IV SA/Gl 739/13

WyrokWSA w Gliwicach2014-02-12

Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Beata Kalaga-Gajewska, Beata Kozicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady powiatu ustalająca rozkład godzin pracy aptek ogólnodostępnych, która nakłada konkretne obowiązki na poszczególne apteki, stanowi akt prawa miejscowego, czy też jest aktem o charakterze quasi-decyzji administracyjnej naruszającej prawo?
Ratio decidendi
Uchwała rady powiatu ustalająca rozkład godzin pracy aptek ogólnodostępnych, po zasięgnięciu wymaganych opinii, stanowi akt prawa miejscowego, a nie decyzję administracyjną. Rozkład ten powinien być dostosowany do potrzeb ludności i zapewnić dostępność świadczeń, zwłaszcza w porze nocnej i dni wolne od pracy, przy czym nacisk kładziony jest na interes publiczny, a nie indywidualny interes przedsiębiorcy. Spełnienie wymogów proceduralnych, w tym zasięgnięcie opinii, czyni uchwałę zgodną z prawem.
Stan faktyczny
Skarżąca Spółka wniosła skargę na uchwałę Rady Powiatu w Częstochowie ustalającą rozkład godzin pracy aptek ogólnodostępnych na terenie powiatu w 2013 roku. Zarzucono naruszenie przepisów Prawa farmaceutycznego, nierównomierne rozłożenie ciężaru pracy w porze nocnej i święta oraz brak możliwości wypowiedzenia się co do proponowanego rozkładu. Spółka domagała się stwierdzenia nieważności uchwały i wstrzymania jej wykonania. Organ odmówił usunięcia naruszenia prawa, wskazując na brak naruszenia interesu prawnego skarżącej i prawidłowość przeprowadzonego postępowania konsultacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia WSA Beata Kozicka Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2014 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego PURI - PHARMA Sp. z o.o. w Warszawie na uchwałę Rady Powiatu w Częstochowie z dnia 14 lutego 2013 r. nr XIX/151/2013 przedmiocie ustalenia rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych na terenie powiatu częstochowskiego w 2013 roku oddala skargę. Rada Powiatu w Częstochowie uchwałą z dnia 14 lutego 2013 r. nr XIX/151/2013 w sprawie ustalenia rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych na terenie powiatu częstochowskiego w 2013 r., po zasięgnięciu opinii burmistrzów i wójtów gmin powiatu ora Okręgowej Izby Aptekarskiej w Częstochowie, ustaliła rozkład czasu pracy tychże aptek zgodnie z załącznikiem nr 1 do uchwały. Podstawę prawną uchwały stanowił art. 12 pkt 11 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1592 z późn. zm.) oraz art. 94 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008r. nr 45, poz. 271 z późn. zm.). Powyższa uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego z dnia 7 marca 2013 r. Pismem z dnia 28 marca 2013 r. A Sp. z o.o. w W. wezwało Radę Powiatu w Częstochowie do usunięcia naruszenia prawa wskazaną wyżej uchwałą. W odpowiedzi na wezwanie, Rada Powiatu w Częstochowie, pismem z dnia 26 kwietnia 2013 r. poinformowała o odmownym rozpatrzeniu wezwania uchwałą tejże Rady z dnia 25 kwietnia 2013 r., nr XXI/165/2013. W uzasadnieniu zajętego w sprawie stanowiska zaznaczono, iż wnioskodawca nie wykazał naruszenia interesu prawnego postanowieniami zakwestionowanej uchwały, jak również przepisów prawa materialnego, bowiem w sprawie przeprowadzone zostały z właścicielami aptek w K. konsultacje i projekt harmonogramu dyżurów został zaopiniowany pozytywnie przez Burmistrza K. oraz Częstochowską Okręgową Izbę Aptekarską, jak również sam projekt uchwały został wywieszony na tablicy ogłoszeń Starostwa powiatowego i na jego stronie internetowej, celem jego konsultacji. Odpowiedź powyższa została doręczona pełnomocnikowi Spółki w dniu 6 maja 2013r. Na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosło A Sp. z o.o. w W. domagając się stwierdzenia jej nieważności oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Zaskarżonej uchwale zarzucono: naruszenie art. 94 ust. 1 i 2 ustawy Prawo farmaceutyczne, poprzez narzucenie wnioskodawcy i innym podmiotom prowadzącym apteki na obszarze Powiatu Częstochowskiego konkretnego czasu pracy w konkretnych dniach, jak również wiążące określenie konkretnych godzin otwarcia apteki; nierównomierne rozłożenie ciężaru pracy w porze nocnej, w niedziele, w święta oraz inne dni wolne od pracy poprzez ustalenie, iż dyżury pełnią wyłącznie niektóre spośród aptek działających w powiecie; nie zapewnienie stronie możliwości wypowiedzenia się co do proponowanego rozkładu godzin pracy aptek i przedstawienia stanowiska, co do jej możliwości w zakresie pełnienia tych dyżurów. Jednocześnie na podstawie art. 61 § 2 pkt. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", domagano się wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały. W ocenie skarżącej Spółki, zakwestionowana uchwała narusza jej interes prawny i jako taka wymaga wyeliminowania z obrotu prawnego. Jak zgodnie przyjęto w orzecznictwie zapadłym na gruncie ustawy o samorządzie gminnym (której aktualność jest w całej rozciągłości potwierdzona i aprobowana również w odniesieniu do ustawy o samorządzie powiatowym) "interes prawny skarżącego (...) musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuacja prawną wnoszącego skargę. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przędę wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony, kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. Przy takim założeniu należy eliminować sytuacje, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację, prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej już normy prawnej" (tak: wyrok Naczelnego Sądu Najwyższego z dnia 18 września 2003 r., II SA 2637/02, Lex, nr 80699). Z kolei zaś zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 1999 r. o sygn. IV SA 1285/98 "interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu". Stosownie zaś do innego judykatu zapadłego na gruncie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym: "W przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone" (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2004 r., OSK 476/04, ONSA WSA 2005, nr 1, poz. 2). W tym stanie rzeczy nie może więc budzić żadnych wątpliwości, że: istnieje przepis prawa materialnego powszechnie obowiązujący na podstawie którego skarżąca może żądać zaniechania czynności organu sprzecznych z jej potrzebami (art. 94 ustawy Prawo farmaceutyczne); uchwała narusza w sposób bezpośredni, realny i konkretny interes prawny skarżącej - w zakresie w jakim ustala dla niej w sposób jednostronny rozkład godzin pracy jednej z jej aptek w porze nocnej, w niedzielę, święta i inne dni wolne od pracy. Zdaniem skarżącej, co zostało przesądzone w orzecznictwie, upoważnienie zarządu powiatu do ustalania rozkładu pracy aptek w formie uchwały, bez żadnych wątpliwości stanowi akt prawa miejscowego. Wskazuje się, że uchwała taka ma "normatywny charakter, jest aktem zewnętrznym, abstrakcyjnym oraz ma charakter generalny, skierowana jest [...] do nieokreślonego indywidualnie kręgu adresatów" (tak: wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 czerwca 2006 r., sygn. III SA/Kr 226/08). Jak powszechnie przyjmuje się w doktrynie "Uznanie przez ustrojodawcę aktów prawa miejscowego za należące do kategorii aktów powszechnie obowiązujących implikuje zawieranie przez nie norm o charakterze generalnym i abstrakcyjnym" (tak: B. Banaszak, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz do art. 87, wydanie elektroniczne Legalis 2012). W doktrynie jak i judykaturze wskazuje się zgodnie, że akt normatywny organu samorządu terytorialnego, aby zostać zaliczony do aktów prawa miejscowego powinien zawierać co najmniej jedną taką normę (tak: B. Dolnicki, J. P. Tarno, Rozkład pracy aptek w orzecznictwie polskich sądów administracyjnych. Przyczynek do dyskusji, Samorząd terytorialny w Polsce a sądowa kontrola administracji, Warszawa 2012 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2002 r. o sygn. I SA 2160/01). W ocenie skarżącej zaskarżona uchwała nie odpowiada powyższemu podstawowemu wymaganiu, bowiem w sposób bezpośredni nakłada na indywidualne podmioty (które zostały wskazane w Załączniku nr 1 do uchwały) skonkretyzowane obowiązki określonego działania. Przybiera zatem postać aktu o charakterze quasi - decyzji administracyjnej i tym samym pozostaje w oczywistej sprzeczności z zakresem i treścią normy kompetencyjnej wyrażonej w art. 94 ust. 2 ustawy Prawo farmaceutyczne, chociaż jest uprawniona i zobowiązana jedynie do określenia rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych, nie ma natomiast, na tej podstawie, jakiejkolwiek kompetencji do nałożenia konkretnego obowiązku na określony podmiot. Określenie rozkładu godzin pracy aptek na danym obszarze nie może być realizowane poprzez zobowiązanie poszczególnych aptek do świadczenia usług w określonym czasie. W ocenie skarżącego norma prawna zawarta w art. 94 ust. 2 ustawy prawo farmaceutyczne daje możliwość ustalania jedynie ramowego i ogólnego czasu pracy tak, by spełnione zostały cele wskazane przez ustawodawcę, tj. aby zaspokojone było zapotrzebowanie ludności na leki oraz aby zapewniona została dostępność tych świadczeń w porze nocnej, w niedziele, święta i inne dni wolne od pracy (ust. 1). W takim kształcie, zaskarżona uchwała jako akt prawa miejscowego, nie może, zdaniem skarżącego, nakazywać konkretnej aptece konkretnego czasu pracy w konkretnych dniach, jak również nie może wiążąco określać konkretnych godzin otwarcia apteki. Po wtóre, jak wskazuje się w doktrynie, rozkład godzin pracy aptek winien być ustalony w sposób realizujący dyspozycję art. 94 ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne, tj. nie może być ustalany mechanicznie, a powinien być dostosowany do bieżących, codziennych potrzeb miejscowej ludności. Wskazuje się również, że należy brać pod uwagę okoliczności istniejące na danym terenie w normalnych codziennych warunkach, takie jak liczba ludności, skupiska placówek aptecznych, możliwość przemieszczania się pomiędzy nimi (tak: M. Koremba, M. Kondrat (red.), M. Koremba, W. Masełbas, W. Zieliński, Komentarz do art. 94 ustawy - Prawo farmaceutyczne, wydanie elektroniczne Lex 2009). Z wyżej naprowadzonych względów, w uwarunkowaniach niniejszej sprawy, znakomita większość spośród przeszło 50 aptek działających na obszarze powiatu częstochowskiego nie została obciążona obowiązkiem pełnienia dyżurów w porze nocnej i święta. Tymczasem wydaje się, iż istotne jest takie rozłożenie obowiązku pełnienia przez apteki ogólnodostępne dyżurów nocnych i świątecznych, by lokalna społeczność powiatu i położonych na jego obszarze gmin miała stworzone możliwości jak najlepszego i najszybszego skorzystania z niezbędnych usług farmaceutycznych. Temu założeniu, zdaniem strony skarżącej, w najpełniejszym stopniu odpowiada równomierne rozłożenie ciężaru pracy w porze nocnej, w niedziele, w święta i inne dni wolne od pracy na wszystkie działające na określonym obszarze apteki ogólnodostępne. Przyjęte w zaskarżonej uchwale rozwiązanie, wskazujące iż jedynie kilka spośród wszystkich funkcjonujących na obszarze Powiatu Częstochowskiego aptek ma obowiązek pełnienia dyżurów, należy uznać za sprzeczne z ratio legis art. 94 ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne. Nie można przy tym zgodzić się ze stanowiskiem, jakoby przeprowadzenie konsultacji z właścicielami aptek w K. oraz zwrócenie się o opinię do Burmistrza K. oraz Częstochowskiej Okręgowej Izby Adwokackiej, wystarczało do uznania, że tak rozkład godzin pracy aptek ogólnodostępnych - w tym apteki skarżącej - jest dostosowany do potrzeb ludności dla danego terenu. Organ w żaden sposób nie wskazał, w jaki sposób dla pewnych miejscowości uznaje, iż brak jest podstaw do nałożenia na apteki funkcjonujące na tym terenie obowiązku zapewniania dostępności świadczeń w porze nocnej, w niedzielę, święta i inne dni wolne od pracy. W uwarunkowaniach niniejszej sprawy, ostatnią kluczową kwestią pozostaje również brak rozważenia przy ustalaniu rozkładu ciężaru pełnienia dyżurów, interesu poszczególnych przedsiębiorców prowadzących apteki ogólnodostępne na obszarze powiatu. Należy bowiem wyraźnie wskazać, że ustawodawca zawarł wymóg zasięgnięcia przy ustalaniu rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych opinii samorządu aptekarskiego, przez który powinno się rozumieć również właścicieli aptek, które będą objęte rozkładem godzin pracy. Wprowadzenie procedury konsultacyjnej miało na celu wypracowanie swoistego kompromisu i pogodzenie pozostających ze sobą w sprzeczności interesów: z jednej strony interesu powiatu, którego ustawowym zadaniem jest promocja i ochrona zdrowia, a z drugiej interesu przedsiębiorców prowadzących apteki ogólnodostępne na obszarze powiatu. Jak wskazuje się w orzecznictwie: "Przy ustalaniu takiego rozkładu niezbędna jest konsultacja z właścicielami poszczególnych aptek ogólnodostępnych celem wyjaśnienia możliwości realizacji przez daną placówkę dostępności do leków i materiałów medycznych przez 24 godziny na dobę" (tak: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 13 czerwca 2006 r., sygn. II SA/Ke 741/05). Określony więc przez ustawodawcę obowiązek zasięgnięcia opinii wskazanych w ustawie podmiotów nie powinien więc ograniczać się tylko i wyłącznie do formalnego przeprowadzenia konsultacji, bowiem takie rozumienie wymogu konsultacji naruszałoby normę wyrażoną w art. 12 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przewidującą obowiązek współdziałania organów administracji publicznej z organizacjami przedsiębiorców oraz samorządami zawodowymi i gospodarczymi. Z wyżej naprowadzonych względów, skarżąca w dalszym ciągu podtrzymuje swoje stanowisko, iż faktycznie nie miał możliwości wypowiedzenia się co do proponowanego rozkładu godzin pracy aptek i ewentualnego przedstawienia innej możliwości realizacji przedmiotowej uchwały. Nie zostało doręczone jej żadne wezwanie bądź też informacja (zarówno na adres siedziby skarżącej, czy też na adres apteki w K.), w której organ poinformowałby o przeprowadzanych konsultacjach. Stąd też, nie może więc budzić żadnych wątpliwości, że skarżąca nie miała możliwości aktywnego uczestniczenia w prowadzonych negocjacjach, i wyrażenia własnego zapatrywania na organizację rozkładu godzin pracy ogólnodostępnych aptek na terenie Powiatu Częstochowskiego, a w szczególności miejscowości K., w której mieści się jedna z jej aptek. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi zauważył, iż zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego, zatem nie może być uznana za decyzję administracyjną, jak również nie ogranicza swobody prowadzenia działalności gospodarczej. Zdaniem organu, każdy mieszkaniec powiatu winien mieć zapewniony dostęp do świadczeń realizowanych przez ogólnodostępne apteki, także w nocy i dni wolne od pracy. Umożliwia to zapis art. 94 ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne, który jest konsekwencją roli przypisanej aptekom przez ustawodawcę jako placówkom ochrony zdrowia publicznego. Dodatkowo podano, iż w dniu 26 listopada 2012 r. odbyło się spotkanie z właścicielami aptek, w którym skarżąca nie wzięła udziału i zgodnie z sugestiami został sporządzony harmonogram dyżurów pozytywnie zaopiniowany przez Burmistrza K. oraz Częstochowską Okręgową Izbę Aptekarską. Projekt uchwały był wywieszony ba tablicy ogłoszeń Starostwa Powiatowego oraz na stronie internetowej, celem konsultacji i nie wniesiono do niego żadnych zastrzeżeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Przystępując do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, Sąd, w pierwszej kolejności ocenił, że skarżąca Spółka była uprawniona do wniesienia skargi z uwagi na treść art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, bowiem przed jej wniesieniem wyczerpała tryb wezwania rady powiatu do usunięcia naruszenia oraz wniosła skargę z zachowaniem terminu określonego w art. 53 § 2 p.p.s.a. Oczywistym jest w tym przypadku interes prawny skarżącej Spółki, która prowadzi apteki ogólnodostępne, między innymi w K., a uregulowania zawarte w zaskarżonej uchwale dotyczą jej w sposób bezpośredni. Skuteczne wniesienie skargi spowodowało zatem przeprowadzenie kontroli sądowej zaskarżonej uchwały. W świetle art. 94 ust. 1 i 2 ustawy Prawo farmaceutyczne rozkład godzin pracy aptek ogólnodostępnych powinien być dostosowany do potrzeb ludności i zapewnić dostępność świadczeń również w porze nocnej, w niedzielę, święta i inne dni wolne od pracy (ust. 1). Rozkład godzin pracy apteki ogólnodostępnych na danym terenie określa, w drodze uchwały rada powiatu po zasięgnięciu opinii wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) gmin z terenu powiatu i samorządu aptekarskiego (ust. 2). Z redakcji art. 94 ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne wynika, że rozkład godzin pracy aptek ogólnodostępnych powinien "być dostosowany do potrzeb ludności" oraz "zapewniać dostępność świadczeń również w porze nocnej, w niedzielę, święta i inne dni wolne od pracy". Ustawodawca położył zatem nacisk na interes ludności a nie na interes osób prowadzących apteki, zważywszy na specyficzne usługi w nich świadczone. Zatem każdy mieszkaniec powiatu winien mieć zapewnioną dostępność do świadczeń realizowanych przez apteki ogólnodostępne, także w nocy i dni wolne od pracy. Taki zapis ustawy jest konsekwencją roli jaką ustawodawca przypisał aptekom jako placówkom ochrony zdrowia publicznego, a praca w godzinach nocnych i w dniach wolnych od pracy jest wpisana w ustawowe zadania każdej apteki (art. 94 ust. 1 w związku z art. 86 ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne). W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest pogląd, że rozkład godzin pracy powinien zarówno być dostosowany do bieżących, codziennych potrzeb ludności na powszechne wykonywane przez apteki ogólnodostępne usługi, świadczone w zwykłych warunkach, jak i nie może pomijać sytuacji nadzwyczajnych, których częstotliwości występowania nie sposób przewidzieć. Wspomniany rozkład powinien uwzględniać także przypadki szczególne, niezwiązane bezpośrednio z zaspokajaniem zwykłych, codziennych potrzeb w zakresie zaopatrzenia w leki, w tym zapewniać jak najlepszą dostępność świadczeń aptecznych w porze nocnej, w niedzielę, święta i inne dni wolne od pracy. Należy rozróżnić rozkład godzin pracy aptek ogólnodostępnych w zwykłych warunkach oraz w sytuacjach nadzwyczajnych. W pierwszym przypadku zastosowanie ma kryterium potrzeb ludności, które należy uwzględniać przy ustalaniu godzin pracy aptek, tak by możliwe było zaspokojenia oczekiwań społeczności lokalnej. Z kolei w przypadkach wymienionych w drugiej części zdania zawartego w art. 94 ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne, najistotniejszym kryterium przy ustalaniu rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych staje się zapewnienie dostępności świadczeń aptecznych w tych szczególnych warunkach. Przy ustalaniu rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych w porze nocnej i dni wolne od pracy nie sposób uwzględniać potrzeby ludności, gdyż nie można przewidzieć prawdopodobieństwa pojawienia się zdarzeń zagrażających zdrowiu lub życiu człowieka. W tym wypadku chodzi o ustalenie takiego rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych, który będzie stwarzał możliwość jak najlepszego i najszybszego skorzystania z niezbędnej pomocy wówczas, gdy nie obowiązuje powszedni czas pracy aptek, a zaistnieje nadzwyczajna, trudna do przewidzenia potrzeba podania leku. Skoro, ustalony harmonogram pracy aptek umożliwia mieszkańcom powiatu skorzystanie z dostępu do apteki w tych porach, to zaskarżona uchwała uwzględnia przesłankę ustawową dostosowania godzin pracy aptek ogólnodostępnych do potrzeb ludności. Sytuacja taka czyni zarzut skarżących dotyczący tej kwestii nieuzasadniony. Przepisy ustawy Prawo farmaceutyczne nie określają w żaden sposób procedury wydawania opinii, o której mowa w art. 94 ust. 2, pozostawiając w tej materii dowolność jednostkom opiniującym. Procedura podejmowania uchwały przewiduje jedynie zasięgnięcie opinii wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) gmin z terenu powiatu i samorządu aptekarskiego. Nie przewiduje również by rada powiatu miał obowiązek zwracania się o opinię do przedsiębiorców, spółek czy farmaceutów (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r. o sygn. akt II GSK 585/12 - dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA). W przedmiotowej sprawie warunek zasięgnięcia opinii, o których mowa w art. 94 ust. 2 ustawy Prawo farmaceutyczne został spełniony, bowiem Częstochowska Okręgowa Izba Aptekarska pismem z dnia 17 grudnia 2012 r. oraz burmistrzowie, wójtowie miast i gmin pozytywnie zaopiniowali projekt zaskarżonej uchwały. W aktach administracyjnych znajdują się pisma kierowane przez Starostwo Powiatowe w Częstochowie z dnia 6 i 29 listopada 2012 r. do burmistrzów, wójtów miast i gmin tego Powiatu w związku z przygotowaniem projektu uchwały w sprawie ustalenia rozkładu godzin pracy oraz harmonogramu pracy w porze nocnej aptek ogólnodostępnych. Pisma te zawierają prośbę o przesłanie projektu godzin pracy i harmonogramu pracy w porze nocnej na rok 2013 oraz udzielone odpowiedzi, w tym również pismo z dnia 27 listopada 2012 r. (znak [...]), dotyczące miejsca siedziby apteki skarżącej Spółki. Wynika z jego treści, że odbyło się spotkanie z udziałem właścicieli aptek, ale przedstawiciel skarżącej nie brał w nim udziału. Z tego powodu nie można czynić zarzutu, iż skarżąca była pozbawiona prawa do wypowiedzenia się w tej kwestii. Tym samym, nie można uznać za uzasadniony zarzut braku udziału skarżącej Spółki w toku postępowania poprzedzającego podjęcie zaskarżonej uchwały. Przy ustalaniu czasu pracy aptek ogólnodostępnych niewątpliwie istotna jest faktyczna możliwość realizacji przez konkretną aptekę dostępności do leków i materiałów medycznych przez całą dobę w określone dni w roku, jednak ustawa Prawo farmaceutyczne zawiera uregulowania nakazujące kierownikowi apteki zorganizowanie pracy tak, by placówka mogła ten obowiązek realizować. Mając na uwadze powyższe, rozkład godzin pracy aptek ogólnodostępnych zawarty w załączniku nr 1 do zaskarżonej uchwały, jest zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. W szczególności, odpowiada wymogom art. 94 ust. 1 i 2 ustawy Prawo farmaceutyczne i zapewnienia mieszkańcom dostępu do aptek w godzinach w nim określonych. W tym stanie rzeczy, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, na mocy art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło