IV SA/Gl 996/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, , , po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. Ś. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej w kwestii wniosku pełnomocnika strony skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 czerwca 2009 r. p o s t a n a w i a odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach z 17 czerwca 2009 r. Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę E. Ś. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...]. Następnie pismem procesowym z dnia 29 września 2009 r. skarżąca wniosła osobistą skargę kasacyjną od powyższego wyroku, która postanowieniem tutejszego Sądu z dnia 19 października 2009 r. została odrzucona. Następnie w dniu 15 listopada 2009 r. skarżąca złożyła zażalenie na wyżej przywołane postanowienie wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2010 r. Sąd odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. E. Ś. nie zgadzając się w tym rozstrzygnięciem złożyła zażalenie, które zostało uwzględnione przez Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem, z dnia 24 marca 2010 r., sygn. akt II OZ 227/10 uchylił skarżone postanowienie. Rozpoznając ponownie wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 10 maja 2010 r. odmówił jej przyznania prawa pomocy. Skarżąca nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Sądu wniosła zażalenie, które został uwzględnione przez Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. akt II OZ 726/10 uchylił skarżone postanowienie i przyznał skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Pismem z dnia [...] Okręgowa Rada Adwokacka w K. poinformowała o wyznaczeniu dla strony skarżącej pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata P. M. W dniu 20 października 2010 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej złożył skargę kasacyjną od wyroku tutejszego Sądu z dnia 17 czerwca 2009 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że przekroczenie terminu nie wynikało z winy skarżącej bowiem ona w terminie złożyła osobistą skargę kasacyjną, a następnie wniosek o przyznanie jej prawa pomocy. Ponadto pełnomocnik zaakcentował, że z aktami sprawy mógł się zapoznać się dopiero po ich zwrocie z Naczelnego Sądu Administracyjnego. Następnie postanowieniem z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt II OZ 1085/10 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie skarżącej na postanowienie tutejszego Sądu z dnia 19 października 2009 r. mocą, którego odrzucono osobistą skargę kasacyjną skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr. 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., przewiduje, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto strona winna równocześnie z wnioskiem dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Jednocześnie w myśl art. 87 § 5 P.p.s.a. po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Z brzmienia cytowanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. wniesienie wniosku w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełnienie czynności, dla której był ustanowiony termin oraz brak winy w uchybieniu terminu. Przy czym wniosek ten musi być złożony w zasadzie w ciągu roku od dnia, w którym termin upłynął. W niniejszej sprawie odpis wyroku wraz z uzasadnieniem i odpowiednimi pouczeniami został skarżącej doręczony w dniu 31 sierpnia 2009 r. Wniosek natomiast o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej został przez pełnomocnika skarżącej złożony w dniu 20 października 2010 r. (k. 247), a więc po ponad roku od upływu terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Zatem przed merytorycznym rozpoznaniem wniosku Sąd zobligowany jest zbadać zaistnienie przesłanki z art. 87 § 5 P.p.s.a., a więc, czy w sprawie zachodzi wyjątkowy przypadek. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 26 lipca 2006 r., sygn. akt II FZ 438/06 podjął się próby zdefiniowania tego pojęcia. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia powołał się na orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 1999 r., sygn. akt I CKN 802/98 stwierdzające, iż "dynamika procesów, różnorodność występujących w nim stanów faktycznych, a także rozmaitość i nieprzewidywalność zachowań (działań i zaniechań) stron, nie pozwalają na sformułowanie uniwersalnej definicji normatywnej; prawodawca pozostawił ocenę w tym zakresie sędziemu, odwołując się do jego bezstronności, doświadczenia oraz poczucia sprawiedliwości. Tak więc rzeczą sądu meriti, rozpoznającego wniosek o przywrócenie terminu, jest wyważenie – przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności występujących w konkretnej sprawie, a więc zarówno elementów przedmiotowych, jak i podmiotowych – czy argumenty wspierające wniosek są mocniejsze od argumentów przemawiających za stabilizacją sytuacji ugruntowanej przez upływ czasu, a powstałej w następstwie niedokonania czynności procesowej w przepisanym terminie oraz czy moc tych argumentów pozwala na stwierdzenie, że w sprawie zachodzi wypadek, który można uznać za wyjątkowy." Zdaniem Sądu, przez ,,wyjątkowy przypadek" należy rozumieć okoliczność nadzwyczajną, która uniemożliwiła stronie dokonanie czynności w normalnym trybie Tymczasem w niniejszej sprawie, jak już wyżej wskazano, skarżąca otrzymała odpis sentencji wyroku wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia skargi kasacyjnej i możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w dniu 31 sierpnia 2009 roku. Wniosek natomiast o przyznanie prawa pomocy nadała dopiero w dniu 15 listopada 2009 r. (k. 97-101), a więc po upływie ponad dwóch miesięcy. W takiej sytuacji w ocenie Sądu trudno mówić o należytej staranności w dbaniu o własne interesy. Skarżąca, która została pouczona o możliwości złożenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika, mogła złożyć tenże wniosek w terminie otwartym do złożenia skargi kasacyjnej i wówczas zachowałaby należytą staranność. Tym bardziej, że w okresie od doręczenia jej odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem do upływu terminu do wniesienia środka zaskarżenia składała wiele pism procesowych w sprawie. Zatem trudno w sprawie mówić o zaistnieniu jakiejkolwiek przeszkody, która obiektywnie uniemożliwiłaby złożenie wniosku o przyznanie jej prawa pomocy. Ponadto pełnomocnik, będący przecież profesjonalistą, składając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej w żaden sposób nie wskazał, na okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie, że w sprawie tej zachodzi wyjątkowy przypadek o którym mowa w art. 87 § 5 P.p.s.a. Ogólne sformułowanie, że strona sama wystąpiła ze skargą kasacyjną w terminie otwartym do jej wniesienia nie uzasadnia przyjęcia zaistnienia w sprawie takiego przypadku. Wręcz przeciwnie, świadczy o tym, że po stronie skarżącej nie było przeszkód, które uniemożliwiałyby jej złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy wcześniej, bez zbędnej zwłoki. Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 87 § 5 P.p.s.a. w zw. z art. 88 P.p.s.a orzekł jak w sentencji postanowienia.