IV SA/Gl 927/08

WyrokWSA w Gliwicach2009-05-22

Skład orzekający: Szczepan Prax, Beata Kalaga-Gajewska, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy pomocy społecznej prawidłowo odmówiły przyznania zasiłku celowego na remont instalacji wodno-kanalizacyjnej, powołując się jedynie na ograniczone środki finansowe, bez szczegółowego zbadania niezbędności tej potrzeby i możliwości finansowych ośrodka?
Ratio decidendi
Organy pomocy społecznej nie mogą odmówić przyznania zasiłku celowego, powołując się jedynie na ograniczone środki finansowe, bez uprzedniego wykazania niezbędności wnioskowanej potrzeby oraz bez szczegółowej analizy własnych możliwości finansowych. Uznaniowy charakter decyzji nie zwalnia organu z obowiązku wszechstronnego zebrania i zbadania materiału dowodowego oraz przekonującego uzasadnienia rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
J.K. wnioskowała o dofinansowanie do wymiany instalacji wodnej i kanalizacyjnej w mieszkaniu, wskazując na jej zły stan techniczny i szkody wyrządzane sąsiadom. Mimo spełnienia kryterium dochodowego i posiadania orzeczenia o niepełnosprawności, oba organy administracji odmówiły przyznania zasiłku celowego, powołując się na ograniczone środki finansowe ośrodka. J.K. wniosła skargę do WSA, opisując swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2009 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] nr [...] Pisemnym wnioskiem, oznaczonym jako "zgłoszenie" J.K. domagała się przyznania dofinansowania do wymiany odcinka instalacji wodnej zimnej i ciepłej wody oraz instalacji sanitarnej i kanalizacyjnej w mieszkaniu, w łącznej kwocie około [...] zł. Z danych zawartych w wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym w dniu [...] wynika, że strona mieszka wraz z dorosłą córką w mieszkaniu, w którym zmuszona jest do wymiany instalacji wodnej i kanalizacyjnej, gdyż zalewa regularnie sąsiadów. Dochód miesięczny jej rodziny wynosi na osobę [...] zł. Strona ma [...] z tytułu [...], [...], ma od dnia [...] orzeczenie o [...] stopniu niepełnosprawności na [...] i korzysta ze wsparcia Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., a jej córka ma orzeczenie o [...] stopniu niepełnosprawności i uczy się. Decyzją Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. nr [...], z dnia [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta K., na podstawie art. 3 ust. 3, art. 8 ust. 1, art. 39 i art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 poz. 593 z późn. zm.) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówiono J.K. dofinansowania do wymiany instalacji wodnej i kanalizacyjnej. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że dochód strony nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, a wnioskowana potrzeba jest potrzebą "niezbędną" w rozumieniu art. 3 ustawy, jednakże ograniczone środki finansowe ośrodka i znaczna ilość osób wymagających wsparcia nie daje możliwości przyznania wnioskowanego dofinansowania na wymianę instalacji wodnej i kanalizacyjnej w mieszkaniu J.K. Wskazano, że w pierwszej kolejności środki finansowe Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. są wykorzystywane na świadczenia obligatoryjne przy zapewnieniu podstawowej zasady jednolitego i równego traktowania wszystkich osób ubiegających się o pomoc. Wyliczona wysokość zasiłków uwzględnia indywidualne potrzeby rodziny, w oparciu o posiadane w planach finansowych środki, jakimi dysponuje Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. oraz szacunkową liczbę osób do objęcia tą formą pomocy w skali roku na podstawie danych z ubiegłego roku, w związku z tym konieczne jest przyjęcie limitów wysokości tej formy pomocy, co zostało uwzględnione w prowadzonej polityce świadczeń uzależniającej wysokość pomocy od struktury i dochodu rodziny. W odwołaniu J.K. domagała się zmiany niekorzystnej dla niej decyzji i przyznania zasiłku celowego w kwocie [...] zł. na wymianę instalacji wodnej i kanalizacyjnej według wyceny dokonanej przez Serwis Techniczny [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w K. Podniosła, że dokonanie prac remontowych jest niezbędne ze względu na ciągłe usterki instalacji wodnej, które następnie wyrządzają szkody sąsiadom, a osiągany przez nią dochód jest zbyt niski na samodzielne sfinansowanie naprawy. Opisała swoją trudną sytuację życiową, związaną ze znaczną niepełnosprawnością i koniecznością poruszania się na wózku inwalidzkim akcentując, że nie ma możliwości osiągnięcia dodatkowych dochodów, bowiem sama wymaga opieki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ wskazał, iż odwołująca spełnia wymogi formalne określone w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej konieczne do otrzymania świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego, jednak potrzeby osób korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Pomoc jakiej udziela Ośrodek Pomocy jest uzależniona nie tylko od potrzeb wnioskodawcy, ale również od możliwości finansowych organu. Podkreślono, że wyznacznikami ustalenia wysokości zasiłku są z jednej strony - sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony możliwości finansowe organów pomocy społecznej. Kolegium zważyło, iż rodzina odwołującej jest już objęta pomocą w formie zasiłku celowego na leki (decyzja z dnia [...] nr [...]), zasiłku okresowego (decyzja z dnia [...] nr [...]) i pomocy finansowej do zakupu sprzętu rehabilitacyjnego (decyzja z dnia [...] nr [...]). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach J.K. wyraziła swoje niezadowolenie z treści podjętego w jej sprawie rozstrzygnięcia. Wyczerpująco opisała na swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną podkreślając, że bez środków z pomocy społecznej nie będzie w stanie dokonać niezbędnego remontu instalacji wodnej i kanalizacyjnej. Opierając się na opinii Serwisu Technicznego [...] Spółdzielni Mieszkaniowej wskazała, że dotychczasowa instalacja nie nadaje się już do użytku i konieczna jest jej wymiana, aby nie zalewać sąsiadów wodą. Opisała szczegółowo czynności i prace, jakie musi wykonać, aby mogła korzystać z łazienki i umywalki. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem niniejszej sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania oraz zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Przeprowadzając, w oparciu o powołane przepisy, ocenę zgodności z prawem podjętych w rozpatrywanej sprawie rozstrzygnięć Sąd stwierdził naruszenie przez organy administracji obu instancji przepisów prawa procesowego, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, jak również przepisów prawa materialnego. Podstawę orzekania w niniejszej sprawie stanowiła ustawa z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.), zwana dalej w skrócie ustawą o pomocy społecznej. Zgodnie z jej art. 2 ust. 1 celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Wskazać należy, że na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Ustęp 2 tego przepisu określa, że w szczególności świadczenie powyższe może być przyznane między innymi na pokrycie części lub całości kosztów drobnych remontów i napraw w mieszkaniu. Jednocześnie, stosownie do regulacji zawartej w art. 3 ust. 1 i 4 ustawy o pomocy społecznej, pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Nadto, potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom tej pomocy. Oznacza to, iż przyznany stronie zasiłek celowy ma wystarczyć na zaspokojenie jej niezbędnych potrzeb bytowych, lecz tylko wówczas, gdy potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Organ administracji jest zatem zobowiązany do dokonania oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy przyznanie wnioskowanej pomocy zmierzałoby do zaspokojenia niezbędnej potrzeby skarżącej i umożliwiło jej życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zauważyć przy tym należy, że przesłanki uzasadniające odmowę przyznania wnioskowanej pomocy muszą mieć charakter konkretny a nie abstrakcyjny. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, w tym do zasiłku celowego przysługuje w razie spełnienia określonego w tym przepisie kryterium dochodowego, przy jednoczesnym wystąpieniu, co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 tej ustawy lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Wymaga podkreślenia, iż stosownie do art. 7 pkt 5 i 6 ustawy o pomocy społecznej, pomocy tej udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu niepełnosprawności oraz długotrwałej lub ciężkiej choroby. Bezspornym jest, iż skarżąca została zaliczona do osób o [...] stopniu niepełnosprawności i jest [...] w związku z tym spełnia już dwie wskazane przesłanki uprawniające do udzielenia pomocy społecznej, jak również nie przekracza kryterium dochodowego, określonego w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Jednakże oba organy administracji orzekające w sprawie ograniczyły się jedynie do wskazania, iż pomimo spełnia przez skarżącą wymogów formalnych koniecznych do otrzymania świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego, świadczenie to nie może zostać przyznane z uwagi na ograniczone możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 w związku z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). W tej sytuacji wnikliwego rozważenia wymagał zebrany w sprawie materiał dowodowy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się bowiem, że "(...) uprawnienie organu administracji państwowej do wydania decyzji o charakterze uznaniowym nie zwalnia tegoż organu z obowiązku zgromadzenia i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego i wydania decyzji o treści przekonującej pod względem prawnym i faktycznym" (wyrok NSA z dnia 19 marca 1981 r., SA 234/81, publ. ONSA 1981, nr 1, poz. 23). W postępowaniu administracyjnym znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 oraz art. 136 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie K.p.a. Z powołanych wyżej przepisów wynika, iż organ administracji prowadzący postępowanie o przyznanie zasiłku celowego obowiązany jest w postępowaniu wyjaśniającym podejmować wszelkie kroki niezbędne w celu wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego sprawy, w tym ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością (art. 7 i art. 77 K.p.a.). Przy czym obowiązek ten dotyczył nie tylko ustalenia przesłanek, jakie powinna spełniać osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej, ale również i przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego odnośnie pozostałych okoliczności, decydujących o przyznaniu zasiłku celowego w określonej wysokości. Dopiero ustalone w takich warunkach fakty stanowią materiał dowodowy niezbędny do wydania i poprawnego uzasadnienia decyzji administracyjnej, zgodnie z treścią art. 107 § 3 K.p.a. Nadto, w rozstrzygnięciu organ administracji powinien wyjaśnić stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy oraz wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Obowiązek ten wymaga od organów administracji szczególnej staranności i skrupulatności w przekazywaniu motywów rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy osoba wnioskująca spełnia kryterium dochodowe na osobę w rodzinie uprawniające do przyznania pomocy społecznej przy jednoczesnym wystąpieniu, co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 ustawy o pomocy społecznej lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Przyjmuje się, że uzasadnienie decyzji spełnia szczególnie istotną rolę w przypadku decyzji podejmowanych w ramach uznania administracyjnego. Pozwala ono bowiem na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub też, czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2005r., sygn. akt III SA/Wa 2432/05, Lex nr 185201). Ze względu na pozostawioną organowi administracyjnemu swobodę wyboru rozstrzygnięcia, uzasadniając swoją decyzję organ powinien wskazywać na konkretne, zindywidualizowane przesłanki rozstrzygnięcia, nie poprzestając na przesłankach ogólnych jak np. ogólne wskazanie braków środków materialnych na dane cele (por. B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2006 r., pkt 3 komentarza do art. 107 K.p.a.) Tymczasem w postępowaniu prowadzonym przez oba organy administracji nie zostały podjęte wszelkie kroki mające na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Nie ulega wątpliwości, że istotą zasiłku celowego jest zaspokojenie konkretnej potrzeby bytowej umożliwiającej życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, występującej u osoby czy rodziny ubiegającej się o przyznanie tej formy pomocy, w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, a warunkiem jej realizacji w oparciu o treść art. 39 ustawy o pomocy społecznej jest ustalenie, że zgłoszona potrzeba jest niezbędną dla wnioskodawcy. Brak dokonania w niniejszej sprawie rozważań, co do istnienia powołanej przesłanki i to w dacie złożenia przez skarżącą wniosku wskazuje na wadliwość zaskarżonej decyzji, jak również decyzji organu pierwszej instancji. Nie można bowiem jednoznacznie stwierdzić, w jakim zakresie wnioskowana potrzeba nie była dla skarżącej niezbędna. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje, że w toku postępowania administracyjnego nie dokonano ustalenia rzeczywistego stanu technicznego funkcjonującej w mieszkaniu skarżącej instalacji wodno-kanalizacyjnej oraz nie wskazano niezbędnego zakresu i kosztów jej naprawy, o co wnioskowała skarżąca, celem umożliwienia odpowiedniego dla jej stanu zdrowia standardu życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Oparto się wyłącznie na piśmie Serwisu Technicznego [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w K., w którym oszacowano koszt naprawy na kwotę [...] zł. Nie dokonano jednak szczegółowej analizy zgłoszonej potrzeby i nie poczyniono niezbędnych w tym zakresie ustaleń. W ocenie Sądu, dla wyniku sprawy istotne będzie przy ponownym jej rozpatrzeniu dokonanie racjonalnej oceny czy zgłoszona potrzeba jest dla skarżącej niezbędną i konieczną potrzebą bytową, w szczególności ustalenie, jaki jest jej zakres z uwzględnieniem zasad i trybu jej zaspokojenia, przy udziale właściwych i podległych organowi pierwszej instancji służb, które powinny również uwzględnić koszt zakupu niezbędnych materiałów w związku z ich wykorzystaniem do koniecznych w ocenie tych służb prac remontowych w mieszkaniu skarżącej. Dopiero skonkretyzowanie niezbędnych i koniecznych dla skarżącej potrzeb powinno być poddane samodzielnej analizie organu administracji pod względem spełnienia przesłanek wynikających wprost z treści art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Przy czym wydane w sprawie rozstrzygnięcie powinno uwzględnić wysokość środków posiadanych przez organ w celu realizacji pomocy społecznej. Koniecznym też będzie ustalenie zasad ponoszenia przez skarżącą kosztów wnioskowanego remontu z uwagi na przysługujące jej prawo do korzystania z zajmowanego przez nią lokalu mieszkalnego. W tym zakresie brak jest jakichkolwiek rozważań organów administracji, a samo stwierdzenie przez skarżącą w oświadczeniu o stanie majątkowym z dnia [...], że ma "[...]" mieszkanie wykupione w [...] o powierzchni [...] m² jest niewystarczające do ustalenia zakresu i faktycznej niezbędności poniesienia przez nią samą kosztów zgłoszonej potrzeby. Przypomnieć trzeba, że dla celów dowodowych organ prowadzący postępowanie w sprawie przyznania świadczeń z pomocy społecznej może domagać się od innych organów lub jednostek organizacyjnych udzielenia informacji, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia o przyznaniu lub wysokości świadczenia (art. 105 ustawy o pomocy społecznej). Dodatkowo stronie należy zapewnić możliwość aktywnego udziału w postępowaniu. W szczególności może ona uczestniczyć w postępowaniu dowodowym, przeglądać akta sprawy, sporządzać z nich notatki i odpisy (por. art. 10 K.p.a.). Warto zaznaczyć, że niezawiniony przez stronę brak udziału w postępowaniu uznany jest za kwalifikowaną wadę decyzji i może skutkować jej wzruszeniem w trybie wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.). Zdaniem Sądu, bez prawidłowego ustalenia kosztów niezbędnych i koniecznych napraw organ administracji nie miał ani możliwości ani podstawy do oceny, czy koszt naprawy przekracza jego możliwości finansowe. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, a także decyzji organu pierwszej instancji nie zawiera żadnych ustaleń i ocen dotyczących możliwości finansowych pomocy społecznej, pomimo, że powyższa przesłanka została wskazana jako podstawa odmowy przyznania skarżącej zasiłku celowego. Również akta postępowania administracyjnego nie zawierają materiału, który pozwoliłyby na dokonanie ustaleń w powołanym zakresie. Możliwości płatnicze organu pomocy społecznej, jako istotny obiektywny element ograniczający wysokość pomocy społecznej przyznawanej w konkretnych przypadkach, powinny bowiem jednoznacznie wynikać z ustaleń dokonanych w postępowaniu administracyjnym poprzez wskazanie przede wszystkim wysokości środków, jakimi dysponował ośrodek pomocy społecznej w dacie wydania decyzji na realizację zadań w zakresie tego rodzaju świadczeń, którego dotyczy rozpoznawany wniosek oraz ilości wniosków o przyznanie świadczeń, udzielanych z tych środków. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 marca 1998 r., sygn. akt I SA 1682/97 (Lex nr 45811) wskazał, że "wydając decyzję uznaniową organ ma obowiązek w szczególności wykazać, jakie w istocie miał środki do dyspozycji na pomoc w zakresie zasiłków, (...) jaka była wówczas liczba osób ubiegających się o zasiłki i jakie kryteria zostały wypracowane przy ich przyznawaniu, skoro wysokość posiadanych środków nie dawała możliwości przyznania zasiłku w pełnej wysokości. Zaniechanie wykazania danych w tym zakresie stanowi naruszenie art. 107 § 3 kpa, co zwłaszcza przy decyzji uznaniowej ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny zgodności z prawem kwestionowanej decyzji.". Sąd podziela pogląd ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż również uzasadnienie decyzji przyznającej świadczenie z zakresu pomocy społecznej powinno zawierać ustalenia organu dotyczące możliwości płatniczych ośrodka pomocy społecznej (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 180/06, Lex nr 197477 oraz z dnia 23 września 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1553/04, Lex nr 192950). W tym miejscu zauważyć przyjdzie, że na konieczność obszernego i szczegółowego uzasadniania decyzji uznaniowych wielokrotnie zwraca uwagę judykatura. W wyroku z dnia 28 marca 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 180/06, Lex nr 197477, wojewódzki sąd administracyjny wskazał, że działając w ramach ustawowo przyznanej swobody (na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 w związku z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej) organ rozstrzygający sprawę powinien dokładnie wykazać, dlaczego nie przyznał pomocy na dany cel. Z analizy akt administracyjnych dokonanej przez Sąd wynika, że organ odwoławczy wziął pod uwagę treść uzasadnienia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i sam nie poczynił stosownych ustaleń faktycznych w powołanym powyżej zakresie oraz nie dokonał ich oceny. Tymczasem utrwalone jest stanowisko, że organ odwoławczy jest organem merytorycznie rozstrzygającym sprawę zobowiązanym do jej wyjaśnienia, oceny dowodów oraz rozważenia jej stanu faktycznego i prawnego, a nie tylko kontroli poprawności decyzji organu pierwszej instancji. W szczególności zaś bada, czy zaistniała trudna do przezwyciężenia sytuacja życiowa oraz czy wnioskodawca może ją pokonać samodzielnie i czy spełnia kryterium dochodowe oraz czy należy do grupy podmiotów uprawnionych do świadczeń wymienionych w art. 5 ustawy o pomocy społecznej. Mając powyższe na uwadze, Sąd odnosząc się do motywów podjętych w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięć uznał, że organy administracji nie przedstawiły w nich żadnych dowodów, z których wynikałoby bezspornie, że środki jakimi dysponował organ pierwszej instancji w dacie orzekania były do tego stopnia ograniczone, że niemożliwe było przyznanie skarżącej zasiłku celowego na wnioskowany przez nią cel. Jednocześnie udzielnie skarżącej pomocy społecznej w innej formie lub na inny cel nie może mieć wpływu na wydanie decyzji w sprawie zainicjowanej przedmiotowym wnioskiem, bowiem każdą zgłoszoną potrzebę należy rozważać indywidualnie. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji ustali prawidłowo i rzetelnie stan faktyczny sprawy oraz dokona oceny całokształtu zebranego w niej materiału dowodowego, celem wykazania czy przesłanki materialnoprawne przyznania zasiłku celowego dla skarżącej zostały spełnione z uwzględnieniem poczynionych powyżej przez Sąd rozważań faktycznych i prawnych. Wyjaśnienie zasygnalizowanych w sprawie problemów powinno mieć oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, jak również znaleźć się w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, które ma jednoznacznie wskazać, na których faktach oparł się organ oraz określić ich wpływ na sytuację skarżącej. Fakt, że decyzja o przyznaniu zasiłku jest wydawana w granicach tzw. uznania administracyjnego powoduje, że każda sprawa wymaga dogłębnej analizy i wyjaśnień, które muszą mieć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Zważywszy na powyższe uchybienia, wobec naruszenia art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz art. 39 ustawy o pomocy społecznej, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji. Z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji Sąd, na podstawie art. 152 p.p.s.a., odstąpił od wstrzymania jej wykonania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło