IV SA/Gl 693/18
WyrokWSA w Gliwicach2018-10-01
Skład orzekający: Szczepan Prax, Beata Kalaga-Gajewska, Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawidłowe jest doliczenie do dochodu rodziny stypendium szkolnego syna skarżącej, otrzymanego w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, do obliczenia prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie wyjaśniły należycie wszystkich dochodów rodziny skarżącej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności, wątpliwości budziło rozliczenie dochodów z pracy za granicą w grudniu 2016 r. oraz dochodów z umowy zlecenia. Niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego w zakresie dochodów stanowi naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka. Organ I instancji przyznał świadczenia, ale w zaniżonej wysokości, uznając, że dochód rodziny przekroczył kryterium. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca kwestionowała sposób obliczenia dochodu rodziny, zarzucając wadliwe wliczenie stypendium szkolnego syna i pominięcie wydatków z roku 2015. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, Protokolant Specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2018 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Prezydent Miasta B. przyznał A.J. (dalej: "skarżąca") zasiłek rodzinny (135,- zł.) oraz dodatek do zasiłku rodzinnego (210,- zł.) z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka – A. R. (ur. [...] r.), na okres od dnia 01.11.2017 r. do dnia 31.10.2018 r. Organ podał, że w dniu 25.09.2017 r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na syna, na okres zasiłkowy 2017/2018. Jej rodzina składa się z dwóch osób - skarżącej i syna, który legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym z dnia [...] r., wydanym przez Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. do dnia [...] r. Okresem, na który jest ustalane prawo do świadczeń rodzinnych jest okres od 01.11.2017 r. do 31.10.2018 r., zatem do dochodu rodziny należało wliczyć dochody osiągnięte w roku 2016, z uwzględnieniem dochodów utraconych i uzyskanych. W wyliczaniu dochodu rodziny organ uwzględnił dochód jaki uzyskała skarżąca z tytułu podjęcia pracy w firmie A Spółka komandytowa, od dnia [...] r. na podstawie umowy zlecenia (w miesiącu sierpniu 2017 r. w wysokości 162,49-zł. , tj. 242,40-zł. przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania, czyli składka na ubezpieczenie społeczne 40,16-zł. i składka na ubezpieczenie zdrowotne 22,75-zł. oraz zaliczka na podatek dochodowy 17,00-zł.), a także dochód skarżącej z tytułu emerytury wypłacanej od dnia 01.08.2016 r., osiągnięty w 2016 r. w wysokości 5 038,04-zł. (5 536,30-zł. przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania - składka na ubezpieczenie społeczne 0,00-zł., - składka na ubezpieczenie zdrowotne 498,26-zł., - podatek dochodowy 0,00-zł.), co miesięcznie daje kwotę równą 1 007,61-zł. Dodatkowo organ uwzględnił jako dochód wypłacone w 2016 r. na rzecz syna świadczenia z funduszu alimentacyjnego w wysokości łącznie 4 800,00-zł., co miesięcznie wynosi 400,-zł., a także otrzymane w 2016 r. stypendium szkolone w wysokości 642,90-zł., co miesięcznie wynosi 53,58-zł. (algorytm obliczenia dochodu przedstawia się następująco: 162,49 + 1007,61 zł. + 400- zł. + 53,58-zł. = 1 623,68-zł. : 2 osoby = 811,84- zł. miesięcznie na osobę w rodzinie). Zatem miesięczny dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę przekroczył kryterium dochodowe wynoszące na osobę 764,00-zł., określone w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych, o 95,68- zł. miesięcznie, dlatego zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje w wysokości różnicy między łączną kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, a kwotą, o którą został przekroczony dochód rodziny.
W odwołaniu skarżąca podniosła, że organ wadliwie rozlicza jej i syna dochody na cały rok bądź na poszczególne miesiące, np. stypendium z roku szkolnego 2015/2016, które ostatni raz zostało wypłacone synowi w miesiącu w marcu 2016 r. zostało wliczone do dochodu za rok 2017/2018, natomiast wydatki uwzględniono tylko z roku 2015. Domagała się wypunktowania z podaniem podstawy prawej sposobu rozliczenia jej emerytury za 2016 r. i wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia do dnia 31 lipca 2017 r. w firmie "B", w tym jednorazowej wypłaty wynagrodzenia w miesiącu grudniu 2016 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., po rozpatrzeniu sprawy z odwołania, decyzją z dnia [...] r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. W podstawie prawnej decyzji powołało art. 17, art. 18, art. 21 ust. 1 z dnia 12.10.1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 570), art. 3 i art. 5 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1952, dalej w skrócie: "ustawa") i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2017 r. poz. 1257, dalej w skrócie: "k.p.a."). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia zaznaczyło, że zasady ustalania prawa do świadczeń rodzinnych, w tym zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego zostały uregulowane przez ustawodawcę w przepisach omawianej ustawy o świadczeniach rodzinnych i wskazało na definicję dochodu, określoną w art. 3 pkt 1 ustawy oraz akcentowało wpływ na wysokość dochodu zarówno dochodu utraconego, jak i uzyskanego, co wynika z art. 3 pkt 23 i 24 ustawy.
Odnosząc się do zarzutu postawionego w odwołaniu dotyczącego zaliczenia do dochodów rodziny skarżącej stypendium szkolnego pobranego przez jej syna w 2016 r., Kolegium wskazało, iż to doliczenie jest prawidłowe, gdyż stanowi ono pomoc o charakterze socjalnym i wynika z definicji dochodu zawartej w art. 3 pkt 1 lit. c) ustawy. Zgodnie z pismem MOPS Dział Świadczeń z dnia 16.03.2018 r. (k. 225) syn skarżącej miał przyznane stypendium szkolne w ramach którego w 2016 r. otrzymał refundację z MOPS w łącznej kwocie 642,90-zł. Wyrażone powyżej stanowisko prezentowane jest również w orzecznictwie sądów administracyjnych, m.in. w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 25.06.2013 r. o sygn. akt II SA/Bd 464/13, w którym Sąd wskazał, że: "Zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. c tiret 28 w/w ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym pomoc materialną o charakterze socjalnym określoną w art. 90c ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2015 r. poz. 2156 oraz z 2016 r. poz. 35, 64, 195, 668 i 1010) oraz pomoc materialną określoną w art. 173 ust. 1 pkt 1, 2 i 8, art. 173a, art. 199 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 i art. 199a ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, tj. m.in. stypendia szkolne. [...] Należy przyjąć, że stypendium szkolne winno być, stosownie do art. 3 ust. 1 lit. c tiret 28 ustawy o świadczeniach rodzinnych, doliczone do dochodu rodziny.". Ponadto, w wyroku WSA w Lublinie z dnia 25.11.2014 r. o sygn. akt II SA/Lu 48/14 Sąd wskazał, że: "przepis art. 3 pkt 23 u.ś.r. w sposób enumeratywny (wyłączny) wylicza przypadki, które stanowią utratę dochodu, co w konsekwencji daje podstawę do pomniejszenia o tę kwotę dochodu branego pod uwagę przy ocenie prawa do świadczenia. Z przepisu tego nie wynika, by utrata stypendium szkolnego stanowiła "utratę dochodu" w rozumieniu przepisów powołanej ustawy. Przepis ten nie daje więc podstaw do pomniejszenia dochodu rodziny Strony z tytułu utraty stypendium szkolnego." (przywołane wyroki są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA, dalej w skrócie: "CBOS"). Odnośnie zarzutu dotyczącego uwzględnienia w dochodzie rodziny skarżącej kwoty 162,49-zł. z tytułu podjęcia przez skarżącą pracy w firmie A Spółka komandytowa od dnia 28.07.2017 r. na podstawie umowy zlecenia - Kolegium wyjaśniło, że do obliczenia kryterium dochodowego brany jest dochód jaki się osiągnęło w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do zasiłku rodzinnego, czyli rok 2016 r. oraz kwota ewentualnego dochodu osiągniętego za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. Przesłankę dla uznania "utraconego dochodu" stanowić może wyłącznie utrata dochodu spowodowana utratą zatrudnienia, czyli rozwiązaniem lub wygaśnięciem stosunku pracy lub innej pracy zarobkowej, nie zaś obniżeniem wynagrodzenia. Kolegium podkreśliło, iż skarżąca nadal jest zatrudniona w firmie A Spółka komandytowa, zgodnie z jej oświadczeniem z dnia 23.02.2018 r. (k. 208 akt administracyjnych). Odnośnie doliczenia do dochodu rodziny za rok 2016 r. emerytury skarżącej w wysokości 5 038,04-zł., co miesięcznie daje kwotę 1 007,61-zł., Kolegium uznało, że prawo do emerytury przysługuje skarżącej od dnia 01.08.2016 r. (k. 112 akt), w związku z tym kwotę dochodu z tego tytułu obliczoną na podstawie PIT- 40A (k. 114) podzielono przez 5 miesięcy, tzn. przez liczbę miesięcy, w których dochód ten został osiągnięty, zgodnie z art. 5 ust. 4a ustawy.
W skardze od powyższej decyzji skarżąca kwestionowała sposób obliczenia dochodu jej rodziny, bowiem organ zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji wadliwie przyjął za dochód wypłacone jej synowi w roku 2016 stypendium szkolne, natomiast wydatki uwzględnił za rok 2015. Z tego powodu wydane zostały błędne rozstrzygnięcia, bowiem w miesiącu lutym 2017 r. dochód rodziny na osobę wyniósł 475,- zł. miesięcznie i stanowiła go jedynie emerytura skarżącej w wysokości miesięcznie 948,- zł.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., zwana dalej w skrócie "p.p.s.a.").
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. w sprawie przyznania skarżącej zasiłku rodzinnego oraz dodatku do tego zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji syna, na okres od dnia 01.11.2017 r. do dnia 31.10.2018 r.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 2 pkt 1, art. 3 i art. 5 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1952 z późn. zm., dalej jak dotychczas w skrócie: "ustawa").
Bezspornie zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka, natomiast prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje: rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się, co wynika z treści art. 4 ustawy. Jednocześnie w art. 3 pkt 1 ustawy zdefiniowano pojęcie dochodu, a w pkt 2a wyjaśniono rozumienie określenia "dochód członka rodziny".
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674,00-zł. (por. art. 32 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemem wsparcia rodzin - Dz. U. z 2017 r. poz. 1428).
W ustawie zdefiniowano pojęcie utraty dochodu, ale i wyjaśniono, czym jest zatrudnienie lub inna praca zarobkowa. W rozumieniu art. 3 pkt 23 lit. c) ustawy, utrata dochodu oznacza utratę dochodu spowodowaną utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Dodatkowo zatrudnienie, dla celów tej ustawy, nie jest rozumiane tak, jak w języku potocznym. Ustawodawca sformułował legalną definicję tego pojęcia, zawartą w art. 3 pkt 22 ustawy. Przepis ten stanowi, że zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową jest wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 8 lutego 2018 r. sygn. akt IV SA/Gl 734/17 oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Po 138/17, CBOS).
W odniesieniu do pojęcia dochodu trzeba przyjąć, że o "utracie dochodu" należy mówić w sytuacji jego "straty, zaniku, ubytku", zatem zarówno w sytuacji, gdy określona osoba przestała uzyskiwać jakikolwiek dochód, jak i w sytuacji, gdy jej dotychczasowy dochód uległ częściowemu zmniejszeniu. Zdarzenia wymienione w katalogu określonym w art. 3 pkt 23 lit. a-l) ustawy, bez wątpienia mają wpływ na dochody określonej osoby i nie można ich wiązać wyłącznie z całkowitym ustaniem prawnego stosunku zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Mogą to być wszelkie zmiany związane z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową wpływające na zmniejszenie dochodów. Powyższe rozumienie omawianych przepisów, wynikające z ich wykładni językowej i systemowej wewnętrznej, znajduje również potwierdzenie w wykładni celowościowej, bowiem zgodnie z art. 1 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 1 ustawy, celem przyznania zasiłku rodzinnego jest częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka.
Pojęcia "dochodu utraconego" i "uzyskanego", zdefiniowane w art. 3 pkt 23 i pkt 24 ustawy, służą urealnieniu dochodu rodziny w dacie przyznawania świadczeń. Dodatkowo, ustawodawca przy ustalaniu kryterium dochodowego jako bazę traktuje rok poprzedzający rok świadczeniowy (art. 3 pkt 2a ustawy).
Mając na uwadze, iż sytuacja dochodowa rodziny może zmieniać się w tak długim okresie niezbędne jest ustalenie aktualnego jej dochodu. Zwrócił na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 maja 2017 r. o sygn. akt I OSK 243/14 stwierdzając, że obowiązkiem organu, rozpoznającego wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku, jest ustalenie prawa do świadczeń na podstawie dochodu jak najbardziej zbliżonego do dochodu faktycznie uzyskiwanego przez rodzinę w dacie składania wniosku, a pojęcie "utrata dochodu" powinno być więc interpretowane jako utrata albo ubytek sumy wpływów (CBOS).
W tym stanie rzeczy nie powinno budzić wątpliwości, że przepisy określające przesłanki warunkujące uzyskanie prawa do zasiłku rodzinnego powinny być wykładane w sposób pozwalający realizować ustawowy cel tego świadczenia, tj. częściowe zaspokajanie potrzeb finansowych związanych z wychowaniem i opieką nad dzieckiem, w zakresie adekwatnym do aktualnej sytuacji finansowej osoby ubiegającej się o tego rodzaju świadczenie. Natomiast sytuacja finansowa determinowana jest nie tylko nawiązaniem lub rozwiązaniem stosunku pracy bądź podjęciem lub zakończeniem zatrudnienia w inny sposób, lecz również wszelkimi zmianami związanymi z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową określonej osoby, wpływającymi na zmniejszenie jej dochodów (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 1728/17, CBOS).
W tym miejscu, niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów należy wskazać, że podstawą rozważań winien być dochód rodziny skarżącej z 2016 roku, bowiem podstawą obliczania dochodu rodziny jest dochód jej członków uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy 2017/2018 z uwzględnieniem dochodów utraconych i uzyskanych (por. art. 3 pkt 2 i 2a w związku z art. 5 ust. 4-4c ustawy. Z definicji "dochodu członka rodziny" (art. 3 pkt 2a ustawy) wynika, że jest nim wynik podzielenia rocznego dochodu przypadającego na członka rodziny przez liczbę miesięcy w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, czyli uśredniony arytmetycznie, w takiej samej wysokości w każdym miesiącu, definiowany przez ustawodawcę jako "przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4c ustawy". Z brzmienia art. 5 ust. 4b (zdanie ostatnie) ustawy wynika jasno, że obowiązek weryfikacji dochodu w okresie przyznania świadczenia odnosi się do całości dochodu świadczeniobiorcy, a nie tylko "nowego" dochodu, uzyskiwanego po upływie roku bazowego. Organ ustala całość dochodu na dzień przyznania świadczenia, a nie tylko części uzyskanej po roku bazowym. Innymi słowy organ musi sprawdzić, czy wnioskodawca w dacie przyznania świadczenia oprócz dochodu "nowego" uzyskuje także wynagrodzenie z roku bazowego. Jest to rozwiązanie logiczne i zgodne z wykładnią celowościową, bowiem pozwala ustalić faktyczny dochód rodziny w dacie wydania decyzji.
Oznacza to, że dochód uzyskany po roku kalendarzowym poprzedzającym powinien być doliczony do dochodu za rok poprzedzający, a tak otrzymana całkowita kwota podzielona przez 12 miesięcy oraz liczbę członków rodziny.
Podstawową przesłanką do przyznania świadczeń rodzinnych jest bowiem spełnienie kryterium dochodowego rozumianego jako przeciętny miesięczny dochód uzyskany w skali roku kalendarzowego. Jednocześnie przyjmuje się, że zasada ta ma również zastosowanie w przypadku uzyskania dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, a więc dochód ten również należy liczyć w stosunku rocznym (por. wyroki WSA w Krakowie: z dnia 5 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 789/14; z dnia 31 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 280/14; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28 stycznia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wr 530/14, CBOS). W innym wypadku jednorazowe doliczenie kwoty dochodu uzyskanego w roku następującym po roku, z którego dochód uwzględnia się przy ustalaniu prawa do świadczenia, decydowałoby w sposób znaczący o przyznaniu takiego świadczenia i pozbawiałoby wsparcia rodzinę o stosunkowo niskich dochodach. Praktyka taka stałaby w sprzeczności z art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78 poz. 483 z późn. zm.), stanowiącym, że rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 1202/14, CBOS).
Analiza akt sprawy wskazuje, że skarżąca do dnia 31 sierpnia 2017 r. wykonywała działalność zawodową na terenie [...] (por. pismo [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia 31 stycznia 2018 r. k. 197). Zgodnie z oświadczeniem samej skarżącej jest ona zatrudniona w firmie A Spółka komandytowa od dnia 28.07.2017r. na "niecały etat" (por. oświadczenie z dnia 23.02.2018 r. k. 208). Natomiast z treści zaświadczenia tejże Spółki z dnia 20 listopada 2017 r. wynika, że za sierpień 2017 r. nie osiągnęła żadnego dochodu (k. 175), przy czym w zaświadczeniu z dnia 2 października 2017 r. za ten sam miesiąc wykazano dochód 162, 49- zł. (k. 162). Jednocześnie z treści oświadczenia z dnia 25 września 2017 r. załączonego przez skarżącą do wniosku o przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku wynika, że w 2016 r. otrzymała dochód z tytułu alimentów w wysokości 4 800,- zł. (k. 184). Dodatkowo, skarżąca podała, że od dnia 16 listopada 2016 r. do dnia 16 stycznia 2017 r. pracowała za granicą - [...] i rozliczyła się z tej pracy w Urzędzie Skarbowym w Polsce, a od tej pory nie pracuje (por. oświadczenie skarżącej z dnia 25 września 2017 r. k. 182). Z tego tytułu tylko w miesiącu grudniu 2016 r. uzyskała dochód w wysokości 3 611,40-zł. z tytułu zatrudnienia jako opiekunka w [...] (oświadczenie sporządzone przez "B" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w T. z dnia 3 października 2017 r. k. 161) oraz skarżącej z dnia 21 grudnia 2017 r. (k. 177).
Należy zaznaczyć, że zaświadczenie z dnia 11 października 2017 r., sporządzone przez "B " Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w T potwierdza jej zatrudnienie od dnia 16 listopada 2016 r. do 12 marca 2017 r. i wskazuje na przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu jedynie za miesiąc grudzień 2016 r. w wysokości 2 039,99-zł., przy czym jest to odręczna poprawka kwoty 3 611,40-zł. nie uwzględniająca podatku dochodowego, ani składki na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne. Dokonane na tym zaświadczeniu skreślenie nie pokrywa się z kwotami wyszczególnionymi w zaświadczeniu tej samej Spółki z dnia 3 października 2017 r., w którym za ten sam miesiąc grudzień 2016 r. wyszczególniono kwotę brutto wynagrodzenia w wysokości 2 039,99- zł., składki 234,30-zł. oraz wynagrodzenie netto 3 611,40-zł. Uzasadnione wątpliwości budzi uwidocznienie w tym zaświadczeniu wynagrodzenia brutto niższego niż netto. Okoliczność ta, jak też poczynione w zaświadczeniu z dnia 11 października 2017 r. poprawki nie zostały doprecyzowane w żadnym innym zaświadczeniu, czy też dokumencie, stąd też jest konieczne ich szczegółowe wyjaśnienie. Nadto, z zaświadczenia z dnia 30 stycznia 2018 r. tej samej Spółki wynika, że skarżąca jest zatrudniona na ½ etatu od dnia 16 listopada 2016 r. do dnia 31 lipca 2017 r. (k. 206). Zarzuty odwołania odnosiły się do tego faktu, jednakże organ odwoławczy nie rozważył ich w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze na podstawie tylko tak zgromadzonych dokumentów przedwcześnie organ odwoławczy uznał za prawidłowe wyliczenia organu I instancji, bowiem dochody rodziny skarżącej nie zostały należycie wyjaśnione w każdym miesiącu. Brak wyjaśnienia przez organ odwoławczy w trybie kontroli powyższych kwestii stanowił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu prawy organy dokonają ustaleń faktycznych w zakresie dochodu skarżącej i jej rodziny, stosownie do zaprezentowanej w niniejszym uzasadnieniu wykładni prawa.
Z uwagi na powyższe, Sąd, uchylił zaskarżoną decyzję, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło