IV SA/Gl 938/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2008 r. sprawy ze skargi Koksowni A w D. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. orzekł, że u K. W. brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w postaci [...], wskazanej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). W oparciu o wyniki dochodzenia epidemiologicznego organ ustalił, że K. W. w latach [...] pracował kolejno w [...] na stanowisku pomocy [...] oraz w [...] w D. na stanowisku [...] gdzie był eksponowany na [...] o poziomie [...], a nadto w latach [...] był zatrudniony w [...] w D. na stanowisku [...], gdzie pracował w kontakcie z [...] o poziomie [...]. Jednakże nie było podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej bowiem dwie kompetentne jednostki służby zdrowia nie rozpoznały u badanego zawodowego [...]. W złożonym odwołaniu K. W. nie zgodził się z tym rozstrzygnięciem i podał, że w okresie zatrudnienia pracował w kontakcie z [...] mającym negatywny wpływ na stan jego zdrowia co w [...] r. stwierdził lekarz zakładowy zalecając zmianę stanowiska pracy. Dopiero [...] r., kiedy [...] był już bardzo duży zakład przeniósł go na inne stanowisko. Zdaniem odwołującego [...] na jaki był narażony w okresie zatrudnienia spowodował u niego [...]. Decyzją dnia [...] r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., w oparciu o art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ przyjął, że skarżący w latach [...] pracował w warunkach stwarzających zagrożenie powstania "[...]", co potwierdzają wyniki przeprowadzonego dochodzenia epidemiologicznego. Jednakże lekarze dwóch kompetentnych placówek diagnostycznych wykluczyli u niego istnienie choroby zawodowej [...], albowiem rozpoznany u niego [...], oraz duża i szybka [...] w okresie braku narażenia na [...] przemawiają za pozazawodową etiologią schorzenia. W wyniku skargi wniesionej przez K. W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 19 stycznia 2005 r. sygn. akt 3/II SA/Ka 789 /03 uchylił decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. Sąd stwierdził, że wyniki dochodzenia epidemiologicznego wykazały, iż skarżący w okresie zatrudnienia, tj. od [...] do [...] r., był narażony na ryzyko [...]. Natomiast zarzucił organowi, że ten przyjmując pozazawodową etiologię stwierdzanego u skarżącego [...], pomimo jego wieloletniego narażenia na oddziaływanie [...], nie wykazał jakie czynniki i w jakim czasie występujące [...] ten spowodowały. W ocenie Sądu brak wykazania oddziaływania czynnika odmiennego niż [...] w miejscu pracy mogącego wywołać istniejący stan [...] nie uprawnia do przyjęcia istnienia pozazawodowej przyczyny tego schorzenia. W wyniku powyższego wyroku Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił decyzję organu I instancji oraz stwierdził u K. W. chorobę zawodową [...] z pozycji [...] wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Powołując się na ocenę prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach oraz na utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego uznał, że spełnione zostały przesłanki do stwierdzenia u K. W. choroby zawodowej [...]. Potwierdzony został bowiem fakt jego wieloletniej pracy w warunkach narażenia na czynnik szkodliwy, tj. [...], jak również lekarze orzecznicy rozpoznali u niego [...] związane z warunkami pracy. Skargę od tej decyzji wniosła Spółka A w D. zarzucając organowi niewykonanie zaleceń Sądu i nieprzeprowadzenia postępowania zmierzającego do ustalenia związku przyczynowego pomiędzy warunkami zatrudnienia a stwierdzoną chorobą [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 25 września 2006 r. sygn. akt IV SA/GL 748/06 uchylił zaskarżoną decyzję. W ocenie Sądu organ inspekcji sanitarnej w toku ponownego postępowania nie uwzględnił wskazań zawartych w uprzednio wydanym wyroku i bez dodatkowego postępowania wyjaśniającego zmienił wcześniej prezentowane stanowisko, czym naruszył art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji Sąd uznał za konieczne zwrócenie się do właściwej jednostki medycznej o jednoznaczne ustalenie przyczyn rozpoznanego u K. W. [...] oraz wyjaśnienie, dlaczego przy stwierdzeniu [...] neguje rozpoznanie u w/w. choroby zawodowej i co przesądza o takim stanie rzeczy. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy ponownie rozpoznając sprawę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. o wydanie, zgodnie z zaleceniami Sądu, orzeczenia lekarskiego. Orzeczeniem lekarskim z dnia [...] r. rozpoznano u K. W. chorobę zawodową [...] wywołanego działaniem [...]. Z uzasadnienia tegoż orzeczenia wynika, że po ponownej analizie dokumentacji lekarskiej i danych o narażeniu zawodowym na [...] oraz aktualnie dostarczonej dokumentacji m.in. zaświadczenia z zakładu pracy o przeniesieniu badanego z dniem [...] r. z Wydziału [...] do Biura A ze względu na zalecenia lekarskie, a zatem wobec zmiany w ocenie warunków środowiska pracy, istnieją podstawy do zmiany orzeczenia lekarskiego z dnia [...] r. i rozpoznania choroby zawodowej. Decyzją z dnia [...] r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. dnia [...] r. nr [...] i stwierdził u K. W. chorobę zawodową [...] z poz. [...] wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, poz. 294 ze zm.) w zw. z § 10 tegoż rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. dot. Chorób zawodowych (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Rozstrzygnięcie to zostało wydane w oparciu o ustalenie, iż K. W. w latach [...] pracował w ekspozycji na działanie [...] oraz uzupełniające orzeczenie, w którym lekarze Instytutu rozpoznali u niego chorobę zawodową [...]. Powyższa decyzja zaskarżona została do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach przez Spółkę A w D. W skardze Spółka wniosła o uchylenie tej decyzji i zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu skargi skarżąca uznała za gołosłowne twierdzenie, że decyzja została wydana w oparciu o uzupełniające orzeczenie lekarskie, gdyż nie wynika z niego na jakiej podstawie lekarze doszli do takiego a nie innego wniosku. Zdaniem skarżącej organ naruszył § 7 k.p.a poprzez niedostateczne wyjaśnienie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą zawodową w sytuacji gdy jednostka medyczna w [...] r. stwierdza brak tego związku, a uznaje go za istniejący w [...] r. W ocenie skarżącej nie bez znaczenia jest fakt, że zainteresowany pracuje w Biurze A gdzie nie jest narażony na [...] jak również stwierdzenie w [...] r. samego K. W., ze znaczne [...] datuje się u niego od [...] lat. Mając to na uwadze skarżąca uznała skargę za zasadną. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Ponadto w piśmie procesowym z dnia [...] r. pełnomocnik uczestnika postępowania K. W. wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej i sprzecznej z materiałem dowodowym. W ocenie pełnomocnika ustalenia orzeczenia lekarskiego z dnia [...] r. zostały oparte o materiał dowodowy w postaci dokumentów sporządzonych przez skarżącą m.in. wypowiedzenie warunków umowy o pracę z dnia [...] r., którego przyczyną były ograniczenia zdrowotne co do pracy na zajmowanym stanowisku. Powyższy dokument wskazuje również, że K. W. faktycznie pracował w narażeniu do [...] r. Nadto wskazano, iż już w zaświadczeniu z dnia [...] r. lekarz zakładowy ze względu na stwierdzony w środowisku pracy pracownika [...] powyżej [...] zalecił zmianę stanowiska pracy , zaś skarżąca do [...] r. nic nie zrobiła w tym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 z późn. zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zatem do brzmienia przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ustawa P.p.s.a., sąd ten uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w przypadku, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie po myśli art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. Przeprowadzając w oparciu o powyższe uregulowania ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że nie narusza ona przepisów prawa materialnego ani przepisów prawa procesowego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ocenie prawidłowości poddanej kontroli decyzji organu odwoławczego należało mieć na względzie art. 153 P.p.s.a.. Przepis ten stanowi, że ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu administracyjnego wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że wskazania dla organu odwoławczego zamieszczone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dnia 25 września 2006 r. wyznaczają zakres kontroli i ocenę działań podejmowanych przez organ odwoławczy. Trzeba przy tym podkreślić, iż wyrok ten został wydany w związku z niewykonaniem wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2005 r. sygn. akt 3/II SA/Ka 789 /03 wydanym w tej sprawie. W pierwszej kolejności przyszło stwierdzić, że zgodnie ze wskazaniami Sądu zawartymi w powołanym wyżej wyroku z 25 września 2006 r. postępowanie było prowadzone na podstawie dotychczasowego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Stosownie do § 1 tegoż rozporządzenia za choroby zawodowe uważało się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia, jeżeli spowodowane zostały działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Z konstrukcji tego przepisu wynikało, że w przypadku pozytywnego ustalenia, iż rozpoznane u pracownika schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, a wykonywana przez niego praca odbywała się w warunkach narażających na jej powstanie, to istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą, a warunkami narażającymi na jej powstanie ( por. wyrok SN z dnia 11 marca 1999r. sygn. akt III RN 128/98 OSNAP 1999/24/771). Powyższe oznacza, że obalenie owego domniemania jest możliwe poprzez wykazanie, że rozpoznane u badanego schorzenie znajdujące się w wykazie chorób zawodowych zostało wywołane inną pozazawodową przyczyną. Ze znajdujących się w aktach orzeczeniach lekarskich Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. oraz Instytutu wynika, że lekarze tych jednostek rozpoznali u K. W. [...] ([...] – wg orzeczenia [...] oraz [...],[...] wg orzeczenia Instytut). Obie placówki wykluczyły jednakże zawodową etiologię schorzenia w związku z ustaniem narażenia na [...] po [...] r. oraz dużą i szybką [...] po tej dacie. Z opinii Instytutu wynikało, że w [...] r. stwierdzono u skarżącego [...] ([...]). Stosownie do wytycznych zawartych w wyroku Sądu z dnia 25 września 2006 r. organ zobowiązany był zwrócić się do jednostki medycznej o jednoznaczne ustalenie przyczyn rozpoznanego u K. W. [...] oraz wyjaśnienie dlaczego przy stwierdzeniu [...] neguje się rozpoznanie u w/w. choroby zawodowej i co przesądza o takim stanie rzeczy. Należy zauważyć, że dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że skarżący w latach od [...] do [...]r. pracował w narażeniu na [...] o [...] stwarzającym ryzyko uszkodzenia [...], co nie było okolicznością sporną w sprawie. Nadto jak ustalono, w wydanym przez lekarza zakładowego zaświadczeniu z dnia [...] r. zawarte było przeciwwskazanie co do dalszego zatrudniania K. W. w [...] o [...] ponad [...]. Jednakże dopiero z dniem [...]r. ze względu na ograniczenia zdrowotne został on przeniesiony ze stanowiska [...], na którym pracował od [...] w narażeniu na [...] od [...] do [...], na stanowisko [...] (wypowiedzenie warunków umowy o pracę z dnia [...]r.). Organ związany wytycznymi Sądu podjął działania zmierzające do ustalenia i wyjaśnienia okoliczności dotyczących przyczyn powstania schorzenia w postaci [...] rozpoznanego u K. W. W dniu [...] r. zostało wydane orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., w którym lekarze w oparciu o analizę całokształtu materiału dowodowego (dokumentacji lekarskiej, danych o narażeniu zawodowym na [...] oraz aktualnie dostarczonej dokumentacji m.in. zaświadczenia z zakładu pracy o przeniesieniu badanego z dniem [...] r. z [...] do Biura A ze względu na zalecenia lekarskie), w tym zmianę w ocenie warunków środowiska pracy, uznali zawodową etiologię stwierdzonego [...]. W tej sytuacji, skoro lekarze nie wskazali innej pozazawodowej przyczyny rozpoznanego u pracownika schorzenia to, zasadnie orzekający w sprawie organ sanitarny przyjął, że u skarżącego zaistniały podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej [...] wywołanej działaniem [...] wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Przyjdzie jednocześnie zauważyć, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 stycznia 2005 r. sygn. akt 3/II SA/Ka 789 /03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyraził pogląd, zgodnie z którym jeżeli nie zostanie wykazane oddziaływanie czynnika, odmiennego niż [...] w miejscu pracy, mogącego wywołać istniejący stan [...], wówczas organ nie jest uprawniony do przyjęcia, że istnieje pozazawodowa przyczyna schorzenia. W rozpoznawanej sprawie K. W. przez [...] lat pracował w warunkach, w których narażony był na [...] o poziomie przekraczającym [...]. Czas narażenia na [...] oraz [...] na jaki był narażony, co potwierdził Sąd w powołanym wyżej wyroku z dnia 19 stycznia 2005 r., uprawniały organ do konkluzji, iż w okresie tj. od [...] do [...] r. (a zasadniczo do [...]r.) K. W. pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Natomiast jednostki medyczne właściwe do rozpoznania chorób zawodowych rozpoznały u K. W. [...]. W postępowaniu przeprowadzonym zgodnie z wytycznymi Sądu nie wykazano innej pozazawodowej przyczyny tej choroby (czynnika innego niż [...] w środowisku pracy). Również skarżąca nie wykazała innej przyczyny zaistnienia tego schorzenia. Wobec powyższego nie zostało obalone domniemanie związku przyczynowego wynikające z § 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Natomiast wbrew twierdzeniom skarżącej K. W. w [...] r. podczas pobytu w Klinice Instytutu, gdzie był poddany badaniom podał, że pogorszenie [...] występuje u niego dopiero od ok. [...] lat, co oznacza, że pogorszenie [...] nastąpiło w okresie pracy na stanowisku [...], na którym występowało narażenie na [...]. Całokształt rozważań prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zawarte w skardze zarzuty nie miały prawnego uzasadnienia. Dlatego skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.