IV SA/Gl 978/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Szczepan Prax po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. C. na decyzję Prokuratora Okręgowego w G. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie informacji publicznej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy Pismem z dnia 3 października 2012 r. M. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Prokuratora Okręgowego w G. z dnia [...]Nr [...] w przedmiocie informacji publicznej. W treści skargi zawarł wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów tut. Sądu. Zarządzeniem z dnia 10 grudnia 2012 r. pozostawiono powyższy wniosek bez rozpoznania z uwagi na nieuzupełnienie jego braków formalnych poprzez wskazanie imion i nazwisk sędziów, których wniosek dotyczy oraz podanie i uprawdopodobnienie przyczyn ich wyłączenia. W piśmie z dnia 7 stycznia 2013 r. skarżący złożył zażalenie na to zarządzenie a następnie w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od tego zażalenia pismem z dnia 4 lutego 2013 r. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną wynikającą z faktu, iż nie osiąga żadnych dochodów. Ponieważ oświadczenia zawarte w urzędowym formularzu "PPF" referendarz sadowy uznał za niewystarczające do oceny sytuacji rodzinnej i materialnej skarżącego wezwał M. C. pismem z dnia 14 marca 2013 r. po pierwsze, do wskazania źródła, z którego czerpie środki na swoje utrzymanie po drugie, do podania tytułu prawnego do zamieszkiwanej nieruchomości oraz po trzecie, do nadesłania dokumentów dotyczących miesięcznych opłat za tzw. media. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z dnia 8 kwietnia 2013 r. oświadczył, iż od kwietnia 2012 r. nie osiąga jakichkolwiek dochodów, jest osobą bezrobotną bez prawa do pobierania zasiłku, nie posiada żadnego tytułu prawnego do zamieszkiwanej nieruchomości i nie ponosi żadnych opłat z nią związanych. Dodał również, że nie korzysta z pomocy finansowej innych osób ani z pomocy społecznej. Następnie zarządzeniem z dnia 10 kwietnia 2013 r. ponownie wezwano skarżącego do wyjaśnienia, skąd czerpie środki na pokrycie kosztów swojego utrzymania w szczególności do oświadczenia, czy zamieszkuje ze swoimi rodzicami i pozostaje na ich utrzymaniu. Pismem z dnia 28 kwietnia 2013 r. skarżący podniósł, że wszystkie okoliczności znaczące dla rozstrzygnięcia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zostały przez niego wyjaśnione oraz ponownie oświadczył, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Postanowieniem z dnia 10 maja 2013 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy ze względu na niewyjaśnienie przez skarżącego wszystkich okoliczności umożliwiających dokonanie oceny całokształtu jego sytuacji materialnej. Pismem z dnia 3 czerwca 2013 r. skarżący złożył sprzeciw na wyżej wymienione postanowienie, domagając się przyznania prawa pomocy. Jednocześnie stwierdził, iż skoro nie posiada jakichkolwiek dochodów i majątku to automatycznie powinien zostać zwolniony od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. 2012 r., poz. 270) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Poza tym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.). Natomiast art. 255 P.p.s.a. stanowi, że jeśli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Podkreślenia w tym miejscu wymaga również fakt, iż zgodnie z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowienie co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy może zostać wydane przez referendarza sądowego. Od takiego postanowienia zgodnie z art. 259 P.p.s.a., strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Ponadto na podstawie art. 260 P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony sprzeciw traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Analizując orzecznictwo sądów administracyjnych należy zauważyć, iż rozstrzygnięcie sądu w kwestii przyznania prawa pomocy zawsze zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por. postanowienie NSA z dnia 4 stycznia 2013 r. sygn. akt II OZ 1145/12, LEX nr 1274447). Tym samym to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek należytego przedstawienia swojej sytuacji materialnej, a zatem posiadanego majątku, uzyskiwanych dochodów oraz wydatków. Nie budzi wątpliwości, że w sytuacji, gdy przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności faktyczne wydają się niewiarygodne lub niekompletne, wspomniany powyżej obowiązek nie jest wypełniony. To z kolei powoduje, że sąd nie może ocenić sytuacji materialnej wnioskodawcy i jest zmuszony odmówić przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 9 stycznia 2013 r. sygn. akt I FZ 555/12, LEX nr 1273752). Z akt sprawy wynika, że M. C. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając go brakiem jakichkolwiek dochodów oraz nieposiadaniem majątku w szczególności nieruchomości, zasobów pieniężnych, czy przedmiotów wartościowych. Jednocześnie skarżący twierdzi, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i nie korzysta ani z pomocy finansowej innych osób np. swoich rodziców ani z pomocy społecznej. Zauważyć należy, iż pomimo dwukrotnego wezwania, przez referendarza sądowego, do wskazania źródeł utrzymania skarżący nie wyjaśnił tej kwestii, dlatego też Sąd uznał za niewystarczające do przyznania prawa pomocy dotychczasowe oświadczenia skarżącego. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, dlatego też na mocy art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.