IV SA/Gl 619/09
WyrokWSA w Gliwicach2010-02-18
Skład orzekający: Szczepan Prax, Teresa Kurcyusz-Furmanik, Tadeusz Michalik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie funkcjonariusza Państwowej Straży Pożarnej na inne stanowisko służbowe, które jest jedynie częściowo równorzędne (pod względem uposażenia i stopnia służbowego), stanowi naruszenie prawa, jeśli nie zostały spełnione przesłanki przeniesienia na niższe stanowisko określone w art. 38 ustawy o PSP?Ratio decidendi
Przeniesienie funkcjonariusza Państwowej Straży Pożarnej na stanowisko, które jest jedynie częściowo równorzędne (pod względem uposażenia i stopnia służbowego), podczas gdy poprzednie stanowisko było kierownicze, stanowi przeniesienie na niższe stanowisko służbowe. W sytuacji braku spełnienia przesłanek określonych w art. 38 ustawy o PSP, takie przeniesienie jest nielegalne. Ponadto, decyzja administracyjna dotycząca przeniesienia musi być szczegółowo uzasadniona, wskazując na zachowanie kryterium pełnej równorzędności stanowisk, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła przeniesienia funkcjonariuszki M.C. ze stanowiska Kierownika Sekcji Organizacyjno-Kadrowej na stanowisko Starszego Specjalisty w Wydziale Kwatermistrzowsko-Technicznym. Organ I instancji uzasadnił przeniesienie "konfliktowością" funkcjonariuszki i odmową wykonania polecenia służbowego, wskazując na utratę zaufania. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, uznając stanowiska za równorzędne. Funkcjonariuszka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne uznanie stanowisk za równorzędne i brak podstaw do przeniesienia na niższe stanowisko.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2010 r. sprawy ze skargi M.C. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] nr [..] w przedmiocie funkcjonariuszy Straży Pożarnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w S. z dnia [...] Nr [...], 2) określa, ze zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. (w sprawie "przeniesienia na stanowisko służbowe") Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w S. działając na podstawie art. 32 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. Nr 12, poz. 68 z 2009 r. ze zm.) postanowił przenieść z dniem [...] r. kpt. M. C. ze stanowiska Kierownika Sekcji Organizacyjno-Kadrowej na stanowisko Starszego Specjalisty w Wydziale Kwatermistrzowsko Technicznym. Wskazał przy tym, że warunki wynagrodzenia pozostają bez zmian.
W uzasadnieniu podniesiono, że M. C. w dniu [...] r. została mianowana na stanowisko Kierownika Sekcji Organizacyjno- Kadrowej. W toku służby na tym stanowisku okazała się osobą konfliktową, a w dniu [...] r. odmówiła wykonania wydanego przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w S. polecenia służbowego wynikającego z realizacji Komunikatu nr [...], przesłanego przez Komendę Wojewódzką Państwowej Straży Pożarnej w K.. Następnie zaś przedłożyła dane, które były niekompletne i źle obliczone, co nie pozwalało na rzetelną odpowiedź na w/wym. komunikat i konieczność zlecenia tych czynności innej osobie. Organ wskazał, że spowodowało to utratę zaufania do M. C., które to zaufanie na stanowisku kadrowym jest niezbędne. Podkreślono, że stanowisko Starszego Specjalisty, które obecnie zajmować będzie M. C. jest tak pod względem kwalifikacji, etatowym jak i wynagrodzenia równorzędne z dotychczas zajmowany stanowiskiem Kierownika Sekcji Organizacyjno - Kadrowej.
W odwołaniu od tej decyzji M. C. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji. Wskazała, że decyzji zarzuca błędy formalne i merytoryczne oraz naruszenie przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w S. art. 30 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Podniosła, że organ w decyzji powołał się jedynie na art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, natomiast nie wskazał podstawy materialnej dokonanego rozstrzygnięcia. Nadmieniła, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek, określonych w art. 38 omawianej ustawy, więc nie ma podstawy do przeniesienia jej na niższe stanowisko. Nie wystąpiły też przesłanki określone w art. 37c i 37d ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Odwołująca się nadto podniosła, że strażakowi można powierzyć pełnienie obowiązków służbowych na innym stanowisku, a zgodnie z art. 37 a powinno to być uregulowane decyzją. Tymczasem, Komendant Miejski PSP w S. wydał w tej kwestii jedynie pismo z dnia [...] r.. M. C. zauważyła, że przed wydaniem decyzji nie zostało wszczęte żadne postępowanie wyjaśniające, czym naruszono art. 10,11 i 73 k.p.a.. Podniosła, że zarzut "iż, okazała się osobą konfliktową" nie ma uzasadnienia, a wystawiona przez Komendanta okresowa opinia "świadczy o czymś innym". Wskazała, że komunikat nr [...] z dnia [...] r. wpłynął do jednostki w dniu [...] r., więc nie mogła odmówić jego wykonania w dniu [...] r.. M. C. podkreśliła, że ustawa o Państwowej Straży Pożarnej nie przewiduje przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, w wyniku "utraty zaufania" albo nie wykonania polecenia służbowego. Podniosła, że nowe stanowisko nie jest stanowiskiem równorzędnym do uprzednio zajmowanego, albowiem jest równorzędne jedynie płacowo i nie jest stanowiskiem kierowniczym. Nadto zarzuciła, że regulamin organizacyjny Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w S. nie przewiduje stanowiska starszego specjalisty w Wydziale Kwatermistrzowsko-Technicznym.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 13 ust. 6 pkt 1, 32 ust. 1 pkt 3, art. 37a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009r. Nr 12, poz. 68 ze zm.) postanowił utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że odwołanie M. C. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 6 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej do zadań komendanta miejskiego Państwowej Straży Pożarnej należy między innymi kierowanie komendą miejską Państwowej Straży Pożarnej. Poprzez "kierowanie komendą" należy rozumieć wszystkie czynności, m.in. organizacyjno-kadrowe mające na celu właściwe i sprawne wykonywanie zadań komendy. Tak więc komendant miejski Państwowej Straży Pożarnej, a tym przypadku Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w S., ma prawo podejmować w zakresie swojej właściwości decyzje personalne dotyczące podległych mu strażaków. Podniósł, że zarzut M. C., iż została przeniesiona na niższe stanowisko służbowe wbrew przepisom art. 38 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej jest błędny. Zgodnie bowiem z zał. nr 3 poz. 9 i 12 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 marca 2009 r. w sprawie stanowisk służbowych w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 54, poz. 448) oraz tabeli Nr 4, poz. 18 i 20 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 37, poz. 212 ze zm.), stanowiska kierownika sekcji, jak i starszego specjalisty w komendach powiatowych i miejskich Państwowej Straży Pożarnej, tak pod względem maksymalnego stopnia służbowego, jak i wynagrodzenia, są identyczne -etatowy stopień służbowy młodszego brygadiera, grupa uposażenia "10". Stad też - zdaniem organu odwoławczego - M. C. została przeniesiona na stanowisko równorzędne, a nie niższe, a tym samym nie został naruszony art. 38 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Również zarzut, iż powierzenie obowiązków innych, niż dotychczas wykonywane, na okres 2-ch miesięcy, w formie pisma, a nie decyzji administracyjnej, nie jest trafny. Zgodnie bowiem z art. 37a ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, strażakowi można powierzyć pełnienie obowiązków służbowych zgodnie z jego kwalifikacjami na innym stanowisku w tej samej. jednostce organizacyjnej Państwowej Straży na okres do 6 miesięcy w roku kalendarzowym, a od takiego polecenia kierownika jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej przepis nie przewiduje odwołania, a zatem logiczny jest wniosek, że nie wydaje się w tej sprawie decyzji, co ma swoje uzasadnienie praktyczne, ponieważ w przypadku wystąpienia takich okoliczności w jednostce, jak np. długotrwała choroba strażaka, powierzenie jego obowiązków innej osobie, biorąc pod uwagę tok postępowania administracyjnego, byłoby w praktyce niemożliwe. Organ odwoławczy stwierdził także, iż zatwierdzony przez [...]ego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej regulamin organizacyjny Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w S. przewiduje stanowisko starszego specjalisty w Wydziale Kwatermistrzowsko-Technicznym, tak więc zarzut, iż takiego stanowiska nie ma w strukturze organizacyjnej Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w S. nie potwierdził się. Odnosząc się do merytorycznych przesłanek przeniesienia na inne (równorzędne) stanowisko – organ odwoławczy - podkreślił, iż "roszady" kadrowe w ramach jednostki organizacyjnej należą do prerogatyw kierownika jednostki (komendanta), a w tym konkretnym przypadku, biorąc pod uwagę zebrany materiał dowodowy (wyjaśnienia Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w S. oraz notatki służbowe), "wydaje się, iż przeniesienie było uzasadnione".
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca M. C. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz rozstrzygnięcia ją poprzedzającego.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:
-art. 32 ust 1 pkt 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej poprzez jego obrazę z powodu błędnego stwierdzenia, iż ten przepis stanowi podstawę wydania decyzji z dnia [...] r. przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w S. o przeniesieniu skarżącej ze stanowiska Kierownika Sekcji Organizacyjno Kadrowej na stanowisko Starszego Specjalisty w Wydziale Kwatermistrzowsko -Technicznym, gdy tymczasem przenoszenie strażaka na niższe stanowisko dokonuje się na podstawie art. 38 ust 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej,
-art. 32 ust 1 w zw. z art. 32 ust 2 w zw. z art. 37 a ustawy o Państwowej Straży Pożarnej poprzez jego obrazę z powodu dokonania skarżącej powierzenia pełnienia obowiązków w Wydziale Kwatermistrzowsko -Technicznym na stanowisku Starszego Specjalisty w formie pisma z dnia [...] r., gdy tymczasem zgodnie z tym przepisem, powierzanie pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku dokonuje się na podstawie decyzji, od której strażakowi służy odwołanie do wyższego przełożonego,
-art. 38 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej poprzez jego obrazę z powodu niezaistnienia żadnej z przesłanek wymienionych w tym przepisie, a w konsekwencji braku podstawy prawnej do przeniesienia skarżącej na niższe stanowisko służbowe,
-art. 13 ust 6 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej poprzez jego obrazę z powodu błędnego stwierdzenia, iż ten przepis jako regulujący uprawnienia Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w postaci kierowania komendą uprawnia Komendanta do dokonywania dowolnych zmian personalnych według własnego uznania,
-§ 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie stanowisk służbowych w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej poprzez jego obrazę z powodu błędnego stwierdzenia, że stanowisko kierownika sekcji i starszego specjalisty w komendach powiatowych i miejskich Państwowej Straży Pożarnej są stanowiskami równorzędnymi, a tymczasem zgodnie z załącznikiem nr 3 do wyżej wymienionego rozporządzenia stanowisko kierownika sekcji znajduje się wyżej w hierarchii stanowisk strażaków, a ponadto do pełnienia funkcji kierownika sekcji konieczne jest spełnianie dodatkowych wymogów wymienionych wart. 36 ust 3 lub 5 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej,
-art. 115 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej poprzez jego obrazę z powodu jego niezastosowania, zgodnie z którym strażak odpowiada dyscyplinarnie za zawinione, nienależyte wykonywanie obowiązków służbowych oraz za czyny sprzeczne ze złożonym ślubowaniem,
-art. 117 ust. 1 pkt 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej poprzez jego obrazę z powodu wymierzenia kary dyscyplinarnej przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w S. wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe, gdy tymczasem w sprawach dyscyplinarnych orzekają komisje dyscyplinarne,
-art. 33 ust 1 pkt 4 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej poprzez jego obrazę i błędne użycie w decyzji stwierdzenia: warunki wynagrodzenia, gdy tymczasem strażak otrzymuje uposażenie.
Nadto skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, a to:
-art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie, a to wydanie decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w S., gdy tymczasem organ II instancji powinien ją uchylić w całości,
-art. 7 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia niniejszej sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
-art. 10 oraz 73 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania administracyjnego przed organem I instancji oraz umożliwienie skarżącej wzięcia czynnego udziału w postępowaniu przed organem administracyjnym II instancji,
-art. 77 k.p.a. poprzez jego obrazę, a to nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego zebranego w sprawie i oparcie się wyłącznie na argumentacji podanej przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w S.,
-art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnienie przyczyn, dla których organ uznał za prawidłowy obszar analizowany wyznaczony przez organ I instancji, zaś za nieprawidłowy obszar analizowany zaproponowany przez skarżącą w odwołaniu od decyzji,
-art. 130 k.p.a. poprzez jego obrazę, pomimo pouczenia przez organ I instancji o trybie odwoławczym, nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności bez braku ustawowych przesłanek, gdy tymczasem organ II instancji ten fakt zignorował.
W uzasadnieniu skargi skarżąca przywołała argumentację podnoszoną już wcześniej w uzasadnieniu odwołania. Dodatkowo wskazała, że nieprawdziwe są twierdzenia organów administracyjnych, iż skarżąca w toku służby na stanowisku kierownika sekcji Organizacyjno -Kadrowej okazała się być osobą konfliktową, albowiem skarżącej została wystawiona okresowa opinia służbowa z dnia [...] r. podpisana przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w S., zgodnie z którą na 14 punktów 13 jest powyżej przeciętnej, a w tylko w jednym przypadku przeciętna, a żadne inne dowody, uzasadniające użycie takiego stwierdzenia, nie są jej znane. Podniosła, iż ustawa o Państwowej Straży Pożarnej nie przewiduje "konfliktowości" jako podstawy do przeniesienia na inne stanowisko, a może jedynie stanowić podstawę w opiniowaniu służbowym strażaka o czym stanowi § 4 ust 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 kwietnia 2006 roku sprawie opiniowania służbowego. Skarżąca wskazała, iż zgodnie z art. 38 ust 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej podstawą przeniesienia na niższe stanowisko służbowe jest wymierzenie kary dyscyplinarnej w postaci przeniesienia na niższe stanowisko służbowe po przeprowadzeniu stosownego postępowania dyscyplinarnego na podstawie art. 115 oraz art. 117 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Tymczasem w przedmiotowej sprawie nie było prowadzone takie postępowanie wobec skarżącej. Skarżąca nie utraciła również uprawnień koniecznych do wykonywania czynności na zajmowanym stanowisku. Tym samym nie doszło do spełnienia ustawowych przesłanek przeniesienia na niższe stanowisko służbowe. Zdaniem strony skarżacej w przedmiotowym stanie faktycznym doszło do naruszenia art. 13 ust 6 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej poprzez jego obrazę z powodu błędnego stwierdzenia, iż ten przepis jako regulujący uprawnienia Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w postaci kierowania komendą uprawnia Komendanta do dokonywania dowolnych zmian personalnych według własnego uznania, co jest dowolną wykładnią treści tego przepisu. W opinii skarżącej organ administracyjny przy wydaniu decyzji z dnia [...] r. naruszył treść § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie stanowisk służbowych w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej poprzez jego obrazę z powodu błędnego stwierdzenia, że stanowisko kierownika sekcji i starszego specjalisty w komendach powiatowych i miejskich Państwowej Straży Pożarnej są stanowiskami równorzędnymi, a tymczasem zgodnie z załącznikiem nr 3 do wyżej wymienionego rozporządzenia stanowisko kierownika sekcji znajduje się wyżej w hierarchii stanowisk strażaków, a ponadto do pełnienia funkcji kierownika sekcji konieczne jest spełnianie dodatkowych wymogów wymienionych wart. 36 ust 3 lub 5 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Należy podnieść, że zgodnie ze strukturą organizacyjną Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w S., stanowisko Kierownika Sekcji Organizacyjno Kadrowej nie jest stanowiskiem równorzędnym ze stanowiskiem Starszego Specjalisty z tego względu, że Kierownik Sekcji Organizacyjno Kadrowej to stanowisko kierownicze i jest bezpośrednio podporządkowane Komendantowi Miejskiemu oraz ma pod sobą podległych pracowników. Tymczasem stanowisko Starszego Specjalisty nie jest stanowiskiem kierowniczym i nie ma pod sobą żadnych podległych pracowników, ponadto stanowisko to podlega bezpośrednio Naczelnikowi Sekcji Kwatermistrzowsko - Technicznej, który podlega zastępcy komendanta miejskiego, który dopiero podlega Komendantowi Miejskiemu. Również pod względem płacowym te stanowiska nie są równorzędne pod względem uposażenia w postaci dodatku służbowego, którego wysokość jest uzależniona od powierzonej funkcji służbowej. Kierownik Sekcji Organizacyjno Kadrowej otrzymuje wyższy dodatek służbowy z tego względu, że kieruje całą komórką organizacyjną Tymczasem Starszy Specjalista może otrzymywać dodatek służbowy w niższej wysokości, gdyż wykonuje jedynie cząstkowe zadania komórki organizacyjnej. Skarżąca podniosła, że decyzja z dnia [...] r. zaopatrzona została w pouczenie o trybie odwoławczym, tym samym do czasu jej uprawomocnienia się, skarżąca pozostawała na stanowisku Kierownika Sekcji Organizacyjno -Kadrowej. Tymczasem organ I instancji nakazał skarżącej natychmiastowe opuszczenie pomieszczeń kadrowych, oddanie wszystkich kluczy j zabranie swoich rzeczy; tym samym zarządził wykonanie decyzji przed jej uprawomocnieniem się. Zgodnie zaś z art. 130 § 1. k.p.a. przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu, a wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji (§ 2 tegoż przepisu). Skarżąca zarzuciła organom obu instancji, iż nie przeprowadziły postępowania dowodowego w celu wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wskazała, że sformułowania organu odwoławczego zawarte w decyzji z dnia [...] r. są bardzo ogólnikowe i powierzchowne. Skarżącej do tej pory nie są znane żadne dowody ani materiały świadczące o jej winie, ponieważ organ I instancji nigdy ich nie przedstawił, a organ odwoławczy odmówił ich przesłania. Podkreśliła nadto, że organ odwoławczy nie odniósł się również do argumentów i zastrzeżeń zawartych w odwołaniu skarżącej z dnia [...] r.. Tym samym doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczas prezentowaną argumentację. Nie podzielił przy tym żadnego z zarzutów skargi.
W piśmie procesowym z dnia [...] r. stanowiącym odpowiedź na "odpowiedź na skargę" skarżąca powtórzyła dotychczas prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje.
W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzając zatem ocenę zaskarżonej decyzji co do jej zgodności z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosunek służbowy strażaka Państwowej Straży Pożarnej jest administracyjnym stosunkiem służbowym uregulowanym przepisami ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej. Przeto też, stosunek służbowy strażaka nie jest stosunkiem pracy, którego istotną cechą jest równorzędność stron. Cechą stosunku służbowego o charakterze administracyjno-prawnym jest to, że przełożony właściwy w sprawach osobowych jednostronnie i władczo kształtuje istotne składniki tego stosunku.
Innymi słowy strażak jest funkcjonariuszem, nie świadczy on pracy, lecz służy. Jego stosunek służbowy cechuje się nierównością stron, podporządkowaniem i dyspozycyjnością. Stąd przyjąć należy, iż w ramach tego stosunku przełożony służbowy może władczo kształtować, w granicach obowiązującego prawa, sytuację prawną strażaka.
Oczywistym zatem jest, że Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w S., ma prawo podejmować w zakresie swojej właściwości decyzje personalne dotyczące podległych mu strażaków.
Materialno-prawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi m.in. przepis art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (zwana dalej ustawą o PSP). Przepis ten określa kompetencje Komendanta Miejskiego do mianowania oraz miedzy innymi do przenoszenia na inne (w tym przypadku równorzędne) stanowisko służbowe strażaka. Powyższe nie oznacza jednak, że decyzja podjęta w przedmiocie przeniesienia na inne "równorzędne" stanowisko służbowe jest pozostawiona całkowitemu, swobodnemu uznaniu organu. Wobec braku kryteriów i przesłanek przeniesienia na inne "równorzędne" stanowisko służbowe, merytoryczne podstawy takiej decyzji wyznacza art. 7 k.p.a.. Stąd też organ zobowiązany jest przy tego typu decyzjach uznaniowych respektować słuszny interes strony i załatwić sprawę w sposób dla niej korzystny, jeśli nie sprzeciwia się temu interes społeczny. Ponadto decyzja taka powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie wskazujące w szczególności, iż zachowane zostało kryterium równorzędności stanowisk. W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja, a także poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wymagań tych w pełni nie spełniają.
Omawiana ustawa choć kilkakrotnie posługuje się terminem "stanowisko równorzędne" nie zawiera definicji tego określenia. Stąd też celowym wydaje się po pierwsze sięgnięcie w tym zakresie do słownika języka polskiego. Termin "równorzędny" oznacza tamże "mający taką samą wartość, jakość jak ktoś inny lub coś innego".
Skoro zatem ustawa o PSP posługuje się terminem "równorzędność stanowiska" bez bliższego uściślenia tego określenia, należy przyjąć, że w chodzi tamże o "równorzędność" danego stanowiska w pełnym tego słowa znaczeniu, a nie tylko o częściową (wycinkową) równorzędność np. w sensie wysokości uposażenia, czy maksymalnego stopnia służbowego.
Bez żadnych ku temu wątpliwości skarżąca zajmowała uprzednio stanowisko kierownicze w Komendzie PSP w S., a to pełniła funkcję Kierownika Sekcji Organizacyjno – Kadrowej. Podlegała przy tym służbowo bezpośrednio Komendantowi Miejskiemu. Obecnie zaś jest Starszym Specjalistą w Wydziale Kwatermistrzowsko – Technicznym. Zatem podlega służbowo Naczelnikowi tej jednostki organizacyjnej, który z kolei podlega Zastępcy Komendanta Miejskiego, który podlega Komendantowi Miejskiemu PSP w S.. Powyższe wynika z załączonego przez skarżącą do akt sprawy schematu organizacyjnego Komendy PSP w S..
Stąd też twierdzenia organów procedujących w sprawie, iż zajmowane obecnie przez skarżącą stanowisko jest "równorzędne" do uprzednio zajmowanego, gdyż zachodzi tu równorzędność pod względem maksymalnego stopnia służbowego jak i uposażenia jest nietrafne. Ta częściowa równorzędność nie pozwala bowiem na przyjęcie, iż zachodzi tutaj pełna (rzeczywista) równorzędność stanowisk, skoro uprzednie stanowisko było stanowiskiem kierowniczym (bezpośrednio podległym kierownikowi jednostki), a obecnie zajmowane stanowisko nie tylko nie jest stanowiskiem kierowniczym, lecz stanowiskiem tzw. "szeregowym", z kilkustopniową podległością kierownikowi jednostki. Przy tym należy zauważyć, iż organy orzekające w ogóle nie wypowiedziały się i porównały kwalifikacji zawodowych niezbędnych do zajmowania stanowiska Kierownika Sekcji Organizacyjno – Kadrowej i kwalifikacji wymaganych na nowym stanowisku starszego specjalisty, co również mogło być pomocne do oceny "równorzędności stanowisk".
Skoro tak, to uprawnione jest twierdzenie, iż skarżąca w istocie została przeniesiona na niższe stanowisko służbowe, które jest tylko częściowo (połowicznie) równorzędne z poprzednio zajmowanym stanowiskiem, a mianowicie pod względem maksymalnego stopnia służbowego jak i uposażenia.
Przesłanki przeniesienia strażaka na niższe stanowisko służbowe określa art. 38 ust. 1 i 2 ustawy o PSP, przy czym w ust. 1 określono przesłanki obligatoryjne do przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, a w ust. 2 przesłanki fakultatywne pozwalające przenieść funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe.
Z akt administracyjnych sprawy (a także uzasadnień obu zapadłych w sprawie decyzji) nie wynika jednakże, iż organ w rozpatrywanej sprawie wszczął i prowadził postępowanie w zakresie przeniesienia skarżącej na niższe stanowisko służbowe przewidziane w art. 38 ust. 1 i 2 ustawy o PSP. Należy także zauważyć , że zastosowanie wspomnianego przepisu wymaga ustalenia przez organ zaistnienia przesłanek wynikających z cytowanego przepisu określonych w ust. 1 pkt 1 – 2 lub ust. 2 pkt 1 - 4 tego przepisu, czego w niniejszej sprawie nie uczyniono.
Co do zarzutów skarżącej odnośnie kwestii dotyczących pisma z dnia 16 czerwca 2009 r. tyczącego "powierzenia jej obowiązków" starszego specjalisty, należy wskazać, że ta kwestia pozostaje poza zakresem rozstrzygnięcia Sądu w przedmiotowej sprawie, które dotyczy decyzji w sprawie "przeniesienia na inne stanowisko służbowe". Można wszak na marginesie wskazać, iż Sąd nie podziela poglądu organów procedujących w sprawie, że w kwestii powierzenia obowiązków (art. 37a ustawy o PSP) nie wydaje się decyzji administracyjnej (patrz również wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 563/08 – zbiór orzeczeń LEX nr 515669, czy też inny wyrok tegoż Sądu z dnia 02 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 2125/07 – dostępny w internetowej bazie CBOSA).
Podzielić również należy zarzut skarżącej, iż organ I instancji naruszył przepis art. 130 § 1 k.p.a., albowiem przed upływem terminu do wniesienia odwołania faktycznie wykonał decyzję, której nie nadał rygoru natychmiastowej wykonalności.
Trafny jest także zarzut skarżącej, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia w pełni wymogów stawianych przez art. 107 k.p.a. Podkreślić bowiem trzeba, że wbrew swym obowiązkom organ odwoławczy nie odniósł się konkretnie do wszystkich argumentów odwołania. Organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Wynika to z art. 138 k.p.a., który przyznaje organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji. Należy wskazać, że organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. Wspomniane żądania, wnioski i zarzuty mogą być rzecz jasna zawarte także w złożonym przez stronę odwołaniu. Stąd obowiązkiem organu odwoławczego o podstawowym znaczeniu jest również przytoczenie w tym względzie treści odwołania oraz ustosunkowanie się do niego w uzasadnieniu wydanej decyzji. Brak podania w uzasadnieniu decyzji pełnych motywów rozstrzygnięcia uniemożliwia Sądowi poznania motywów takiego, a nie innego rozstrzygnięcia.
Sąd nie podziela jednakże stanowiska skarżącej o naruszeniu przez organ przepisu art. 10 k.p.a., albowiem organ prawidłowo zawiadomił skarżącą o możliwości zajęcia stanowiska w sprawie, zaś skarżąca informując organ odwoławczy, że jest chora, nie wnosiła o przesunięcie tegoż terminu, czy też o wyznaczenie nowego terminu do zapoznania się z materiałami sprawy.
Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz orzeczenie je poprzedzające na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) jako wydaną z naruszeniem przepisów prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy i naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W oparciu o art. 152 w/wym. ustawy Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonego orzeczenia w całości.
Z uwagi na uchylenie obu orzeczeń zapadłych w przedmiotowym postępowaniu sprawa trafia ponownie do rozpatrzenia przez organ I instancji, który kierując się motywami podjętego wyroku winien przeprowadzić prawidłową analizę materiału dowodowego , a następnie wydać należycie uzasadnione rozstrzygnięcie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło