IV SA/Gl 794/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.) Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2011 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. (dalej: PPIS) decyzją z dnia [...] r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 1 pkt. 2, art. 4 pkt. 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 122, poz. 851 ze zm., dalej: u.p.i.s.) odmówił stwierdzenia u R. K. choroby zawodowej – zawodowego uszkodzenia słuchu , wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65 , poz. 294 ze zm., dalej: rozporządzenie ). W uzasadnieniu podniósł, iż w wyniku przeprowadzonych badań właściwe jednostki orzecznicze - [...] Centrum Medyczne w K. (badanie w [...] r,) oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego Przychodni Chorób Zawodowych w S. (badanie w roku [...]), nie wykazały istnienia choroby zawodowej u strony postępowania, mimo wykonywania pracy w warunkach szkodliwego działania hałasu . Decyzja ta, w wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez R. K., została utrzymana w mocy rozstrzygnięciem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. (dalej: PWIS) z dnia [...]r. Organ ten podzielił stanowisko PPIS co do braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej . W wyniku skargi złożonej przez R. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 27 czerwca 2008 r. sygn. akt IV SA/Gl 40/08 uchylił decyzję PWIS z dnia [...]r. W motywach tego wyroku wskazano, że podstawą prawną przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, wobec wszczęcia postępowania w tej sprawie w [...]r., powinny stanowić przepisy rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach z 30 lipca 2002 r., a nie rozporządzenia z 18 listopada 1983 r. powołanego w podstawie prawnej decyzji. Sąd uznał również, iż w postępowaniu zostały naruszone przepisy art. 7 , 77 § 1 i 80 k.p.a. ze względu na niewyjaśnienie stany faktycznego sprawy. PWIS decyzją z dnia [...]r. Nr [...] ponownie utrzymał w mocy decyzję PPIS z [...]r. stwierdzającą brak rozpoznania u R. K. choroby zawodowej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podkreślono, że organ odwoławczy realizując zalecenia WSA w Gliwicach zawarte w uzasadnieniu wskazanego wyżej wyroku z 27 czerwca 2008 r. uzupełnił postępowanie dowodowe poprzez uzyskanie orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. -Poradnia Chorób Zawodowych w S. z dnia [...]r. nr [...], jak również uzupełniające orzeczenie lekarskie Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycy Pracy i Zdrowia Środowiskowego z dnia [...] r. nr [...], z treści których wynika, że nie rozpoznano u R. K. choroby zawodowej narządu słuchu, wymienionej pod pozycją 21 wykazu zamieszczonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105 , poz. 869). Ze względu na treść tych opinii oraz ich spójność PWIS nie uwzględnił odwołania . Z powyższą decyzją nie zgodził się R. K. , w imieniu której skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosła pełnomocnik – adwokat A. Z.. Jak pełnomocnik podnosi w skardze, decyzja PWIS z dnia [...]r. została wydana z naruszenie przepisów prawa materialnego , w szczególności rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych z dnia 30 czerwca 2009 r. poprzez ich niezastosowanie w wyniku błędnego ustalenia, iż brak było podstaw do uznania choroby zawodowej w sytuacji, kiedy skarżący przez wiele lat pracował w warunkach szkodliwych stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej słuchu. Poza tym, w skardze podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenia te polegają na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy przed wydaniem decyzji, a w szczególności nieuwzględnieniu faktu, iż niedosłuch skarżącego ma charakter mieszany, także odbiorczy, a więc ma etiologię zawodową. Za takie naruszenia prawa procesowego pełnomocnik uznaje niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący oraz przyjęcie stanowiska , zgodnie z którym niedosłuch skarżącego nie spełnia kryteriów definicji choroby zawodowej, wbrew jego słusznemu interesowi. W uzasadnieniu skargi wskazano na fakt świadczenia przez okres 40 lat przez R. K. pracy w warunkach narażenia zawodowego przy hałasie przekraczającym 90 dB. Dopuszczalne normy w środowisku pracy skarżącego były więc przekroczone, zaś ona sam był narażony na działanie szkodliwego czynnika , co, zdaniem pełnomocnik, stanowi podstawę do przyjęcia tezy o wpływie tych warunków na jego chorobę. Fakt ten znajduje potwierdzenie w obustronnym , a więc i odbiorczym charakterze niedosłuchu. Jeżeli u skarżącego wykryto schorzenie, które można zakwalifikować jako odbiorczy ubytek słuchu, zaś warunki pracy wskazują z dużym prawdopodobieństwem na jego etiologię zawodową, zaś organ orzekający nie wykluczył jednoznacznie związku przyczynowego stwierdzonej choroby z długoletnią pracą w narażeniu na działanie czynnika szkodliwego, to powinien uchylić decyzję jako sprzeczną z prawem. Ponadto, ustalenie wbrew zasadom logiki oraz doświadczenia zawodowego, iż schorzenie to nie spełnia kryteriów choroby zawodowej, narusza interes skarżącego uniemożliwiając mu uzyskanie należnego świadczenia z tytułu takiej choroby. Orzeczenia lekarskie stanowiące podstawę do wydania decyzji PWIS, w ocenie pełnomocnik, nie są wystarczające dla uznania, że w sprawie został zebrany cały materiał dowodowy, niezbędny dla prawidłowego jej załatwienia. W odpowiedzi na skargę PWIS wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kierując się wskazanym kryterium legalności, sądy administracyjne dokonują zatem oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z kolei, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, co oznacza, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia z dnia [...]r. Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego Gliwicach z dnia [...]r. Nr [...]odmawiającą stwierdzenia u R. K. choroby zawodowej narządu słuchu wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych , stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 1983 r. (po zmianach - pozycja 21 wykazu chorób zawodowych z rozporządzenia Rady Ministrów z 2009 r.). Kontrola zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia została przeprowadzona z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 z 2009 r., poz. 869, dalej: rozporządzenie RM) oraz oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 czerwca 2008 r. sygn. akt IV SA/Gl 40/08. W wyroku tym Sąd wskazał, iż organ orzekający powinien stosować przepisy aktualnego rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wykazu chorób zawodowych, przy czym w dacie orzekania było to rozporządzenie z 30 lipca 2002 r., zmienione rozporządzeniem z roku 2009. Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) dodanym ustawą z dnia 22 maja 2009 r. (Dz. U. Nr 99, poz. 825), która weszła w życie 3 lipca 2009 r. Za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". W świetle powyższych regulacji szczególnego podkreślenia wymaga, że tylko rozpoznanie u badanego jednej z chorób wskazanych w wykazie chorób zawodowych pozwala organowi inspekcji sanitarnej na wydanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Ponadto, niezbędne jest również ustalenie, że wystąpienie zdiagnozowanej jednostki chorobowej, zamieszczonej w powyższym wykazie, bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w miejscu pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Brak którejkolwiek z wymienionych przesłanek w stanie faktycznym sprawy wyklucza możliwość stwierdzenia choroby zawodowej. Zdaniem Sądu , zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy nie dawał podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego. Został oceniony wszechstronnie i na jego podstawie wyciągnięto trafne wnioski. Bezspornie skarżący w okresie zatrudnienia tj. w latach 1965-2001 pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej opisanej w poz. 21 wykazu stanowiącego załącznik do cytowanego wyżej rozporządzenia. Chorobą zawodową, jak wynika z opisu, jest obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2, 3 kHz. Dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne było zatem rozpoznanie tego schorzenia przez uprawnioną placówkę diagnostyczną i ewentualne powiązanie go z tymi warunkami pracy. Skarżący był badany w dwóch upoważnionych jednostkach medycznych. W orzeczeniu lekarskim z dnia [...]r., wydanym przez Poradnię Chorób Zawodowych w S. przy Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K., stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W trakcie prowadzonych badań ustalono obustronny niedosłuch mieszany (przewodzeniowo-odbiorczy), nie spełniający kryteriów wynikających z definicji choroby zawodowej narządu słuchu określonej w pozycji 21 wykazu. Kolejne badania zostały przeprowadzone w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., w wyniku których, jak wynika z orzeczenia z dnia [...]r., nie wykazano u skarżącego podwyższonego progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, co pozwalałby na stwierdzenie choroby zawodowej. Przyjdzie ponadto zauważyć , że wcześniej prowadzone badania w roku[...] przez [...] Centrum Medyczne w K. oraz w roku [...] przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego Przychodni Chorób Zawodowych w S., nie wykazały istnienia choroby zawodowej u skarżącego, mimo wykonywania pracy w warunkach narażenia zawodowego . W tym stanie rzeczy Sąd nie podziela zarzutów podnoszonych w skardze. Kontrolowana decyzja PWIS z dnia [...]r. nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, bowiem zachodziły podstawy do odmowy stwierdzenie choroby zawodowej. Fakt, iż skarżący przez wiele lat pracował w warunkach szkodliwych stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej słuchu nie jest kwestionowany. Natomiast wobec tego, że badania prowadzone przez uprawnione jednostki orzecznicze nie dają podstaw do zdiagnozowania jednostki chorobowej, zamieszczonej w wykazie chorób zawodowych pod pozycją 21 okoliczność ta (stan narażenia zawodowego) nie może przesądzać o istnieniu choroby zawodowej. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy. W trakcie prowadzonego postępowania zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy określone w art. 235¹ Kodeksu pracy. Podnieść w tym miejscu należy, że Sąd , podobnie jak i organy orzekające w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej , nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek organizacyjnych, ani też dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennych wniosków (Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 12 maja 2010 r., II OSK 335/10, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W tej sytuacji, zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy zasadnie przyjęły, że brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u R. K., gdyż istniejące u niego schorzenie nie odpowiada prawnym kryteriom pozwalającym na taką kwalifikację. Całokształt rozważań prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego i procesowego, bowiem ustalenia faktyczne i rozważania prawne są prawidłowe, a zawarte w skardze zarzuty nie mogły tego przekonania podważyć. Brak też było okoliczności branych pod rozwagę z urzędu uzasadniających jej wzruszenie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji niniejszego wyroku.