IV SA/Gl 646/12
WyrokWSA w Gliwicach2013-07-02
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Adam Mikusiński, Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny prawidłowo zastosował przepisy dotyczące ustalania dochodu rodziny przy uchylaniu świadczeń rodzinnych, uwzględniając dochód uzyskany po roku bazowym, a także czy prawidłowo zinterpretował pojęcie utraty dochodu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracyjne błędnie zastosowały przepisy prawa materialnego i postępowania przy ustalaniu dochodu rodziny. W szczególności, sposób obliczenia dochodu, polegający na dodaniu dochodu uzyskanego po roku bazowym do dochodu z roku poprzedzającego okres zasiłkowy, oparty na §18 ust. 1 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r., wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego i jest niezgodny z ustawą. Sąd wskazał na konieczność interpretacji tego przepisu w sposób uwzględniający wartości konstytucyjne, co oznacza ponowne ustalenie przeciętnego miesięcznego dochodu na członka rodziny z uwzględnieniem dochodu uzyskany z podjęcia zatrudnienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła uchylenia przez organy administracyjne zasiłków rodzinnych przyznanych Ż.M. na dzieci. Organy uznały, że dochód rodziny przekroczył kryterium dochodowe po uwzględnieniu dochodu uzyskanego przez skarżącą z tytułu podjęcia zatrudnienia w styczniu 2011 r. Skarżąca kwestionowała sposób obliczenia dochodu i wskazywała na trudną sytuację materialną rodziny, w tym utratę dochodu przez męża. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną, ale z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącą.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i określenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2013r. sprawy ze skargi Ż.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...]r. nr [...]; 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta S. przyznano Ż. M. zasiłki rodzinne na dzieci – A. O. i A. O., w kwotach po 91 zł miesięcznie, na okres od 1 listopada 2010 r. do 31 października 2011 r. wraz z dodatkami z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, w jednorazowej kwocie po 100 zł na każde z tych dzieci.
Następnie, to jest decyzją z dnia [...] nr [...] organ pierwszej instancji "uchylił świadczenia" przyznane stronie na mocy wspomnianego aktu z dnia [...]
Przywołana wyżej decyzja z dnia [...] została zaskarżona przez Ż. M. odwołaniem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., które decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchyliło to rozstrzygnięcie i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Urzędu Miasta S., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta S. w dniu [...] decyzję nr [...] mocą której ponownie rozstrzygnął o uchyleniu z dniem 1 marca 2011 r. świadczeń przyznanych Ż. M. mocą powyższej decyzji z dnia [...].
W podstawie prawnej przedmiotowej decyzji z dnia [...] powołane zostały art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6, art. 7, art. 8, art. 20, art. 25 i art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), art. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a także §2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 grudnia 2011 r., w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. nr 298, poz. 1769). Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ administracyjny w pierwszej kolejności zaznaczył, że zgodnie z cytowanym wyżej art. 3 ustawy nowelizującej z dnia 19 sierpnia 2011 r., sprawy o świadczenia rodzinne, do których prawo - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - powstało przed dniem wejścia w życie tego aktu (czyli przed 1 stycznia 2012 r.), podlegają rozpatrzeniu na zasadach i w trybie przewidzianych w przepisach dotychczasowych. Następnie organ podniósł, iż na podstawie zgromadzonych dokumentów źródłowych ustalono, że w roku 2009 rodzina strony osiągnęła dochód w wysokości 37.700,94 zł, co po odliczeniu kwoty alimentów uiszczonej w tym roku przez jej męża (3.000 zł) dawało 34.700,94 zł, czyli miesięcznie 2.891,74 zł. Uwzględniono przy tym utratę dochodu w wysokości 13.117,53 zł (czyli miesięcznie 1.093,13 zł) związaną z tym, iż strona utraciła zatrudnienie. Tak obliczony dochód rodziny wyniósł 1.798,62 zł, co w przeliczeniu na jedną osobę dawało kwotę 449,65 zł, niższą od kryterium dochodowego, którego zachowanie w myśl art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych uzależnia przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami.
Równocześnie doszło w jej przypadku do uzyskania dochodu w rozumieniu art. 5 ust. 4a i art. 3 pkt 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w związku z podjęciem pracy, zaś wysokość dochodu uzyskanego z pierwszego pełnego przepracowanego miesiąca wyniosła 820,30 zł. Po doliczeniu tej kwoty, dochód rodziny wyniósł 2.618,91 zł, co w przeliczeniu na osobę dawało wartość 654,73 zł.
Równocześnie brak było podstaw do uwzględnienia dochodu, który zgodnie z oświadczeniem strony miał zostać utracony przez jej małżonka, albowiem wyżej wymieniona nie przedstawiła żadnych dokumentów, które mogłyby ten fakt potwierdzić.
W tym stanie rzeczy organ pierwszej instancji wywiódł, iż dochód rodziny strony po ponownym przeliczeniu w zaprezentowany wyżej sposób, przekraczał ustawowe kryterium dochodowe, a w rezultacie, od dnia 1 marca 2012 r. nie spełniała ona przesłanek warunkujących posiadanie prawa do spornych świadczeń i dlatego świadczenia te należało uchylić w trybie, o którym mowa w art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.
W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.
Ż. M. dała wyraz swojemu niezadowoleniu z rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z dnia [...] wskazując na jego krzywdzący charakter. Podniosła bowiem, że od stycznia 2012 r. małżonek nie pracuje, co skutkuje bardzo trudną sytuacją całej rodziny, dla której jest ona obecnie jedynym żywicielem.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium podkreśliło, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód uzyskany przez rodzinę w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (czyli w niniejszym przypadku 2009), w przeliczeniu na osobę nie przekracza określonego w art. 5 ust. 1 tej ustawy progu, wynoszącego 504 zł. Zgodnie przy tym z art. 32 przywołanej regulacji, organ właściwy lub marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne.
W tym miejscu Kolegium przychyliło się do ustaleń organu pierwszej instancji dotyczących dochodu rodziny strony za rok 2009. Przyznało również, że w niniejszym przypadku doszło do zmiany, o której mowa w przywołanym art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W takcie weryfikacji wniosku złożonego przez stronę na nowy okres zasiłkowy (2011/2012) powzięto bowiem informację, że od dnia 3 stycznia 2011 r. jest ona zatrudniona w zakładzie pracy A a tym samym uzyskała dochód z tytułu wynagrodzenia, które za pierwszy pełny przepracowany miesiąc wyniosło 820,30 zł. W tej sytuacji, dochód rodziny należało ustalić ponownie doliczając uzyskaną kwotę, w wyniku czego dochód ten wyniósł 2.618,92 zł (1.798,62 zł + 820,30 zł), co w przeliczeniu na jedną osobę dawało kwotę 654,73 zł, która przekraczała ustawowe kryterium dochodowe, a równocześnie była zbyt wysoka, aby umożliwiać zachowanie przez wyżej wymienioną prawa do spornych świadczeń na zasadzie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.
Organ odwoławczy dodał, że w toku postępowania strona była prawidłowo wezwana do dostarczenia dokumentów potwierdzających jej oświadczenia o utracie dochodu przez męża (zeznania podatkowe, świadectwo pracy) jednak pomimo, iż wezwanie to odebrała w dniu 1 marca 2012 r., żadnych takich dokumentów nie przedstawiła.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Ż. M. oświadczyła, iż nie zgadza się z decyzją zapadłą w drugiej instancji. Skarżąca podkreśliła, że zgodnie z informacjami, jakich udzielono jej w toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji o przyznaniu świadczeń rodzinnych, decydujące znaczenie dla uzyskania prawa do świadczeń rodzinnych miał w niniejszej sprawie dochód rodziny osiągnięty w roku 2009. Nie była natomiast świadoma tego, iż fakt uzyskania dochodu w związku z pracą, którą zaczęła świadczyć dopiero w styczniu 2011 r. będzie miał wpływ na uprawnienia do przyznanych zasiłków wraz z dodatkami. Nadto wyjaśniła, że jej małżonek utracił zatrudnienie dopiero od 31 stycznia 2012 r., z kolei wcześniej, pozostawał wprawdzie w stosunku pracy, jednak jego dochód uległ obniżeniu, gdyż pozostawał na zwolnieniach lekarskich i pobierał zasiłek chorobowy, którego wysokość była o 20% niższa niż wynagrodzenie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K.
wniosło o jej oddalenie i powtarzając argumentację zawartą w swojej decyzji stwierdziło, iż nie znajduje podstaw do zmiany zajętego w sprawie
stanowiska. Dodatkowo zwróciło uwagę, że strona w skardze sama przyznała, że w czasie trwania okresu zasiłkowego 2010/2011 jej małżonek nie utracił dochodu w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek zasadniczo nie z przyczyn które zostały w niej podniesione lecz z powodów, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu, nie będąc związanym zarzutami skargi z mocy art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), wykazała bowiem, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzające ją rozstrzygnięcie zapadłe w pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji nie mogą one pozostać w obrocie prawnym.
Materialnoprawną podstawą aktu stanowiącego przedmiot skargi był art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu, organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne.
Orzekające w sprawie organy uzasadniały uchylenie decyzji o przyznaniu skarżącej zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na okres zasiłkowy 2010/2011 podnosząc, iż zostały one wypłacone pomimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do wypłaty świadczeń rodzinnych. Podkreślono bowiem, że - jak wynikało z dokumentów przedłożonych przez nią wraz z wnioskiem o przyznanie świadczeń na kolejny okres zasiłkowy - z dniem 3 stycznia 2011 r. uzyskała ona dochód w związku z podjęciem zatrudnienia, w następstwie czego dochód jej rodziny w przeliczeniu na osobę przekroczył kryterium wskazane w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., co uwzględniwszy treść ust. 3 tego przepisu powodowało utratę prawa do spornych świadczeń z dniem 1 marca 2011 r.
Przywołane wyżej przepisy stanowią, że prawo do świadczeń rodzinnych przysługuje osobom wymienionym w art. 4 ust. 2 omawianego aktu prawnego, czyli: rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka oraz osobie uczącej się, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza określonej w nim kwoty, która do 31 października 2012 r. ustalona była na poziomie 504 zł. Zasiłek rodzinny przysługiwał także w przypadku przekroczenia tego kryterium o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany - jeżeli przysługiwał on w poprzednim okresie zasiłkowym. Zasiłek nie przysługiwał jednak w przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym.
Zgodnie przy tym z brzmieniem art. 3 pkt 2 cytowanej ustawy, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2011 r., pod pojęciem dochodu rodziny należało rozumieć przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.
W świetle powyższych unormowań nie budzi wątpliwości, że - co do zasady -przesłanką warunkującą uzyskanie przez rodzica prawa do pobierania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami było to, aby średnia miesięczna z sumy dochodów w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, uzyskanych przez wszystkich członków jego rodziny w ciągu roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy (w niniejszej sprawie jest rok 2009), podzielona przez liczbę osób wchodzących w skład tego gospodarstwa domowego, nie przekraczała kryterium dochodowego ustalonego stosownie do art. 5 ust. 1 tej regulacji.
Trzeba jednak w tym miejscu zaznaczyć, że - wbrew wywodom podnoszonym przez stronę w skardze - ustawodawca przewidział możliwość modyfikowania wysokości dochodu branego pod uwagę przy ustalaniu uprawnień do świadczeń rodzinnych na wypadek, gdyby w sytuacji dochodowej danej rodziny nastąpiły zmiany polegające na pomniejszeniu lub zwiększeniu kwoty pozyskiwanych środków pieniężnych.
W tym celu ustanowiona została instytucja utraty dochodu - umożliwiająca ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na podstawie dochodu rodziny pomniejszonego o dochód utracony (art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych) i odpowiednio instytucja uzyskania dochodu - obligująca organy orzekające w niniejszej kwestii do ustalenia tego prawa na podstawie dochodu rodziny powiększonego o dochód uzyskany (art. 5 ust. 4a tej ustawy). O utracie dochodu można jednak mówić tylko wtedy, gdy zachodzą przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. Jedną z nich (lit. c cytowanego przepisu) jest utrata zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło. Z uzyskaniem dochodu mamy natomiast do czynienia, jeśli stanowi ono efekt jednej z okoliczności wyraźnie wskazanych w art. 3 pkt 24 przywołanej ustawy, wśród których pod lit. c) wymieniono uzyskanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło.
Z akt niniejszej sprawy, a w szczególności z zaświadczenia wydanego przez pracodawcę – A – W. O. w K. (vide: karta nr 19 akt administracyjnych) wynika, że skarżąca uzyskała dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę którą rozpoczęła z dniem 3 stycznia 2011 r. i w tym zakresie, za pierwszy przepracowany miesiąc, to jest luty 2011 r. otrzymała wynagrodzenie netto (czyli po pomniejszeniu o koszty uzyskania przychodu, składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz należny podatek), wynoszące 820,30 zł. Organy administracyjne przyjęły, że dochód na osobę w jej rodzinie począwszy od marca 2011 r. (miesiąc następujący po pierwszym pełnym miesiącu od uzyskania dochodu) wyniósł 654,73 zł. Dodały bowiem do średniego miesięcznego dochodu jej rodziny za rok 2009 (1.798,62 zł - kwota uwzględniająca pomniejszenie o świadczone przez jej męża alimenty oraz o utratę dochodu) całą wartość wspomnianego miesięcznego wynagrodzenia (820,30 zł), a następnie uzyskaną sumę (2.618,92 zł) podzieliły przez 4 (liczba członków rodziny).
Z treści decyzji pierwszoinstancyjnej wynika, że opisany wyżej sposób obliczenia dochodu dokonany został na podstawie §18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. nr 105, poz. 881 ze zm.). W decyzji tej użyto bowiem sformułowania "§18.1 w/w rozporządzenia" cytując niemal dosłownie treść §18 ust. 1 cytowanego aktu wykonawczego (równocześnie w nagłówku tej decyzji wskazano wprawdzie późniejsze rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 grudnia 2011 r., które jednak takiej jednostki redakcyjnej w ogóle nie zawiera).
Należy przy tym zwrócić uwagę, że w przywołanej decyzji trafnie dostrzeżono treść art. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. nr 205, poz.1212), który określa, że sprawy o świadczenia rodzinne i świadczenia z funduszu alimentacyjnego, do których prawo powstało przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, podlegają rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonych w przepisach dotychczasowych (czyli obowiązujących do 31 grudnia 2011 r.). Jakkolwiek jednak orzekające w sprawie organy słusznie uznały, że należało zastosować w niej przepisy dotychczasowe - czyli sprzed 1 stycznia 2012 r. (od kiedy wprowadzono zmodyfikowane uregulowania dotyczące spornej problematyki ujmując je w art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych), to jednak przyjęty przez nie sposób obliczenia dochodu służący ustaleniu uprawnień do świadczeń rodzinnych - oparty na przywołanym §18 ust. 1 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r. - jest nieprawidłowy.
Trzeba w tym miejscu podkreślić, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, wspomniany przepis §18 ust. 1 i 3 przywołanego rozporządzenia wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego, co przesądza o jego niezgodności z ustawą (vide między innymi wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt I OSK 351/09 i z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1321/10 - orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Artykuł 23 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, stanowiący ustawową delegację do wydania rozporządzenia, upoważniał bowiem Ministra Polityki Społecznej do określenia sposobu ustalania dochodu uprawniającego do świadczeń rodzinnych, a nie do określania dodatkowych kryteriów dochodowych mających bezpośredni wpływ na wysokość dochodu rodziny, zdefiniowanego w art. 3 pkt 2 tej ustawy.
W konsekwencji, stosowanie §18 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r., tak jak rozumie to organ - polegające na dodaniu kwoty miesięcznego dochodu uzyskanego przez członka rodziny już po zakończeniu roku, z którego dochody stanowiły podstawę ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, do kwoty przeciętnego miesięcznego dochodu uzyskanego w roku poprzedzającym okres zasiłkowy - nie daje się pogodzić z celami ustawy o świadczeniach rodzinnych. Prowadziłoby to do trudnych do zaakceptowania skutków, gdyż nawet jednorazowy miesięczny dochód uzyskany po zakończeniu roku poprzedzającego okres zasiłkowy mógłby pozbawić rodzinę świadczenia bądź ograniczyć jego wysokość, czego nie zakładał ustawodawca ustalając zupełnie inne kryteria. Literalna wykładnia rzeczonego przepisu prowadziłaby zatem do wniosku, że jest on niezgodny zarówno z przepisami ustawy jak i z Konstytucją RP.
W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, że dla prawidłowego rozumienia §18 ust. 1 omawianego rozporządzenia, które odpowiadałoby normom ustawowym, konieczna jest jego wykładnia przy zastosowaniu metody systemowej, funkcjonalnej i celowościowej. Przy odczytaniu jego treści nie można mianowicie pominąć nakazu zachowania korelacji z wartościami ujętymi w art. 71 ust. 1 Konstytucji RP. W tym kontekście wymieniony przepis rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r. należy interpretować jako obowiązek ponownego ustalenia przez organ administracyjny, przeciętnego miesięcznego dochodu na członka rodziny skarżącej w roku kalendarzowym z uwzględnieniem uzyskanego dochodu. Przeciętny miesięczny dochód przypadający na jednego członka rodziny powinien być więc liczony w ten sposób, że do dochodu z roku poprzedzającego okres zasiłkowy (z uwzględnieniem utraty dochodu, o jakiej mowa w art. 3 pkt 23 lit. c ustawy) należy dodać dochód uzyskany z tytułu podjęcia zatrudnienia i dopiero od tej kwoty zsumowanego dochodu obliczyć dochód miesięczny rodziny, a następnie podzielić uzyskaną wartość przez liczbę członków rodziny. W ocenie Sądu, taka metoda ustalenia dochodu odpowiada regulacjom ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz wskazówkom zawartym w akcie wykonawczym, lecz rozumianym w sposób uwzględniający wartości chronione konstytucyjnie, jak dobro rodziny znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej oraz zasadę równości wobec prawa.
W świetle powyższego, skład orzekający uznał, że przyjęta przez organy obydwu instancji metoda obliczenia narusza przepisy prawa materialnego a także przepisy postępowania, w sposób który rzutuje na wynik sprawy, jako że doprowadziła do nieprawidłowego ustalenia wysokości dochodu na osobę w rodzinie skarżącej z uwzględnieniem art. 3 pkt 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., czego następstwem mogło być bezzasadne pozbawienie jej prawa do świadczeń rodzinnych pobranych na podstawie decyzji z dnia [...] za okres począwszy od 1 marca 2011 r.
Dlatego ponownie rozpoznając sprawę, organ pierwszej instancji kierując się zaleceniami zawartymi w niniejszym wyroku, dokona ustaleń zgodnych ze wskazaniami Sądu i raz jeszcze oceni, czy okoliczności sprawy dawały podstawę do zastosowania art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.
Niezależnie od powyższego, trzeba wyjaśnić, że podnoszona przez Ż. M. argumentacja dotycząca nieuwzględnienia faktu utraty dochodu, do jakiej miało dojść w przypadku jej małżonka jest chybiona. Po pierwsze bowiem, skarżąca była prawidłowo i wyraźnie wezwana do przedłożenia dokumentów potwierdzających wspomniane okoliczności i na wezwanie to nie zareagowała. Po drugie natomiast, dopiero w treści skargi sprecyzowała, iż w roku 2011 jej mąż nie utracił pracy, lecz jedynie przebywał na zwolnieniu lekarskim pobierając zasiłek chorobowy, w kwocie o 20% niższej od wynagrodzenia. Taka natomiast okoliczność nie jest utratą dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż nie została wskazana w katalogu zawartym w lit. a-i tego przepisu, a w konsekwencji nie mogła stanowić przesłanki do pomniejszenia dochodu jej rodziny o powstały w tych warunkach ubytek.
Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 132, art. 135 i art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.
Nadto Sąd, działając w oparciu o art. 152 p.p.s.a. określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło