IV SA/Gl 774/13

WyrokWSA w Gliwicach2014-02-12

Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Beata Kalaga-Gajewska, Beata Kozicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy choroba zawodowa (pylica górników kopalń węgla) została prawidłowo stwierdzona u pracownika, który pracował w różnych zakładach, w tym w zakładzie skarżącym, i czy ocena warunków pracy w skarżącym zakładzie była wystarczająca do przypisania mu wpływu na powstanie choroby?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej nie narusza prawa. Stwierdzono, że choroba (pylica górników kopalń węgla) została prawidłowo rozpoznana przez specjalistyczną placówkę medyczną, a ocena warunków pracy wykazała wysokie prawdopodobieństwo jej spowodowania przez narażenie zawodowe na pyły zawierające krzemionkę. Sąd podkreślił, że dla stwierdzenia choroby zawodowej wystarczy ustalenie istnienia warunków narażających na jej powstanie, a niekoniecznie udowodnienie, że to właśnie te warunki ją spowodowały, zwłaszcza w kontekście indywidualnej wrażliwości pracownika. Nie jest również obowiązkiem organu ustalanie, u którego konkretnie pracodawcy choroba powstała, lecz jedynie stwierdzenie jej zawodowego charakteru.
Stan faktyczny
Pracownik Z.S. został zdiagnozowany z chorobą zawodową – pylicą górników kopalń węgla. Decyzję tę wydał Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, a utrzymał w mocy Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny. Zakład pracy A S.A. w K., u którego pracownik był zatrudniony, odwołał się od decyzji, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania i brak wystarczających dowodów na związek choroby z pracą w A S.A., sugerując, że narażenie na pyły było znikome i nie przekraczało norm. Skarżący zakład podniósł również kwestię indywidualnej wrażliwości pracownika i braku oceny jego stanu zdrowia przed podjęciem pracy w A S.A. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Beata Kozicka Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2014 r. sprawy ze skargi A S.A w K. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] stwierdził u Z.S. chorobę zawodową - pylicę górników kopalń węgla wym. w poz. 3.2 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869 ze zm.). W uzasadnieniu wskazano, że decyzję wydano w oparciu o ocenę narażenia zawodowego na pyły zwłókniające oraz orzeczenie lekarskie Poradni Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. z dnia [...]r. nr [...]. Odwołanie od tej decyzji PPIS złożył zakład pracy A S.A. w K. wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i stwierdzenie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej pracownika lub jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Strona odwołująca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania m. in.: art. art. 6-8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego w stopniu pozwalającym na ocenę stanu zdrowia Z.S. oraz przyczyn wystąpienia u niego spornej choroby, podkreślając m.in., że technologia stosowana w A S.A. powoduje, że narażenie na działanie pyłów jest znikome. Odwołująca zarzuciła nadto, iż w postępowaniu przeprowadzonym przez organ I instancji brak jest ustaleń odnośnie stanu zdrowia pracownika przed podjęciem pracy w A S.A. oraz nie uwzględniono faktu, iż pracownik podczas pracy w A S.A. miał do dyspozycji jednorazowe maski przeciwpyłowe, co prowadzi do ustalenia, że warunki pracy w A S.A. nie stwarzały zagrożenia działania czynników mogących wywołać chorobę zawodową pylicę płuc, gdyby pracownik korzystał ze środków ochrony. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267), art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, ze zm.) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105 poz. 869 ze zm.) [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny orzekł utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję w całości. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej u Z.S. przyjął warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określonej w art. 2351 Kodeksu pracy, która stanowi, iż "za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny -warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych " narażeniem zawodowym ". [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podniósł, że w sprawie Z.S. postępowanie wyjaśniające wykazało, że w/wym. pracował w warunkach narażenia na pył kamienno-węglowy (pył zwłókniający zawierający wolną krystaliczną krzemionkę) w okresie 13 maja 1981 r. – 22 grudnia 2004 r. (w tym bez narażenia: 15 października 2001 r. – 01 sierpnia 2004 r. oddelegowanie z wyboru do prac w związku zawodowym, od 01 września 2004 r. urlop górniczy) w Kompanii Węglowej S.A. Oddział KWK "B" w Z. jako ładowacz, górnik, górnik strzałowy pod ziemią oraz w okresie 27 maja 2009 r. – 21 kwietnia 2012 r. (w tym bez narażenia 24 – 28 stycznia 2012 r. urlop, 30 stycznia - 21 kwietnia 2012 r. nieobecności usprawiedliwione niepłatne) w A S.A. w K. jako maszynista urządzeń przeróbczych. Organ odwoławczy uznał, m.in. na podstawie informacji przekazanych przez służby BHP KWK "B" w karcie oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej z dnia 10 grudnia 2012 r. oraz A S.A. w karcie oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej z dnia 18 marca 2013 r., że Z.S. pracował w warunkach stwarzających ryzyko wystąpienia pylicy płuc. Podkreślił także, że Z.S. w okresie swojej aktywności zawodowej nadto był zatrudniony w latach: 1972-1974, 1975-1976, 1977-1978, 1980-1981 w ośmiu zakładach pracy (kopie świadectw pracy znajdują się w materiale dowodowym) na stanowiskach budowlanych, ciesielskich i stolarskich, nie związanych z narażeniem na działanie pyłów węgla kamiennego. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał, że Z.S. był badany w Poradni Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. (orzeczenie lekarskie z dnia [...]r. nr [...]), gdzie lekarze specjaliści rozpoznali chorobę zawodową - pylicę górników kopalń węgla, gdyż na pełno wymiarowym zdjęciu rtg płuc wykonanym w dniu 18 października 2012 r. stwierdzono obecność zagęszczeń ogniskowych odpowiadających efektom oddziaływania pyłów zwłókniających pod postacią pylicy drobnoguzkowej ograniczonej. Przeprowadzone badanie spirometryczne wykazało cechy łagodnej obturacji. Lekarze orzecznicy WOMP w S. - biorąc pod uwagę wyniki badania podmiotowego i przedmiotowego, analizę narażenia zawodowego, dokumentację medyczną przeprowadzoną diagnostykę różnicową wykonane badanie spirometryczne oraz ocenę obrazu rtg płuc - uznali, że istnieją podstawy do rozpoznania z wysokim prawdopodobieństwem u Z.S. pylicy górników kopalń węgla. Jednocześnie wyjaśniono, iż podstawą rozpoznania klinicznego pylicy płuc jest stwierdzenie na pełnowymiarowym zdjęciu rtg klatki piersiowej w pozycji tylno-przedniej zmian ogniskowych w płucach mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płucny. Radiogram klatki piersiowej Z.S. z dnia 18 października 2012 r. wykazał obecność zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie pylicy płuc. Organ wyjaśnił, że orzecznictwo w zakresie chorób zawodowych z kręgu pylic opiera się na metodzie porównawczej standardów rtg klatki piersiowej - wydanych przez Międzynarodowe Biuro Pracy w Genewie (ILO 1980 z rewizją 2000 i 2011), traktowanych jako zalecenia pomocne przy wydawaniu orzeczeń lekarskich - z radiogramami badanego. Klasyfikacja ta nie implikuje prawnych definicji pylicy ani zasad oceny zdolności do pracy i uprawnień do odszkodowania, ale umożliwia systematyczny i porównywalny opis radiologicznych zmian w obrębie narządów klatki piersiowej, wywołanych wdychaniem pyłów i jest przeznaczona do oceny radiogramów tylno-przednich klatki piersiowej. Rozpoznana u Z.S. choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, a jednocześnie ocena warunków pracy pozwala przyjąć z przeważającym prawdopodobieństwem, że ekspozycja zawodowa na pyły zwłókniające zawierające wolną krzemionkę mogła spowodować powstanie choroby zawodowej - pylicy górników kopalń węgla. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zaakcentował, że ustawodawca zezwolił w art. 2351 k.p. na ustalenie nie tylko bezspornego ale także "z wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego pomiędzy występującymi w środowisku pracy szkodliwymi czynnikami, a chorobą ujętą w wykazie chorób zawodowych i stąd istnieją przesłanki dla organów inspekcji sanitarnej - na podstawie rozpoznania u Z.S. choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych i oceny warunków pracy - pozwalające przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, że ekspozycja zawodowa na pyły zawierające wolną krystaliczną krzemionkę (w latach 1981-2001 oraz w latach 2009-2012) mogła spowodować powstanie choroby zawodowej - pylicy górników kopalń węgla. Odpowiadając na zarzuty odwołania organ wyjaśnił, że jeżeli pomiary kontrolne nie wykazały w środowisku pracy przekroczenia normy NDS czynników szkodliwych dla zdrowia w rozumieniu obowiązujących przepisów prawnych, to nie oznacza, iż Z.S. nie był narażony na działanie tych czynników szkodliwych (pyły zawierające krzemionkę), z uwagi na indywidualną wrażliwość osobniczą. Organ podkreślił, że zważyć trzeba, że określone przepisami są najwyższe dopuszczalne stężenia czynników szkodliwych (NDS) których oddziaływanie na pracownika w ciągu dniówki roboczej przez okres jego aktywności zawodowej nie powinno spowodować negatywnych zmian w stanie zdrowia, a zatem z powyższego wynika, że uregulowania te nie zawierają kategorycznych stwierdzeń, iż brak przekroczeń NDS nie może spowodować w organizmie pracownika zmian prowadzących do choroby będącej chorobą zawodową. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zaakcentował, że NSA w wyroku z dnia 12 maja 2010 r., sygn. II OSK 335/10 wyraźnie stwierdził, że nie jest wykluczone powstanie choroby zawodowej także w warunkach, w których dopuszczalne normy nie są przekraczane, gdyż znaczenie może mieć także osobnicza wrażliwość na działanie określonego czynnika. Odpowiadając na twierdzenie odwołującej, iż "...stwierdzenie choroby zawodowej powinno się odnosić jedynie do pracy wykonywanej w kopalni, a nie w A S.A." [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wyjaśnił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 maja 2009 r. sygn. akt IV SA/G1 896/08, wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 1743/09), że nie jest obowiązkiem organu inspekcji sanitarnej wskazanie u którego z pracodawców wystąpiła przedmiotowa choroba, gdyż postępowanie nie ma na celu ustalenia odpowiedzialności konkretnego pracodawcy, a wydanie decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia istnienia choroby zawodowej. Nadto organ podkreślił, iż przepisy rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych nie nakładają na organy orzekające w sprawie chorób zawodowych potrzeby ustalania w przypadku wielu pracodawców stopnia "zawinienia" poszczególnych zakładów pracy, w których ekspozycja zawodowa mogła spowodować wystąpienie choroby zawodowej. W rozdzielniku decyzji zostały wymienione tylko zakłady, w których istniało narażenie zawodowe stanowiące przyczynę choroby zawodowej. Reasumując [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał, że po przeanalizowaniu całości zebranego materiału dowodowego zwłaszcza oceny narażenia zawodowego i orzeczenia lekarskiego WOMP w S., uznał, że zostały spełnione warunki do stwierdzenia u Z.S. choroby zawodowej - pylicy górników kopalń węgla wym. w poz. 3.2 wykazu chorób zawodowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zakład pracy A S.A. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo. Decyzji tej zarzucił błędy w ustaleniach stanu faktycznego polegające na: - błędnym ustaleniu, że warunki pracy w A S.A. wykonywanej przez pracownika w okresie jego zatrudnienia w latach 2009 - 2012 r. mogły mieć wpływ na powstanie choroby zawodowej - pylicy płuc, w szczególności błędną sugestię, iż dopiero praca w A S.A. wywołała chorobę zawodową z uwagi na rzekomą "indywidualną wrażliwość osobniczą"; - braku ustaleń odnośnie stanu zdrowia pracownika przed podjęciem pracy w A S.A., w tym w szczególności stanu zdrowia po wieloletniej pracy w kopalni węgla kamiennego na stanowiskach, gdzie praca wykonywana była pod ziemią przy narażeniu na działanie pyłów węglowych w stopniu nieporównywalnie większym niż podczas pracy w A S.A.; - nie uwzględnienia faktu, iż praca jaką pracownik wykonywał w A S.A. wiązała się z narażeniem na działanie pyłów węglowych o niskich stężeniach nie przekraczających NDS, kilkakrotnie mniejszych niż podczas pracy w kopalni, przy czym brak jest jednoznacznie określonych norm w tym zakresie pozwalających ustalić, iż praca w danym miejscu i stanowisku pracy mogłaby powodować powstanie choroby zawodowej, a ponadto technologia stosowana w A S.A. powoduje, ze narażenie na działanie pyłów jest znikome, natomiast nie bardzo wiadomo, na jakiej podstawie organ administracji ustalił "indywidualną wrażliwość osobniczą" pracownika; - nie uwzględnienie faktu, iż w trakcie badań w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych pracownik w ogóle nie wyjawił faktu swojej pracy w A S.A., wobec czego ewentualne stwierdzenie choroby zawodowej powinno się odnosić jedynie do pracy pracownika wykonywanej w kopalni, a nie w A S.A., co powinno znaleźć swe odzwierciedlenie chociażby w uzasadnieniu decyzji. Nadto skarżący zakład zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych poprzez przyjęcie, że pylicę górników kopalń węgla, czyli chorobę zawodową charakterystyczną dla pracowników wykonujących pracę pod ziemią w warunkach nie porównywalnie cięższych w stosunku do pracy A SA, pracownik mógł nabyć wskutek pracy w A S.A. która niewątpliwie kopalnią nie jest, a praca w A S.A. nie jest wykonywana pod ziemią. Wskazał nadto na naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. mające wpływ na wydaną decyzję. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi nawiązując do rozważań ujętych w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła ona odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, czy narusza zasady współżycia społecznego i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W szczególności należy podkreślić , że organ odwoławczy wyjaśnił sprawę w stopniu dostatecznym do jej merytorycznego rozstrzygnięcia. Zgromadzono istotne dla sprawy dowody i prawidłowo je oceniono mając na uwadze całokształt zebranego materiału dowodowego , zasady logiki , doświadczenia życiowego i zawodowego. Ocena ta nie narusza prawa , a co za tym idzie nie sposób jej podważyć. Trafnie dowody te przyjął organ odwoławczy za podstawę poczynienia nie nasuwających zastrzeżeń ustaleń faktycznych , które z kolei uczynił przedmiotem poprawnych rozważań prawnych. W końcu zajęte stanowisko umotywował w sposób przekonujący stosownie do dyspozycji art.107 § 3 k.p.a. Wywody te prowadzą do wniosku , że zaskarżona decyzja nie uchybia przepisom prawa procesowego. Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza definicja sformułowana w art. 235¹ Kodeksu pracy, zgodnie z którą za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zatem, jak trafnie przyjęły organy sanitarne obydwu instancji, zachowanie dwóch wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) oraz ustalenie, że zostało ono wywołane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Godzi się tu zaakcentować, że wystąpienie wspomnianych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie przy tym do § 8 ust. 1 cytowanego rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. podstawą wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej jest materiał dowodowy, a w szczególności dane zawarte w formularzu oceny narażenia zawodowego oraz w orzeczeniach lekarskich wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 omawianego aktu. W niniejszej sprawie u Z.S. stwierdzono chorobę zawodową w postaci pylicy płuc – pylicy górników kopalń węgla, wymienioną w poz. 3/2 wykazu chorób zawodowych. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, wyżej wymieniony był poddany badaniom w uprawnionej jednostce orzeczniczej, a mianowicie w Poradni Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K.. Placówka ta wypowiedziała się jednoznacznie o rozpoznaniu u badanego spornej choroby zawodowej, co znalazło wyraz w orzeczeniu lekarskim z dnia [...]r., nr [...], w którym powołano się na wnioski płynące z badania przedmiotowego i podmiotowego, przeprowadzonej diagnostyki różnicowej, wykonanego badania spirometrycznego, oceny obrazu rtg, a także z analizy dokumentacji medycznej i narażenia zawodowego. Na pełno wymiarowym zdjęciu rtg płuc wykonanym w dniu 18 października 2012 r. stwierdzono obecność zagęszczeń ogniskowych odpowiadających efektom oddziaływania pyłów zwłókniających pod postacią pylicy drobnoguzkowej ograniczonej. Podsumowując należy uznać, że fakt występowania u zainteresowanego spornej choroby zawodowej został oparty na dostatecznie przekonujących i wiarygodnych dowodach. W sprawie ustalono bezspornie, że zainteresowany uskarża się na pylicę płuc, a diagnoza tej tresci została uzasadniona w sposób przekonujący, z powołaniem się na wyniki odpowiednich specjalistycznych badań oraz oparta na analizie wszystkich okoliczności związanych z oceną jego stanu zdrowia. Brak jest zatem podstaw, aby rozpoznanie to kwestionować, zwłaszcza, że strona skarżąca nie przedstawiła żadnych przeciwdowodów mogących świadczyć o jego ewentualnej wadliwości. W tym stanie rzeczy do stwierdzenia choroby zawodowej konieczne było zbadanie drugiej przesłanki określonej w art. 235¹ Kodeksu pracy, a mianowicie ustalenie, czy zachodzi bezsporność lub wysokie prawdopodobieństwo spowodowania spornego schorzenia działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy bądź sposobem wykonywania pracy. Przede wszystkim należy zaakcentować, że zgodnie z poglądem sformułowanym w orzecznictwie sądowym, dla uznania danego schorzenia za chorobę zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na jej powstanie, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że to właśnie takie warunki ją spowodowały. Nie wyklucza to wprawdzie możliwości wykazania, że pomimo pracy w warunkach narażających na daną chorobę jej powstanie w konkretnym przypadku nastąpiło z przyczyn nie związanych z wykonywaniem pracy, jednak nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą tu być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na czynnik szkodliwy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 1982 r., sygn. akt II SA 372/82, publ.: ONSA 1982/1/33). W świetle zaprezentowanych wyżej rozważań prawnych Sąd uznał, że wywody podnoszone w skardze nie mogły odnieść skutku. Jakkolwiek strona skarżąca zarzucała orzekającym w sprawie organom uchybienie polegające na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego i brak dostatecznego wyjaśnienia etiologii spornej choroby, to jednak wywód ten należy uznać za chybiony, jako że dokumentacja dołączona do akt administracyjnych wskazuje jednoznacznie, że zainteresowany pracował w narażeniu na pyły zawierające krzemionkę. Narażenie to występowało zakładach, w których pracował, co potwierdzają karty oceny narażenia zawodowego dotyczące jego pracy w KWK B oraz w skarżącym zakładzie (vide: odpowiednio karty nr 12-13 i 24 tych akt). Zważywszy powyższe Sąd uznał, że wydanie decyzji rozstrzygającej o stwierdzeniu choroby zawodowej w postaci pylicy płuc było uzasadnione. Skoro bowiem schorzenie to zostało rozpoznane u zainteresowanego przez lekarzy specjalistów kompetentnej placówki diagnostycznej, a równocześnie nie budzi wątpliwości fakt, iż będąc zatrudnionym u dwóch wyżej wymienionych pracodawców, pracował on w narażeniu na czynnik szkodliwy mogący dolegliwość tę wywołać, to dokonane w niniejszym zakresie ustalenia dawały podstawy do przyjęcia, że istniał związek przyczynowy pomiędzy tymi okolicznościami. Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut dotyczący braku oceny genezy spornego schorzenia w aspekcie "indywidualnych predyspozycji" pracownika, albowiem strona skarżąca nie wskazała bowiem żadnych konkretnych faktów, które mogłyby wskazywać na prawdopodobieństwo samoistnej czy pozazawodowej etiologii tej choroby. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 stycznia 1994 r., syng. akt I SA 1640/93 wskazał w tej mierze, że wystąpienie szkodliwych czynników w środowisku pracy nie musi być zawinione przez pracodawcę, czy też wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy tylko dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość(publik. ONSA 1995, z.1, poz. 28). W takiej sytuacji również argumentacja kwestionująca prawidłowość poczynionych w postępowaniu administracyjnym ustaleń co do tego, czy narażenie na pyły zawierające krzemionkę o działaniu zwłókniającym istniało także w związku z pracą zainteresowanego na rzecz skarżącego zakładu nie mogła przesądzić o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Nawet, jeżeli zarzuty te okazałyby się uzasadnione, to ewentualne uchybienia organów w tym zakresie nie mogłyby zmienić faktu, że rozstrzygnięcie o stwierdzeniu choroby zawodowej wydane zostało prawidłowo. Także w przypadku, gdyby zatrudnienie wskazanego pracownika w zakładzie pracy prowadzonym przez stronę skarżącą nie wiązało się z narażeniem na wspomniany czynnik szkodliwy, stwierdzenie choroby zawodowej miałoby podstawy. Istotny jest bowiem fakt, iż narażenie takie w ogóle istniało u któregokolwiek z pracodawców, a zatem, skoro miało ono miejsce w KWK B, to sama okoliczność, że występowało ono w skarżącym zakładzie w niewielkim natężeniu, nie pozwalałaby na kwestionowanie zawodowego charakteru spornego schorzenia. Godzi się tu zaakcentować, że z obowiązujących przepisów nie wynika, aby na organach sanitarnych orzekających w zakresie stwierdzenia choroby zawodowej spoczywał obowiązek badania, u którego pracodawcy choroba ta powstała. Zadanie ich polega bowiem jednie na ustaleniu, czy istniejące schorzenie ma charakter zawodowy, to jest, czy stanowi efekt pracy w narażeniu na czynnik szkodliwy bądź zostało spowodowane sposobem wykonywania pracy. W przypadku więc, gdy pracownik świadczył pracę związaną z narażeniem zawodowym na rzecz kilku podmiotów, dla prawidłowości rozstrzygnięcia stwierdzającego chorobę zawodową nie ma znaczenia, w jakim stopniu zostało ono spowodowane zatrudnieniem u każdego z tych pracodawców z osobna. Wniosek taki płynie również z treści § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r., w sprawie chorób zawodowych stanowiącego, iż państwowy inspektor sanitarny przesyła decyzję wydaną w przedmiocie choroby zawodowej pracodawcy lub pracodawcom zatrudniającym pracownika w warunkach, które mogły spowodować skutki zdrowotne uzasadniające postępowanie w sprawie rozpoznania i stwierdzenia tej choroby. W omawianym przepisie chodzi więc o zatrudnienie w warunkach, które mogły wywołać określone skutki zdrowotne, a nie o zatrudnieniu w warunkach, które te skutki wywołały. Ewentualna odpowiedzialność pracodawcy będąca następstwem stwierdzenia choroby zawodowej u osoby świadczącej na jego rzecz pracę w narażeniu zawodowym stanowi natomiast zupełnie odrębną kwestię, która nie podlega w niniejszej sprawie ocenie Sądu, gdyż wykracza poza zakres przedmiotowy postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia choroby zawodowej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1627/09, publ.: internetowa Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Na zakończenie trzeba wyraźnie podkreślić, że wbrew wywodom skarżącego zakładu, z treści decyzji wydanych w obydwu instancjach nie wynika, aby orzekające w sprawie organy formułowały twierdzenia o tym, że wyłączną czy zasadniczą przyczyną wystąpienia u zainteresowanego pylicy płuc była praca w świadczona przezeń w skarżącym zakładzie. Organy sanitarne wymieniły bowiem jedynie ten podmiot wśród dwu pracodawców, w których - w ich ocenie - występowało narażenie zawodowe mogące zaindukować tę dolegliwość. Zważywszy wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa w stopniu mogącym uzasadniać jego uchylenie i dlatego działając na podstawie art. 132 oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło