IV SA/Gl 898/08
WyrokWSA w Gliwicach2009-04-15
Skład orzekający: Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska, Sędzia WSA Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba będąca jedynym wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może być uznana za osobę bezrobotną w rozumieniu przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a tym samym czy spełnia przesłanki do uzyskania świadczenia przedemerytalnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba będąca jedynym wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie może być uznana za osobę bezrobotną, ponieważ podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. W konsekwencji, taka osoba nie spełnia przesłanek do uzyskania świadczenia przedemerytalnego. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu odsyłają w tej kwestii do przepisów ustawy o ubezpieczeniach społecznych, które jednoznacznie kwalifikują wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. jako osobę prowadzącą pozarolniczą działalność.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania H.S. świadczenia przedemerytalnego. Organ I instancji uchylił decyzję o przyznaniu świadczenia i odmówił jego przyznania, uznając, że skarżący w dniu składania wniosku prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą jako wspólnik spółki z o.o., co wykluczało status osoby bezrobotnej. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując, że H.S. był jedynym wspólnikiem spółki z o.o., a tym samym podlegał obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Skarżący kwestionował tę interpretację, podnosząc, że od pewnego momentu nie był już wspólnikiem spółki i powołując się na inne przepisy. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi H.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie należności przedemerytalnych oddala skargę
Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w C., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta C. na skutek wznowienia postępowania uchylił decyzję z dnia [...] nr [...] o przyznaniu prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] oraz odmówił przyznania H. S. prawa do świadczenia przedemerytalnego. Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o art. 151 § 2 pkt 1 i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, zaś jej materialno-prawną podstawę stanowiły przepisy art. 6 pkt 6 lit. b, art. 37 k ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58 poz. 514 ze zm.). W uzasadnieniu organ podał, iż H. S., w dniu złożenia wniosku o przyznanie świadczenia przedemerytalnego prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą będąc wspólnikiem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]", tym samym nie spełniał przesłanek do uzyskania statusu osoby bezrobotnej, co jest niezbędne do uzyskania przedmiotowego świadczenia.
Od powyższej decyzji H. S. złożył odwołanie wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, iż organ I instancji dokonał nieprawidłowej wykładni obowiązujących przepisów albowiem uznał, iż skarżący będąc wspólnikiem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością był osobą prowadzącą pozarolniczą działalność. H. S. wskazał, iż od dnia [...] nie jest już wspólnikiem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]". Skarżący powołał się również na ustawę z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, która to ustawa w art. 5a definiuje pozarolniczą działalność gospodarczą jako działalność zarobkową wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową, polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż, polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych - prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9. Ponadto powołał się na ustawę z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej oraz ustawę z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. W jego przekonaniu przepisy powyższych ustaw stanowią podstawę do twierdzenia, że odwołujący w momencie składania wniosku o przyznanie świadczenia przedemerytalnego spełniał wszystkie przesłanki do uzyskania takiego świadczenia.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] Nr[ ...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt. 2, art. 37k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu postanowił utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż H. S. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. [...] uzyskując status osoby bezrobotnej. W tym samym dniu złożył również wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, które mu przyznano decyzją z dnia [...]. Organ odwoławczy wskazał, iż w dalszym toku postępowania ustalono, że H. S. w dniu przyznania świadczenia przedemerytalnego był jedynym wspólnikiem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]" W związku z tym faktem doszło do wznowienia postępowania oraz do wydania zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy uzasadniając swoje stanowisko powołał się na art. 8 ust. 6 pkt. 4 i art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 1998 r. nr 137, poz. 887 z późn. zm.), który stanowi, że za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej komandytowej lub partnerskiej. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że skoro H.S. był osobą prowadzącą pozarolniczą działalność to nie mógł być uznany za bezrobotnego, co jest niezbędną przesłanką do uzyskania świadczenia emerytalnego. Tym samym stwierdzając wystąpienie negatywnej przesłanki do otrzymania statusu bezrobotnego organ I instancji słusznie uchylił decyzję przyznającą świadczenie przedemerytalne oraz słusznie odmówił przyznania przedmiotowego świadczenia.
Skargę na powyższą decyzję wniósł H. S., zaznaczając, że spełnia warunki wiekowe i stażu pracy do uzyskania świadczenia przedemerytalnego. Uznał, że interpretacja przepisów przez organ jest niewłaściwa oraz powołał się na wcześniej wskazane okoliczności. Jeszcze raz podkreślił, iż od [...] nie jest już jednoosobowym właścicielem spółki "[...]".
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powielając motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie godzi się podnieść, że po myśli art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 §1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z brzmienia art. 145 §1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że decyzja zapadła na skutek przeprowadzenia potrzebnych do rozstrzygnięcia sprawy dowodów, właściwej ich oceny, poprawnych rozważań faktycznych, które znalazły dostateczny wyraz w jej motywach. Orzeczenie odpowiada prawu, nie narusza bowiem ani przepisów materialnoprawnych ani przepisów procedury.
Przedmiotem postępowania sądowego była zaskarżona decyzja podjęta w trybie art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.), którą Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta C., który odmówił H. S. przyznania z dniem [...] prawa do świadczenia przedemerytalnego. Organy obu instancji orzekały w rozpoznawanej sprawie, w trybie przepisu art. 37k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. z 2001r., Nr 6, poz. 56 ze zm.). Artykuł 37k ust. 2 tejże ustawy stanowi, że świadczenie przedemerytalne przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 9, osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn.
W przedmiotowej sprawie poza sporem jest fakt, iż z H. S. w dniu [...] został rozwiązany stosunek pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy z Zakładem "[...]" Sp. z o.o. w C.
Sporny pozostaje fakt, czy H. S. mógł zostać uznany za osobę bezrobotną, a tym samym czy spełniał przesłanki do uzyskania świadczenia przedemerytalnego z dniem [...] Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f "bezrobotnym" jest osoba, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2, niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie, z zastrzeżeniem lit. g, nieucząca się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania (stałego lub czasowego) powiatowym urzędzie pracy, jeżeli: ukończyła 18 lat, z wyjątkiem młodocianych absolwentów, kobieta nie ukończyła 60 lat, a mężczyzna 65 lat, oraz nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega - na podstawie odrębnych przepisów - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników, lub zaopatrzenia emerytalnego.
W niniejszej sprawie należy się odnieść do przepisów ustawy o ubezpieczeniach społecznych w celu ustalenia, czy H. S. był osobą prowadzącą pozarolniczą działalność, co rodziło skutek w postaci podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu. Zgodnie z dyspozycją art. 6 ust. 1 pkt. 5 tejże ustawy, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi. Natomiast według art. 8 ust. 6 pkt. 4 za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się: wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej.
Z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż H. S. w dniu [...] był jednoosobowym wspólnikiem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]" z siedzibą w C. Jak sam skarżący przyznał dopiero w [...] zbył udziały w w/w spółce, tym samym przestał być jednoosobowym właścicielem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Skarżący powyższego faktu nigdy nie kwestionował, zaś jego zarzuty skierowane przeciwko zaskarżonej decyzji były oparte o przepisy, które nie znajdują w niniejszej sprawie zastosowania. Sama ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f każe się odnieść do przepisów o ubezpieczeniu społecznym. Dlatego też Sąd nie podzielił stanowiska wyrażonego przez H. S. w skardze. Z całą pewnością skarżący w dniu [...] był jednoosobowym wspólnikiem spółki z graniczoną odpowiedzialnością, a tym samym prowadził pozarolniczą działalność, co z kolei rodziło powstanie obowiązku ubezpieczeniowego. W skutek czego H. S. nie spełniał przesłanek do uzyskania statusu bezrobotnego albowiem w tym dniu podlegał obowiązkowi ubezpieczeniowemu. A tym samym nie spełniał przesłanek do uzyskania świadczenia przedemerytalnego.
W tym miejscu trzeba stwierdzić, iż organ administracji publicznej miał podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną albowiem już po wydaniu tejże decyzji wyszły na jaw istotne nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który wydał decyzję.
Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności sprawy - zdaniem Sądu - skarga nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na cytowane na wstępie uregulowania ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organy odwoławczy rozpatrując niniejszą sprawę nie dopuścił się naruszenia przepisów zarówno postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż prawidłowo ocenił zaistniały stan faktyczny, jak i przy jego ocenie, nie naruszył przepisów prawa, które miały zastosowanie w sprawie. Zatem zaskarżona decyzja została podjęta w wyniku właściwej oceny materiałów sprawy i prawidłowych rozważań prawnych.
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło