IV SA/Gl 619/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.) Sędzia NSA Szczepan Prax Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Rogowska-Bil po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2015 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Prezydent Miasta C., na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy k.p.a., orzekł o utracie przez J.K. (K.) statusu osoby bezrobotnej z dniem 19 marca 2014 r. W uzasadnieniu decyzji podniesiono , iż J.K. nie stawił się w Powiatowym Urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie, jak również nie poinformował o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa w okresie 7 dni . Odzyskanie statusu osoby bezrobotnej może nastąpić po upływie co najmniej 120 dni od dnia pierwszego niestawiennictwa. W odwołaniu od tej decyzji J.K. wyjaśnił, iż w okresie od 10 do 15 marca 2014 r. przebywał na leczeniu szpitalnym, a następnie do 29 marca 2014 r. jeździł na zabiegi rehabilitacyjne do P., co potwierdza zaświadczenie lekarskie ( druk L4). Podejmował próby kontaktu telefonicznego z Urzędem Pracy, jednakże nikt telefonu nie odbierał. Trudno było mu zrezygnować z zabiegów w celu zgłoszenia się osobiście w U.P. Jest osobą samotną, stąd nie miał możliwości dostarczenia zwolnienia za pośrednictwem innych osób. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w całości w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu podniósł, iż odwołujący będąc prawidłowo poinformowanym o prawach i obowiązkach bezrobotnego, w szczególności o obowiązku stawiania się w wyznaczonych terminach nie spełnił obowiązków wynikających z art. 33 ust. 3 i 4 pkt.4 ustawy o promocji zatrudnienia. W ocenie organu II instancji bezspornym w sprawie jest to, że odwołujący nie zgłosił się w Urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie tj. w dniu 19 marca 2014r., jak również nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Dopiero w odwołaniu złożonym w dniu 16 kwietnia 2014r., zatem po upływie 7 dni od wyznaczonej daty stawiennictwa, bezrobotny poinformował, że w okresie od 10 do 15 marca 2014r. przebywał na leczeniu szpitalnym, a następnie do 29 marca 2014 r. jeździł na zabiegi rehabilitacyjne do P. Na potwierdzenie powyższych argumentów odwołujący przedłożył kserokopię karty wypisowej ze szpitala oraz kserokopię zaświadczenia lekarskiego na druku ZUS ZLA. Odwołujący, jako bezrobotny z prawem do zasiłku dla bezrobotnych obowiązany jest do dokumentowania niezdolności do pracy zaświadczeniem lekarskim wystawionym na druku ZUS ZLA. Zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia, bezrobotny zachowuje prawo do zasiłku i stypendium za okres udokumentowanej niezdolności do pracy, przypadający w okresie przysługiwania zasiłku lub odbywania stażu, przygotowania zawodowego dorosłych i szkolenia, za który na podstawie odrębnych przepisów pracownicy zachowują prawo do wynagrodzenia lub przysługują im zasiłki z ubezpieczenia społecznego w razie choroby lub macierzyństwa. Art. 80 ust 2 ww. ustawy stanowi, że bezrobotni, z wyjątkiem odbywających leczenie w zakładzie lecznictwa odwykowego, są obowiązani do przedstawienia zaświadczeń o niezdolności do pracy wskutek choroby lub opieki nad chorym członkiem rodziny na druku określonym odrębnymi przepisami. Nieprzedstawienie zaświadczenia w wymaganej formie skutkuje pozbawieniem statusu bezrobotnego z pierwszym dniem niezdolności do pracy. Należy jednoznacznie podkreślić, że obowiązkiem bezrobotnego jest powiadomienie w okresie do 7 dni od wyznaczonego terminu o przyczynie niestawiennictwa. Powyższego obowiązku odwołujący nie dochował, gdyż powód niestawiennictwa (niezdolność do pracy) podał dopiero w dniu 16 kwietnia 2014r. Przedłożone przez odwołującego zaświadczenie lekarskie na druku ZUS ZLA informujące o niezdolności do pracy w okresie od 10.03.2014r. do 29.03.2014r. mogłoby niewątpliwie stanowić usprawiedliwienie przyczyn niezgłoszenia się bezrobotnego w PUP w wyznaczonym terminie pod warunkiem jednak wypełnienia drugiej z przesłanek wynikających z art.33 ust.4 pkt 4 ustawy tj. poinformowania o przyczynie niestawiennictwa w ciągu 7 dni. Przepis art. 33 ust.4 pkt 4 ustawy nie nakłada na bezrobotnego obowiązku udokumentowania przyczyn niestawiennictwa w ciągu 7 dni, a jedynie obowiązek powiadomienia w okresie do 7 dni o owej uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Dokument potwierdzający okoliczności uniemożliwiające zgłoszenie się w PUP w wyznaczonym terminie np. zaświadczenie lekarskie mógł być dostarczony później tj. po zakończeniu choroby i odzyskaniu zdolności do pracy. Przepisy prawa nie określają sposobu powiadomienia, stąd może ono być dokonane w różnej formie. (np. telefonicznie, listownie, za pośrednictwem osób trzecich). Odnoszą się do zarzutu podnoszonego w odwołaniu dotyczącego trudności w komunikacji telefonicznej z UP, organ odwoławczy stwierdził, iż podany przez stronę nr telefonu jest czynny o obsługują go pośrednicy pracy. Ponadto działają inne telefony. Jeśli strona zadzwoniłaby na którykolwiek z numerów podanych na stronie UP, to w jego aktach znalazłby się notatka o tym fakcie. W związku z tym, że odwołujący nie dochował jednego z warunków usprawiedliwienia niestawiennictwa w wyznaczonym terminie tj. nie powiadomił w okresie do 7 dni o przyczynie niestawiennictwa, organ I instancji zasadnie i zgodnie z prawem pozbawił go statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 19 marca2014r. W skardze z dnia 6 czerwca 2014 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wnosi o uchylenie decyzji oraz przyspieszenie rozpoznania sprawy. W uzasadnieniu skargi ponownie wskazuje, iż w okresie 10 do 29 marca 2014 przebywał na leczeniu szpitalnym oraz poszpitalnych zabiegach rehabilitacyjnych, co potwierdza zaświadczenie lekarskie Ponieważ w okresie zwolnienia przypadał termin zgłoszenia do P.U.P. w C. (19 marzec 2014 r.) próbował przez szereg dni powiadomić o zaistniałej sytuacji telefonicznie. Było to bezskuteczne, ponieważ pod podanym numerem telefonu nikt nie odbierał. Jest to numer telefoniczny przeznaczony właśnie do kontaktu bezrobotnego ze stanowiskami obsługi m.in w celu tego typu zgłoszeń. Każdy kontakt na inny numer telefonu UP i tak skutkuje przełączaniem rozmowy na stanowiska obsługi . Podczas wizyty u kierowniczki UP w dniu 28 kwietnia 2014 r. uzyskał informację, iż pracownicy stanowisk obsługi nie mają czasu na odbieraniu telefonów a powiadomienie o zwolnieniu mógł wysłać pocztą .Tym samym staje się oczywiste, że z punktu widzenia UP, bez względu jaką formę by nie wybrał skutki ewentualnej bezskuteczności przerzucone są na skarżącego. Skarżący kwestionuje stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji, iż zwolnienie lekarskie ujawnił dopiero wraz z odwołaniem w dniu 16 kwietnia 2014 r., podczas gdy był z nim w PUP zaraz po zakończeniu zwolnienia. Wtedy odmówiono mu zajęcia się tą sprawą do czasu otrzymania decyzji i odwołania. Ponieważ zwolnienie obejmowało również okres przed pozbawieniem go statusu osoby bezrobotnej powinno było być przyjęte. W dniu 28 kwietnia 2014 r. udał się do przychodni rejonowej w celu zarejestrowania na wizytę lekarską. Okazało się, iż został wyrejestrowany przez PUP z NFOZ w ustawowym terminie, mimo złożenia odwołania. Zgodnie z prawem z chwilą złożenia odwołania wszystkie czynności wynikające z decyzji powinny zostać zawieszone. W końcowej części skargi kwestionuje legalność zastosowanego przepisu ustawy, bowiem przyjęte środki, dotyczące tego samego wykroczenia, nie przystają do środków przewidzianych w innym akcie prawnym. W Kodeksie Pracy w artykule odnoszącym się do trybu postępowania przy zwolnieniu lekarskim, sankcją za nie dotrzymanie terminu zawiadomienia jest obniżenie procentowe zasiłku chorobowego. Tymczasem ustawa o promocji zatrudnienia w przypadku identycznego zdarzenia nakłada niewspółmiernie cięższe konsekwencje prawne. Jak pisze "Jest to klasyczny przykład pogwałcenia zasad konstytucyjnych wynikających z prawa dc sprawiedliwości społecznej, równości wobec prawa ale również lekceważenia równości społecznej ponieważ tworzenie innych zasad prawnych przy takim samym wykroczeniu, wynikających z przynależności do różnych grup społecznych nabiera zabarwienia o charakterze rasistowskim." Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W odniesieniu do decyzji, bo tego rodzaju rozstrzygnięcie jest przedmiotem skargi w niniejszej sprawie, Sąd może ją uchylić lub stwierdzić jej nieważność wyłącznie w przypadkach określonych w art. 145 § 1 p.p.s.a. – tj. gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy lub gdy wystąpią przyczyny nieważności wskazane w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. W pierwszym rzędzie przyjdzie stwierdzić, iż Sąd rozpatrując skargę na kwestionowaną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] nie dostrzegł naruszeń prawa procesowego, które dawałyby podstawę do jej uchylenia. Wobec tego, w kolejnym etapie, przedmiotem oceny Sądu było zagadnienie zgodności decyzji z przepisami prawa materialnego. Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy , najkrócej rzecz ujmując, sprowadza się do tego, że skarżący zobowiązany został do stawienia się w siedzibie organu zatrudnienia w dniu 19 marca 2014 r. We wskazanym dniu nie zgłosił się do tego organu, jak również nie powiadomił o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa przed upływem siedmiodniowego terminu przewidzianego przez ustawę. Uczynił to dopiero w odwołaniu z dnia 15 kwietnia 2014 r. (datowanym pomyłkowo na 15 kwietnia 2012 r.), wyjaśniając, iż w okresie od 10 do 29 marca 2014 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. W terminie przewidzianym w przepisie podejmował próby telefonicznego powiadomienia PUP o przyczynach niestawiennictwa, ale kontakt telefoniczny był niemożliwy (w PUP nie odbierano połączeń). Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 33 ust. 4 pkt. 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 674 ze zm., dalej: ustawa o promocji zatrudnienia), przy czym ze względu na konieczność uwzględniania w procesie wykładni także kontekstu systemowego normy znajdującej zastosowanie w rozpatrywanej sprawie koniecznym było sięgnięcie do art. 2 ust. 1 pkt. 2 oraz art. 33 ust. 3 przywołanej ustawy. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną - zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieucząca się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego w powiatowym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W myśl zaś art. 33 ust. 3 zd. 1 bezrobotni mają obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonych terminach w celu potwierdzenia swojej gotowości do podjęcia pracy i uzyskania informacji o możliwościach zatrudnienia lub szkolenia. Natomiast z dyspozycji art. 33 ust. 3 pkt 4 powołanej ustawy wynika, że starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Jak zatem można wywieść z treści powołanych przepisów, samo pozostawanie bez pracy, rejestracja w organie zatrudnienia czy zamiar korzystania z określonych świadczeń i przywilejów nie przesądzają jeszcze o przynależności do grupy bezrobotnych w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia. Istotnymi cechami charakteryzującymi pojęcie prawne "bezrobotnego" jest bowiem zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia. Z powyższego bezspornie zatem wynika, że bezrobotny powinien tak zorganizować swoje sprawy osobiste, aby mógł wywiązać się z powinności przewidzianej w art. 33 ust. 3 ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2011 r., I OSK 1479/11, Centralna Baza Orzecznictwa Sądów Administracyjnych). Podkreślenia wymaga fakt, iż decyzja zapadająca w sprawie pozbawienia statusu bezrobotnego na podstawie art. 33 ust. 4 pkt. 4 ustawy, ma charakter aktu związanego, o ile zostaną wykazane (ustalone) przesłanki w przepisie określone. Chodzi tu o dwie przesłanki, które musza zachodzić równocześnie: po pierwsze -niestawienie się w organie zatrudnienia w wyznaczonym przez organ terminie; po drugie - brak powiadomienia w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Nie powinno budzić większych wątpliwości, że względu na stylizację przepisu zamieszczonego w pkt. 4 ust. 4 art.33 ustawy o promocji zatrudnienia w części odnoszącej się do drugiej z wymienionych przesłanek ( "nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa"), co do zasady, to na bezrobotnym spoczywa obowiązek wykazania braku możliwości zgłoszenia się w wyznaczonym terminie w organie zatrudnienia. Natomiast organ zatrudnienia, w oparciu o przedłożone przez stronę wyjaśnienia i dowody dokonuje oceny w kwestii tej czy przyczyna istniała i czy miała ona znamiona przyczyny uzasadnionej. Oczywiście, przyjęcie takiego stanowiska ze względu na zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 i 77 k.p.a.) nie oznacza akceptacji bierności organu w zakresie ustalania przyczyn niestawiennictwa . Przenosząc te ustalenia na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić przyjdzie , iż organ odwoławczy, podobnie jak i organ I instancji, zasadnie przyjęły, iż stan faktyczny sprawy wyczerpuje hipotezę normy zawartej w art. 33 ust. ust. 4 pkt. 4 ustawy o promocji zatrudnienia. Skarżący nie stawił się w organie zatrudnienia w wyznaczonym przez organ terminie oraz nie powiadomił tego organu w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Nie budzi wątpliwości fakt, iż skarżący dysponuje zaświadczeniem lekarskim o niezdolności do pracy w okresie od 10 do 29 marca 2014 r. Termin stawiennictwa w Urzędzie Pracy był określony na dzień 19 marca 2014 r. O niezdolności do pracy poinformował dopiero w treści odwołania od decyzji pierwszo instancyjnej złożonego w dniu 16 kwietnia 2014 r, a więc z naruszeniem terminu 7 dniowego, nawet jeśli liczyć go od daty zakończenia niezdolności do pracy tj. od dnia 29 marca 2014 r. Przepis art. 33 ust. 4 pkt. 4 ustawy nie określa formy powiadomienia, a więc jest to możliwe w bardzo różny sposób (telefonicznie, mailowo, za pośrednictwem poczty, posłańca itd.). Skarżący, jak wyjaśnia, podejmował próbę powiadomienia telefonicznego, jednakowoż nieskuteczną. Nie skorzystał z innych możliwości, które niewątpliwie pozostawały do jego dyspozycji. W świetle powyższych ustaleń nie znajdują uzasadnienia zarzuty podnoszone w skardze, dotyczące w istocie rzeczy brakiem możliwości przekazania informacji telefonicznej wobec nieodbierania połączenia przez pracowników Urzędu Pracy. Natomiast w żaden sposób skarżący nie wykazał, iż (jak pisze w skardze) po zakończeniu zwolnienia był w Urzędzie Pracy, gdzie odmówiono mu zajęcia się jego sprawą. Zważywszy wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało zgodnie z obowiązującym prawem i dlatego działając na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.