IV SA/Gl 877/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2012 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego i okresowego oddala skargę. Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 106 ust. 1 i art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 592 ze zm.) odmówił W.P. przyznania pomocy w formie zasiłku okresowego, zasiłku celowego na zakup żywności, odzieży i obuwia, środków czystości, bielizny pościelowej, opłat w Zakładzie Energetycznym, pokrycia kosztów niekonwencjonalnego ogrzewania. W uzasadnieniu decyzji przywołano wpierw podstawowe unormowania warunkujące skuteczne ubieganie się o przyznanie świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej, a następnie organ pierwszej instancji podkreślił, że w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku dochód strony wynosił 292,55 zł i nie przekraczał kryterium dochodowego uprawniającego do otrzymania świadczenia pieniężnego przewidzianego dla osoby samotnie gospodarującej. W dalszej części uzasadnienia organ ten zaznaczył, że w dniu 15 grudnia 2006 r. sporządzony został aneks do podpisanego ze stroną kontraktu socjalnego, a ocena realizacji jego postanowień miała nastąpić w dniu 9 stycznia 2007 r. We wskazanym dniu strona nie została zastana w miejscu zamieszkania i pismem z dnia 11 stycznia 2007 r. została wezwana na dzień 26 stycznia 2007 r. do siedziby organu. W dniu 2 lutego 2007 r. w siedzibie OPS w C. strona oświadczyła, że nie podjęła żadnych działań zmierzających do realizacji postanowień zamieszczonych w kontrakcie socjalnym, a sprawdzających się do skompletowania dokumentacji i złożenia stosownego wniosku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uzasadniając to chęcią poszukiwania zatrudnienia. Zdaniem organu posiadanie świadczenia emerytalnego nie uniemożliwia poszukiwania zatrudnienia na rynku pracy natomiast odmowa podjęcia działań w celu realizacji uzgodnień zapisanych w kontrakcie socjalnym, a zwłaszcza odmowa złożenia wypełnionego wniosku o przyznanie świadczenia emerytalnego świadczy o tym, że strona nie wykorzystuje własnych możliwości w celu przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej, w której się znajduje. Okoliczność ta wyczerpuje znamiona odmowy przyznania świadczenia przewidziane treścią art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, ponieważ odmowa realizacji postanowień kontraktu socjalnego lub niedotrzymanie jego postanowień, mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się W.P., który wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.. W odwołaniu tym wyraził swoje niezadowolenie z jej treści jak również podkreślił, że jest ona niezgodna ze stanem faktycznym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z postanowieniem tym nie zgodził się W.P., który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 6 maja 2009 r. sygn. akt IV SA/GL 601/08 uchylił zaskarżone postanowienie uznając, że kwestia prawidłowości pierwszego doręczenia decyzji nie została należycie wyjaśniona. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...]r. wydanym na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdziło uchybienie terminu przez W.P. do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 10 grudnia 2010 r. sygn. akt IV SA/GL 150/10 uchylił zaskarżone postanowienie. W motywach tego rozstrzygnięcia ponownie podkreślił, że brak jest podstaw do uznania, że odwołanie strony od decyzji organu pierwszej instancji zostało wniesione z uchybieniem terminu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w następstwie powyższego wyroku tutejszego Sądu decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ ten przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie dokonał własnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. W ramach własnych rozważań organ odwoławczy dokonał ponownej analizy stanu faktycznego w sprawie i stwierdził, że postępowanie zostało uruchomione wnioskiem z dnia 15 grudnia 2006 r. W dniu 18 grudnia 2006 r. został przeprowadzony wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania strony, w trakcie którego poczyniono podstawowe ustalenia dotyczące sytuacji osobistej i majątkowej strony. Podkreślono, że w dniu 15 grudnia 2006 r. sporządzono aktualizację kontraktu socjalnego z dnia 22 sierpnia 2006 r., której ocena realizacji miała nastąpić w dniu 9 stycznia 2007 r. We wskazanym terminie strony nie zastano w mieszkaniu, w następstwie czego została wezwana do siedziby organu na dzień 26 stycznia 2007 r. W dniu 2 lutego 2007 r. w siedzibie organu pierwszej instancji strona oświadczyła, że w odniesieniu do dokumentacji niezbędnej dla uzyskania świadczenia emerytalnego posiada braki oraz ma wystarczająco sił, aby podjąć zatrudnienie stosowne do wieku. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy dokonał oceny postępowania strony w kontekście postanowień art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej i doszedł do przekonania, że wyczerpane zostały przesłanki uzasadniające odmowę przyznania świadczenia. Organ odwoławczy uznał, że działania i sposób postępowania organu pierwszej instancji były prawidłowe i nie naruszały postanowień przywołanych powyżej przepisów ustawy o pomocy społecznej. Z decyzją tą nie zgodził się W.P., który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej skarżący podniósł, że SKO w K. kwestionowało jedynie terminowość wniesienia odwołania, natomiast nie kwestionowało merytorycznych podstaw odmowy przyznania pomocy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., nr 270 ) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Po myśli art. 134 wyżej wymienionej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, że sąd administracyjny uwzględnia skargę do niego wniesioną z powodu naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z takiej treści przepisu wynika, że nie każde naruszenie przepisów postępowania administracyjnego będzie stanowiło podstawę uwzględnienia wniesionej skargi, a jedynie takie, które będzie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem tylko takie naruszenie przepisów postępowania, które będzie rzutowało na końcowy wynik sprawy będzie dawało podstawę do uwzględnienia wniesionej skargi. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dostrzegł takich uchybień, które uzasadniałyby uwzględnienie wniesionej skargi. Na wstępie prowadzonych rozważań przyjdzie zauważyć, że wbrew twierdzeniom skarżącego sformułowanym w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji materiał dowodowy w sprawie nie wzbudza żadnych kontrowersji, ponieważ kluczowe dla sprawy okoliczności nie są w żaden sposób kwestionowane i podważane. Z tego powodu przyjdzie jedynie odnieść się do kluczowych elementów tego postępowania, otóż zostało ono uruchomione wnioskiem strony złożonym ustnie do protokołu w dniu 15 grudnia 2006 r. We wniosku tym strona wskazała rodzaje świadczeń, o przyznanie których występuje, jak również rodzaje potrzeb wymagających zaspokojenia. W tym samym dniu strona złożyła oświadczenie o wysokości dochodów i o środkach przy wykorzystaniu, których zaspokaja własne potrzeby. Z zestawienia dochodów strony wynika, że wynoszą one 292,55 zł i są niższe od kryterium dochodowego przewidzianego dla osoby samotnie gospodarującej. Nadto w dniu 21 grudnia strona podpisała dokument zawierający wskazanie konsekwencji wynikających z niedostosowania się do wymogów przewidzianych treścią art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Zauważyć należy, że w dniu 15 grudnia 2006 r. pracownik socjalny sporządził korektę podpisanego kontraktu socjalnego i wskazał w nim, iż ocena realizacji zmian nastąpi w dniu 9 stycznia 2007 r. Prawem przewidziany wywiad środowiskowy przeprowadzony został w dniu 18 grudnia 2006 r. Z dostępnych Sądowi akt administracyjnych wynika, że strona w dniu 9 stycznia 2007 r. nie skontaktowała się z pracownikiem socjalnym, co spowodowało wezwanie strony pismem z dnia 11 stycznia 2007 r. do stawienia się w siedzibie organu w dniu 26 stycznia 2007 r. W wezwaniu tym ponownie organ pierwszej instancji przywołał treść postanowień art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej i wskazał na ewentualne konsekwencje nieprawidłowego postępowania ze strony osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej. W dniu 2 lutego 2007 r. strona zgłosiła się do organu pierwszej instancji i podała, że posiada braki w dokumentacji przy ubieganiu się o świadczenia emerytalne oraz dysponuje wystarczającymi siłami umożliwiającymi jej podjęcie pracy stosownej do wieku. Przedstawiony powyżej stan faktyczny wynika z przedłożonej przez organy administracji dokumentacji. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżący utrzymuje, że ustalenia organu pierwszej instancji są niezgodne ze stanem faktycznym, jednakże poza zamieszczeniem stosownego stwierdzenia strona nie wskazała na żadną z okoliczności, która potwierdzałaby jej stanowisko. W następstwie przedstawionego stanu faktycznego omówienia wymaga stan normatywny wykorzystany w sprawie. Podstawą prawną decyzji odmawiającej przyznania zasiłku okresowego i zasiłku celowego stał się art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Stosownie do jego treści brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub wykonywania prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Z brzmienia przywołanego przepisu wynika, że organ administracji może odmówić przyznania świadczenia z pomocy społecznej w przypadku wystąpienia jednej z licznych przesłanek w nim wymienionych. Podkreślenia wymaga fakt, iż organ administracji podejmuje w tym zakresie rozstrzygnięcie w warunkach uznania administracyjnego, a zatem nie jest to decyzja związana lecz nakazująca organowi podjęcie samodzielnej oceny sytuacji strony i podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Okoliczność ta rzutuje również na zakres sądowej kontroli, ponieważ sprowadza się ona w tym przypadku do weryfikacji postępowania dowodowego i czy ustalenia organów administracji były wystarczające dla podjęcia tego typu rozstrzygnięcia, a przywołane motywy znajdują umocowanie w tym stanie faktycznym. W pierwszej kolejności przyjdzie zwrócić uwagę, że zgodnie z treścią przywołanego przepisu podstawą odmowy przyznania świadczenia może być odmowa zawarcia kontraktu socjalnego jak również niedotrzymanie jego postanowień. Przez niedotrzymanie postanowień kontraktu socjalnego rozumieć należy sytuację kiedy osoba w tej umowie zobowiąże się do określonych zachowań lub do wykonania określonych czynności i we wskazanym terminie ich nie wykona. Analiza akt administracyjnych pozwala stwierdzić, że organy administracji obu instancji akcentowały, iż ocena realizacji postanowień kontraktu dokonana miała być w dniu 9 stycznia 2007 r., jednakże w dniu tym nie była ona możliwa, albowiem pracownik socjalny nie zastał strony w mieszkaniu. Skuteczne działania w tym zakresie przeprowadzone zostały w dniu 2 lutego 2007 r., kiedy to strona złożyła oświadczenie w siedzibie organu pierwszej instancji, z którego wynika, że nie dotrzymała postanowień zawartego kontraktu, ponieważ nie złożyła dokumentów we wskazanym terminie w organie emerytalno-rentowym. W świetle ustaleń poczynionych przez organy administracji publicznej wyczerpane zostały przesłanki uzasadniające podjęcie przez organ pomocy społecznej decyzji odmawiającej przyznania świadczenia, ponieważ skarżący wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi sformułowanemu w podpisanym kontrakcie socjalnym nie wywiązał się z niego, a tym samym wyczerpana została przesłanka przewidziana treścią art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej odmowy przyznania świadczenia. Warto podkreślić, że wykorzystane przez organ pomocy społecznej rozstrzygnięcie przewidziane jest wskazanym przepisem, nadto zwrócić uwagę należy na fakt, że organ pierwszej instancji wielokrotnie zwracał stronie uwagę na treść powyższego przepisu, jak również na wynikające z niego konsekwencje. Zatem można uznać, że w tym zakresie organy administracji dopełniły ciążący na nich obowiązek informowania strony o wszystkich okolicznościach sprawy, jak również o konsekwencjach wynikających z ewentualnego ich naruszenia. Przeprowadzone powyżej rozważania pozwalają stwierdzić, że organy administracji podjęły kwestionowane rozstrzygnięcia w warunkach uznania administracyjnego i nie dopuściły się naruszenia ich granic, a tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia wniesionej skargi. Przy ocenie prawidłowości zaskarżonej decyzji jak również poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji uwagę zwrócić należy na okoliczność podniesioną przez organ odwoławczy, a polegającą na tym, że osoba ubiegająca się o świadczenia z pomocy społecznej obowiązana jest w pierwszej kolejności wykorzystać przysługujące jej wszystkie możliwości uprawnienia i zasoby umożliwiające przezwyciężenie trudnej sytuacji bytowej, w której się znajduje. W rozpatrywanej sprawie strona nie wykorzystuje wszystkich posiadanych możliwości i uprawnień, ponieważ nie podejmuje działań zmierzających do skompletowania dokumentacji niezbędnej dla organu emerytalno-rentowego, a tym samym zachowuje w tym zakresie postawę bierną i oczekuje wsparcia ze strony pomocy społecznej. Postawa taka nie może zyskać akceptacji ze strony Sądu i nie może być oceniona w sposób pozytywny. W niniejszej sprawie uwagę zwraca fakt, iż skarżący w odwołaniu jak również w skardze do tutejszego Sądu poza ogólnymi sformułowaniami wyrażającymi poczucie krzywdy, która ją spotkała nie podnosi żadnych argumentów o charakterze merytorycznym, pozwalających odnieść się do działań podejmowanych przez organy administracji. W negatywny sposób oceniane działania tych organów w ramach wcześniejszych postępowań prowadzonych przed tutejszym Sądem dotyczyły kwestii formalnych a nie merytorycznych i nie miały żadnego przełożenia na prawidłowość bądź wadliwość podejmowanych rozstrzygnięć. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 wyżej wymienionej ustawy należało skargę oddalić. su.