IV SA/Gl 678/14

WyrokWSA w Gliwicach2015-05-26

Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Beata Kozicka, Teresa Kurcyusz – Furmanik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zawieszeniu funkcjonariusza Służby Więziennej w czynnościach służbowych, wydana na podstawie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, jest legalna, nawet jeśli funkcjonariusz kwestionuje prawidłowość postępowania, które doprowadziło do postawienia mu zarzutów?
Ratio decidendi
Decyzja o zawieszeniu funkcjonariusza Służby Więziennej w czynnościach służbowych, wydana na podstawie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, jest legalna, jeśli organ administracyjny prawidłowo ocenił potrzebę i celowość zastosowania tego środka, nawet jeśli funkcjonariusz kwestionuje prawidłowość postępowania dyscyplinarnego. Sąd administracyjny nie bada zasadności zarzutów stawianych w postępowaniu dyscyplinarnym w kontekście oceny legalności decyzji o zawieszeniu.
Stan faktyczny
Funkcjonariusz T.B. został zawieszony w czynnościach służbowych po wszczęciu przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego z powodu stawienia się do służby w stanie po użyciu alkoholu. Skarżący kwestionował legalność badań na obecność alkoholu, które miały być podstawą zarzutów, oraz naruszenie jego praw procesowych. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję o zawieszeniu, uznając wagę czynu i potrzebę zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania dyscyplinarnego oraz utrzymania dyscypliny. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że legalność decyzji o zawieszeniu nie zależy od zasadności zarzutów dyscyplinarnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik Protokolant specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2015 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Aresztu Śledczego w T. wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko mł. chor. T.B. - młodszemu wychowawcy działu penitencjarnego w tej placówce i przedstawił mu zarzut stawienia się do służby w stanie po użyciu alkoholu, co stanowi umyślne naruszenie dyscypliny służbowej, będące czynem określonym w art. 230 ust. 3 pkt 7 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. nr 79, poz. 523 ze zm.). W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, iż przedmiotowy czyn miał miejsce w dniu [...], gdy wymieniony funkcjonariusz ubiegał się o wstęp na teren jednostki celem pełnienia służby. Tego samego dnia, wspomniany wyżej organ, działając na podstawie art. 94 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego wydał decyzję nr [...], mocą której zawiesił T.B. w czynnościach służbowych na okres od [...] do [...]. W uzasadnieniu powołano się na fakt wydania powyższego postanowienia nr [...] oraz podkreślono, że przedstawiony temu funkcjonariuszowi zarzut wskazuje, iż jego zachowanie mogło narazić na niebezpieczeństwo innych funkcjonariuszy oraz zakłócić prawidłowe funkcjonowanie jednostki. Odwołanie od tej decyzji do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. wniósł T.B., który dał w nim wyraz swojemu niezadowoleniu z opisanej wyżej decyzji organu pierwszej instancji oraz domagał się przywrócenia go do czynności służbowych. Odwołujący się podniósł zarzut naruszenia przepisów regulujących kwestię uprawnień funkcjonariuszy w zakresie przeprowadzania kontroli osób ubiegających się na teren jednostki penitencjarnej, a także wydawania w tym przedmiocie decyzji. W szczególności podkreślił, iż art. 18 ustawy o Służbie Więziennej nie zezwala na żądanie od funkcjonariusza czy innej osoby poddania się badaniu na obecność alkoholu w organizmie ani na przeprowadzenie takiego badania wbrew ich woli. Możliwości takiej nie przewiduje także rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 sierpnia 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu działań funkcjonariuszy Służby Więziennej podczas wykonywania czynności służbowych (Dz. U. nr 147, poz. 984), które w § 7 pkt 1 i 2 jasno precyzuje uprawnienia osób kontrolujących i zawęża je wyłącznie do odmowy wstępu na teren jednostki osobom, wobec których zachodzi uzasadnione podejrzenie, że są one pod wpływem alkoholu bądź innych środków psychoaktywnych. Zdaniem odwołującego się, uprawnień takich nie można wywodzić także z przepisów ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1356 ze zm.), która w art. 17 i art. 47 nakłada jedynie na pracodawcę obowiązek niedopuszczenia do pracy osoby, w stosunku do której zachodzi uzasadnione podejrzenie, że jest po użyciu alkoholu i chociaż przewiduje możliwość przeprowadzenia w takim przypadku badań na obecność alkoholu w organizmie, to jednak określa wyraźnie, iż mogą one zostać przeprowadzone wyłącznie na żądanie pracownika. Badanie to powinno przy tym zostać wykonane tylko przez osobę upoważnioną przez kierownika zakładu pracy, z zachowaniem zasad określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 6 maja 1983 r. w sprawie warunków i sposobu dokonywania badań na zawartość alkoholu w organizmie (Dz. U. nr 25, poz. 117). Mając na względzie powyższe T.B. wywiódł, że wydanie decyzji o zawieszeniu go w czynnościach służbowych nastąpiło na podstawie bezprawnie i bezpodstawnie przeprowadzonych badań na obecność alkoholu, z pogwałceniem podstawowych praw pracowniczych. Wykonali je bowiem funkcjonariusze Służby Więziennej, którzy nie mieli do tego stosownych uprawnień które przysługują wyłącznie organom powołanym do ochrony porządku publicznego. Zażądano od niego poddania się badaniom bez podania okoliczności uzasadniających przypuszczenie, że znajdował się pod wpływem alkoholu, jako że w dniu [...] poddano badaniom wszystkich pracowników i funkcjonariuszy wchodzących na teren Aresztu Śledczego w T. Nadto odwołujący się wskazał na szereg innych uchybień, do których doszło jego zdaniem w zakresie poddania go rzeczonemu badaniu oraz sposobu w jaki badanie to przeprowadzono. Dodatkowo strona wskazała, że uzasadnienie decyzji pierwszoinstancyjnej nie czyni zadość wymogom wynikającym z art. 107 § 3 K.p.a., albowiem nie powołano w nim dowodów, na których oparto rozstrzygnięcie poza zarzutem stawienia się do służby pod wpływem alkoholu, który - jak wynika z powyższych rozważań - nie może mieć wartości dowodowej. Okoliczność ta jest przedmiotem toczącego się postępowania dyscyplinarnego i w związku z tym będzie można ją uważać za udowodnioną dopiero po zakończeniu tego postępowania. Tymczasem decyzję o zawieszeniu wydano jeszcze przed przesłuchaniem go w charakterze obwinionego, co miało miejsce [...]. W tym miejscu T.B. powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 lutego 2007 r. sygn. akt II SA/Bd 1187/06, wywodząc, iż organ wydający decyzję o zawieszeniu w czynnościach służbowych powinien opierać się wyłącznie na faktach posiadających moc dowodową, nie zaś na przypuszczeniach. Nadto zaznaczył, że w dniu [...] ubiegał się o wejście na teren jednostki nie w celu pełnienia służby, lecz jedynie po to by wziąć urlop. Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 15, art. 17 pkt 3, art. 104 i art. 138 §1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w oparciu o art. 218 ust. 1 pkt 4 i ust. 4, art. 7, art. 12 ust. 2 pkt 8, art. 94 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie stanowiące przedmiot odwołania. W uzasadnieniu organ drugiej instancji zaprezentował dotychczasowy przebieg postępowania. Następnie wywiódł, że przywołany art. 94 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej przewiduje możliwość zawieszenia w czynnościach służbowych funkcjonariusza z uwagi na wszczęcie przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego. Ustawodawca nie sprecyzował przesłanek merytorycznych tego zawieszenia i dlatego w konkretnej sprawie przełożony, rozstrzygając kwestię zasadności zawieszenia powinien rozważyć wszelkie okoliczności ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb służby oraz konieczności zabezpieczenia prawidłowego przebiegu postępowania dyscyplinarnego. Zdaniem organu odwoławczego w niniejszym przypadku zachodzi formalna przesłanka zawieszenia w czynnościach służbowych, w postaci wszczęcia wobec T.B. postępowania dyscyplinarnego. Z kolei przesłanką merytoryczną przemawiającą za jego zawieszeniem w czynnościach służbowych jest waga czynu, który zarzuca się obwinionemu. Stawienie się do służby pod wpływem alkoholu wpływa bowiem niekorzystnie na jej dyscyplinę, a skoro charakter i warunki tej służby związane ze stałym zagrożeniem ze strony osób pozbawionych wolności i możliwością stosowania środków przymusu bezpośredniego, stan po użyciu alkoholu może spowodować realne zagrożenie dla zdrowia i życia. Istotne znaczenie ma tu również zachowanie dobrego wizerunku funkcjonariuszy i służby w opinii publicznej oraz pośród osadzonych, wymagające całkowitej abstynencji, pełnej gotowości i sprawności psychofizycznej podczas wykonywania obowiązków. W tym kontekście organ drugiej instancji podniósł, że powyższe względy uzasadniały zastosowanie prewencyjnego środka jakim jest zawieszenie funkcjonariusza w czynnościach służbowych do czasu przewidywanego zakończenia postępowania dyscyplinarnego, i zbadania jego wyników. Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. wskazał, że sygnalizowane przez T.B. naruszenia przepisów dotyczących przeprowadzania badań na zawartość alkoholu w organizmie choć mają istotne znaczenie dla toczącego się postępowania dyscyplinarnego, to nie uzasadniają kwestionowania zasadności zawieszenia w czynnościach służbowych. Zawieszenie to pozostaje wprawdzie w związku z postępowaniem dyscyplinarnym, jednak ma ono inny cel, a mianowicie nie rozstrzyga o winie funkcjonariusza a stanowi jedynie tymczasowy środek zapobiegawczy, o którego zastosowaniu decyduje przełożony. O ile natomiast funkcjonariusz wykaże w postępowaniu dyscyplinarnym swoją niewinność, opierając się chociażby na powyższych zarzutach, zawieszenie zostanie wówczas uchylone. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach T.B. oświadczył, iż nie zgadza się z decyzją organu drugiej instancji. Skarżący powołał się na art. 94 ustawy o służbie więziennej wywodząc, że wszczęcie postępowania dyscyplinarnego stanowi jedynie fakultatywną przesłankę zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych. Podkreślił przy tym, że instytucja ta jest środkiem zapobiegawczym podobnym do zawieszenia w czynnościach służbowych, przewidzianego w art. 276 Kodeksu postępowania karnego, nie narusza zasady domniemania niewinności funkcjonariusza oraz nie może mu stwarzać dodatkowych dolegliwości, zaś jej celem jest zapobieżenie zagrożeniom dla prawidłowego przebiegu postępowania dyscyplinarnego ewentualnie "popełnieniu kolejnego ciężkiego przestępstwa". Zdaniem strony orzekające w sprawie organy nie wskazały w uzasadnieniach swoich decyzji żadnego argumentu, który mógłby uprawdopodobnić istnienie powyższych zagrożeń lecz powołały się wyłącznie na konieczność zachowania dyscypliny , wagę zarzucanego czynu oraz konieczność zachowania dobrego wizerunku służby i funkcjonariuszy, czyli na okoliczności, które w świetle wykładni celowościowej wspomnianego art. 94 ustawy o Służbie Więziennej nie mogą stanowić podstawy zawieszenia. W dalszej części skargi T.B. zawarł rozważania dotyczące zasady sformułowanej w art. 10 K.p.a., podkreślając, że organ administracji publicznej ma obowiązek zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłaszanych żądań. W tym kontekście zaakcentował, że decyzja o zawieszeniu go w czynnościach służbowych wydana została z pogwałceniem podstawowego prawa strony do udziału w postępowaniu, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności. Dodatkowo skarżący powtórzył argumentację podniesioną w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, dotyczącą szeregu naruszeń prawa, które miały jego zdaniem miejsce w zakresie poddania go badaniu na zawartość alkoholu w organizmie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Organ odwoławczy zakwestionował pogląd skarżącego, jakoby zawieszenie funkcjonariusza Służby Więziennej w czynnościach służbowych było instytucją analogiczną do środka przewidzianego w art. 276 K.p.k. Podkreślił bowiem, że brak jest tu podstaw do interpretowania tej instytucji przez pryzmat procedury karnej, gdyż byłoby to istotnym zawężeniem podstaw zawieszenia, nie mającym oparcia w ustawie o Służbie Więziennej, która nie określa, aby przesłanką zastosowania zawieszenia było zabezpieczenie toku postępowania dyscyplinarnego lub zapobieżenie popełnieniu przestępstwa. W ocenie organu, podstaw zawieszenia w czynnościach służbowych należy poszukiwać w kontekście danej sprawy, mając na względzie cele i zadania Służby Więziennej oraz prawa i obowiązki jej funkcjonariuszy. W tym zakresie wskazał na art. 2 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, określający podstawowe zadania służby, których funkcjonariusz będący pod wpływem alkoholu nie może realizować, a także na art. 13 ust. 2 pkt 2 i 5 tej regulacji, nakładający na dyrektora jednostki obowiązek zapewnienia prawidłowego praworządnego wykonywania tymczasowego aresztowania oraz kary pozbawienia wolności i zapewnienia właściwego wykonywania obowiązków oraz dyscypliny podległej kadry. Równocześnie zaakcentowano, że T.B. usiłując rozpocząć służbę pod wpływem alkoholu stworzył realne niebezpieczeństwo pogwałcenia tych przepisów. Podniesiono bowiem, że zajmuje on stanowisko młodszego wychowawcy działu penitencjarnego, pracuje w kontakcie z osadzonymi, jest bezpośrednio odpowiedzialny za proces ich resocjalizacji, ich właściwe zachowanie oraz bezpieczeństwo, a także za łagodzenie ich stresów oraz antagonizmów i zatargów między nimi. W każdej chwili może być przy tym zmuszony do zastosowania środków przymusu bezpośredniego. Oczekuje się także od niego, aby cieszył się wśród osadzonych nienaganną opinią i autorytetem. Należy do korpusu oficerskiego i powinien dawać swoją postawą przykład funkcjonariuszom zajmującym niższe stanowiska. Organ drugiej instancji wywiódł, że znajdowanie się pod wpływem alkoholu wyklucza realizację powyższych obowiązków i dlatego zastosowano wobec skarżącego zawieszenie w czynnościach służbowych, mając na celu zapobieżenie powtórzenia się tego rodzaju incydentu, zapewnienie prawidłowego toku postępowania dyscyplinarnego oraz utrzymanie właściwej dyscypliny pośród załogi i osadzonych, na którą jego zachowanie wywarło zły wpływ. Dodatkowo wskazano na fakt, iż czyn zarzucany wyżej wymienionemu jest ciężkim naruszeniem dyscypliny służbowej. Istnieje niebezpieczeństwo, że może wpływać na zeznania świadków zdarzenia, a równocześnie zachodzi potrzeba ustalenia powodów popełnionego przewinienia (którym może być np. choroba alkoholowa oraz istniejące problemy osobiste) oraz ewentualnego zastosowania odpowiednich środków zaradczych przed powrotem. W dalszej części odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. zakwestionował zarzut, jakoby w sprawie doszło do naruszenia zasady wyrażonej w art. 10 § 1 K.p.a. Podkreślił bowiem, że zawieszenie w czynnościach służbowych podejmowane było w warunkach niecierpiących zwłoki. Zachodziła konieczność niedopuszczenia funkcjonariusza do służby z wyżej wymienionych powodów, co w pełni uzasadniało odstąpienie od powyższej zasady, do czego upoważniał § 2 przywołanego przepisu. Organ odwoławczy dodał, że pozostałe zarzuty podnoszone przez skarżącego dotyczą postępowania dyscyplinarnego o zarzucane mu przewinienie i nie mają związku z decyzją o zawieszeniu w czynnościach służbowych, gdyż akt ten nie orzeka o jego winie lub niewinności, a stanowi tylko rozstrzygnięcie tymczasowe umożliwiające niezakłócone przeprowadzenie postępowania dyscyplinarnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) wykazała bowiem, że zaskarżony akt odpowiada wymogom prawa. Przedmiotem zaskarżenia jest w niniejszej sprawie decyzja o zawieszeniu skarżącego w czynnościach służbowych, wydana na podstawie art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1415. W dacie wydania rzeczonej decyzji obowiązywał tekst opublikowany w Dz. U. z 2010 r. nr 79, poz. 523 ze zm.). Stosownie do treści tego przepisu, wszczęcie przeciwko funkcjonariuszowi Służby Więziennej postępowania dyscyplinarnego, stanowi okoliczność uzasadniającą zawieszenie go w czynnościach służbowych. Wydane wobec T.B. rozstrzygnięcie spowodowane zostało wszczęciem przeciwko niemu w dniu [...] postępowania dyscyplinarnego w związku z przedstawieniem mu zarzutu o czyn określony w art. 230 ust. 3 pkt 7 ustawy o Służbie Więziennej, polegający na naruszeniu dyscypliny służbowej w postaci stawienia się do służby po użyciu alkoholu. W tym miejscu należy podkreślić, że wszelkie podnoszone przez skarżącego zarzuty dotyczące naruszeń prawa, do których doszło jego zdaniem w tym postępowaniu dyscyplinarnym, a w szczególności odnoszące się do nieprawidłowości przy poddaniu go badaniom na zawartość alkoholu, nie mogły odnieść skutku. Argumenty tego rodzaju skarżący może skutecznie podnosić w postępowaniu dyscyplinarnym, jednak nie mogą one rzutować na ocenę legalności decyzji o zawieszeniu w czynnościach służbowych. Z przywołanego art. 94 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej wynika bowiem jednoznacznie, że przesłanką uzasadniającą rozstrzygnięcie w tym zakresie jest samo zaistnienie obiektywnego faktu wszczęcia tego postępowania w związku z postawionym zarzutem, nie zaś poczynione w jego toku ustalenia czy zasadność tego zarzutu. Prawidłowość czynności przeprowadzonych w zakresie rzeczonego postępowania oraz trafność i zgodność z prawem dokonanych w jego toku ustaleń co do popełnienia przez funkcjonariusza zarzucanego mu czynu i co do jego winy nie stanowi kryterium decydującego o zasadności zawieszenia go w czynnościach służbowych. Także Sąd nie może badać tych zagadnień w zakresie niniejszej sprawy, gdyż przekroczyłby tym samym jej granicę w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a. Poza obiektywną przesłanką formalnoprawną polegającą - jak opisano powyżej - na samym fakcie wszczęcia przeciwko funkcjonariuszowi postępowania dyscyplinarnego, wpływ na rozstrzygnięcie o zawieszeniu w czynnościach służbowych ma nadto ocena potrzeby i celowości zastosowania wobec niego tego środka. W tym kontekście przyjdzie zauważyć, że o ile w poprzednim stanie prawnym, ustawodawca określił jasno, że instytucję zawieszenia w czynnościach służbowych stosuje się jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby (ówczesne brzmienie art. 37 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej), to wspomniany wyżej - obecnie obowiązujący przepis art. 94 ust. 2 przywołanej regulacji już tego nie określa. Użyty w jego treści zwrot "może" wskazuje, iż zawieszenie w czynnościach służbowych ma tu charakter fakultatywny co oznacza, że organ Służby Więziennej orzeka w tej kwestii w granicach uznania administracyjnego dokonując oceny, czy zastosowanie przewidzianego w nim środka jest celowe. Trzeba przy tym zaznaczyć, że ustawodawca poza wskazaniem sytuacji w których organ może zawiesić funkcjonariusza, nie zdefiniował żadnych szczególnych przesłanek od których uzależnia zastosowanie takiej sankcji. Oznacza to, iż w każdym przypadku, w którym organ stosuje instytucje zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych, powinien rozważyć potrzebę jej zastosowania. Uznaniowość w żadnym razie nie jest równoznaczna z dowolnością i dlatego wymaga od organu należytego umotywowania zasadności podjętego w tej kwestii rozstrzygnięcia. Mimo pewnej swobody, dalej jest on więc związany przepisami postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 §1 i art. 107 § 3 K.p.a. Oznacza to, że podejmując decyzję w ramach uznania administracyjnego jest on obowiązany rozważyć wszelkie okoliczności sprawy przemawiające za zawieszeniem funkcjonariusza, lub też jego niezawieszaniem, a stosowną argumentację zawrzeć w uzasadnieniu rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 29 października 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 765/13 - dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - zwanej dalej CBOSA). Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. obowiązek ten zachował. Zaprezentował bowiem w swojej decyzji powody, dla których uznał zawieszenie skarżącego w czynnościach służbowych za celowe. Powołał się w tym zakresie na wagę czynu, który zarzuca się obwinionemu zaznaczając, iż stawienie się do służby pod wpływem alkoholu wpływa niekorzystnie na jej dyscyplinę, a skoro charakter i warunki tej służby związane ze stałym zagrożeniem ze strony osób pozbawionych wolności i możliwością stosowania środków przymusu bezpośredniego, stan po użyciu alkoholu może spowodować realne zagrożenie dla zdrowia i życia. Wskazał również na potrzebę zachowania dobrego wizerunku funkcjonariuszy i służby w opinii publicznej oraz pośród osadzonych, wymagające całkowitej abstynencji, pełnej gotowości i sprawności psychofizycznej podczas wykonywania obowiązków. Zdaniem Sądu argumentacja ta jest dostatecznie przekonująca. Organ administracyjny miał bowiem na uwadze z jednej strony charakter i specyfikę służby oraz związane z tym prawa i obowiązki, zaś z drugiej, rodzaj zarzucanego skarżącemu czynu, który koliduje w sposób jaskrawy z tymi obowiązkami. To natomiast, czy wspomniany zarzut jest zasadny, stanowić będzie przedmiot badania w postępowaniu dyscyplinarnym i nie podlega ocenie na etapie wydawania decyzji o zawieszeniu w czynnościach służbowych. Warto w tym miejscu podkreślić, że powoływany przez skarżącego wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 14 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/Bd 1187/06 (dostępny w CBOSA) wydany został w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia było orzeczenie wydane w postępowaniu dyscyplinarnym, a nie decyzja o zawieszeniu w czynnościach służbowych. Pełnienie służby publicznej przez funkcjonariusza Służby Więziennej wymaga - jak stanowi art. 27 ustawy o Służbie Więziennej - wysokiego poziomu moralnego oraz nieposzlakowanej opinii, i takiemu wizerunkowi społecznemu funkcjonariusza ma służyć instytucja zawieszenia w czynnościach służbowych. Z kolei w przypadku uniewinnienia skarżącego w postępowaniu dyscyplinarnym od postawionych zarzutów, niewątpliwie on odzyska zarówno zaufanie przełożonych jak i należną część uposażenia (art. 95 ust. 2 cytowanej ustawy). W konsekwencji uznać przyjdzie, że kwestionowane rozstrzygnięcie zawiera wskazanie przesłanek, którymi organ kierował się podejmując je, a tym samym nie można zarzucić organowi przekroczenia granic uznania administracyjnego, a tym bardziej podjęcia decyzji w sposób nie uwzględniający okoliczności sprawy. Za chybione należy także uznać formułowane przez skarżącego zarzuty opierające się na analogii do instytucji zawieszenia w czynnościach służbowych uregulowanej w Kodeksie postępowania karnego. Chociaż jest to niewątpliwie środek prawny zbliżony w pewnym stopniu do zawieszenia, o którym mowa w art. 94 ustawy o Służbie Więziennej, to jednak mamy tu do czynienia z dwiema odrębnymi instytucjami podlegającymi innym reżimom prawnym i brak jest podstaw do utożsamiania przesłanek uzasadniających zastosowanie każdego z nich. Jak podniesiono wyżej, wspomniany art. 94 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej - poza kryterium formalnoprawnym w postaci wszczęcia postępowania dyscyplinarnego - nie określa przesłanek uzasadniających zawieszenie funkcjonariusza w czynnościach. Skoro zaś ustawa ta nie zawiera w przedmiotowym zakresie stosownego odesłania do przepisów K.p.k., to wbrew twierdzeniom skarżącego, nie sposób zgodzić się aby orzekające w tej kwestii organy obowiązane były opierać się na przesłankach wskazanych w art. 276 tego Kodeksu. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 10 K.p.a. należy wyjaśnić, że nie każde naruszenie tego przepisu stanowi podstawę do uchylenia decyzji. Sąd może bowiem uchylić decyzję administracyjną jedynie w sytuacji takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tak więc, zarzut naruszenia tego przepisu mógłby odnieść skutek tylko wówczas, gdyby skarżący wykazał, że powyższe uchybienie uniemożliwiło mu dokonanie konkretnych czynności procesowych, mogących rzutować na wydane w sprawie rozstrzygnięcie. Innymi słowy, zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. oceniać należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1142/11 oraz z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1490/11 – orzeczenia dostępne w CBOSA). Zdaniem Sądu w sprawie nie doszło do tego rodzaju naruszeń. Podkreślenia wymaga to, że w ramach przedmiotowego postępowania organ administracji nie przeprowadza żadnego postępowania dowodowego, a podstawą wydania decyzji jest uprzednie uruchomienie postępowania dyscyplinarnego. Skarżącemu nie umożliwiono wprawdzie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej, jednak było to spowodowane charakterem tego postępowania oraz przesłanką, o której mowa w art. 10 § 2 K.p.a. W uzasadnieniu tej decyzji powołano się bowiem na konieczność zapobieżenia niebezpieczeństwu dla innych funkcjonariuszy, z jakim wiązałoby się ewentualne pełnienie służby przez osobę będącą pod wpływem alkoholu. Zdaniem składu orzekającego odwołanie się do wskazanej przesłanki może być dyskusyjne, jednak nie zmienia to podstawowego faktu, że w ramach tego postępowania organ nie prowadzi postępowania dowodowego, a tym samym nie występuje konieczność gwarantowania stronie czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. Na marginesie, należy podkreślić, że strona zapoznała się z aktami sprawy w dniu [...], i co warto podkreślić - ze sporządzonego na tę okoliczność, podpisanego przez nią protokołu wynika, że nie wnosiła uwag do zgromadzonego materiału, a w rezultacie trudno uznać, aby podnoszone przezeń w tym zakresie zarzuty były zasadne. W ocenie składu orzekającego, na uwzględnienie nie zasługują także wywody skarżącego o tym, jakoby w dniu [...] stawił się on w Areszcie Śledczym w T. nie w celu pełnienia służby, lecz tylko po to aby wziąć urlop. O ile bowiem rzeczywiście tak było, mógł przecież na wstępie zakomunikować ten fakt funkcjonariuszom prowadzącym badania na zawartość alkoholu w organizmie i odmówić poddania się tym badaniom od razu składając stosowny wniosek urlopowy. Skarżący nie powoływał się nadto na zamiar wzięcia urlopu w dniu [...], gdy zapoznawał się z aktami sprawy, choć mógł to wtedy uczynić w ramach wyjaśnień składanych w charakterze strony. W tym stanie rzeczy jego oświadczenia w powyższej kwestii trudno uznać za przekonujące. Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa obowiązującego w dacie jego wydania i dlatego orzekł o oddaleniu skargi działając na podstawie art. 132 oraz w oparciu o art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło