IV SA/Gl 7/08

WyrokWSA w Gliwicach2008-05-16

Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Teresa Kurcyusz – Furmanik, Szczepan Prax

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie, której prawo do lokalu socjalnego zostało przyznane prawomocnym wyrokiem eksmisyjnym, przysługuje dodatek mieszkaniowy, jeśli w momencie składania wniosku nie posiadała tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, ale prawo do lokalu socjalnego uzyskała dopiero po uprawomocnieniu się wyroku?
Ratio decidendi
Dodatek mieszkaniowy przysługuje osobie zajmującej lokal bez tytułu prawnego, która oczekuje na lokal zamienny lub socjalny. Prawo do lokalu socjalnego, na które oczekuje dana osoba, musi być już przyznane, a nie dopiero ustalone w przyszłości. W przypadku, gdy prawo do lokalu socjalnego zostało przyznane prawomocnym wyrokiem eksmisyjnym dopiero po uprawomocnieniu się tego wyroku, osoba ta nie spełniała przesłanek do uzyskania dodatku mieszkaniowego w momencie składania wniosku.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, wskazując na utratę tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Organy administracji odmówiły przyznania dodatku, uznając, że skarżący nie posiadał tytułu prawnego ani nie oczekiwał na lokal socjalny w momencie składania wniosku. Po uchyleniu przez WSA pierwszej decyzji i ponownym rozpatrzeniu sprawy, organy ponownie odmówiły przyznania dodatku, powołując się na prawomocny wyrok eksmisyjny, który przyznał skarżącemu prawo do lokalu socjalnego dopiero po uprawomocnieniu się wyroku. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa i ignorowanie wcześniejszych wyroków sądowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik Sędzia NSA Szczepan Prax Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2008 r. sprawy ze skargi D.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę D.R. dnia [...] złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, z którego wynikało, iż z dniem [...] utracił tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i płaci odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego. W oparciu o ten wniosek Prezydent Miasta Ś. decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego. Od decyzji powyższej zostało wniesione odwołanie, a po jego rozpatrzeniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej odwołaniem decyzji. W wyniku wniesionej skargi decyzja Kolegium została wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach sygn. akt IV SA/Gl 188/06 z dnia 28 lutego 2007 r. uchylona. W uzasadnieniu wyroku Sąd zważył, iż przyjęte przez organy stanowisko, że skarżący nie ma tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu, a jednocześnie nie jest osobą oczekującą na przysługujący mu lokal zamienny albo socjalny nie znajduje dostatecznych podstaw w świetle zgromadzonego w aktach administracyjnych materiału dowodowego. W szczególności Sąd zwrócił uwagę, na określony rozporządzeniem wzór wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, w którym rubryki dotyczące tytułu prawnego potwierdza zarządca. W rozpoznawanej sprawie we wniosku z dnia [...] zakreślona została rubryka "bez tytułu prawnego -oczekujący na dostarczenie przysługującego lokalu zamiennego lub socjalnego", przy której uczyniono jedynie adnotację "utracił tytuł prawny z dniem [...]". Z zapisu tego nie wynika wprost, że skarżący nie był osobą oczekującą na przysługujący ma lokal socjalny. Sąd zwrócił również uwagę, iż z informacji przedłożonej przez skarżącego Sądowi wynika, że w jego sprawie zapadł wyrok o [...], w którym ustalono, iż przysługuje mu prawo do lokalu socjalnego. Kwestia ta, wobec braku poczynienia przez organ ustaleń, wymagała będzie zbadania. W oparciu o powołany wyrok Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uznało, iż ponowne rozpatrzenie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części i decyzją Nr [...] z dnia [...] uchyliło decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu decyzji kasacyjnej Kolegium wskazało, iż zachodzi konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy i przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w kierunku wskazanym przez Sąd w powołanym wyroku. Ustalenia wymagało przede wszystkim, czy wnioskodawca w chwili składania wniosku należał do osób oczekujących na przysługujący mu lokal socjalny, gdyż dopiero na tej podstawie możliwe będzie wydanie decyzji zgodnej z obowiązującymi w tej materii przepisami. Rozpatrując sprawę ponownie organ pierwszej instancji pismem z dnia [...] nr [...] zwrócił się do Miejskiego Zarządu Budynków Miejskich w Ś. o wyjaśnienie, czy D.R. posiadał na dzień [...] tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i czy w tym czasie posiadał uprawnienie do lokalu zamiennego lub socjalnego. W trakcie przeprowadzonego postępowania ustalono, iż dnia [...] Zarząd 'Budynków Miejskich w Ś. wysłał do D.R. upomnienie zobowiązujące do uregulowania w terminie jednego miesiąca zaległości czynszowych, które na dzień [...] wynosiły [...] zł. z pouczeniem, iż brak wpłaty lub nieudzielanie odpowiedzi na propozycję zawarcia ugody w celu rozłożenia spłaty na raty spowoduje wypowiedzenie umowy najmu z winy najemcy oraz wszczęcie postępowania egzekucyjnego o zapłatę i eksmisję. Upomnienie doręczono dnia [...]. W związku z brakiem odpowiedzi na otrzymane upomnienie pismem z dnia [...] umowa najmu lokalu mieszkalnego została wypowiedziana -rozwiązanie umowy najmu nastąpiło z dniem [...]. Pismo powyższe zostało doręczone wnioskodawcy [...]. W wyniku braku reakcji na w/wym. pismo i brak ugodowego załatwienia sprawy MZBM Ś. w dniu [...] skierował pozew do Sądu Rejonowego w C. o eksmisję z w/wym. lokalu. W wyroku wydanym [...] sygn. akt [...] Sąd nakazał pozwanym D., N. i F. R. aby opuścili i opróżnili lokal mieszkalny położony w Ś., przy ul. [...] i ustalił, iż pozwanym przysługuje prawo do lokalu socjalnego. D.R. wniósł apelację, która postanowieniem Sądu Rejonowego w C. sygn. akt [...] z dnia [...] została odrzucona. Na postanowienie to zostało złożone zażalenie, które postanowieniem Sądu Okręgowego w K. sygn. akt [...] z dnia [...] zostało oddalone. W związku z powyższym powołany wyrok z dnia [...] uprawomocnił się dopiero z dniem [...]. Stąd też decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ś. odmówił D.R. przyznania dodatku mieszkaniowego z uwagi na brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. W uzasadnieniu wskazał, iż powyżej już naprowadzone ustalenia prowadza do wniosku, iż w chwili składania wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego tj. w [...] wnioskodawca nie posiadał tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego ani nie należał do osób oczekujących na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny, gdyż uprawnienie do takiego lokalu uzyskał dopiero z dniem [...]. W odwołaniu od tej decyzji skarżący D.R. podnosił, że Prezydent Miasta rażąco naruszył obowiązujące prawo materialne i procesowe wydając decyzje wbrew ujawnionym faktom i dowodom, w poczuciu pełnej bezkarności. Dodał, ze Gmina Ś. w swoim pozwie z dnia [...] jako przyczynę żądania eksmisji podała zaległości czynszowe i w następstwie rzekomych zaległości wypowiedzenie umowy najmu. Wyjaśnia, że czynsz płacił i płaci na bieżąco w części do której zobowiązuje go ustawa o dodatkach mieszkaniowych, a więc żadnych zaległości nie było. Zaznacza, że wcześniej od [...] trzykrotnie miał przyznane dodatki mieszkaniowe, a następnie w identycznym stanie faktycznym i prawnym zaczęto mu odmawiać złośliwie ich przyznania po tym jak wraz z działaczami Ruchu A zaczął demaskować przestępczą działalność Prezydenta Miasta Ś. Zarzucał, że Prezydent całkowicie ignoruje wyroki WSA w Gliwicach z dnia 28 lutego 2007 r. sygn. akt IV SA/Gl 188/06 i NSA w Warszawie z dnia 15 marca 2007r. sygn. akt I OSK 705/06, które to wyroki uchylają wcześniejsze decyzje i tym samym nakazują przyznanie należnego ustawowo dodatku mieszkaniowego. Zauważa, że "mafia samorządowa" posuwa się nawet do tego, że obraża Sąd powołując się obłudnie na jakiś inny wyrok tego sądu, który nie ma żadnego związku merytorycznego, ani faktycznego z przedmiotowymi sprawami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją dnia [...] Nr [...] wydaną m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. orzekło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż zagadnienia związane z przyznawaniem dodatków mieszkaniowych uregulowane są w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734). Dodatek ten przyznawany jest na wniosek osoby uprawnionej do otrzymania dodatku, a wzór wniosku o przyznanie dodatku określa załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U.Nr 156, poz. 1817 ze zm.). Rubryki dotyczące nazwy i siedziby zarządcy, tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, jego powierzchni użytkowej, a także dane dotyczące wyposażenia technicznego lokalu i łącznej kwoty wydatków za ostatni miesiąc potwierdza zarządca domu swoim podpisem. Potwierdzenie wniosku przez zarządcę jest wymogiem formalnym, gdyż tylko prawidłowo wypełniony wniosek wszczyna postępowanie. Podkreślono, iż stosownie do postanowień art. 2 ust. 1 powołanej ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje i osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których mają tytuł prawny lub nie posiadającym takiego tytułu, ale oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. W szczególności zgodnie z pkt 1 dodatek przysługuje najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych. Organ odwoławczy podkreślił, iż w oparciu o prawidłowo dokonane ustalenia organu I instancji wydanie decyzji odmawiającej przyznanie dodatku mieszkaniowego jest prawnie uzasadnione. Poza sporem jest bowiem, że na dzień składania wniosku D.R. zajmował lokal bez tytułu prawnego i nie należał do osób oczekujących na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny. Odnośnie podniesionych w odwołaniu okoliczności – organ odwoławczy wskazał - iż teza, że Prezydent Miasta Ś. wydając decyzję odmowną rażąco naruszył prawo nie znajduje potwierdzenia. Odwołujący się całą winą za zaistniałą sytuację obarczył Prezydenta Miasta Ś., podczas gdy z akt wynika, iż to właśnie skarżący swoim postępowaniem przyczynił się do utraty tytułu prawnego. Zanim to nastąpiło otrzymał bowiem propozycję zawarcia ugody, na którą nawet nie zareagował. Co do zarzutów dotyczących naruszenia wyroków WSA w Gliwicach z dnia 28 lutego 2007 r. i NSA w Warszawie z dnia 15 marca 2007 r. – organ odwoławczy wskazał - iż są one nieuzasadnione. W rozpatrywanej sprawie organy były bowiem związane oceną prawną zawartą w wyroku WSA w Gliwicach sygn. akt IV SA/GL 188/06 z dnia 28 lutego 2007 r. i wskazaniami z tego wyroku co do dalszego postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący podnosił, że decyzja jest rażąco sprzeczna z obowiązującym prawem procesowym i materialnym, stanem faktycznym, zdrowym rozsądkiem i elementarnym poczuciem godności urzędników samorządowych jakie powinni mieć funkcjonariusze publiczni. Dodaje, że Gmina i Kolegium wydały już wiele przedmiotowych decyzji, mimo iż wie o kilku uchylających haniebne decyzje wyrokach, w tym najważniejszym wyroku zapadłym w Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Zaznacza, że do wypowiedzenia mu tytułu prawnego doszło w wyniku eskalacji działań z pogwałceniem wszelkich przepisów prawa. Domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przyznania należnego mu ustawowo dodatku mieszkaniowego. W odpowiedzi na organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, przytaczając na uzasadnienie argumentację przytoczoną w motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony orzeczeniem, czy rozstrzygnięcie wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając w tych granicach legalność zaskarżonego orzeczenia nie sposób dostrzec naruszenia przepisów prawa, nie sposób też było podzielić zarzutów skargi. Wydając zaskarżone orzeczenie organ działał zgodnie z przepisami procedury administracyjnej. W szczególności wyjaśnił sprawę w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie. Dokonał poprawnych ustaleń stanu faktycznego, poczynił prawidłowe rozważania faktyczne i prawne, trafnie rozstrzygając występujące w sprawie zagadnienie, a swe stanowisko przekonująco umotywował. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie pozostawia też wątpliwości co do jego zgodności z powołanymi przepisami prawa. Zasady przyznawania świadczenia w postaci dodatku mieszkaniowego uregulowane zostały w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r., o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734). Po myśli art. 2 ust.1 tej ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych, 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Nie nasuwające wątpliwości ustalenia organów administracji procedujących w niniejszej sprawie - poczynione w oparciu o stosowną dokumentację zalegającą w aktach administracyjnych sprawy przedmiotowej sprawy - wskazują, iż Zarząd Budynków Miejskich w Ś. pismem z dnia [...] wypowiedział skarżącemu umowę najmu lokalu mieszkalnego - rozwiązanie umowy najmu nastąpiło z dniem [...]. Wobec braku reakcji skarżącego na to pismo i brak ugodowego załatwienia sprawy MZBM Ś. w dniu [...] skierował pozew do Sądu Rejonowego w C. o eksmisję z w/wym. lokalu. W wyroku wydanym [...] sygn. akt [...] Sąd nakazał pozwanym D., N. i F. R. aby opuścili i opróżnili lokal mieszkalny położony w Ś., przy ul. [...] i ustalił, iż pozwanym przysługuje prawo do lokalu socjalnego. D.R. wniósł apelację, która postanowieniem Sądu Rejonowego w C. sygn. akt [...] z dnia [...] została odrzucona. Na postanowienie to zostało złożone zażalenie, które postanowieniem Sądu Okręgowego w K. sygn. akt [...] z dnia [...] zostało oddalone. W związku z powyższym powołany wyrok z dnia [...] uprawomocnił się dopiero z dniem [...]. Stąd też oczywistym jest, iż naprowadzone wyżej ustalenia prowadzą do jednoznacznego wniosku, iż w chwili składania wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego tj. w [...] skarżący nie posiadał tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego ani nie należał do osób oczekujący na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny, gdyż uprawnienie do takiego lokalu uzyskał dopiero z dniem [...]. Trzeba tu wskazać skarżącemu, iż organy procedujące w sprawie prawidłowo zinterpretowały przepis pkt. 5 cytowanego już wyżej art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. W przepisie tym użyto sformułowania "osobom.... oczekującym na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny". Tak więc danej osobie musi już przysługiwać prawo do lokalu socjalnego, na którego realizację oczekuje w lokalu, co do którego nie ma tytułu prawnego. Wskazać przy tym należy, iż orzeczenie w wyroku eksmisyjnym o przyznaniu prawa do lokalu socjalnego ma charakter konstytutywny, a zatem dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia o przyznaniu takiego prawa, skarżący będzie spełniał przesłanki z powołanego art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, do uzyskania takiego dodatku. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 5 ww. ustawy, dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po złożeniu wniosku. Tak więc ocena istnienia przesłanek do uzyskania dodatku dokonywana jest w momencie przyznawania dodatku na dany sześciomiesięczny okres (patrz wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 214/06 – zbiór orzeczeń LEX nr 319405). Przeto skoro skarżący składając wniosek nie był osobą oczekującą na przysługujący mu lokal socjalny, to nie spełniał ustawowego warunku i nie mógł uzyskać dodatku mieszkaniowego. Stąd też końcowo należy stwierdzić, iż decyzje organów procedujących w sprawie - pomimo subiektywnych odczuć strony skarżącej - są prawidłowe i zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Ponieważ w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym nie stwierdzono, ani istotnych naruszeń przepisów prawa materialnego, ani też istotnych naruszeń przepisów procesowych, przeto na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło