IV SA/Gl 858/14

WyrokWSA w Gliwicach2015-07-02

Skład orzekający: Małgorzata Walentek, Beata Kalaga - Gajewska, Teresa Kurcyusz - Furmanik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności, pomimo przekroczenia kryterium dochodowego, jest uzasadniona ograniczeniami finansowymi organu i brakiem szczególnie uzasadnionych przypadków?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego, ponieważ dochód rodziny skarżącej przekroczył ustawowe kryterium dochodowe. Brak było szczególnie uzasadnionych przypadków, które uzasadniałyby przyznanie świadczenia w ramach uznania administracyjnego, zwłaszcza biorąc pod uwagę ograniczone środki finansowe organu i konieczność zaspokajania podstawowych potrzeb osób o niższych dochodach.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności. Organ I instancji odmówił przyznania pomocy, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu organ I instancji ponownie odmówił przyznania zasiłku, uzasadniając to przekroczeniem kryterium dochodowego oraz brakiem szczególnie uzasadnionych przypadków, a także ograniczonymi środkami finansowymi MOPS. SKO utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji i przyznania świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2015 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. W dniu 4 marca 2014 r. J. P. złożyła wniosek o przyznanie pomocy w formie świadczenia pieniężnego na zakup żywności, który doprecyzowała wnosząc o zasiłek celowy specjalny na wskazany cel w wysokości 442,70 zł. Prezydent Miasta Ś. decyzją nr [...] z dnia [...] odmówił przyznania wnioskowanej pomocy nie kwalifikując sytuacji strony do szczególnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., na skutek wniesionego przez stronę odwołania, decyzją z dnia [...] nr [...] uchyliło rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ponownie rozpatrując sprawę Prezydent Miasta Ś. decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 106 ust. 4, art. 2 ust. 1, art. 8 ust. 1 i 3, art. 39 i art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 182 ze zm. – dalej w skrócie "u.p.s."), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823), odmówił przyznania J. P. zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków, leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu. Zaznaczył przy tym, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje rodzinie o dochodzie nieprzekraczającym kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust.1 pkt. 3 u.p.s., które dla dwuosobowej rodziny wynosi 912 zł (456 na osobę w rodzinie). Natomiast dochód rodziny strony w lutym 2014 r., czyli w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, na który składa się renta jej męża w wysokości 1056,75 zł i dodatek mieszkaniowy w wysokości 185,55 zł, wynosił 1242,30 zł, a więc kryterium to przekroczył. W związku z tym sprawa została rozpoznana pod kątem przyznania pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego, który zgodnie z art. 41 ust.1 u.p.s. może być przyznany w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie lub rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe. Organ wskazał, że zasiłek taki może być przyznany w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy pomimo dochodu przekraczającego kryterium dochodowe własne środki nie pozwalają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Następnie organ ustalił, że J. P. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, jest osobą niepełnosprawną w stopniu lekkim, bezrobotną zarejestrowaną w urzędzie pracy, bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Mąż strony jest osobą bierną zawodowo, pobierającą rentę inwalidzką, posiadającą orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Rodzina zamieszkuje w mieszkaniu własnościowym. Na jej utrzymaniu nie pozostają żadne inne osoby. Oceniając sytuację dochodową organ stwierdził, że po odliczeniu stałych niezbędnych wydatków w wysokości 455,55 zł, na które składa się czynsz oraz koszty energii elektrycznej, do dyspozycji rodziny wnioskodawczyni pozostaje kwota 786 zł miesięcznie. Uznał więc, że sytuacja rodziny strony jest lepsza od sytuacji osób, które nie posiadają żadnego dochodu lub dochód posiadają, ale kształtuje się on poniżej kryterium dochodowego. Zdaniem organu rodzina strony posiada środki, które przy racjonalnym gospodarowaniu powinny zaspokoić jej podstawowe potrzeby życiowe. Jednocześnie organ powołał się na ograniczone środki finansowe Ośrodka oraz dużą liczbę osób i rodzin ubiegających się i uprawnionych do bezzwrotnych świadczeń, nieposiadających dochodu lub z dochodem poniżej kryterium dochodowego, których podstawowe potrzeby życiowe są zaspokajane w pierwszej kolejności. Wskazał również, że z uwagi na ograniczone środki finansowe przyznaje się pomoc w formie specjalnych zasiłków celowych wyłącznie z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu leków osobom bardzo ciężko i śmiertelnie chorym oraz opłaca pobyt w noclegowaniach osobom bezdomnym. Natomiast pomoc na żywność jest przyznawana wyłącznie w ramach wieloletniego programu wsparcia finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020 zgodnie z uchwałą Nr 221 Rady Ministrów z 10 grudnia 2013 r. (MP z 2013, poz. 1024), która wynosi 20 zł na osobę. W tej sytuacji, jak stwierdził organ, uwzględnienie wniosku strony prowadziłoby do nieusprawiedliwionego wyróżnienia jej prośby kosztem innych świadczeniobiorców. Rozpoznając wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku celowego organ musi bowiem mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Jednocześnie zauważono, że strona razem z mężem są właścicielami gruntu rolnego (pow. 0,5109ha) i lasu (pow. 0,1795ha), których nie użytkują, a jedynie ponoszą dodatkowe opłaty. Ponadto wskazano, że rodzina strony otrzymała świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności od marca 2014 r. do maja 2014 r. w wysokości 40 zł miesięcznie. W odwołaniu J. P. wyraziła niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia wnosząc o jego uchylenie i zmianę w całości przez przyznanie jej świadczenia z pomocy społecznej w formie pieniężnej z przeznaczeniem na zakup żywności. Podniosła, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 35 § 1 i § 2 oraz § 3 k.p.a. W opinii strony rozważania organu są chybione, a decyzja została wydana niezgodnie z prawem, "a przede wszystkim z naruszeniem zdrowego rozsądku". Za skandaliczne uznała sugerowanie, wręcz wytykanie przez organ, co jest niezbędnym wydatkiem dla skarżącej. Zwróciła uwagę, że zanim popadła w przysłowiowe "tarapaty" miała podpisane różne umowy, jak kablówka, internet pociągające za sobą wydatki. Zaznaczyła, że również inne wydatki, jak odsetki bankowe, abonament rtv, podatki muszą być regulowane. Stwierdziła, że zasiłek jej się należy ze względu na szczególny przypadek, a decyzja była podyktowana niechęcią do niej oraz jej męża. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu Kolegium przywołało treść art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 41 u.p.s. Następnie stwierdziło, że dochód rodziny strony przekracza ustawowe kryterium dochodowe, uprawniające do otrzymania zasiłku celowego, który może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Kolegium uznało, że organ I instancji prawidłowo ustalił sytuację materialną, życiową i rodzinną strony oraz zgłoszone potrzeby życiowe. Natomiast odmawiając przyznania zasiłku celowego i zasiłku celowego specjalnego organ ten prawidłowo ocenił z jednej strony zasadność zgłoszonego żądania pod kątem zaistnienia przesłanek określonych w art. 39 i art. 41 u.p.s., a z drugiej możliwości finansowe MOPS. Kolegium podkreśliło, że zgodnie z założeniami pomocy społecznej wyrażonymi w art. 2, art. 3, art. 4 i art. 7 u.p.s., pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia i możliwości. Pomoc społeczna nie ma więc z założenia służyć pełnemu zaspokojeniu potrzeb podopiecznych. Wskazano, że pomoc społeczna nie jest bezwzględnie zobowiązana do zaspokojenia wszystkich zgłaszanych potrzeb, a jedynie tych, które są niezbędne i odpowiadają możliwościom finansowym pomocy społecznej z uwagi na ograniczone środki na zadania własne. Po przeanalizowaniu stanu prawnego i faktycznego sprawy Kolegium uznało, że zaskarżona decyzja podjęta została w ramach uznania administracyjnego i nie stwierdziło naruszenia granic tego uznania. Kolegium stwierdziło, że rozumie trudną sytuację materialną strony, jednakże nie może podjąć rozstrzygnięcia wbrew obowiązującemu prawu, a decyzja organu I instancji mieści się w tych granicach. Odnosząc się do zawartego w odwołaniu zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 35 k.p.a., Kolegium stwierdziło, że zarzut ten jest bezzasadny, gdyż decyzja Prezydenta została wydana w terminie zgodnym z przepisami k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach J. P. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania "w celu wydania decyzji na korzyść skarżącej uwzględniając w niej odsetki ustawowe do chwili wypłaty oraz koszty przesyłek". Zdaniem skarżącej zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 5 kc oraz art. 67 ust. 2 Konstytucji RP , natomiast organy administracyjne nie są od tego aby szukać pułapek prawnych wobec stron zainteresowanych, jak to uczyniono w jej sprawie. Zwróciła uwagę, że "wcześniejsze decyzje" były uchylane przez SKO lub były umarzane postępowania ze względu na brak podstaw prawnych do wydania decyzji przez OPS w Ś. W ocenie skarżącej twierdzenie organu o braku środków jest populizmem, a postępowanie organów podyktowane jest niechęcią do niej i jej męża. Skarżąca podkreśliła, że przed organami ścigania toczy się postępowanie w zakresie pomówienia jej i męża o fałszowanie dokumentów, a nadto stwierdziła, że organy administracji ponoszą odpowiedzialność cywilnoprawną na podstawie art. 4171 § 4 kc Odpowiadając na skargę Kolegium nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że stosownie do dyspozycji art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, czy narusza zasady współżycia społecznego i im podobnych. Zaskarżona decyzja może zatem ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem ocenia legalność decyzji również z urzędu. Dokonując kontroli w tak zakreślonych ramach Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego, ani prawa procesowego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na jej wynik. Sąd nie dopatrzył się bowiem nieprawidłowości w działaniu organów, które mogłyby stanowić podstawę uchylenia decyzji, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenę prawną w świetle mających zastosowanie przepisów. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie przyznania J. P. zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności. Podstawę materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm. – zwanej dalej również "u.p.s.") regulujące rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania. Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 tej ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zauważyć należy, iż zasiłek celowy jest świadczeniem pieniężnym (art. 36 pkt 1 lit c. u.p.s.) zależnym od spełnienia kryterium dochodowego określonego przez ustawodawcę w art. 8 ust. 1 u.p.s.. Dlatego też organy rozpatrując wniosek skarżącej ustalały jej sytuację dochodową i badały, czy spełnia ona kryterium dochodowe określone w ustawie o pomocy społecznej. Z akt sprawy wynika, że dochód dwuosobowej rodziny skarżącej wyniósł 1.243,30 zł, (renta męża w kwocie 1056,75 zł i dodatek mieszkaniowy w kwocie 185,55 zł), a zatem przekroczył kryterium dochodowe wynoszące 912 zł. Wobec powyższego za prawidłowe należy uznać stanowisko organów, że nie było podstaw do zastosowania art. 39 u.p.s., wobec przekroczenia kryterium dochodowego, od którego uzależnione zostało prawo do przyznania zasiłku celowego. W takiej sytuacji prawidłowo rozważono wniosek skarżącej w kontekście art. 41 pkt 1 u.p.s., zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. W tym miejscu wskazać należy, że ustawodawca w treści cyt. wyżej art. 41 używa sformułowania, iż omawiane świadczenie "może być przyznane". Oznacza, to, że rozstrzygnięcie w sprawie przyznania specjalnego zasiłku celowego wydawane jest w ramach tak zwanego uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne oznacza, że nie zawsze osoba spełniająca ustawowe kryteria do przyznania świadczenia, świadczenie takie otrzyma, a także, że otrzyma je w oczekiwanej formie i wysokości. Uznanie administracyjne, choć jest uprawnieniem organu administracyjnego do wyboru rozstrzygnięcia sprawy, nie pozwala mu jednak na dowolność w załatwieniu sprawy. Orzekając w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego organ ma obowiązek wziąć pod uwagę wskazówki, co do zasad udzielania pomocy społecznej osobom potrzebującym, pamiętając, że pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych, które nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.), że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s.), a także o tym, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.). Uznanie administracyjne obejmuje więc również prawo organu do oceny zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Organy odpowiedzialne za udzielanie pomocy dysponują bowiem ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. Wskazać jednocześnie trzeba, iż zasadę uznania administracyjnego podkreśla także charakter zasiłku specjalnego celowego przyznawanego "w szczególnie uzasadnionych przypadkach". Obwarowanie tej formy pomocy wymienioną przesłanką związane jest z tym, że ustawodawca przewidział możliwość jej udzielenia osobom lub rodzinom o dochodach przekraczających kryterium dochodowe. Świadczenie to może być więc przyznane w sytuacjach zupełnie wyjątkowych, bowiem o możliwości jego przyznania nie decyduje dochód strony, a sytuacja życiowa, w której się ona znalazła. W orzecznictwie podkreśla się, że szczególnie uzasadnione przypadki to takie, które wyraźnie odbiegają od typowych sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy społecznej przy spełnieniu kryterium dochodowego. Będzie to zatem sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że tak dotkliwe w skutkach lub tak daleko ingerujące w plany życiowe zdarzenia, nie należą do zdarzeń codziennych. Szczególny przypadek musi być na tyle wyrazisty i odbiegający od sytuacji innych osób znajdujących się w trudnej sytuacji, że uzasadnia przyznanie tej formy pomocy z uwagi na okazjonalność, nadzwyczajność występującego zdarzenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 164/11, Lex nr 1080954; z dnia 26 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 1623/ 11 i podane tam orzecznictwo, Lex nr 1113249; z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 1142/12 , Lex nr 1298296). Sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ogranicza się natomiast wyłącznie do sprawdzenia, czy nie zostały przekroczone jego granice. Tymczasem w niniejszym przypadku taka okoliczność nie wystąpiła. W sprawie wyjaśniona została bowiem sytuacja materialna i życiowa skarżącej oraz wskazane zostały wyraźnie powody zajętego stanowiska i wydanego rozstrzygnięcia. Trudnej sytuacji materialnej skarżącej żaden z organów nie zanegował. Okoliczność ta, nie wystarcza jednak do przyznania specjalnego zasiłku celowego. Na gruncie ustalonego w sprawie stanu faktycznego organ I instancji prawidłowo uznał, że w przypadku skarżącej brak jest szczególnych okoliczności w rozumieniu art. 41 ust. 1 u.p.s. uzasadniających przyznanie tej formy pomocy. Sytuacja w jakiej znalazła się skarżąca nie ma cechy wyjątkowej, odznaczającej się. Wprawdzie skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, jednakże rodzina skarżącej posiada stały dochód w postaci renty męża. Jednocześnie skarżąca nie ma nikogo na swoim utrzymaniu, jest w pełni sił, a zatem może podejmować choćby dorywcze prace, mając wyższe wykształcenie z zakresu rachunkowości i finansów. Mąż skarżącej jako tylko częściowo niezdolny do pracy nie wymaga opieki, co zresztą uwidaczniają dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych. Mając na względzie sytuację dwuosobowej rodziny skarżącej organy słusznie uznały, że skarżąca, racjonalnie gospodarując posiadanymi środkami, jest w stanie zaspokoić potrzeby dotyczące żywności we własnym zakresie. Ponadto, jak wynika z ustaleń, rodzina otrzymuje także pomoc ze środków finansowych MOPS. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt dysponowania przez rodzinę skarżącej własnością nieruchomości położonej w Z. Nie służy ona więc zaspokojeniu bieżących potrzeb egzystencjonalnych tej rodziny, w związku z czym w przypadku istotnej potrzeby życiowej jej zbycie lub inne ekonomicznie zyskowne wykorzystanie odpowiadałoby normie z art. 2 ust. 1 u.p.s. Jednocześnie rozstrzygając sprawę organ I instancji wziął pod uwagę ograniczone środki będące w dyspozycji MOPS, oraz dużą liczbę osób i rodzin ubiegających i uprawnionych do bezzwrotnych świadczeń z pomocy społecznej. Oczywistym jest, że organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Są zatem upoważnione do ograniczenia rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na szczupłość pozostających w ich dyspozycji środków finansowych, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia. Na tę okoliczność wielokrotnie zwracano uwagę w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 czerwca 2007 r. sygn. akt I OSK 1464/2006, Lex nr 299415; z dnia 25 stycznia 2008 r. sygn. akt I OSK 624/07). Natomiast, co akcentował organ I instancji, posiadane środki finansowe w pierwszej kolejności przeznaczane są na zasiłki służące zaspokojeniu elementarnych potrzeb w zakresie bieżącego utrzymania osób i rodzin nie posiadających dochodów bądź posiadających je w wysokości niższej od ustawowego kryterium. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 67 ust. 2 Konstytucji RP, należy wskazać, że przepis ten stanowi jedynie pewien wzorzec określający ogólne ramy zabezpieczenia społecznego, kierunki polityki państwa i jest adresowany do organów prawodawczych. Przepis ten stanowi źródło gwarancji, a nie praw podmiotowych obywatela, które konkretyzują się w ustawach zwykłych (por. wyrok NSA z 24 sierpnia 2011r. sygn. akt I OSK 741/11). Taką ustawą w przedmiotowej sprawie jest ustawa o pomocy społecznej i na podstawie jej przepisów organy administracji orzekały w sprawie. Oceniając działanie organów administracji należy stwierdzić, że nie naruszyły one przepisów wspomnianej ustawy i prawidłowo je zastosowały. Nie doszło do naruszenia granic uznania administracyjnego, a okoliczności przytoczone w uzasadnieniu obu decyzji świadczą o rozważeniu całokształtu okoliczności sprawy. Odnośnie pozostałych zarzutów należy wskazać, że dotyczą one kwestii cywilnych i karnych, a takowe pozostają poza kognicją sądów administracyjnych. W tym stanie rzeczy, w stanowisku organów orzekających w sprawie, nie można dostrzec przekroczenia granic uznania administracyjnego, ani innych naruszeń prawa, które mogłyby prowadzić do zakwestionowania zaskarżonej decyzji. Z tego powodu, na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło