IV SA/Gl 779/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Protokolant Starszy referent Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2007 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. G., na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 1998 r., Nr 90, poz. 575 z późn. zm.) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego orzekł, że brak jest podstaw do rozpoznania u S. G. choroby zawodowej – [...] spowodowanej [...], wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz.1115). W uzasadnieniu wskazał, że uprawnione do przeprowadzenia badań placówki medyczne: Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych (orzeczeniem z dnia [...] i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczeniem z dnia [...] stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej [...] spowodowanego [...], ustalając, że nie zostały spełnione kryteria [...] , gdyż w [...]wynosi on [...] a w [...], podczas gdy dla uznania choroby zawodowej wymagana jest [...] wynosząca w [...] lepiej [...]. W wyniku odwołania sprawę rozpatrzył Ś. Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., który decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji w zakresie przebiegu pracy zawodowej i ryzyka narażenia na czynnik szkodliwy –[...] Jednocześnie wskazał, że orzeczenia obu uprawnionych placówek medycznych wypowiadających się w sprawie wykluczyły u S. G. chorobę zawodową i nie zakwalifikowały rozpoznanego [...] jako choroby wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r., wobec wielkości tego [...]. Stwierdzony [...] w [...] i w [...] nie upoważnia do uznania choroby zawodowej, gdyż nie spełnia określonego w wykazie chorób zawodowych kryterium [...] o wielkości co najmniej [...] w [...] lepiej [...]. Nadto podniósł, że zgłoszenie choroby w przypadku zainteresowanego nie nastąpiło w okresie [...] lat od ustania narażenia na czynnik szkodliwy. Niezadowolony z rozstrzygnięć organów administracyjnych S. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, domagając się uchylenia decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. i orzeczenia u niego choroby zawodowej. Wyrokiem z dnia 22 listopada 2006 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/GL 762/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił powyższą skargę. W uzasadnieniu stwierdził, iż wobec orzeczeń obu uprawnionych jednostek medycznych, które nie rozpoznały u S. G. choroby zawodowej, w przypadku orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z uwagi na brak narażenia od [...] na [...] stwarzajmy ryzyko uszkodzenia[...] , a w przypadku Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego także z uwagi na wysokości stwierdzonego ubytku [...] -[...] w [...] i [...] w [...] , czyli poniżej kryterium, które wynosi co najmniej [...] w [...] lepiej [...], brak było podstaw do zmiany stanowiska w tej sprawie i uwzględnienia wniesionej skargi. Od powyższego wyroku S. G., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę kasacyjną. W skardze tej wniósł o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 5 pkt 4a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej i odmowę stwierdzenia choroby zawodowej, a także art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. W uzasadnieniu skargi wskazał, że do [...] pracował w warunkach stwarzających ryzyko uszkodzenia [...] – powstania choroby zawodowej [...] , o czym świadczą przeprowadzone badania. Ponadto wskazał, że kompetentne jednostki medyczne rozpoznały u niego [...] , organ pierwszej instancji o wielkości –[...] i [...]-[...], a organ drugiej instancji –[...]- [...] i [...] W przypadku orzeczenia pierwszej instancji były to więc wielkości wskazujące na istnienie choroby. Wobec drugiego badania, mieszczącego się w granicach błędu, mając na uwadze, ze jednostka pierwszej instancji dysponowała dokładniejszym sprzętem, należało ją uwzględnić jako decydującą lub dopuścić opinię kolejnej placówki. Decyzja wydana w oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy godzi, zdaniem skarżącego, w naczelna zasadę prawa administracyjnego, jaką jest pogłębianie zaufania obywateli do organów Państwa. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 czerwca 2007 r. sygn. akt II OS/07 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 listopada 2006 r. i przekazał temu sądowi sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu stwierdzając, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, wskazał, że sąd rozpatrując niniejszą sprawę nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy w sposób wyczerpujący i nie budzący wątpliwości. Podkreślił, że wobec różnej oceny [...] u skarżącego przez orzekające w sprawie jednostki medyczne, niezbędne było przedstawienie dodatkowej opinii uzupełniającej, czego w sprawie nie uczyniono. Dodatkowo odniósł się zawartego w zastosowanym w sprawie rozporządzeniu z dnia 30 lipca 2002 r. okresu wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych, uznając, że wskazanie takie nie ma podstawy prawnej w delegacji ustawowej- tzn. w art. 237 § 1 Kodeksu pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrolę zaskarżonych aktów sąd administracyjny sprawuje pod względem zgodności z prawem (art. 1 ( 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269 ze zm.), a zatem w toku właściwego postępowania sąd bada czy akty organów administracyjnych nie uchybiają przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (art.145 §1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Kontroluje także, czy owe akty nie są dotknięte kwalifikowaną wadą prawną uzasadniającą stwierdzenie ich nieważność (art.145 §1 pkt 2 wymienionej ustawy). Rozstrzygając zaś w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wioskami skargi ani przywołaną w sprawie podstawą prawną (art. 134 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), czyli oceniają legalność kwestionowanych aktów badając również zarzuty z urzędu. Będąca przedmiotem orzekania sprawa jest rozpatrywana przez tutejszy Sąd w następstwie uwzględnienia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżącego S. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 listopada 2006 r. Zgodnie z art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z brzmienia wskazanego powyżej przepisu wynika, że tutejszy Sąd nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia, gdyż związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie, wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2007 r. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozstrzygając sprawę oparł się na orzeczeniach lekarskich kompetentnych jednostek medycznych, które jednakże po przeprowadzeniu badań skarżącego odmiennie ustaliły przesunięcie progu [...] określone jako średnia arytmetyczna dla [...]. Podczas gdy w pierwszej instancji Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy – Poradnia Chorób Zawodowych dla [...]ustalił [...] jako lepiej [...] a dla [...]–[...], to organ drugiej instancji – Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego ustalił [...] na wysokości dla [...] –[...], a dla [...] –[...]. Zatem wyniki specjalistycznych placówek medycznych, choć wykonane identycznymi metodami, to jednak są zdecydowanie różne. Dlatego też zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organy Inspekcji Sanitarnej powinny w takim przypadku zażądać wyjaśnienia różnicy tych wyników. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, ze już w wyroku z dnia 23 marca 2000 r. sygn. I SA 1942/99 zajął stanowisko, że orzeczenia lekarskie oraz wyniki dochodzenia [...] stanowią podstawę do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku do jej stwierdzenia. Jeśli więc orzeczenie lekarskie nie są wyczerpujące lub budzą wątpliwości, to należy spowodować ich wyjaśnienie i uzupełnienie, względnie uzyskać orzeczenie innej jednostki organizacyjnej. Wobec braku wyjaśnienia podniesionych powyżej wątpliwości przez orzekający w sprawie sąd wojewódzki, zarzut skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadny. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że orzekający w sprawie sąd wojewódzki powołał się na wymóg kumulatywnego spełnienia przesłanek, decydujących według rozporządzenia Rady Ministrów z 2002 r. o uznaniu schorzenia za chorobę zawodową, wśród których wymienił wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych w okresie wskazanym w rozporządzeniu pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego. W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny powołując się na wyrok z dnia 7 kwietnia 2007 r. Nr II OSK 1614/06 stwierdził, iż Rada Ministrów nie była upoważniona do określenia okresu wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w ramach posiadanej delegacji. Analiza treści przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w zestawieniu z treścią art. 237 § 1 Kodeksu pracy nie daje podstawy do takiego działania, wręcz przeciwnie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, daje podstawę do stwierdzenia niezgodności z przywołanym art. 237 § 1 Kodeksu pracy jako aktem wyższego rzędu (ustawą) regulacji zawartej w załączniku do rozporządzenia ujętego w formie tabelarycznej kolumny [...] "okres, objawów chorobowych upoważniających do rozpoznania choroby zawodowej, pomimo wcześniejszego narażenia zawodowego". Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż regulacja ta wydana została pomimo braku upoważnienia ustawowego art. 237 § 1 Kodeksu pracy i wbrew dyspozycji przepisu § 2 ust. 2 rozporządzenia. Wobec braku zgodności postanowień załącznika rozporządzenia z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, stan taki daje podstawę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu do odmowy zastosowania w sprawie uregulowania zawartego w kolumnie [...] tabeli wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Oceniając we wskazanym zakresie legalność zaskarżonego orzeczenia należy stwierdzić naruszanie przez organ przepisów prawa, co powoduje konieczność uwzględnienia skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ uzupełniwszy postępowanie we wskazanym powyżej zakresie, po uzupełnieniu i wyjaśnieniu wątpliwości w treści orzeczeń lekarskich, podejmie stosowną decyzję. . Z przytoczonych względów należało uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie bezprzedmiotowe było rozstrzygnięcie w zakresie art. 152 cytowanej powyżej ustawy, gdyż zaskarżona decyzja nie miała przymiotu wykonalności.