IV SA/Gl 672/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Matan Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2013 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. decyzją z dnia [...], Nr [...], wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2006 r. nr 122, poz. 851 z późn. zm.) oraz art. 235¹ i art. 235 ² ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tj. Dz. U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.), nie stwierdził u J.P. choroby zawodowej przedziurawienia przegrody nosa wywołanej substancjami o działaniu żrącym i drażniącym, wymienionej w pozycji 14 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869). W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny ustalił, iż J.P. podczas zatrudnienia od [...] do [...] w A Spółka z o.o. w G. na stanowisku wartownik straży przemysłowej, pomocnik wytapiacza, wytapiacz tylko w okresie od [...] do [...] wykonywał czynności takie jak topienie, odlewanie stopów metali nieżelaznych w piecach indukcyjnych, zalewanie form, cięcie na piłach wlewków z metali nieżelaznych, frezowanie wlewków na frezarce, prace ciągu walcowniczym walcarki gorącej, walcowanie wlewków metali nieżelaznych, gdzie miał kontakt z pyłami kadmu, miedzi, cynku, srebra, manganu, fosforu, litu oraz ich tlenkami, przy czym pomiary nie wykazały przekroczeń dopuszczalnych norm. Jednostki orzecznicze I i II stopnia w wyniku przeprowadzonych badań nie stwierdziły u J.P. choroby zawodowej. J.P. nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji wniósł odwołanie, podnosząc iż stan jego zdrowia uległ pogorszeniu, dlatego kolejne badania chciałby odbyć w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. Według opinii lekarza laryngologa ma on stan przedrakowy, w związku z tym nie może znaleźć pracy i przebył już zabieg operacyjny. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wskazał, że dochodzenie epidemiologiczne wykazało pracę odwołującego w okresie od [...] do [...] na stanowisku pomocnika wytapiacza i wytapiacza w kontakcie z pyłami metali (kadmu, miedzi, cynku, srebra, manganu, fosforu, litu oraz ich tlenkami), przy czym pomiary nie wykazały przekroczeń dopuszczalnych norm. Jednostka orzecznicza pierwszego stopnia, tj. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S. orzeczeniem lekarskim z dnia [...] nr [...] nie stwierdziła przedziurawienia przegrody nosa i związku z tym brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, określonej w pozycji 14 wykazu chorób zawodowych. Kolejne badanie w jednostce orzeczniczej II stopnia, tj. Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., po analizie dokumentacji medycznej, w tym charakterystyki narażenia zawodowego i wyników badań laryngologicznych, również nie potwierdziło perforacji przegrody nosa u odwołującego. Wyczerpanie dwustopniowego trybu diagnostyczno-orzeczniczego przewidzianego przepisami obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, zdaniem organu, nie upoważnia do przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich i uzyskania orzeczenia trzeciej placówki medycznej, tym razem w Ł. Odwołujący był poinformowany pismem z dnia [...], w trybie art. 10 K.p.a. o prawie do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy przed wydaniem decyzji, ale do dnia [...] nie udzielił żadnej odpowiedzi. W sprawie został zatem zachowany tryb orzeczniczy rozpoznania sprawy o stwierdzenie choroby zawodowej uregulowany szczegółowo w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, nadto analiza i ocena całości zebranego w sprawie materiału dowodowego nie doprowadziła do uwzględnienia odwołania. W osobistej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach J.P. opisał swoją trudną sytuację zdrowotną i życiową, zwłaszcza przebyte załamanie nerwowe z powodu pogarszającego się stanu zdrowia i utraty pracy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził, że brak rozpoznania choroby zawodowej uniemożliwia wydanie decyzji stwierdzającej jej istnienie. Na rozprawie w dniu 22 marca 2013 r. skarżący wywodził, jak w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sądy rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu. W tak określonym zakresie kognicji, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. nr 21 z 1998 r., poz. 94 z późn. zm.), zwanego dalej jako "K.p.", zgodnie z którą, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Natomiast według art. 235² K.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Wobec tego, choroba zawodowa jest wyłącznie pojęciem prawnym oznaczającym schorzenie, które pozostaje w bezpośrednim związku przyczynowym z pracą, a przyczyną ją wywołującą może być zarówno praca, jak i jej rodzaj, charakter oraz warunki jej wykonywania. Na mocy delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 K.p. Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 poz. 869), określane dalej w skrócie jako rozporządzenie. Rozporządzenie powyższe określa m.in. wykaz chorób zawodowych oraz okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Zgodnie z tym rozporządzeniem podejrzenie choroby zawodowej zgłasza się właściwemu państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu (§ 3 ust. 1 pkt 1), który po otrzymaniu zgłoszenia kieruje pracownika lub byłego pracownika na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby albo o braku podstaw do jej rozpoznania (§ 4). Do orzekania w zakresie chorób zawodowych uprawniony jest lekarz spełniający wskazane w § 5 rozporządzenia wymagania kwalifikacyjne, zatrudniony w jednostkach orzeczniczych wymienionych w ust. 2 tego przepisu. Zatem, dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest spełnienie dwóch ustawowych przesłanek: rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia oraz jej stwierdzenie przynajmniej z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Zważywszy na treść skargi, zwrócić należy uwagę, że w oparciu o § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Jak wynika z powyższego, zarówno organy wydające decyzje, jak i sąd dokonujących ich kontroli związane są treścią orzeczenia lekarskiego wydanego przez uprawnione jednostki orzecznicze, co do kwestii stwierdzenia choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia, albowiem organy te nie mogą czynić ustaleń zmierzających do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej (vide: wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06, opubl. Lex nr 315089 oraz z dnia 8 kwietnia 1994r. sygn. akt I SA 1121/93, opubl. ONSA 1995/1/46). Co najwyżej w sytuacji, gdy właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy o którym mowa w ust. 1 jest niewystarczający do wydania decyzji może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację, jak też podjąć innego rodzaju czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. W obecnie rozpatrywanej sprawie żadna z jednostek orzeczniczych nie rozpoznała u skarżącego choroby zawodowej - przedziurawienie przegrody nosa wywołane substancjami o działaniu żrącym lub drażniącym, wymienionej w pozycji 14 wykazu chorób zawodowych, określonego w rozporządzeniu. Dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne jest, jak wskazano powyżej, rozpoznanie schorzenia wyłącznie poprzez uprawnioną jednostkę orzeczniczą pierwszego i drugiego stopnia (§ 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia), a nie dowolnego lekarza. Tylko lekarze przywołanych jednostek wydają opinie wiążące dla organów administracyjnych. Podkreślić przy tym należy, że dla potrzeb niniejszej sprawy sporządzono zarówno opinie jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia, jak i drugiego stopnia, które wydane zostały w oparciu o zgromadzoną w sprawie dokumentację medyczną, jak również badania skarżącego przeprowadzone w dniu [...] i w dniu [...]. Ustalenia w nich poczynione nie dają jednak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, opisanej pod pozycją 14 wykazu. W tym stanie sprawy, organy administracji właściwie zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, albowiem - co wynika z akt administracyjnych - wyjaśniły wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności i nie stwierdziły u skarżącego choroby zawodowej. Dla ostatecznego wyniku sprawy nie ma znaczenia okoliczność, że skarżący pracował w warunkach narażenia na działanie czynnika szkodliwego, bowiem występującemu u niego schorzeniu nie można przypisać cech choroby zawodowej. Jak już wcześniej wskazano, aby dane schorzenie mogło być uznane za chorobę zawodową muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki, a mianowicie po pierwsze rozpoznane schorzenie musi odpowiadać chorobie ujętej w wykazie chorób zawodowych oraz po drugie winno być spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi na stanowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Uwzględniając przepisy rozporządzenia, określającego procedury i etapy postępowania w zakresie stwierdzania chorób zawodowych, Sąd również z urzędu, nie dostrzegł uchybień pozwalających na wzruszenie decyzji wydanych w sprawie skarżącego (art. 134 p.p.s.a.). W przywołanych okolicznościach, brak jest podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, która zapadła na skutek wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, na podstawie zgromadzonych i potrzebnych do jej rozstrzygnięcia dowodów, właściwej ich oceny oraz prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych organu odwoławczego, zawartych w jej uzasadnieniu (art. 107 § 3 K.p.a.). Zatem, nie można zarzucić organom obu instancji naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem organy, zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. zebrały, jak również rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz dokonały jego prawidłowej oceny, w myśl art. 80 K.p.a., materialnego w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego, a przede wszystkim do przedstawionych im jednomyślnych konkluzji opinii lekarskich. Dlatego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd, oddalił wniesioną skargę jako niezasadną.