej przyznanie dodatku mieszkaniowego, gdyż zajmuje lokal mieszkalny bez tytułu prawnego. Równocześnie nie jest uprawniona do uzyskania tego świadczenia w trybie art. 2 ust. 1 pkt 5 wspomnianej ustawy, albowiem nie oczekuje na przysługujący jej lokal zamienny lub socjalny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M.H. wniosła o uchylenie decyzji wydanej przez organ drugiej instancji. Skarżąca ponownie powołała się na okoliczność pozostawania w trudnej sytuacji materialnej i życiowej wskazując, że pozostaje bez pracy i uskarża się na problemy zdrowotne. Nadto strona zażądała "przesunięcia terminu spłaty" oraz rozłożenia na raty zadłużenia spoczywającego na niej wobec Miejskiego Zarządu Budynków w R. (tu wskazała, że zwróciła się już o to do tego podmiotu pismem z dnia [...]) a także "przywrócenia tytułu prawnego" do lokalu, w którym zamieszkuje już od 14 lat. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Kolegium ponownie wskazało, że skarżąca nie spełnia wymogów warunkujących nabycie prawa do żądanego świadczenia wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jako że zajmuje lokal mieszkalny bez tytułu prawnego i nie oczekuje na przysługujący jej lokal mieszkalny ani zamienny. Tymczasem kryteria ustawowe, od których uzależnione jest przyznanie dodatku mieszkaniowego mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie pozwalają na uznaniowe rozstrzygnięcie sprawy, a w rezultacie niespełnienie któregokolwiek z nich wyklucza uwzględnienie zgłoszonego w tym zakresie wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 §1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 §1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym kontekście Sąd uznał, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada wymogom prawa. Zasady przyznawania świadczenia stanowiącego przedmiot wydanej w sprawie decyzji, uregulowane zostały w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), która w art. 2 ust. 1 określa krąg podmiotów uprawnionych do jego pobierania. Stosownie zatem do treści tego przepisu dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych, 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. W niniejszej sprawie, skarżąca składając wniosek o przyznanie spornego świadczenia podała, że umowa najmu, na podstawie której zajmowała wskazany w tym wniosku lokal (położony w R. przy ul. [...]) została wypowiedziana za skutkiem na dzień [...]. Fakt ten potwierdza dołączone do akt administracyjnych pismo zarządcy budynku - Miejskiego Zarządu Budynków w R. datowane na [...], z którego wynika, że wypowiedzenie wspomnianej umowy zostało dokonane w związku z występującymi zaległościami czynszowymi, na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r., Nr 31, poz. 266 ze zm.). W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, że M.H. nie mieści w żadnej z kategorii uprawnionych wskazanych w pkt od 1 do 4 cytowanego art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych i zajmuje wymienione we wniosku mieszkanie bez tytułu prawnego, którego podstawa odpadła w wyniku dokonanego wypowiedzenia umowy najmu. Równocześnie zarówno z akt sprawy jak i z oświadczeń skarżącej nie wynika, aby w okresie pomiędzy rzeczonym wypowiedzeniem a dniem wydania zaskarżonej decyzji zawarła ona z administratorem lokalu kolejną umowę najmu bądź np. ugodę, z której mogłaby wywodzić uprawnienie do dalszego zajmowania tego mieszkania. Jakkolwiek bowiem w skardze podała, że zwróciła się do Miejskiego Zarządu Budynków w R. o odroczenie terminu spłaty zaległości czynszowych i rozłożenie ich na raty, to jednak uczyniła to dopiero w dniu [...], czyli już po podjęciu rozstrzygnięcia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K.. W rezultacie omawiany fakt nie może rzutować na ocenę legalności kwestionowanego przez nią aktu. Wywody strony ani zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazują także, aby M.H. była osobą oczekującą na przysługujący jej lokal zamienny bądź socjalny. Brak jest bowiem jakichkolwiek informacji o tym, aby przed dniem złożenia wniosku zapadł wobec niej wyrok sądu orzekający o eksmisji wraz z przyznaniem prawa do lokalu socjalnego (zgodnie ze stanowiskiem judykatury, dana osoba może zostać uznana za "oczekującą" na taki lokal dopiero od chwili uprawomocnienia się wyroku rozstrzygającego w omawianym zakresie - vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2007, sygn. akt I OSK 214/06, publ.: LEX nr LEX nr 319405). Okoliczności sprawy nie dają również podstaw do formułowania twierdzeń, aby w świetle unormowań ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego mogło jej przysługiwać prawo do lokalu zamiennego. Mając na względzie powyższe trzeba stwierdzić, że orzekające w sprawie organy nie naruszyły obowiązującego prawa. Skoro bowiem M.H. nie spełniała określonych w ustawie o dodatkach mieszkaniowych kryteriów warunkujących przyznanie wnioskowanego świadczenia, to zasadnie podjęły one wobec niej negatywne rozstrzygnięcie. W tym kontekście argumentacja podniesiona w skardze nie mogła odnieść skutku. Jak bowiem trafnie zwróciło uwagę Kolegium kryteria ustawowe, od których uzależnione jest przyznanie dodatku mieszkaniowego mają charakter bezwzględnie obowiązujący i dlatego niezachowanie któregokolwiek z nich wyklucza nabycie prawa do tego świadczenia. Organ administracyjny nie może więc w takim przypadku wydać decyzji o jego przyznaniu i to niezależnie od tego, w jak ciężkiej sytuacji materialnej bądź życiowej znajduje się osoba wnioskująca. Dodatkowo należy podkreślić, że sąd administracyjny rozpoznając skargę na decyzję bada wyłącznie jej zgodność z prawem, a w konsekwencji nie jest władny uczynić zadość wyrażonym przez M.H. żądaniom o "przywrócenie tytułu prawnego" do mieszkania, które zajmuje oraz o odroczenie płatności zaległości czynszowych lub rozłożenie ich spłaty na raty. Wszelkie prośby w omawianym zakresie mogą natomiast być uwzględnione wyłącznie przez administratora lokalu i to do niego powinny zostać skierowane (z wywodów skargi wynika, że strona wystąpiła ze stosownym wnioskiem w tej kwestii do Miejskiego Zakładu Budynków w R.). Zważywszy wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że akt stanowiący przedmiot skargi nie narusza prawa w stopniu mogącym uzasadniać jego uchylenie i dlatego działając na podstawie art. 132 oraz w oparciu o art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.