IV SA/Gl 651/08
WyrokWSA w Gliwicach2009-03-23
Skład orzekający: Szczepan Prax, Tadeusz Michalik, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ustalenie prawa policjanta do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, w tym zaliczenie okresu pracy w gospodarstwie rolnym jako domownik, może być przedmiotem odrębnej decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Ustalenie prawa policjanta do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, w tym zaliczenie lub odmowa zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym jako domownik, nie może być przedmiotem odrębnej decyzji administracyjnej. Takie kwestie powinny być rozpatrywane i rozstrzygane w ramach ustaleń dotyczących prawa do uposażenia lub innego świadczenia zależnego od wysługi lat. Wydanie decyzji administracyjnej w tej sprawie, bez wyraźnej podstawy ustawowej, stanowi rażące naruszenie prawa i prowadzi do stwierdzenia nieważności takiej decyzji.Stan faktyczny
J. M. zwrócił się z prośbą o zaliczenie do stażu pracy okresu pracy na roli jako domownik. Organ pierwszej instancji wydał rozkaz personalny odmawiający zaliczenia tego okresu, uznając, że skarżący nie spełniał definicji domownika. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał tę decyzję w mocy. J. M. zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając m.in. błędną interpretację przepisów dotyczących domownika oraz naruszenie zasady dwuinstancyjności.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. oraz poprzedzającego ją rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w W.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2009 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie funkcjonariuszy Policji stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w W. Ś. nr [...] z dnia [...].
J. M. raportem z dnia [...] r. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w W. z prośbą o zaliczenie do stażu pracy okresu pracy na roli w charakterze domownika w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od [...] r. do [...] r.
Komendant Powiatowy Policji w W. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] r. wydanym na podstawie art. 6f i art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) w związku z § 3 ust. 1, § 4 ust. 1 pkt 4 i § 5 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego ustalił J.M. na dzień przyjęcia do służby w Policji – [...] r. prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w wysokości 0 %. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że na podstawie przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów ustalił okres zatrudnienia poza Policją w wysokości [...] – okres pracy w KWK "[...]" Przedsiębiorstwo Państwowe w J. Jednocześnie organ ten stwierdził, że wnioskodawca po ukończeniu szkoły średniej kontynuował naukę w Studium [...] w W. i w trakcie nauki w szkole średniej oraz Studium pracował w gospodarstwie rolnym swoich rodziców jako domownik. Organ ten ustalił, że wnioskodawca w okresie tym nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników jako domownik, nie był podatnikiem podatków lokalnych oraz rodzice nie opłacali za niego składek na ubezpieczenie społeczne rolników. W dalszej części uzasadnienia organ pierwszej instancji wskazał, że stosownie do postanowień art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310) do stażu pracy wlicza się okres pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Do dnia [...] r. "domownikiem" był członek rodziny, który pozostawał we wspólnym gospodarstwie domowym z rolnikiem i ukończył 16 lat, nie podlegał ubezpieczeniu na podstawie innych przepisów, a praca w gospodarstwie stanowiła jego główne źródło utrzymania. W okresie tym praca w gospodarstwie rolnym nie stanowiła głównego źródła utrzymania, jeżeli domownik kształcił się w szkole ponadpodstawowej lub wyższej. Z kolei począwszy od 1 stycznia 1991 r. obowiązywały nowe unormowania prawne w omawianym zakresie, które przewidywały konieczność opłacania za domownika składek na ubezpieczenie.
W przypadku strony żadna z przewidzianym przepisami prawa okoliczność nie wystąpiła, zatem nie można okresu podanego przez stronę uznać za pracę w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego. Z tego też powodu na dzień przyjęcia do służby jego wysługa lat wynosiła 0 %. W końcowej części uzasadnienia organ przywołał przepisy rozporządzenia z 6 grudnia 2001 r. dotyczące ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost wysokości wynagrodzenia.
Odwołanie od tej decyzji do Wojewódzkiego Komendanta Policji w K. wniósł J. M. W odwołaniu tym nie zgodził się ze stanowiskiem przyjętym przez organ pierwszej instancji i przedstawił własną interpretację stosownych przepisów. Zdaniem odwołującego się, przyjęcie iż nauka w szkole ponadpodstawowej wyklucza uznania go za domownika jest jego zdaniem mylne, ponieważ zgodnie z dostępnymi opiniami prawnymi oraz orzeczeniami sądowymi, powszechnie zalicza się okres pracy na gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia do okresów ubezpieczenia i bez znaczenia pozostaje fakt jednoczesnego uczęszczania do szkoły ponadpodstawowej, o ile z całokształtu okoliczności wynikało, że nauka nie wykluczała pracy na gospodarstwie rolnym. Nadto zaznaczył, że obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników ciążył na rolniku, zatem nie może ponosić negatywnych konsekwencji czyichś zaniedbań. Dodatkowo przywołał opinię adwokata W. H., z której wynika, że do wliczenia okresów pracy w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika pozostaje bez znaczenia czy za te okresy opłacono składki na ubezpieczenie społeczne rolników. Także po 1 stycznia 1991 r. obowiązek opłacania składek ciążył na rolniku, a tym samym okres od 1 stycznia 1991 r. do [...] r. powinien zostać uwzględniony przy ustalaniu wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego. W dalszej części odwołania J. M. podniósł występowanie naruszeń prawa w zakresie prowadzonego postępowania, a w szczególności jego przedłużanie i zwracanie się do innych podmiotów o zajęcie stanowiska w sprawie z uwagi na jej złożony charakter. W tym zakresie występowania także do zespołu radców prawnych funkcjonującego przy organie odwoławczym. Odwołujący się podkreślił, że ze stanowiska zajętego przez J. W. nie wynika, aby nie można było mu zaliczyć pracy na gospodarstwie rolnym do wysługi lat. Tym bardziej, że z prowadzonej korespondencji wynika, że po uzupełnieniu braków formalnych zgromadzonego materiału dowodowego takich przeciwwskazań nie będzie.
Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 6f i art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ ten w pierwszej kolejności przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a w szczególności argumentację organu pierwszej instancji przemawiającą za wydaniem negatywnego dla strony rozstrzygnięcia. Przystępując do przestawienia własnego stanowiska w sprawie organ ten odwołał się do postanowień rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego i doszedł do przekonania, że organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy ustalił, że raport J. M. z dnia [...] r. potraktował jako wniosek o ustalenie terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentowej jego wysokości. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przybliżył ustalenia dowodowe organu pierwszej instancji i doszedł do przekonania, że w przypadku zaliczenia do wysługi lat pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika, należy w pierwszej kolejności wskazać, że przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zalicza się inne okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają one wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego. W przypadku J. M. organ odwoławczy stwierdził, że w pierwszej kolejności jest zobowiązany do ustalenia, czy strona we wnioskowanym okresie była domownikiem w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Zdaniem wskazanego organu pod pojęciem domownika przywołany akt normatywny rozumiał członków rodziny rolnika, które pozostawały we wspólnym gospodarstwie domowym z rolnikiem, ukończyły 16 lat; nie podlegały obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie innych przepisów, a ponadto praca w gospodarstwie rolnym stanowiła dla nich główne źródło utrzymania. Natomiast od 1 stycznia 1991 r. stan normatywny w tym zakresie uległ zmianie i w myśl ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników pod pojęciem domownika rozumiano osobę bliską rolnikowi, która ukończyła 16 lat; pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie i stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy dokonał analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przez organ pierwszej instancji i doszedł do przekonania, że stanowisko zaprezentowane w decyzji tegoż organu jest prawidłowe i zasługuje na aprobatę. Organ odwoławczy podzielił argumentację organu pierwszej instancji, że skoro J. M. uczył się w szkołach ponadpodstawowych to tym samym praca w gospodarstwie rolnym rodziców nie stanowiła głównego źródła utrzymania, a tym samym nie był domownikiem w rozumieniu ówcześnie obowiązujących unormowań prawnych. Nadto w okresie od 1 stycznia 1991 r. do [...] r. strona postępowania nie spełniała wymogów przewidzianych dla domownika, z uwagi na fakt, że nie były za nią odprowadzane składki. Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu zamieszczonego w odwołaniu, iż nie może ponosić negatywnych konsekwencji zaniechań poczynionych przez jego rodziców, to organ ten uznał, że faktycznie nie może on takich negatywnych konsekwencji ponosić, jednakże wskazany obowiązek odprowadzania składek występował w przypadku uznania członka rodziny za domownika, w rozpatrywanym przypadku rodzice nie byli zobowiązani do opłacania składki ubezpieczenia, albowiem nie traktowali J. M. jako domownika w rozumieniu przepisów ubezpieczeniowych.
Ze wskazaną decyzją nie zgodził się J. M., który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej powielił argumentację, którą zamieścił w uzasadnieniu swojego odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, a tym samym zakwestionował wszystkie podstawowe ustalenia organu odwoławczego. Zdaniem skarżącego, przyjęcie przez organy administracji, iż nauka w szkole ponadpodstawowej wyklucza uznania go za domownika jest jego zdaniem mylne, ponieważ zgodnie z dostępnymi opiniami prawnymi oraz orzeczeniami sądowymi, powszechnie zalicza się okres pracy na gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia do okresów ubezpieczenia i bez znaczenia pozostaje fakt jednoczesnego uczęszczania do szkoły ponadpodstawowej, o ile z całokształtu okoliczności wynikało, że nauka nie wykluczała pracy na gospodarstwie rolnym. Na tę okoliczność przywołał szereg orzeczeń sądów powszechnych, które miały poprzeć prezentowane przez niego stanowisko. Nadto zaznaczył, że obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników ciążył na rolniku, zatem nie może ponosić negatywnych konsekwencji czyichś zaniedbań. Dodatkowo przywołał opinię adwokata W. H., z której wynika, że do wliczenia okresów pracy w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika pozostaje bez znaczenia czy za te okresy opłacano składki na ubezpieczenie społeczne rolników. Także po 1 stycznia 1991 r. obowiązek opłacania składek ciążył na rolniku, a tym samym okres od 1 stycznia 1991 r. do [...] r. powinien zostać uwzględniony przy ustalaniu wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w K. wniósł o jej oddalenie i przywołał analogiczną argumentację do tej, jaką zamieścił w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia.
W trakcie rozprawy skarżący rozszerzył zakres swoich zarzutów kierowanych pod adresem zaskarżonej decyzji o naruszenie przez organy administracji zasady dwuinstancyjności, ponieważ organ pierwszej instancji zwracał się do Zespołu Radców Prawnych organu odwoławczego o zajęcie stanowiska w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Stosownie do treści art. 3 § 1 wyżej wymienionej ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem określone środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy te rozpoznają sprawy w granicach danej sprawy biorąc z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa.
Jak zostało zaznaczone skarga podlega uwzględnieniu, przy czym podstawą jej uwzględnienia nie są motywy wskazane w skardze, czyli kwestie związane z uznaniem, czy praca w gospodarstwie rolnym rodziców jako domownik w rozumieniu przepisów ubezpieczeniowych uprawnia do zaliczenia jej do wysługi lat w Policji, a więc materialny aspekt sprawy. Kontrola sprawowana przez Sąd polega na ocenie zgodności podjętych przez organy działań z obowiązującymi przepisami prawnymi. Dokonując takiej oceny, Sąd w pierwszej kolejności musi rozstrzygnąć, czy skarżone orzeczenie znajduje podstawę prawną w obowiązującym prawie, a dopiero w dalszej kolejności rozważać prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia oraz zasadność przyjętych motywów.
Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie w sprawie ustalenia łącznej wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego i przyznawania nagrody jubileuszowej nie należą do zagadnień rozstrzyganych w drodze decyzji, tym samym Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela stanowiska zarówno organu pierwszej instancji jak i Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. przyjmujących, że organy Policji były uprawnione załatwić sprawę J. M. przez wydanie stosownych decyzji, gdyż sprawa ustalenia wysługi lat ma bezpośredni wpływ na ustalenie wysokości uposażenia oraz prawa do nagrody jubileuszowej, zatem sprawy dotyczą praw policjanta i to obliguje do rozstrzygania decyzyjnego, jak również znajduje umocowanie w treści postanowień § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego.
Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie pogląd taki jest błędny, gdyż zakłada, że każde działanie zwierzchnika wpływające na prawa policjanta ma przybrać formę decyzji. Przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. nr 43, z 2007 r., poz. 277 ze zm.) takiego poglądu nie potwierdzają, a wręcz przeciwnie, wyraźnie wskazują rozstrzygnięcia, które dotyczą sytuacji prawnej policjanta i z tego powodu muszą przybrać formę decyzji administracyjnej. Wniosek taki można w pierwszej kolejności wywieść z treści art. 32 ust. 2 i 3 tej ustawy, w którym wyraźnie wskazano, że decyzja może być wydana tylko w sytuacji, gdy działanie odnosi się do mianowania, przenoszenia oraz zwalniania ze służby. Analogiczny charakter posiadają przepisy ustawy regulujące materię odnoszącą się do sytuacji socjalnej, w tym do mieszkań funkcjonariuszy, np. art. 94 czy art. 95.
Uregulowanie powyższych kwestii w taki sposób musi prowadzić do wniosku, że decyzyjne rozstrzyganie różnych kwestii związanych ze stosunkiem służbowym policjanta jest możliwe tylko wtedy, gdy przepis prawa powszechnie obowiązującego, a w szczególności ustawa wyraźnie wprowadza taką formę władczego działania. Zatem nie jest wystarczające, aby wskazana prawna forma działania organu administracji wynikała jedynie z postanowień aktu niższego rzędu np. rozporządzenia lub aktu prawa miejscowego. Oznacza to, że działanie organu administracji publicznej w formie decyzji musi posiadać wyraźną ustawową podstawę prawną i nie może być domniemywane, ani wynikać tylko z wykładni przepisów prawa.
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie znajduje podstawy prawnej do wydania zaskarżonych decyzji, gdyż przepisy ustawy o Policji nie wskazują takiej formy działania. Stanowisko Sądu znajduje oparcie w orzecznictwie, które konsekwentnie przyjmuje, że zaliczenie lub odmowa zaliczenia pracy w gospodarstwie rolnym do wysługi lat funkcjonariusza policji nie może być przedmiotem odrębnej sprawy administracyjnej, kończącej się wydaniem decyzji administracyjnej. Natomiast kwestia zaliczenia bądź niezaliczenia pewnych okresów służby, pracy lub okresów pozostawania poza służbą do wysługi lat funkcjonariusza powinna być rozpatrywana i rozstrzygana w ramach ustaleń dotyczących prawa do uposażenia lub innego świadczenia, zależnego od wysługi lat.
Zajęte powyżej stanowisko jest konsekwencją tego, że art. 102 ustawy o Policji formułując delegację ustawową do wydania przepisów wykonawczych nie może równocześnie dawać możliwości określenia formy decyzyjnej załatwiania spraw objętych upoważnieniem. Z tego powodu podstawą decyzji nie może być § 4 ust. 1 pkt 5 albo § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego. Wskazany pogląd jest przyjmowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, zob. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Rz 524/08 (niepublikowany), wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 2144/06, LEX nr 328933, podobnie wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 302/06, LEX nr 213827.
Dla oceny obowiązujących rozwiązań prawnych skład orzekający w niniejszej sprawie, przy podejmowaniu orzeczenia miał na uwadze również analogię do sytuacji żołnierza zawodowego, w przypadku którego NSA jednoznacznie wypowiedział się, że rozstrzyganie o tym, że okres pracy w gospodarstwie rolnym podlega zaliczeniu do stażu służby, od którego zależy wysokość nagrody jubileuszowej oraz wysługa lat nie jest przedmiotem odrębnej sprawy administracyjnej załatwianej w drodze decyzji administracyjnej (zob. uchwała NSA z dnia 24 września 2001 r., OPS 8/01, publ. ONSA z 2002 r. nr 1, poz. 9).
Przedstawione powyżej rozważania pozwalają uznać, że zaskarżona decyzja, jak również poprzedzający ją rozkaz organu pierwszej instancji wydane zostały bez podstawy prawnej, a okoliczność ta wyczerpuje znamiona stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane treścią art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem wyczerpana została przesłanka uwzględnienia wniesionej skargi przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Na marginesie przedstawionych rozważań przyjdzie dostrzec także inne uchybienie organów administracji, które pomimo stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, należy podnieść tak aby wskazane organy w przyszłości nie dopuszczały się takiego uchybienia. Skarżący w trakcie rozprawy przed tutejszym Sądem zasadnie zaakcentował, że organy administracji w trakcie prowadzonego postępowania dopuściły się naruszenia zasady dwuinstancyjności. Wskazana zasada należy do fundamentu ustrojowego naszego systemu prawnego i posiada konstytucyjne umocowanie, zatem jakiekolwiek jej naruszenie stanowiło będzie uchybienie uzasadniające wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. W rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji przed podjęciem przez siebie rozstrzygnięcia wystąpił do Zespołu Radców Prawnych Wydziału Kadr i Szkolenia Komendy Wojewódzkiej Policji w K. o zajęcie w sprawie stanowiska i odniesienie się co do konkretnego stanu prawnego i faktycznego. Konsekwencją tego stała się opinia z dnia [...] r. przygotowana przez jednego z radców i dostarczona zarówno Naczelnikowi Wydziału Kadr i Szkolenia jak również organowi pierwszej instancji. Takie postępowanie organów administracji narusza wskazaną powyżej zasadę, ponieważ organ odwoławczy w zasadzie wypowiedział się przed podjęciem rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji. Takie działania wyczerpują przesłankę nie tylko innego naruszenia prawa mogącego mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), ale także może być oceniane jako rażące naruszenie prawa, a okoliczność ta po myśli art. 145 § 1 pkt 2 tej ustawy stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności zakwestionowanego aktu administracyjnego.
Sąd nie orzekał stosownie do postanowień art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o wykonalności zaskarżonej decyzji, ponieważ mocą tego rozstrzygnięcia skarżący nabył określone uprawnienie i powinno mu ono przysługiwać.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozkazu personalnego organu pierwszej instancji.
SJ/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło