IV SA/Gl 835/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2014 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 maja 2014r., sygn. akt IV SA/Gl 683/12 postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 22 maja 2014 r., Sygn. akt IV SA/Gl 683/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uwzględnił skargę M.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego i uchylił zaskarżoną decyzję oraz określił, że decyzja ta nie może być wykonana a także przyznał na rzecz adwokata M.F. wynagrodzenie tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 26 lipca 2014 r. Podstawą tego orzeczenia było ustalenie, że w chwili rozpoznawania sprawy pozostawały w obrocie prawnym dwie decyzje organu pierwszej instancji rozstrzygające w sprawie tożsamego podmiotu i przedmiotu, a jedna z nich wydana została na podstawie decyzji kasacyjnej organu odwoławczego usuniętej w następstwie wyroku tut. Sądu z obrotu prawnego. Podkreślono również, iż procedowanie przez organ pierwszej instancji równoległe z zainicjowanym postępowaniem sądowoadministracyjnym (na co zezwalała temu organowi pozostająca chwilowo w obrocie prawnym zaskarżona do Sądu kasacyjna decyzja organu odwoławczego), doprowadziło w rezultacie do wydania tożsamej decyzji w przedmiocie uchylenia zasiłku stałego. Z chwilą usunięcia z obrotu prawnego decyzji kasacyjnej wskutek wyroku uwzględniającego skargę, rzeczą organu było umorzyć równolegle prowadzone postępowanie. Tymczasem okoliczność ta nie została zauważona przez organ odwoławczy. Reasumując stwierdzono, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w trybie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Odpis wyżej wymienionego orzeczenia został doręczony skarżącemu w dniu 3 lipca 2014 r. Pismem nadanym w dniu 20 sierpnia 2014 r. M.D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę o wznowienie postępowania zakończonego przywołanym wyrokiem. W skardze tej wskazał, że podstawą do wznowienia postępowania jest przyczyna określona w art. 273 § 3 P.p.s.a. oraz zażądał zmiany zaskarżonego orzeczenia, ewentualnie uchylenia jednego z orzeczeń dotyczących tej samej sprawy albo uchylenia wszystkich prawomocnych orzeczeń dotyczących tej samej sprawy. W uzasadnieniu skargi podkreślił, iż prawo do zasiłku stałego nabył od 11 października 2005 r. do 31 sierpnia 2008 r. i nie wyraził zgody na uchylenie decyzji go przyznającej. Zdaniem skarżącego organ pierwszej instancji uchylając z urzędu decyzję dotyczącą zasiłku stałego zastosował niewłaściwy tryb jej weryfikacji i tym samym rażąco naruszył prawo co w konsekwencji powinno spowodować stwierdzenie nieważności tej decyzji. Następnie M.D. stwierdził, że wyrok z dnia 22 maja 2014 r. Sygn. akt IV SA/Gl 683/12 stał się prawomocny z uwagi na odmowę wniesienia od niego skargi kasacyjnej przez adwokata M.F. Jednocześnie skarżący wyraził opinię, iż w doręczonym mu w dniu 3 lipca 2014 r. wyroku z uzasadnieniem tut. Sąd "przyznał, że wykryto (istniało) kilka prawomocnych wyroków dotyczących tej samej sprawy o następujących sygnaturach: IV SA/Gl 750/10, IV SA/Gl 460/11 i IV SA/Gl 460/12 a wszystkie związane były z zasiłkiem stałym". Tym samym skarżący uważa, iż została spełniona przesłanka z art. 273 § 3 zd. 1 P.p.s.a. skoro podczas orzekania w sprawie IV SA/Gl 683/12 Sąd wykrył kilka prawomocnych orzeczeń dotyczących zasiłku stałego. Ponadto M.D. zaznaczył, że wystarczającym uzasadnieniem podstawy wznowienia jest sam fakt istnienia kilku sprzecznych wyroków w tej samej sprawie a mianowicie pięciu wyroków uwzględniających skargę a tylko jeden ją oddalający (IV SA/Gl 460/12). Natomiast wyrok z dnia 22 maja 2014 r. pomimo uwzględnienia skargi jest zdaniem strony niekorzystny, gdyż nie otrzymał on zwrotu przedwcześnie potrąconej, na podstawie nieprawomocnej decyzji, kwoty 1686,50 zł. Podsumowując w ocenie skarżącego tut. Sąd wydając wyrok w sprawie IV SA/Gl 683/12 orzekł na jego niekorzyść wbrew zakazowi zawartemu w art. 134 § 2 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, iż instytucja wznowienia postępowania sądowego, której uruchomienia domaga się skarżący, ma charakter wyjątkowy. Opiera się na przysługującej poza tokiem instancji skardze o ponowne przeprowadzenie procesu zakończonego prawomocnym orzeczeniem i zastąpienie zapadłego w sprawie orzeczenia nowym rozstrzygnięciem. Nadzwyczajny charakter tego środka prawnego, skierowanego przeciwko prawomocnemu, a więc niewzruszalnemu w drodze zwyczajnych środków odwoławczych orzeczeniu powoduje, że instytucja ta może być wykorzystana wyłącznie wtedy, gdy znajdzie to oparcie w prawie, a katalog podstaw wznowieniowych jest katalogiem zamkniętym, nie zezwalającym na rozszerzającą wykładnię wymienionych w nim przesłanek. Stosownie do treści art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. w przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Poza tym zgodnie z art. 277 P.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Następnie art. 279 P.p.s.a. stanowi, że skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Natomiast w oparciu o art. 273 § 3 P.p.s.a. można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy. Intencją skarżącego w niniejszej sprawie jest wznowienie postępowania na podstawie przyczyny określonej w art. 273 § 3 P.p.s.a. a zatem skarga ta opiera się na twierdzeniu, że "podczas orzekania w sprawie IV SA/Gl 683/12 tut. Sąd wykrył kilka prawomocnych wyroków dotyczących tej samej sprawy związanej z zasiłkiem stałym, w szczególności o sygnaturach akt: IV SA/Gl 750/10, IV SA/Gl 460/11 i IV SA/Gl 460/12". Przede wszystkim należy zauwazyć, że w przepisie art. 273 § 3 P.p.s.a. mowa jest o sytuacji w której można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. "Wykrycie" orzeczenia oznacza dowiedzenie się o orzeczeniu, które w czasie poprzedniego postępowania już istniało, lecz o którym strona nie wiedziała, bo było ukryte lub jej nie znane. Tymczasem z protokołu rozprawy z dnia 22 maja 2014 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 683/12 wynika jednoznacznie, że stronie skarżącej już w czasie trwania tego postępowania były znane wyroki które zapadły w sprawach IV SA/Gl 750/10, IV SA/Gl 460/11 i IV SA/Gl 460/12. Nadto z oświadczenia skarżącego złożonego na rozprawie w dniu 03 listopada 2014 r. jednoznacznie wynika, że dwie pozostałe sprawy, których "wykrycie" zgłosił skarżący w piśmie procesowym z dnia 02 listopada 2014 r. również mu były wcześniej znane, a to od momentu doręczenia mu wyroków w tych sprawach. Zatem w przedmiotowym przypadku absolutnie można wykluczyć sytuację, że w przedmiotowym postępowaniu nastąpiło późniejsze wykrycie prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. Na marginesie można zaznaczyć, że przedmiotem wskazanych powyżej spraw był zasiłek stały przysługujący M.D. przyznany decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. jednakże sprawa IV SA/Gl 750/10 dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...], w sprawie IV SA/Gl 460/11 skargą zaskarżono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] natomiast w sprawie IV SA/Gl 460/12 tut. Sąd skontrolował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...]. Tym samym orzeczenia, które zapadły w wyżej wymienionych sprawach, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie dotyczyły tej samej sprawy a zatem w ocenie Sądu nie zaistniała wystarczająca podstawa wznowienia postępowania. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 18 listopada 2010 r., Sygn. akt I OSK 1818/10 podstawę skargi o wznowienie postępowania stanowić może tylko takie wykryte później prawomocne orzeczenie dotyczące tego samego stosunku prawnego, które było już prawomocne zanim zapadł wyrok w postępowaniu, którego wznowienia żąda strona. Orzeczenie to musi dotyczyć tej samej sprawy, a więc musi zachodzić tożsamość przedmiotu oraz stron postępowania. Zatem podstawa wznowienia postępowania, o której mowa w art. 273 § 3 P.p.s.a., związana jest z istnieniem negatywnej przesłanki procesowej, jaką jest powaga rzeczy osądzonej. Dlatego wskazana przez skarżącego podstawa wznowienia tego postępowania w rzeczywistości nie zachodzi. Stosownie do regulacji zawartej w art. 280 § 1 P.p.s.a. sąd właściwy do wznowienia postępowania bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga w tym przedmiocie została wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Badanie podstaw wznowienia na posiedzeniu niejawnym polega jedynie na stwierdzeniu, czy skarżący wskazał podstawę wznowienia wymienioną w katalogu przesłanek wznowieniowych. Dodatkowo na rozprawie, zgodnie z art. 281 P.p.s.a. dochodzi do powtórnego badania okoliczności warunkujących dopuszczalność wznowienia postępowania. W pierwszej kolejności sąd administracyjny rozstrzyga o dopuszczalności wznowienia i odrzuca skargę, jeżeli brak ustawowej postawy wznowienia. Bada więc, czy wskazane przez skarżącego podstawy wznowienia zaistniały w rzeczywistości. W rezultacie skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu zarówno wtedy, gdy nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jak i wtedy, gdy zostanie ustalone, że powołana w skardze ustawowa podstawa nie zachodzi (por. wyrok NSA z 23 maja 2006 r., Sygn. akt I FSK 30/06, nie publ.). Dodatkowo jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa wznowienia w rzeczywistości nie zachodzi, taka skarga, jako nie oparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu. (por. postanowienie SN z 28 października 1999 r., Sygn. akt II UKN 174/99, OSNAP 2001, nr 4, poz. 133). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że skarga choć wskazuje ustawową podstawę wznowienia w istocie jednak nie stanowi podstawy wznowienia z uwagi na fakt, iż w przedmiotowym postępowaniu nie nastąpiło późniejsze wykrycie prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W związku z powyższym, na podstawie art. 281 w zw. z art. 273 § 3 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.