IV SA/Gl 683/12
WyrokWSA w Gliwicach2014-05-22
Skład orzekający: Teresa Kurcyusz - Furmanik, Beata Kozicka, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję w sytuacji, gdy poprzedzająca ją decyzja organu odwoławczego została uchylona wyrokiem sądu administracyjnego, a postępowanie w sprawie nie zostało umorzone?Ratio decidendi
Wydanie zaskarżonej decyzji, która była następstwem decyzji organu odwoławczego uchylonej wyrokiem sądu administracyjnego, stanowi naruszenie przepisów postępowania dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Organ powinien był umorzyć równolegle prowadzone postępowanie po uchyleniu decyzji kasacyjnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wielokrotnie uchylanej decyzji o uchyleniu zasiłku stałego przyznanego M. D. Po kolejnym uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji organu I instancji, strona wniosła skargę do WSA. WSA uchylił decyzję SKO. Następnie SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, co zostało zaskarżone do WSA, który oddalił skargę. W międzyczasie organ I instancji wydał kolejną decyzję uchylającą zasiłek stały, która została utrzymana w mocy przez SKO. Strona wniosła skargę na tę decyzję SKO, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i nieważność decyzji. WSA uznał, że doszło do naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i określił, że nie może być wykonana. Przyznał również wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2014 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3) przyznaje na rzecz adwokat M. F. wynagrodzenie w kwocie 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.
Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił z dniem [...] decyzję nr [...] z dnia [...] przyznająca M. D. zasiłek stały. Decyzja ta uchylona została w trybie odwoławczym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (decyzja z dnia [...]nr[...]), a sprawa przekazana do jej ponownego rozpatrzenia.
W ponownym postępowaniu organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] nr [...] o tożsamej treści, co decyzja z dnia [...] Również i ta decyzja została w trybie odwoławczym uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] (decyzja nr[...]) a sprawę przekazano organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Organ I instancji, rozpatrując sprawę po raz kolejny wydał decyzję z dnia [...] nr [...] i jak poprzednio uchylił z dniem 1 grudnia 2005r. zasiłek stały przyznany stronie decyzją nr [...] z dnia [...] W wyniku wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do jej ponownego rozpatrzenia.
Prezydent Miasta B. kolejną decyzją wydaną w sprawie (decyzja z dnia [...] nr[...]) tym razem uchylił z dniem [...] decyzję nr [...] z dnia [...] przyznającą M. D. zasiłek stały. Decyzja ta została również uchylona przez organ odwoławczy (decyzją z dnia [...] nr[...]).
Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2011r. sygn. akt IV SA/Gl 750/10, skarga została uwzględniona, a decyzja organu odwoławczego uchylona.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy w całości decyzję organu I instancji z dnia [...] W wyniku wniesienia skargi od powyższej decyzji sprawa została rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który w wyroku z dnia 14 października 2013r. sygn. akt IV SA/Gl 460/12 oddalił skargę.
Tym samym sprawa w przedmiocie uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...] przyznająca M. D. zasiłek stały została zakończona prawomocnie.
Jednocześnie, po wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji uchylającej rozstrzygnięcie organu I instancji (decyzja z dnia [...] nr[...]) zaskarżonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Prezydent Miasta B. nie oczekując na rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu sądowoadministarcyjnym rozpatrzył sprawę wydając kolejną decyzję z dnia [...] nr [...] o tożsamej jak decyzja z dnia [...] treści. Ustalono, że na dochód strony w miesiącu styczniu 2006 r. składał się: zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 144,- zł., dodatek mieszkaniowy w wysokości 116,52 - zł. oraz renta inwalidzka z tytułu niezdolności do pracy w kwocie 311,85 - zł. W konsekwencji, łączny dochód strony wyniósł 572,37- zł. i przekroczył kryterium ustawowe (461 zł.), co skutkuje uchyleniem decyzji z dnia [...] przyznającej zasiłek stały z dniem 1 lutego 2006 r.
Decyzja ta utrzymana została w mocy w postępowaniu odwoławczym (decyzja z dnia [...] nr[...]). Wskutek wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została uchylona. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy (decyzja z dnia [...] nr[...]) decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...] nr [...] została utrzymana w mocy. Organ odniósł się do treści uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] podzielając stan faktyczny tam przytoczony. Zauważył nadto, że ustawodawca wykluczył możliwość łączenia renty lub emerytury z zasiłkiem stałym z pomocy społecznej. Świadczeniobiorca zobowiązany jest zatem do zwrotu świadczeń z pomocy społeczne jeżeli pobierał je w okresie, za który przyznano rentę. Ponieważ strona nabyła prawo do częściowej renty z tytułu niezdolności do pracy z ZUS w czasie pobierania zasiłku stałego, zgodnie z art. 99 ustawy o pomocy społecznej wypłacone mu zasiłki musiały zostać potrącone ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego.
M. D. nie zgodził się z tym rozstrzygnięciem organu odwoławczego i wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, w której domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. Zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a to art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nie wydanie decyzji reformatoryjnej o zwrocie kwoty 1686,50 zł, która dotyczyła okresu sprzed uchylenia decyzji o przyznaniu zasiłku stałego. Zarzucił również nieważność decyzji z dnia [...], jako wydanej w sprawie rozstrzygniętej już decyzją wcześniejszą.
Wskazał również jako naruszone - zasadę informowania strony wynikającą z treści art. 9 k.p.a, zasadę szybkości postępowania, błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy poprzez przyjęcie, że skarżący przekroczył kryterium dochodowe. Skarżący zarzucił nadto organowi sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy, a motywami jego podjęcia.
W odpowiedzi na skargą Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie zaprzeczając zarzutom przedstawionym w skardze.
W dniu 22 maja 2014r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosek skarżącego, w którym domagał się dołączenia do akt sprawy w całości akt sądowych o sygnaturach – IV SA/Gl 750/10, IV SA/GL 460/11 i IV SA/GL 460/12, a w tym celu odroczenie rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wymienionego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa.
Jednocześnie na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd dokonuje kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem zgodności z prawem nie będąc związany zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.
W wyniku przeprowadzenia kontroli w wyżej wskazanym zakresie, stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, bowiem zachodzi przesłanka opisana w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a.
Po myśli wskazanej regulacji, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Analiza przedstawionego stanu faktycznego nakazuje przyjąć, że w chwili rozpoznawania sprawy pozostają w obrocie prawnym dwie decyzje organu I instancji rozstrzygające w sprawie tożsamego podmiotu i przedmiotu, a jedna z nich wydana została na podstawie decyzji kasacyjnej organu odwoławczego usuniętej w następstwie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z obrotu prawnego.
Z opisu stanu faktycznego przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wynika, jakoby decyzja z dnia [...] wydana przez Prezydenta Miasta B. w sprawie uchylenia stronie przyznanego zasiłku stałego była pierwszym i jedynym rozstrzygnięciem. Organ pominął jednak cały, wieloletni przebieg postepowania, a w tym istotny dla sprawy fakt, iż postępowanie administracyjne prowadzone przez organ w przedmiocie uchylenia decyzji nr [...] z dnia[...] przyznającej M. D. zasiłek stały toczyło się po wydaniu decyzji SKO z dnia [...] równolegle przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach i przed organem I instancji, a konsekwencją tego jest wydanie dwóch decyzji rozstrzygających w tym samym przedmiocie wobec tej samej strony.
Organy nie dostrzegły, a wynika to bezspornie z akt administracyjnych przedstawionych Sądowi wraz ze skargą, że od chwili uchylenia wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] (wyrok z dnia 12 grudnia 2011r. sygn. akt IV SA/Gl 750/10) nastąpił powrót do postępowania odwoławczego i utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji. Taki stan rzeczy nabrał cech prawomocności po wydaniu kolejnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2013r. sygn. IV SA/Gl 460/12.
Procedowanie przez organ I instancji równoległe z zainicjowanym postępowaniem sądowoadministracyjnym (na co zezwalała temu organowi pozostająca chwilowo w obrocie prawnym zaskarżona do Sądu kasacyjna decyzja organu odwoławczego), doprowadziło w rezultacie do wydania tożsamej decyzji w przedmiocie uchylenia zasiłku stałego. Z chwilą usunięcia z obrotu prawnego decyzji kasacyjnej wskutek wyroku uwzględniającego skargę, rzeczą organu było umorzyć równolegle prowadzone postępowanie. Tymczasem okoliczność ta nie została zauważona przez organ odwoławczy.
Należy zatem stwierdzić, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu doszło do naruszenia przepisów postępowania, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w trybie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., a nie jak podniósł skarżący naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Zaskarżona decyzja stała się w istocie następstwem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr[...], która została następnie uchylona na podstawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 grudnia 2011r. sygn. akt IV SA/Gl 750/10. Z tych przyczyn zbędne jest odnoszenie się do merytorycznych zarzutów skargi. Również jako bezprzedmiotowy uznał Sąd wniosek skarżącego zmierzający do uzupełnienia akt sądowych i administracyjnych o akta spraw, w których zapadły wyżej przywołane i umówione decyzje administracyjne i wyroki tut. Sądu. Akta administracyjne zostały już bowiem uzupełnione zgodnie z zarządzeniem Sądu, a w/w wyroki są znane Sądowi z urzędu. Z tych też przyczyn nie uwzględniono wniosku skarżącego o odroczenie rozprawy.
Także, jako wykraczające poza materię należącą do kontrolowanej sprawy, uznał Sąd wnioski skarżącego odnoszące się do błędnie obliczonego przez organy dochodu skarżącego i wierzytelności po stronie skarżącego w stosunku do organu z tego tytułu w wysokości 1686,50 zł
W ponownym postępowaniu rzeczą organu odwoławczego będzie uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie w sprawie.
Mając powyższe na względzie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję. O jej wykonalności orzeczono na mocy art. 152 przywołanej ustawy.
O kosztach należnych pełnomocnikowi z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 P.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło